İçeriğe geç

TCK Madde 326 Devletin güvenliğine ilişkin belgeler

Özet 2 fıkra · ~4 dk okuma

TCK 326, Devletin güvenliğine ya da iç veya dış siyasal yararlarına ilişkin belgeleri yok eden, tahrip eden, üzerlerinde sahtecilik yapan ya da hileyle alan veya çalan kişiyi sekiz yıldan on iki yıla kadar hapisle cezalandırır; savaş sırasında işlenirse müebbet hapis uygulanır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 326 - Devletin güvenliğine ilişkin belgeler

Resmi Metin

Devletin güvenliğine ilişkin belgeler

Madde 326- (1) Devletin güvenliğine veya iç veya dış siyasal yararlarına ilişkin belge veya vesikaları kısmen veya tamamen yok eden, tahrip eden veya bunlar üzerinde sahtecilik yapan veya geçici de olsa, bunları tahsis olundukları yerden başka bir yerde kullanan, hileyle alan veya çalan kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Yukarıdaki yazılı fiiller, savaş sırasında işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeye koymuş ise müebbet hapis cezası verilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.326, Devletin güvenliğine veya iç ya da dış siyasal yararlarına ilişkin belge veya vesikaları kısmen veya tamamen yok eden, tahrip eden, bunlar üzerinde sahtecilik yapan, geçici de olsa bunları tahsis olundukları yerden başka bir yerde kullanan, hileyle alan veya çalan kimseyi cezalandırır. Korunan hukuki değer ülke savunmasıdır; madde, Devletin güvenliği ile iç ve dış siyasal yararlarına ilişkin belge ve vesikaları korur. Suçun konusunu oluşturan belge veya vesikanın bir sır içermesi şart değildir; belgenin bizatihi Devletin güvenliği veya siyasal yararlarıyla ilgili olması yeterlidir. Suçun maddi unsuru seçimlik hareketlerle işlenebilir: belge veya vesikaların yok edilmesi, tahrip edilmesi, üzerlerinde sahtecilik yapılması, tahsis olundukları yerden başka bir yerde kullanılması, hileyle alınması veya çalınması. Manevi unsur kasttır; failin, konunun bu nitelikte bir belge veya vesika olduğunu bilerek ve sayılan hareketlerden birini gerçekleştirme iradesiyle davranması aranır. Birinci fıkradaki fiili işleyen kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir.

İkinci fıkra, fiilin daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlini düzenler. Yukarıda sayılan fiiller savaş sırasında işlenmiş ya da Devletin savaş hazırlıklarını, savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeye koymuş ise faile müebbet hapis cezası verilir. Suçun konusu olan belgenin geçici olarak tahsis yerinden başka bir yerde kullanılması dahi maddi unsuru oluşturmaya elverişlidir; kalıcı biçimde el konulması aranmaz. Madde metninde daha az cezayı gerektiren ayrı bir hâl öngörülmemiştir. Soruşturmayı izne veya şikâyete bağlayan bir düzenleme yer almadığından suç resen soruşturulur.

Gerekçe

Madde, Devletin güvenliğine veya iç veya dış siyasal yararlarına ilişkin belge veya vesikalann yok edilmesi, tahribi, bunlar üzerinde sahtecilik yapılması veya bunların tahsis olunduklan yerden başka bir yerde kullanılmaları, hileyle alınmaları veya çalınmaları fiillerini cezalandırmaktadır. Böylece maddenin koruduğu hukukî değer, Ülkenin savunmasıdır. “Devletin güvenliği” kavramı, Devletin varlığının korunması, tehlikeyle karşı karşıya bırakılmaması demektir. Devletin varlığını tehlikeye düşürebilecek nitelikteki fiiller Devletin güvenliğini ihlâl eder. “Devletin iç ve dış yararları” ibaresine gelince; bir büyük örgütlenme olarak Devletin el- (5) Dördüncü fıkrada yazılı fiil, bir yabancı ile anlaşma sonucu işlenmişse ceza yarısı; düşmanla anlaşma sonucu işlenmiş ise bir katı oranında artırılır. Seferberlikle ilgili görevin ihmali MADDE 325. – (1) Sulh zamanında seferberlikle ilgili görevlerini ihmal eden veya geciktiren kamu görevlisine altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Düşmandan unvan ve benzeri payeler kabulü MADDE 326. – (1) Türkiye ile savaş hâlinde bulunan bir devletten akademik derece veya şeref, unvan, nişan ve diğer fahri rütbe veya bunlara ait maaş veya başka yararlar kabul eden vatandaşa bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. YEDİNCİ BÖLÜM Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk Devletin güvenliğine ilişkin belgeler MADDE 327. – (1) Devletin güvenliğine veya iç veya dış siyasal yararlarına ilişkin belge veya vesikalan kısmen veya tamamen yok eden, tahrip eden veya bunlar üzerinde sahtecilik yapan veya geçici de olsa, bunlan tahsis olunduklan yerden başka bir yerde kullanan, hileyle alan veya çalan kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir. (2) Yukarıdaki yazılı fiiller, savaş sırasında işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklannı veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeye koymuş ise müebbet hapis cezası verilir. bette ki, yararları ile güvenliği arasında da sıkı bir ilişki vardır. Yararlarını koruyamayan Devletin güvenliği de tehlikeye düşebilir. Madde, Devlet yararları arasında “siyasal” olanları göz önüne almış bulunmakta; bu nedenle, ekonomik, kültürel ve benzeri nitelikteki yararlara ilişkin belge veya vesikalar, bu suçun konusunu oluşturmamaktadır. Söz gelimi Devletin dış ilişkilerinin iyi tarzda sürdürülmesi hususundaki yarar gibi. Suçun oluşması için belge veya vesikalann bir sırrı içermesi hususunda zorunluluk yoktur. Zira madde belgenin içerdiği sırn değil bizatihi Devletin güvenliği veya siyasal yararları ile ilgili olan belge veya vesikaları korumaktadır. Ancak fiillerin işlendiği sırada Devletin güvenliği veya siyasal yararlanyla olan ilgisinin devam etmiş bulunması gerekir. Söz gelimi tarihi belge veya vesikalar hâlen bu niteliği korumuyorlarsa, onlar hakkında bu maddenin uygulanması söz konusu olmaz. Maddede yazılı olan “belge” sözcüğü her türlü evrak ve vesikalan kapsamaktadır. Resmî belge, genellikle hukukî işlemlerin doğruluğunu belirtme yetkisine sahip makam tarafından usulüne göre düzenlenmiş veya onaylanmış yazılar, Devlet memurlannca görev gereği gerçekleştirilen işlemleri taşıyan resmî defter ve dosyalar, askerî plan ve haritalar ve bir olayın gerçeğe uygunluğunu gösteren her türlü yazılardır. Güvenilen, doğrulanan her türlü belge anlamındadır. Maddenin ikinci fıkrası, suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerini göstermektedir. Buna göre, birinci fıkrada yazılı fiiller, savaş etkinliğini veya askerî hareketleri tehlikeye koymuş ise ceza artınlacaktır.

TCK m.326 ile İlgili Yargıtay Kararları

11 karar gösteriliyor.

3.CD E.2024/2297 K.2024/9710

TCK m.326 gerekçesinde sır, yetkisiz kişilerin öğrenmesi hâlinde devletin güvenliğini, millî varlığını, bütünlüğünü, Anayasal düzenini veya iç ya da dış siyasal yararlarını tehlikeye düşürebilecek bilgi olarak tanımlanır. Bu maddede devletin güvenliği veya iç ya da dış siyasal yararları bakımından niteliği gereği gizli kalması gereken bilgi, belge ve vesikalarla kastedilen, özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Karar, devlet sırrı kavramını kanundaki sistematik yeri içinde ele almaktadır. Devlet sırlarının devletin güvenliği ve bekasıyla doğrudan ilgili olması nedeniyle hukuk sisteminin bunları hassasiyetle koruduğu, ihlal edenlere veya buna teşebbüs edenlere ağır yaptırımlar öngördüğü belirtilmiştir. Düzenlemeler, Kanun'un ikinci kitabının dördüncü kısmının Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk başlıklı yedinci bölümünde, 326 ile 339. maddeler arasında toplanmıştır. Sır; gizli kalan ya da gizli tutulan şey, açıklanamayan husus ve bir amaca ulaşmak için başvurulan özel ve gizli yöntem biçimindeki sözlük anlamlarıyla tanıtılmış, ardından ceza kanunu dışındaki mevzuat ile uluslararası hukuktaki tanımlara geçilmiştir. Somut bağlamda yapı; kod isimler ve özel haberleşme kanalları kullanması, kaynağı bilinmeyen paralarla hareket etmesi ve yönetim kadrosunun faaliyetleri yurt dışından idare etmesi nedeniyle casusluk faaliyetlerini de kapsayan, TCK m.314/1-2 anlamında silahlı terör örgütü olarak nitelendirilmiştir.

3.CD E.2023/18637 K.2024/4939 Onama

TCK’nın 326 ila 330. maddelerinde geçen, devletin güvenliği veya iç ya da dış siyasal yararları bakımından niteliği gereği gizli tutulması gereken bilgi, belge ve vesikalar, özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerdir; m.326 gerekçesine göre sır, yetkisiz kişilerin öğrenmesi durumunda devletin güvenliğini, millî varlığını, bütünlüğünü, Anayasal düzenini veya siyasal yararlarını tehlikeye düşürebilecek bilgidir. Özünde devlet sırrının bulunması için objektif ve sübjektif koşullar birlikte gerçekleşmelidir.

Detaylı özeti gör

Karar, devlet sırrı tanımını mevzuattaki paralel düzenlemeleri karşılaştırarak kurmaktadır. Devlet Sırrı Kanunu Tasarısı'nda devlet sırrı, açıklanması veya öğrenilmesi millî savunmaya ve millî güvenliğe zarar verebilecek, anayasal düzen ile dış ilişkiler bakımından tehlike yaratabilecek ve bu nedenle gizli kalması gereken bilgi ve belgeler olarak tanımlanmıştır. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 16 ve 18. maddelerinde devletin emniyetine, dış ilişkilerine ve millî güvenliğine açıkça zarar verecek gizlilik dereceli bilgiler ile sivil ve askerî istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgiler ayrı ayrı ele alınmış; Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 47. maddesi de benzer bir ölçüt getirmiştir. Karar bu tanımların ortak çekirdeğinden hareket ederek, özünde devlet sırrı sayılabilmek için objektif ve sübjektif şartın birlikte gerçekleşmesini aramakta, yani hem devletin gizli tutma yönündeki iradesinin bulunmasını hem de bilginin başkalarınca bilinmiyor olmasını şart koşmaktadır.

3.CD E.2022/1558 K.2023/10733 Onama

TCK m.326 gerekçesine göre sır, yetkisi olmayan kişilerin bilgi edinmesi hâlinde devletin güvenliği, millî varlığı, bütünlüğü, Anayasal düzeni ya da iç veya dış siyasal yararları bakımından tehlike doğurabilecek bilgidir. TCK’nın 326, 327, 328, 329 ve 330. maddelerindeki niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgi, belge veya vesika ibaresi özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeleri anlatır.

Detaylı özeti gör

Karar, devlet sırlarını gizliliğin dayanağına göre üç gruba ayırmaktadır. Birinci grubu özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler oluşturur; bunlar devletin güvenliği ve bekası ile millî menfaatlere ve millî güvenliğe ilişkin menfaatlerle ilgilidir. İkinci grup, yetkili makamların açıklanmasını yasakladığı bilgi ve belgelerdir; bunlar özünde devlet sırrı ölçüsünde olmasa da devlet menfaatleri için önemli görüldüğünden korunur. Üçüncü grubu ise devletin idari kurumlarının gizli tuttuğu bilgi ve belgeler oluşturur. Bu ayrımın ardından, TCK m.326 ile onu izleyen 327, 328, 329 ve 330. maddelerdeki gizlilik ölçütünün birinci gruba karşılık geldiği kabul edilmektedir. Sınıflandırma korumanın kaynağını da göstermektedir: ilk grupta gizlilik bilginin kendi niteliğinden doğarken, ikinci grupta yetkili makamın açıklamayı yasaklamasından doğmaktadır. Bu çerçeve, ceza kanunu dışındaki mevzuatta ve uluslararası hukukta yer alan devlet sırrı tanımları sıralandıktan sonra kurulmaktadır.

3.CD E.2022/9734 K.2023/9779 Onama

TCK’nın 326 ila 330. maddelerinde yer alan ve devletin güvenliği yahut iç veya dış siyasal yararları gereği niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgi, belge veya vesikalarla özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler ifade edilir. Madde gerekçesinde sır, yetkisiz kişilerin öğrenmesi hâlinde devletin güvenliğini, millî varlığını, bütünlüğünü, Anayasal düzenini veya iç ya da dış siyasal yararlarını tehlikeye düşürebilecek bilgi olarak açıklanmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar, devlet sırrı kavramının ceza muhakemesindeki sınırlarını ayrıca açıklamaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 125. maddesine dayanılarak, bir suç olgusuna ilişkin bilgileri içeren belgelerin devlet sırrı gerekçesiyle mahkemeye karşı gizli tutulamayacağı belirtilmiş; bunun yargılamanın selameti ve iddiaların aydınlatılması amacına bağlı olduğu açıklanmıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca devlet sırrı niteliğindeki belgeleri yalnız mahkeme hâkimi veya heyeti inceleyebilir ve bu belgelerdeki bilgilerden sadece yüklenen suçu açıklığa kavuşturacak nitelikte olanlar tutanağa kaydettirilir. Karar buradan önemli bir sonuç çıkarır: hâkimin sır statüsündeki bilgiyi edinmesi veya koruma altına alınmış belgeleri görüp içeriğine vâkıf olması, o bilginin sır niteliğini ortadan kaldırmaz. Böylece belgenin yargılamada kullanılabilmesi ile sır vasfının devamı birbirinden ayrılmakta, belgenin dosyaya girmiş olması bilgiyi kamuya açılmış saymaya yetmemektedir.

3.CD E.2021/16608 K.2023/8800 Onama

Yetkisiz kişilerin öğrenmesi devletin güvenliğini, millî varlığını ve bütünlüğünü, Anayasal düzenini ya da iç veya dış siyasal yararlarını tehlikeye düşürebilecek bilgi, madde gerekçesindeki sır kavramına girer. TCK m.326-330’da niteliği gereği gizli tutulması gereken bilgi, belge veya vesikalara yapılan gönderme de özünde devlet sırrı olan bu bilgi ve belgeleri ifade eder.

Detaylı özeti gör

Karar, sır niteliğinin hem devletin iradesine hem bilginin fiilî durumuna bağlı olduğunu göstermektedir. Özünde devlet sırrının varlığı için sübjektif ve objektif şartın birlikte bulunması gerekir. Sübjektif yön, devletin o şeyi sır olarak saklama yönündeki iradesidir; bu iradenin önceden resmî makamlarca açıklanmış olması aranmaz, devletin gizlilik konusundaki zımni iradesi yeterli görülmüştür. Objektif yön ise bilginin başkalarınca bilinip bilinmemesiyle ilgilidir: gizlenmek istenen husus başkalarınca biliniyor ya da bilinmesi gerekiyorsa artık sır sayılmaz. Karar bu ölçütü, gizli kalması gereken bir hususun kamuya açıklanarak herkesin bildiği bir şey hâline gelmesi durumunda sır olmaktan çıkacağını belirterek pekiştirmektedir. Böylece koruma, resmî bir gizlilik damgasının varlığına değil, bilginin fiilî durumu ile devletin iradesinin birlikte değerlendirilmesine dayandırılmış olmaktadır.

Diğer kararlar (6)
3.CD E.2021/16038 K.2023/7890 Onama

TCK m.326 ila 330’da kullanılan, devletin güvenliği veya iç ya da dış siyasal yararları nedeniyle niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgi, belge veya vesika kavramıyla özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler kastedilir. Madde gerekçesi sırrı, yetkisiz kişilerce öğrenildiğinde devletin güvenliğini, millî varlığını, bütünlüğünü, Anayasal düzenini ya da iç veya dış siyasal yararlarını tehlikeye düşürebilecek bilgi olarak tanımlar.

Detaylı özeti gör

Karar, bilginin sır vasfını koruduğu hâlleri ayrıca belirlemektedir. Gizli tutulması gereken bir hususun başkalarınca biliniyor olması hâlinde sır niteliğini yitireceği kabul edilmekle birlikte, bu sonucun her söylenti için geçerli olmadığı vurgulanır: rivayet ve tahmin gibi hususlar bilginin sır olma vasfını ortadan kaldırmaz. Aynı çizgide, teknolojinin gelişmesi ve haberleşme imkânlarının artmasının devlet sırlarını korumayı zorlaştırdığı kabul edilmekte, ancak devletlerin sırları hakkında çeşitli yayınlar yapılmış olsa dahi bunların doğruluğu herkesçe malum hâle gelmedikçe gizli kalması gereken bilgilerin sır niteliğinin süreceği belirtilmektedir. Bu kabul eski tarihli bir askerî yargı kararına dayandırılmakta; devamında bir bilgi veya belgenin özünde devlet sırrı olup olmadığının tayininin mahkemeye ait olduğu, teknik konularda bilirkişi dinlenebilse de niteliğin takdirinin mahkemede kalacağı eklenmektedir.

3.CD E.2021/11774 K.2023/6040 Onama

TCK’nın 326 ila 330. maddelerinde niteliği gereği devletin güvenliği veya iç ya da dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken bilgi, belge ve vesikalar, özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerdir. Bu nitelikteki sırlar devletin güvenliği ve bekası, millî menfaatler ve millî güvenliğe ilişkin menfaatlerle bağlantılıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, devlet sırrının kapsamıyla bu niteliği belirleyecek mercii birlikte açıklamaktadır. Uluslararası ilişkiler bakımından üçüncü kişilerin öğrenmesi sakıncalı olan ve devletin dış ilişkilerine zarar verebilecek nitelikteki savunma ve güvenlik bilgileri devlet sırrı kapsamında sayılmış; CMK m.47'de anayasal düzen ve dış ilişkiler bakımından tehlike yaratabilecek bilgilerin devlet sırrı kabul edildiği belirtilmiştir. CMK m.125 uyarınca suç olgusuna ilişkin belgeler mahkemeye karşı gizli tutulamaz; buna karşılık hâkimin bu belgeleri incelemesi bilginin sır niteliğini ortadan kaldırmaz. Bir bilgi veya belgenin özünde devlet sırrı olup olmadığını mahkeme belirler. Hâkimin bilgisi dışındaki teknik konularda bilirkişi dinlenebilse de bilginin devlet sırrı sayılıp sayılmayacağına mahkeme karar verir.

3.CD E.2021/19973 K.2023/4170 Onama

TCK’nın 326 ila 330. maddelerinde niteliği itibarıyla devlet güvenliği veya iç ya da dış siyasal yararlar bakımından gizli tutulması gereken bilgi, belge ve vesikalarla özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler anlatılır; m.326 gerekçesindeki sır, yetkisiz kişilerin öğrenmesi durumunda devletin güvenliğini, millî varlığını, bütünlüğünü, Anayasal düzenini veya iç ya da dış siyasal yararlarını tehlikeye atabilecek bilgidir. Özünde devlet sırrı sayılabilmesi için bilginin objektif ve sübjektif koşulları birlikte taşıması gerekir.

Detaylı özeti gör

Karar, devlet sırrını anayasal ve sözleşmesel güvencelerden başlayarak çerçevelemektedir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10/2. maddesinde devlet sırrı, ulusal güvenliğin korunması ve demokratik toplumda gereklilik şartıyla ifade özgürlüğünü sınırlayan istisnalar arasında yer almaktadır. Anayasa'nın 26/2. maddesinde de bu hürriyetlerin sınırlanabileceği sebepler sayılırken, devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması ayrıca zikredilmiştir. Anayasa'nın 28. maddesi ise devlet sırrını ceza hukuku bakımından bir ölçüt hâline getirmekte, devlete ait gizli bilgilere ilişkin haber veya yazıları yazanların, bastıranların, basanların ve başkasına verenlerin ilgili kanun hükümleri uyarınca sorumlu olacağını öngörmektedir. Karar, ceza kanunu dışındaki bu düzenlemeler ile mevzuattaki diğer tanımları birlikte değerlendirdikten sonra, özünde devlet sırrı sayılabilmek için bilginin objektif ve sübjektif şartı birlikte taşıması gerektiği sonucuna varmaktadır.

3.CD E.2021/10947 K.2023/4169 Onama

Özünde devlet sırrından söz edilebilmesi, objektif ve sübjektif koşulların birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Resmî makamların önceden açıklama yapması gerekmeyip devletin gizli tutma yönündeki zımni iradesi yeterli olsa da başkalarınca bilinen veya bilinmesi gereken husus sır sayılamaz. TCK m.326-330’daki, devlet güvenliği yahut iç veya dış siyasal yararlar nedeniyle gizli kalması gereken bilgi, belge ve vesika ibaresi bu nitelikteki devlet sırlarını kapsar.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.326-330'daki sırları başka hükümlerde korunan gizli bilgilerle karşılaştırarak sınırlandırmaktadır. TCK'nın 334, 335, 336 ve 337. maddeleri başka bir ölçüte dayanır: yetkili makamların, kanun veya düzenleyici işlemler yoluyla açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli tutulması gereken bilgi ve belgeler. Karara göre bu maddelerde anılan sırlar, özünde devlet sırrı olmayan ancak devlet menfaatleri için gizli tutulması gereken ve bu nedenle açıklanması yasaklanan bilgi veya belgelerdir. Böylece koruma iki ayrı temele oturtulmuş olmaktadır: bir yanda gizliliği kendi niteliğinden doğan bilgiler, diğer yanda gizliliği yetkili makamın yasaklama işleminden doğan bilgiler. Karar ayrıca devlet sırlarının üçe ayrıldığını, üçüncü grubu idari kurumların gizli tuttuğu bilgi ve belgelerin oluşturduğunu belirtmekte; bir suç olgusuna ilişkin belgelerin devlet sırrı gerekçesiyle mahkemeye karşı gizli tutulamayacağını, buna karşılık hâkimin bu belgeleri görmesinin sır niteliğini ortadan kaldırmayacağını eklemektedir.

CGK E.2019/656 K.2021/324

Gizli tutulması devletin güvenliği ya da iç ve dış siyasal menfaatleri bakımından gerekli olan bilgiyi içeren belge veya vesikanın hileyle alınması yahut çalınması ve ardından casusluk maksadıyla açıklanması iki ayrı suçu doğurur. Fail hakkında gerçek içtima uygulanarak hem TCK m.326’dan hem m.330’dan ceza verilmelidir.

Detaylı özeti gör

Karar, gerçek içtima sonucuna ulaşmadan önce suçun manevi unsurunu ve açıklama fiilini ayrı ayrı çözümlemektedir. Suçun manevi unsurunun oluşması için failde kastın yanında, bilgileri siyasal veya askerî casusluk maksadıyla açıklama amacının da bulunması aranır; bu özel kast tespit edilemezse TCK m.329'daki suç gündeme gelir. Suç taksirle işlenemez ve casusluk kastının delillerle açıkça ortaya konması, casus ile lehine casusluk yapılan ülke arasındaki hizmet ilişkisine dair sözleşme ya da buna karine oluşturabilecek delillerle aydınlatılması gerekir. Kullanılan araç ne olursa olsun, sırrı öğrenmeye yetkili olmayan kişiye açıklama yapılmasıyla veya yayımlanmasıyla suç oluşur; suç zarar suçu olmadığından devletin bu açıklamadan zarar görmüş olması aranmaz. Elverişli hareketlerle icraya başlanıp elde olmayan nedenlerle tamamlanamaması hâlinde teşebbüsten sorumluluk doğar, iştirakin her hâli mümkündür ve özel bir içtima kuralı getirilmediğinden suçların içtimaında genel hükümler uygulanır.

CGK E.2022/546 K.2023/356

Madde gerekçesi, belgenin mutlaka sır içermesini aramaz; koruma konusu, içeriğindeki sırdan bağımsız olarak devlet güvenliği veya siyasal yararlarla ilgili belge ya da vesikanın kendisidir. Böyle bir belgede bulunan ve gizli tutulması gereken bilginin, belgenin hileyle alınması veya çalınmasından sonra casusluk amacıyla açıklanması hâlinde gerçek içtima gereği TCK m.326 ile m.330 birlikte uygulanır.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.326'nın kapsamını madde gerekçesindeki sıralamayla açıklamaktadır. İlk fıkradaki suç; belgenin kısmen veya tamamen yok edilmesi, tahrip edilmesi, üzerinde sahtecilik yapılması, tahsis yeri dışında geçici de olsa kullanılması, hileyle alınması ya da çalınması biçimindeki altı seçimlik hareketten herhangi biriyle tamamlanır. Korunan hukukî değer ülkenin savunmasıdır; devlet güvenliği de devletin varlığının tehlikeye düşürülmemesi anlamında ele alınmıştır. Düzenleme devlet yararlarının yalnız siyasal nitelikte olanlarına uzanır, ekonomik ve kültürel yararlara ilişkin evrakı kapsamaz. Belgenin devlet güvenliği veya siyasal yararlarla ilgisi fiil sırasında sürmelidir; bu niteliğini artık taşımayan tarihî belgeler örnek olarak kapsam dışında gösterilmiştir. Sayılan fiiller casusluk saikiyle işlenirse m.328'deki suç gündeme gelir. İkinci fıkradaki ağırlaştırıcı neden için failin kastının bu nedeni kapsaması koşul değildir; tehlikenin meydana gelmesi cezanın artırılmasına yeterlidir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.