İçeriğe geç

TCK Madde 215 Suçu ve suçluyu övme

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 215, İşlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişiyi alenen öven kimse, bu nedenle kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde, iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 215 - Suçu ve suçluyu övme

Resmi Metin

Suçu ve suçluyu övme

Madde 215- İşlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişiyi alenen öven kimse, bu nedenle kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde, iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

Önceki metinler

  1. Önceki metin Madde metni Yürürlükte: -
    Madde metnini göster (1 Haziran 2005 - 29 Nisan 2013)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 29 Nisan 2013 İşlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olduğu suçtan dolayı bir kişiyi alenen öven kimse, iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Maddenin 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 30 Nisan 2013'te 6459 s.K. m.10 ile değiştirildi (RG 30/4/2013, S.28633). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.215, işlenmiş olan bir suçun veya işlediği suçtan dolayı bir kişinin alenen övülmesini yaptırıma bağlar. Fiilin konusu ya gerçekleşmiş somut bir suç ya da o suçu işlemiş belirli bir kişidir; henüz işlenmemiş bir eylemin özendirilmesi bu madde kapsamında değildir. Övme, açıklamanın belirsiz sayıda kişi tarafından algılanabileceği koşullarda, yani aleniyet unsuru gerçekleştiğinde önem kazanır. Aleniyet değerlendirmesinde açıklamanın belirsiz sayıda kişi tarafından algılanabilir olup olmadığı esas alınır.

Maddenin belirleyici özelliği, cezalandırılabilirliği bir objektif şarta bağlamasıdır: alenen övme fiili, ancak kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması hâlinde suç oluşturur. Bu tehlike somut olarak doğmadıkça fiil TCK m.215 kapsamında cezalandırılamaz. Böylece kanun, cezalandırılabilir övme ile cezasız kalan düşünce açıklaması arasındaki sınırı yalnız bu somut tehlike ölçütüyle çizer. Manevi unsur kasttır; failin övme fiilini bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesi aranır. Öngörülen yaptırım iki yıla kadar hapis cezasıdır.

Gerekçe

Madde metninde suçu veya suçluyu övme suçu tanımı yapılmıştır. Buna göre suçun oluşması için, failin işlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olduğu bir suçtan dolayı bir kişiyi alenen övmesi gerekmektedir. İşlenmiş olan bir suçun failini veya kanuna uymayan kişiliğini, sırf suç işlemesi sebebiyle övme hâli de cezalandırılmaktadır. Suç işlemiş olan kişinin övülmesi hâlinde, aslında bu kişi aracılığıyla işlenmiş olan suç övülmektedir.

TCK m.215 ile İlgili Yargıtay Kararları

4 karar gösteriliyor.

3.CD E.2022/7119 K.2024/11150 Bozma

Terör örgütü propagandası suçunun unsurları gerçekleşmemişse, TCK m.215'teki suçu ve suçluyu övme suçunun unsurları ile cezalandırma şartlarının oluşup oluşmadığı tartışılarak failin hukukî durumu takdir ve tayin edilmelidir. Bu suç kamu düzeni yönünden açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkmasıyla oluşur; tehlikenin varlığına ilişkin takdir ve değerlendirme mahkemeye aittir.

Detaylı özeti gör

Kararda ilk derece mahkemesinin eylemi terör örgütü propagandası sayarak mahkûmiyet kurduğu, bölge adliye mahkemesinin de bu kabulde isabetsizlik görmediği aktarılmıştır. Sanık müdafii temyizde suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığını, delillerin hukuka aykırı olduğunu, eksik araştırma ve yetersiz gerekçeyle hüküm kurulduğunu ileri sürmüştür. Daire, sosyal medya hesabından herkesin görebileceği biçimde örgüt lideri ve mensuplarına ait görsel ile yazı içeriklerinin paylaşıldığı olayda, kendi 2016 tarihli kararında ayrıntılandırdığı ölçütleri uygulamıştır: olay tarihi ve yeri, sanığın muhatap kitle üzerindeki etkisi ve paylaşımın örgütün cebir, şiddet ve tehdit içeren yöntemlerini öven, meşru gösteren ya da bunlara başvurmayı teşvik eden bir muhteva taşıyıp taşımadığı. Bu ölçütler karşısında propaganda suçunun unsurları oluşmamıştır. Buna karşın hukuki durumun TCK m.215 yönünden takdir ve tayin edilmemesi yerinde görülmemiş, bölge adliye mahkemesi kararı oybirliğiyle bozulmuştur.

CGK E.2020/214 K.2023/466 İtirazın Kabulü

Suçu ve suçluyu övme için önceden işlenmiş bir suç veya suç işlemiş kişi bulunmalı; bu olgu kesinleşmiş mahkeme kararıyla belirlenmiş olmalıdır. 6459 sayılı Kanun m.10'la eklenen ibare düzenlemeyi soyut tehlike suçundan somut tehlike suçuna çevirmiştir. Bu nedenle kamu düzeni yönünden açık ve yakın tehlikenin doğması da cezalandırma için gerekir; söz konusu tehlike kurucu unsur değil objektif cezalandırılma şartıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, haber verme hakkının hukuka uygunluk nedeni sayılması için haberin gerçek ve güncel olmasını, kamuyu ilgilendirmesini ve veriliş biçiminin haberle uyumunu aramaktadır. Ardından m.215'in seçimlik hareketli yapısı çözümlenmiş; suçlunun herhangi bir yönüyle değil yalnız işlediği suçtan dolayı övülmesinin hareket unsurunu karşılayacağı, suç işlemiş birinin iyi bir şair olduğunun alenen söylenmesi halinde ise suçun oluşmayacağı belirtilmiştir. Övmenin alenen, yani belirli olmayan ve birden çok kişice algılanabilir bir ortamda yapılması aranır; öğrenmenin olanaklı olması yeterlidir. Fiilin basın ve yayın yoluyla işlenmesi ise m.218 uyarınca ağırlaştırıcı sebeptir. Somut tehlike ölçütünde açıklık, tehlikenin kuşkuya yer bırakmadan doğmasını; yakınlık ise sözlerin zarar olasılığına yaklaşmasını anlatır. Hâkim bu tehlikeyi ayrıca araştırmakla yükümlüdür; tehlike doğmadığında teşebbüsten sorumluluk gündeme gelmez. Uyuşmazlık, yerel bir gazetenin sahibi ve köşe yazarı olan sanığın 2008 tarihli yazısına ilişkindir.

3.CD E.2021/12275 K.2022/8589 Bozma

TCK m.215'teki suçu ve suçluyu övme suçu, kamu düzeni açısından açık ve yakın tehlike doğduğunda oluşur; bu konudaki takdir ve değerlendirme mahkemece yapılır. Terör örgütü propagandası suçunun unsurları oluşmasa bile, m.215'teki suçun unsurları ile cezalandırılma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmalıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, kesin verilen istinaf hükmüne karşı temyiz yolunun hangi kanun değişikliğiyle açıldığını açıklamaktadır. İlk derece mahkemesince 3713 sayılı Kanun'un 7/2 ile TCK'nın 62 ve 53. maddeleri uygulanarak kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik istinaf başvurusu esastan reddedilmiş ve karar bölge adliye mahkemesince kesin olarak verilmiştir. 24.10.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle 5271 sayılı Kanun'un 286. maddesine eklenen üçüncü fıkra bu tür hükümler bakımından temyiz yolunu açmış, geçici 5. maddedeki süre içinde yapılan başvuru üzerine dosya incelenmiştir. Temyiz talebinin reddini gerektiren neden bulunmadığından esasa geçilmiştir. Esasta, sanığın sosyal medya hesabından örgüt liderine ait fotoğraf ve yazı içerikleri paylaştığı olayda Dairenin 2016 tarihli kararındaki ölçütlerle propaganda suçunun unsurları oluşmamış; hukuki durumun TCK m.215 bakımından tartışılmaması kanuna aykırı görülerek hüküm oybirliğiyle bozulmuş ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.

3.CD E.2022/19978 K.2022/7901 Bozma

Suçu ve suçluyu övme suçunun oluşması, TCK m.215 uyarınca kamu düzeni bakımından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkmasına bağlıdır; bunun takdiri ve değerlendirilmesi mahkemeye aittir. Suçun unsurları ve cezalandırılma şartları tartışılarak sanığın hukukî durumu takdir ve tayin edilmelidir.

Detaylı özeti gör

Kararın dayandığı içtihat bağlantısı açıkça kurulmuştur. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2007/9-69-99 sayılı kararı ile 8. Ceza Dairesinin 05.06.2002 tarihli kararına gönderme yapılarak, propaganda unsurları oluşmasa bile kamu düzeni bakımından açık ve yakın tehlike ortaya çıktığında suçu ve suçluyu övme suçunun gündeme gelebileceği belirtilmiştir. İlk derece mahkemesi, sanığın sosyal medya hesabında örgüt liderine ait fotoğraf ve yazılar paylaşmasını propaganda saymış; 3713 sayılı Kanun'un 7/2. maddesiyle TCK'nın 62, 53 ve 51. maddelerini uygulamış, istinaf başvurusu da esastan reddedilmiştir. Daire ise olayın tarihi ve yeri, paylaşımın muhatap kitledeki etkisi ve içeriğin örgütün cebir ve şiddet yöntemlerini övmediği veya bunlara başvurmayı teşvik etmediği hususlarını birlikte değerlendirerek propaganda suçunun oluşmadığını saptamıştır. Buna karşılık hukukî durumun TCK m.215 yönünden değerlendirilmemesini kanuna aykırı bulmuş; sanığın temyiz itirazlarını kabul ederek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.