İçeriğe geç
Ana Sayfa Kanunlar Türk Ceza Kanunu
Kanun · 5237 sayılı

Türk Ceza Kanunu - Tam Metin ve Madde Rehberi

Türk Ceza Kanunu (5237 sayılı Kanun), Türk hukukunda ceza sorumluluğunun temel esaslarını, suçları, cezaları ve güvenlik tedbirlerini düzenleyen temel ceza kanunudur.

Kanun No 5237 Resmi Gazete 12.10.2004 / 25611 Yürürlük 01.06.2005 349 madde 1.162 Yargıtay kararı 83 bölge adliye kararı

320 yürürlükte 3 mülga 26 değişik
Eski bir cezaevinde hücre koridoru

Kanunun yapısı

Kitap sırasıyla; her kart o bölümün madde listesine götürür.

1
Birinci Kitap

Genel Hükümler

Temel ilkeler ve uygulama alanı; ceza sorumluluğunun esasları; cezalar, güvenlik tedbirleri ile dava ve cezanın düşürülmesine ilişkin ortak kurallar.

Madde 1-75 · 75 madde
2
İkinci Kitap

Özel Hükümler

Uluslararası suçlar; kişilere, topluma, millete ve devlete karşı suçlar ile yürürlük ve yürütmeye ilişkin Son Hükümler.

Madde 76-345 · 273 madde
3

Geçici Hükümler

Kanunun yürürlüğü, geçiş kuralları ve sonradan eklenen hükümler.

1 madde

Öne Çıkan TCK Maddeleri

Türk Ceza Kanunu Nedir?

Türk Ceza Kanunu (5237 sayılı Kanun), Türk hukukunda ceza sorumluluğunun temel esaslarını, suçları, cezaları ve güvenlik tedbirlerini düzenleyen temel ceza kanunudur. 26 Eylül 2004 tarihinde kabul edilmiş, 12 Ekim 2004 tarihli ve 25611 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmiş ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun yerini almıştır. Kanun; Birinci Kitap "Genel Hükümler" (madde 1-75) ve İkinci Kitap "Özel Hükümler" (madde 76-345) olmak üzere iki kitaba, 7 kısma ve 42 bölüme ayrılır. Genel Hükümler; kast, taksir, teşebbüs, iştirak ve suçların içtimaı gibi ceza sorumluluğuna ilişkin kurumları düzenler. Suçta ve cezada kanunilik ilkesi Kanun'un 2. maddesinde yer alır.

Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Spesifik bir hukuki sorununuz için lütfen iletişime geçin.

Madde madde

Tüm maddeler

349 madde, kitap ve bölüm sırasıyla. Mülga ve değişik maddeler işaretlidir; her başlık o maddenin sayfasına gider.

Birinci Kitap

Genel Hükümler

Madde 1-75 · 75 madde

Birinci Kitap, Türk Ceza Kanunu'ndaki suç tiplerinin değerlendirilmesinde başvurulan ortak kuralları toplar ve ceza hukukunun genel kısmını oluşturur. 1 ila 75. maddeler üç kısımda düzenlenmiştir: Temel İlkeler, Tanımlar ve Uygulama Alanı; Ceza Sorumluluğunun Esasları; Yaptırımlar. Özel Hükümler'deki bir suç tipi incelenirken somut olaya uygulanabilen Genel Hükümler de birlikte değerlendirilir.

İkinci Kitap

Özel Hükümler

Madde 76-345 · 273 madde

İkinci Kitap, Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen suç tiplerini ve kitabın sonundaki Son Hükümleri içerir. 76 ila 345. maddeler dört kısımda düzenlenmiştir: Uluslararası Suçlar; Kişilere Karşı Suçlar; Topluma Karşı Suçlar; Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler. Son Hükümler, 344 ve 345. maddelerde Kanunun yürürlüğünü ve yürütülmesini düzenler. Geçici Madde 1, bu aralığın ve dört kısımlı yapının dışında yer alır; sayfada ayrı Geçici Hükümler bölümünde gösterilir.

Birinci Kısım - Uluslararası Suçlar

Birinci Bölüm - Soykırım ve İnsanlığa Karşı Suçlar
İkinci Bölüm - Göçmen Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti

İkinci Kısım - Kişilere Karşı Suçlar

Dördüncü Bölüm - Koruma, Gözetim, Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün İhlâli
Beşinci Bölüm - Çocuk Düşürtme, Düşürme veya Kısırlaştırma

Üçüncü Kısım - Topluma Karşı Suçlar

Dördüncü Kısım - Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler

İkinci Bölüm - Adliyeye Karşı Suçlar
Dokuzuncu Bölüm - Son Hükümler

Geçici Hükümler

1 madde
Sık sorulan

Türk Ceza Kanunu hakkında sık sorulan sorular

Türk Ceza Kanunu neyi amaçlar; suçta ve cezada kanunilik ilkesi nedir?

Türk Ceza Kanunu'nun amacı; kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak ve suç işlenmesini önlemektir (TCK m.1). Bu amaçla Kanun; ceza sorumluluğunun temel esasları ile suçları, ceza ve güvenlik tedbirlerinin türlerini düzenler.

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi uyarınca kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz; kanunda yazılı olanlardan başka bir ceza veya güvenlik tedbirine de hükmolunamaz (TCK m.2). İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz. Ayrıca suç ve ceza içeren hükümlerin uygulanmasında kıyas yapılamaz ve bu hükümler kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.

Kast ile taksir arasındaki fark nedir?

Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK m.21) ve bir suçun oluşması kural olarak kastın varlığına bağlıdır. Taksir ise dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, suçun kanuni tanımındaki neticenin öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir ve yalnızca kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılır (TCK m.22).

Temel fark failin manevi durumundadır: kastta kanuni tanımdaki unsurlar bilinip istenirken, taksirde özen yükümlülüğü ihlal edilerek netice öngörülmeden ortaya çıkar. İki kurumun sınırında, unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işleyen fail bakımından olası kast (TCK m.21), öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesi halinde ise bilinçli taksir (TCK m.22) söz konusu olur.

Suça teşebbüs nedir ve cezaya etkisi nedir?
Suça teşebbüs, kişinin işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlaması, ancak elinde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamamasıdır (TCK m.35). Bu halde fail, tamamlanmış suçun tam cezasıyla değil, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre indirilmiş bir cezayla sorumlu tutulur. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren bir suça teşebbüste 14 yıldan 21 yıla kadar, müebbet hapis cezasını gerektiren suça teşebbüste ise 10 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmedilir. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.
Suça iştirakte fail, azmettiren ve yardım eden nasıl ayrılır?

Ayrım, kişinin suçun kanuni tanımındaki fiili gerçekleştirip gerçekleştirmediğine ve katkısının niteliğine göre yapılır. TCK m.37 uyarınca fail, suçun kanuni tanımındaki fiili bizzat (birlikte işlerse müşterek faillik) gerçekleştiren veya suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan (dolaylı faillik) kişidir. TCK m.38'e göre azmettiren, fiili bizzat işlemeyip başkasında suç işleme kararını yaratan kişidir ve işlenen suçun cezasıyla, yani fail gibi cezalandırılır.

Yardım eden ise fiili gerçekleştirmeden ikincil katkı sunar (TCK m.39): suç işlemeye teşvik etmek, suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek; suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya kullanılan araçları sağlamak; ya da suçun işlenmesinden önce veya sırasında yardımda bulunarak icrayı kolaylaştırmak. Yardım edene, işlenen suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde onbeş yıldan yirmi yıla, müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir; diğer hallerde cezanın yarısı indirilir, ancak bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez.

Meşru savunma ve zorunluluk hali ne zaman faili ceza sorumluluğundan kurtarır?

Meşru savunmada; kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırının, o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defedilmesi zorunluluğuyla işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez (TCK m.25).

Zorunluluk halinde ise; failin bilerek neden olmadığı ve başka türlü korunma olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kendisini veya başkasını kurtarmak zorunluluğuyla, tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan araç arasında orantı bulunmak koşuluyla işlenen fiillerden dolayı da faile ceza verilmez (TCK m.25). Bu nedenlerde sınırın kast olmaksızın aşılması halinde ise koşulları varsa indirimli ceza gündeme gelir; meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmişse yine faile ceza verilmez (TCK m.27).

Dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı süreleri nedir?

Dava zamanaşımı, kamu davasının belli bir sürenin geçmesiyle düşmesidir. Kanunda başka türlü yazılmadıkça bu süre; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 30 yıl, müebbet hapiste 25 yıl, yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapiste 20 yıl, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapiste 15 yıl, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda ise 8 yıldır; belirlemede cezanın üst sınırı esas alınır (TCK m.66).

Ceza zamanaşımı ise kesinleşmiş cezanın belli sürede infaz edilememesidir; ağırlaştırılmış müebbette 40 yıl, müebbette 30 yıl, yirmi yıl ve daha fazla hapiste 24 yıl, beş yıldan fazla hapiste 20 yıl, beş yıla kadar hapis ve adli para cezalarında 10 yıldır (TCK m.68).

Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup onbeş yaşını doldurmamış olanlar için bu süreler yarıya, onbeş yaşını doldurmuş olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar için üçte ikiye iner (TCK m.66, TCK m.68). Kanunun İkinci Kitap Dördüncü Kısmında yazılı suçlar yurt dışında işlenmiş ve ağırlaştırılmış müebbet, müebbet veya on yıldan fazla hapis cezasını gerektiriyorsa dava zamanaşımı uygulanmaz. Bu suçlardan verilmiş aynı ağırlıktaki cezalar bakımından da ceza zamanaşımı uygulanmaz. Dava zamanaşımı; izin veya karar alınması gibi hallerde durur, şüphelinin ifadesinin alınması, tutuklama, iddianame düzenlenmesi veya mahkumiyet kararı gibi işlemlerle kesilir ve kesilme halinde süre yeniden işlemeye başlar (TCK m.67).

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi nedir?

Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan bir suçta, hakkı olan kişi fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlayarak altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz; bu süre zamanaşımı süresini geçemez (TCK m.73). Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birinin süreyi kaçırması, diğerlerinin hakkını düşürmez.

Hakaret suçu bakımından ise şikâyet süresi, 7531 sayılı Kanunla eklenen hükümle, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73). Geçiş kuralı gereği, 14 Kasım 2024 tarihinde soruşturma veya kovuşturma evresine geçmiş dosyalarda bu iki yıllık üst sınır uygulanmaz (Ceza Muhakemesi Kanunu Geçici Madde 7/1). Ayrıca hakaret kural olarak şikâyete bağlı olmakla birlikte, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret bunun istisnasıdır ve re'sen (şikâyet aranmaksızın) soruşturulur (TCK m.131).

Adli para cezası nedir; kısa süreli hapis cezası neye çevrilebilir?

Adli para cezası, belirlenen tam gün sayısının bir gün karşılığı miktarla çarpılmasıyla bulunan meblağın Devlet Hazinesine ödenmesidir (TCK m.52). Gün sayısı beş günden az, kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olamaz; bir gün karşılığı miktar da kişinin ekonomik ve şahsi halleri gözetilerek en az yüz, en fazla beşyüz Türk Lirası olarak takdir edilir. Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası ise kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49).

Kısa süreli hapis cezası; suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre (TCK m.50) şu seçenek yaptırımlardan birine çevrilebilir:

  • a) Adli para cezasına,
  • b) Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesine,
  • c) En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkanı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmeye,
  • d) Mahkum olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya,
  • e) Sağladığı hak ve yetkiler kötüye kullanılarak veya gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmişse, mahkum olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına veya belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya,
  • f) Mahkum olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya.

Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş olanların bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, bu seçenek yaptırımlardan birine zorunlu olarak çevrilir (TCK m.50). Taksirli suçlardan hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa, diğer koşulların varlığında (a) bendine göre adli para cezasına çevrilebilir; ancak bu hüküm bilinçli taksir halinde uygulanmaz. Buna karşılık suç tanımında hapis ile adli para cezası seçenek olarak öngörülmüş ve hapse hükmedilmişse, ceza artık adli para cezasına çevrilmez. Eski tarihli suçlarda hangi düzenlemenin uygulanacağı ise zaman bakımından lehe kanun kuralına göre belirlenir (TCK m.7).

Hapis cezasının ertelenmesi hangi koşullarda mümkündür?
TCK m.51 uyarınca, işlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir; bu üst sınır, fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş kişiler bakımından üç yıldır. Erteleme kararı verilebilmesi için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaatin oluşması gerekir. Ayrıca mahkeme, cezanın ertelenmesini mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme ya da tazmin suretiyle tamamen giderilmesi koşuluna bağlı tutabilir.
Lehe kanun ve zaman bakımından uygulama (765 ve 5237) nasıl belirlenir?

Zaman bakımından uygulamada kural, suçun işlendiği anda yürürlükte olan kanunun uygulanmasıdır. Ancak suçun işlendiği zamanki kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur (TCK m.7). Bu nedenle 765 sayılı (eski) ve 5237 sayılı (yeni) Türk Ceza Kanunu arasındaki geçişte lehe kanun her somut olay için ayrıca belirlenir.

Lehe hükmün belirlenmesindeki yöntem, Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun (5252 sayılı) m.9/3'te gösterilmiştir: lehe olan hüküm, önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak, ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenir. Yani iki kanunun hükümleri karma biçimde uygulanmaz; her kanunun bir bütün olarak doğurduğu sonuç karşılaştırılır.

Zincirleme suç ve içtima kuralları nelerdir?
Zincirleme suçta (TCK m.43) fail, bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda aynı kişiye karşı aynı suçu birden fazla işlerse tek cezaya hükmedilir, ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır; aynı suçun tek bir fiille birden fazla kişiye karşı işlenmesi de bu kapsamdadır. Ancak kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında zincirleme suç hükümleri uygulanmaz. Fikri içtimada (TCK m.44) ise işlediği tek bir fiille birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan yalnızca en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır. Bileşik suçta (TCK m.42) ise biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturması dolayısıyla tek fiil sayılan suç söz konusudur ve bu tür suçlarda içtima hükümleri uygulanmaz.
Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakma ve eşya müsaderesi nedir?

Güvenlik tedbirleri, ancak kanunda açıkça öngörülen hallerde hükmedilebilen ve çoğunlukla ceza ile birlikte uygulanan yaptırımlardır. Türk Ceza Kanunu'ndaki tipik iki örnek, belli hakları kullanmaktan yoksun bırakma (TCK m.53) ile eşya müsaderesidir (TCK m.54).

Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakma: Kişi, kasten işlediği suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak; (a) sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevini üstlenmekten, (b) seçme ve seçilme ehliyetinden, (c) velayet hakkı ile vesayet veya kayyımlık hizmetinden, (d) vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasi parti tüzel kişiliklerinde yöneticilik veya denetçilikten, (e) kamu kurumu ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tabi bir meslek veya sanatı serbest meslek erbabı ya da tacir olarak icra etmekten yoksun bırakılır (TCK m.53). Mahkûmiyetin kendiliğinden sonucu olarak yürürlükte bulunan bu yoksunluklarda (a), (c), (d) ve (e) bentleri esas alınır.

(b) bendindeki seçme ve seçilme ehliyeti bakımından ise, Anayasa Mahkemesinin çeşitli tarihlerdeki kısmi iptal kararları nedeniyle bu bendin mahkûmiyetin doğrudan ve mutlak sonucu olarak uygulanması sınırlanmıştır (bu kararlardan biri E.2014/140, K.2015/85 sayılı karardır); bu nedenle seçme ve seçilme haklarının durumu somut olaya ve güncel düzenlemeye göre ayrıca değerlendirilir. Ayrıca bu yoksunluk mutlak değildir: cezası ertelenen, denetimli serbestlikle infaz edilen veya koşullu salıverilen hükümlüde altsoy üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yönünden uygulanmaz; (e) bendindeki yoksunluğun uygulanmamasına karar verilebilir; kısa süreli hapsi ertelenen veya suç tarihinde onsekiz yaşını doldurmamış kişiler hakkında birinci fıkra uygulanmaz. Birinci fıkradaki hak ve yetkilerin kötüye kullanılmasıyla işlenen suçlarda ise, cezanın infazından sonra işlemek üzere, ayrıca bu hak ve yetkinin kullanılmasının belirli süre yasaklanmasına karar verilir (TCK m.53).

Eşya müsaderesi (TCK m.54): Kasten işlenen bir suçta suçun işlenmesinde kullanılan, suça tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşya, iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla müsadere edilir. Suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanan eşya da, kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlak açısından tehlikeli olması halinde müsadere edilir. Ancak suçta kullanılan eşyanın müsaderesi, işlenen suça göre daha ağır sonuçlar doğuracak ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacaksa, müsadereye hükmedilmeyebilir.

İletişim

Hukuki sürecinizi geciktirmeyin.

Dosyanızı bugün birlikte değerlendirelim; size en doğru yol haritasını net şekilde aktaralım.

Telefon
0534 910 97 43
Konum
Adana / Seyhan