İçeriğe geç

TCK Madde 58 Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular

Özet 9 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 58, Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 58 - Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular

Resmi Metin

Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular

Madde 58- (1) Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.

(2) Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı;

  1. a) Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,
  2. b) Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl,

geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz.

(3) Tekerrür halinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik olarak hapis cezası ile adlî para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına hükmolunur.

(4) Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları hariç olmak üzere; yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler tekerrüre esas olmaz.

(5) Fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.

(6) Tekerrür halinde hükmolunan ceza, mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir. Ayrıca, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.

(7) Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir.

(8) Mükerrirlerin mahkûm olduğu cezanın infazı ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması, kanunda gösterilen şekilde yapılır.

(9) Mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin, itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi veya örgüt mensubu suçlu hakkında da uygulanmasına hükmedilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.58, suçta tekerrürü ve mükerrirlere özgü infaz rejimini düzenleyen genel bir hükümdür; belirli bir fiili suç olarak tanımlamaz. Tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için, önceden işlenen suçtan dolayı verilen hükmün kesinleşmesinden sonra yeni bir suçun işlenmesi gerekir; önceki cezanın infaz edilmiş olması ise koşul değildir. Bu hükümler her mahkûmiyette süresiz uygulanmaz: önceki mahkûmiyet beş yıldan fazla bir hapis cezasına ilişkinse cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl, beş yıl veya daha az hapis ya da adlî para cezasına ilişkinse infazdan itibaren üç yıl geçtikten sonra işlenen suçlar bakımından uygulanmaz. Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür işlemez; fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış kişiler bakımından da bu hükümler uygulanmaz. Yabancı ülke mahkemelerince verilen hükümler ise, kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları dışında tekerrüre esas alınmaz.

Tekerrür, kesinleşmiş önceki mahkûmiyete bağlanan bir sonuç olsa da, ikinci suça verilecek temel cezayı genel olarak artıran bir sebep değildir; sonucu, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanması ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasıdır. Sonraki suça ilişkin maddede seçimlik olarak hapis cezası ile adlî para cezası öngörülmüşse, tekerrür dolayısıyla hapis cezasına hükmolunur. Hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve infaz sonrası denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı mahkûmiyet kararında belirtilir; bu rejimin ve tedbirin ne suretle yerine getirileceği infaz aşamasında gösterilir. Aynı infaz rejimi ve infaz sonrası denetimli serbestlik, suç işlemeyi itiyat edinen, suçu meslek edinen veya örgüt mensubu olan suçlular hakkında da uygulanır.

Gerekçe

Kişinin daha önce işlediği suç nedeniyle belli bir cezaya mahkûm edilmiş olmasına rağmen suç işlemede gösterdiği kararlılıkla toplum açısından tehlikeliliğini ifade eden tekerrür, kişi hakkında hükmolunan cezanın infazı sırasında dikkate alınacak bir neden ve hatta, infazdan sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasının nedeni olarak görülmüştür. Bu nedenle, tekerrür dolayısıyla kişinin cezasında artırma yapan sistemden vazgeçilmiştir. Tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için, önceki mahkûmiyetin infaz edilmiş olması gerekmemekle birlikte; tekerrüre ilişkin sürelerin işlemeye başlaması bakımından önceki mahkûmiyetin infaz edilmiş olması aranmış ve böylece Tasarıdan farklı bir düzenleme yapılmıştır. Ayrıca, Tasarıya göre yapılan değişiklikle, yabancı mahkeme kararlarının tekerrüre etki alanı genişletilmiştir. Maddenin son fıkrasında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin, itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi veya örgüt mensubu suçlu hakkında da uygulanabileceği öngörülmüştür.

TCK m.58 ile İlgili Yargıtay Kararları

15 karar gösteriliyor.

1.CD E.2024/1393 K.2025/9756

Tekerrüre dayanak hükümde 5237 sayılı Kanun m.58 uygulanmış olması, incelenen dosyada 5275 sayılı Kanun m.108/3 gereğince ikinci kez tekerrür hükümlerine başvurulmasını gerektirir.

Detaylı özeti gör

Karar aynı dosyadaki farklı sanıklar ve suçlar hakkında verilmiştir. Daire, işlemlerin usul ve kanuna uygunluğunu, iddia ve savunmaların tartışılmasını, adlî raporların yeterliliğini ve suç vasfını denetlemiş; öldürme kastı şüpheli kaldığından kastın yaralamaya yöneldiği kabul edilen eylemin kasten yaralamaya teşebbüs olarak nitelendirilmesini yerinde bulmuştur. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamadan mahkûm edilen sanık yönünden düzeltme nedeni, tekerrüre esas ilamda TCK m.58 uygulanmış olmasına rağmen incelenen dosyada 5275 sayılı Kanun m.108/3 gereğince ikinci defa tekerrür hükümlerine başvurulmamasıdır; bu hata Yargıtayca giderilmiştir. Bir kısım sanıkların kullanılan maddenin yaralayıcı veya öldürücü etkisini bildiklerini gösteren her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından mahkûmiyetleri ise hukuka aykırı görülmüştür. Böylece tekerrür düzeltmesi, dosyanın diğer sanıkları hakkındaki delil ve vasıf değerlendirmelerinden ayrılarak yapılmıştır.

1.CD E.2023/7462 K.2025/4839

Atılı suçların örgüt kapsamında işlendiği durumda, sanıklar hakkında hem TCK m.58/9'un uygulanması hem de adlî sicildeki tekerrüre esas ilamların gösterilmesi infazda karışıklık yaratır; bu nedenle yalnız m.58/9'un uygulanmasıyla yetinilmelidir.

Detaylı özeti gör

Daire, bozma sonrasında dosyanın tamamlandığını, yargılama işlemlerinin usul ve kanuna uygun yürütüldüğünü, eksik inceleme bulunmadığını ve savunma hakkına uyulduğunu saptamıştır. İddia ve savunmalar ile kabul ve ret edilen deliller gerekçede gösterilmiş; eylemlerin sanıklarca kasten gerçekleştirildiği, suç vasıfları ile yaptırımların doğru belirlendiği ve raporların hükme elverişli olduğu kabul edilmiştir. Maktulden kaynaklanan haksız tahrik oluşturan bir davranış bulunmadığı, takdiri indirimin de mahkemenin yetkisi içinde kanuni ve yeterli gerekçeyle uygulandığı belirtilmiştir. İki sanık yönünden tek hukuka aykırılık, suçların örgüt kapsamında işlenmesi nedeniyle TCK m.58/9 uygulanırken adlî sicildeki tekerrüre esas ilamların ayrıca hükümde gösterilmesidir. İki uygulamanın birlikte yazılması infazda karışıklık doğuracağından yalnız TCK m.58/9 ile yetinilmesi gerektiği kabul edilmiş ve aykırılık Yargıtay tarafından düzeltilmiştir.

1.CD E.2023/1671 K.2025/1321

Sanığın atılı suçları örgüt kapsamında işlemesi hâlinde, hükümde hem TCK m.58/9'un uygulanması hem de adlî sicil kayıtlarındaki tekerrüre esas ilamların ayrıca gösterilmesi infazda karışıklığa yol açar. Bu durumda yalnız m.58/9 uygulanmalıdır.

Detaylı özeti gör

Daire, bir hükümde cezanın 11 yıl olarak eksik belirlendiğini saptamış, ancak aleyhe temyiz bulunmadığından bunu bozma nedeni yapmamıştır. Diğer yönlerden işlemlerin usul ve kanuna uygun yürütüldüğü, savunma haklarının korunduğu, suç vasıfları ile yaptırımların doğru belirlendiği, haksız tahrik ve meşru savunma koşullarının oluşmadığı ve takdiri indirim uygulanmamasının yeterli gerekçeye dayandığı kabul edilmiştir. Katılana yönelik öldürmeye teşebbüsün örgüt liderinin talimatıyla diğer sanıklarca işlendiği saptanmıştır. Bu sanıklar hakkında örgüt kapsamı nedeniyle TCK m.58/9 uygulanırken adlî sicildeki tekerrüre esas ilamların ayrıca gösterilmesi infazda karışıklık yaratacağından yalnız m.58/9'un uygulanması gerektiği belirtilmiş ve hata Yargıtayca düzeltilmiştir. Karar, başka suçlar yönünden kesinleşen ek kovuşturmaya yer olmadığı kararının yeni delil üzerine kaldırılıp dava açılmasını da CMK m.172/2 ve aynı fiilden yeniden yargılanmama ilkesinin sağladığı hukuki güvenlik bakımından ayrıca tartışmıştır.

1.CD E.2024/4108 K.2024/3881 Kanun Yararına Bozma

Tekerrüre esas ilamdaki suç hükümlü tarafından işlenmemişse hükümlü mükerrir değildir ve hakkında tekerrür hükümleri uygulanamaz. Tekerrür durumunda, sonraki suça ilişkin maddede hapis cezası ile adlî para cezası seçenekli öngörülmüşse hapis cezasına hükmedilir.

Detaylı özeti gör

İnceleme, tekerrürün maddi temelinden başlamıştır: dayanak gösterilen kasten yaralama mahkûmiyetinin bu dosyadaki hükümlüye değil, kimlik bilgileri farklı bir başka kişiye ait olduğu saptanmıştır. Hükümlünün adlî sicilinde tekerrüre esas alınabilecek başka bir ilam da bulunmamaktadır. Daire, bu nedenle TCK m.58/6 uyarınca mükerrirlik hâlinin doğmadığını ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasının kanuna aykırı olduğunu kabul etmiştir. Bu saptama yaptırım seçimini de etkilemiştir. TCK m.58/3, ancak tekerrür hâlinde sonraki suçu düzenleyen maddede hapis ile adlî para cezası seçimlik öngörülmüşse hapis cezasını zorunlu kılar. Burada tekerrür koşulu gerçekleşmediğinden, basit tıbbî müdahaleyle giderilebilir kasten yaralamayı düzenleyen TCK m.86/2 kapsamında adlî para cezasını seçme olanağı ortadan kalkmamıştır. Ceza Genel Kurulunun 25.09.2018 tarihli kararına da dayanılarak bu seçimin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiş; istem kabul edilip hüküm CMK m.309/3 uyarınca oy birliğiyle kanun yararına bozulmuştur.

3.CD E.2021/17639 K.2023/3024

Örgüt mensubu kabul edilen sanığın cezası mükerrirlere özgü infaz rejimine tabi tutulurken kararda yalnız TCK m.58/9 uygulama maddesi gösterilmelidir. M.58/9’u atıf hükmü sayıp uygulama alanı olmayan m.58/6 üzerinden tekerrür kararı kurmak hukuka aykırıdır.

Detaylı özeti gör

Daire, örgüt üyeliğine ilişkin kabul ile infaz rejimindeki hukuka aykırılığı ayrı ayrı incelemiştir. Mutat banka hareketlerinin atılı suç bakımından delil veya örgütsel faaliyet sayılamayacağı belirtilmiştir. Buna karşılık örgüte ait evlerde kalma, örgüt mensuplarının düzenlediği toplantılara katılma ve kod adıyla anılma olguları birlikte değerlendirilmiş; sanığın süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren faaliyetlerle hiyerarşik yapıya organik bağ kurduğu kabulünde isabetsizlik görülmemiştir. Usul işlemleri, delillerin elde edilişi, suç vasfı ve yaptırımın şahsileştirilmesi yönlerinden başka bir aykırılık da saptanmamıştır. Düzeltme konusu hata, örgüt mensubu sayılan sanığın cezası mükerrirlere özgü rejimde çektirilirken yalnız TCK m.58/9'un uygulama maddesi olarak gösterilmesi gerektiği hâlde, bu hükmün atıf normu sayılıp uygulama alanı bulunmayan m.58/6 üzerinden tekerrür kararı kurulmasıdır. Yeniden yargılama gerekmemesi nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı CMK m.302/2 uyarınca bozulmuş; CMK m.303/1-c ile ihtar bölümü çıkarılıp denetimli serbestlik cümlesi eklenerek temyiz istemi esastan reddedilmiş ve hüküm düzeltilerek onanmıştır.

Diğer kararlar (10)
3.CD E.2021/17039 K.2023/2966 Bozma

Örgüt mensubu sayılan sanığın cezasının mükerrirlere özgü infaz rejiminde çektirilmesine hükmedilirken uygulama maddesi yalnız TCK m.58/9 olmalıdır. Bu fıkrayı atıf normu kabul ederek uygulama yeri bulunmayan m.58/6 gereğince tekerrür hükümlerini uygulamak hukuka aykırıdır.

Detaylı özeti gör

Kararda birbirinden ayrı iki bozma nedeni belirlenmiştir. İlki, örgütlü suçlarda etkin pişmanlığın yeterince araştırılmamasıdır. TCK m.221/4'ün ikinci cümlesi uygulanırsa ceza üçte birden dörtte üçe kadar indirilir; somut oran, verilen bilginin niteliği, örgütün yapısı ve faaliyetleri, işlenen suçların veya başka örgüt mensuplarının belirlenmesi bakımından bilginin elverişliliği ile pişmanlığın soruşturma ya da kovuşturmanın hangi aşamasında gösterildiği gözetilerek mahkemece takdir edilir. Sanığın örgütteki konumu ve kalış süresiyle bağlantılı olarak yapı, faaliyetler ve bazı mensuplar hakkında bilgi verdiği, fiilî durumunu kabul edip pişmanlığını açıkladığı belirtilmiştir. Hukukî nitelendirmeyi benimsememesi tek başına kurumdan yararlanmasına engel değildir. Bu nedenle bilgilerin konum ve faaliyetleriyle uyumu ve mevcut verilerle örtüşmesi ilgili birimlerden sorulmalı, cevaplar duruşmada okunup tartışıldıktan sonra TCK m.221/4-2 değerlendirilmelidir. İkinci neden, örgüt mensubunun cezası mükerrirlere özgü rejimde çektirilirken yalnız TCK m.58/9 gösterilmesi gerekirken, uygulama yeri olmayan m.58/6 üzerinden tekerrür uygulanmasıdır. Daire, Bölge Adliye Mahkemesi kararını CMK m.302/2 uyarınca oy birliğiyle bozmuştur.

3.CD E.2022/1312 K.2023/762

Örgüt mensubu olduğu kabul edilen sanık hakkında verilen cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilirken, karar yerinde yalnız TCK m.58/9 uygulama maddesi olarak gösterilmelidir; bu fıkra atıf hükmü sayılarak uygulama yeri bulunmayan TCK m.58/6-7 uyarınca tekerrür hükümleri uygulanamaz.

Detaylı özeti gör

Temyiz denetiminde örgüt üyeliğine ilişkin kabul ile infaz rejimi uygulaması ayrı değerlendirilmiştir. Şifreli haberleşme programının kullanılması, örgüt çağrısı üzerine banka hesabı açılması, protestolara katılma, tanık anlatımlarına göre kod adıyla öğrencilerin askerî okullara yönlendirilmesi ve örgüt içinde muhasebecilik ile lise sorumluluğu gibi görevlerin üstlenilmesi birlikte ele alınmıştır. Daire, bu faaliyetlerin süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösterdiğini, sanığın hiyerarşik yapıya organik bağla katıldığı yönündeki ilk derece kabulünde isabetsizlik bulunmadığını belirtmiş; diğer temyiz nedenlerini de reddetmiştir. Hukuka aykırılık, mükerrirlere özgü infaz rejiminin TCK m.58/9 delaletiyle m.58/6-7 ve 5275 sayılı Kanun m.108/4'e dayandırılmasındadır. Örgüt mensubu kabul edilen sanık bakımından karar yerinde uygulama maddesi olarak yalnız TCK m.58/9 gösterilmelidir; m.58/6-7 üzerinden ayrıca tekerrür uygulanamaz. Yeniden yargılama gerekmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararı CMK m.302/2 ile bozulmuş; CMK m.303/1-c uyarınca hüküm fıkrasındaki zincirleme atıf çıkarılıp yerine yalnız TCK m.58/9 yazılarak temyiz istemi esastan reddedilmiş ve hüküm düzeltilerek onanmıştır.

3.CD E.2021/15822 K.2023/621

Örgüt mensubu olduğu kabul edilen sanık hakkında verilen cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilirken, karar yerinde yalnız TCK m.58/9 uygulama maddesi olarak gösterilmelidir; bu fıkra atıf maddesi kabul edilerek uygulama yeri bulunmayan TCK m.58/6 uyarınca tekerrüre karar verilemez.

Detaylı özeti gör

Daire, infaz rejimindeki hatayı dosyadaki diğer denetim başlıklarıyla birlikte ele almıştır. Sanığın uzun süre içinde bulunduğu yapı hakkında açıklama yapmaması ve etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak istemediğini açıkça bildirmesi karşısında bu kurumun koşullarının oluşmadığı kabulünde isabetsizlik görülmemiştir. Diğer deliller suçun sübutuna yeterli bulunduğundan bir haberleşme tespit ve değerlendirme tutanağı beklenmeden karar verilmesi sonuca etkili sayılmamıştır. Müdafiin, yurtta kalma, dershaneye gitme ve banka hesabı bulunmasının aleyhe delil yapıldığı itirazı da bu olguların ilk derece ve istinaf gerekçelerinde hükme esas alınmadığı saptanarak karşılanmıştır. Bununla birlikte iki hukuka aykırılık belirlenmiştir: örgüt mensubunun cezası mükerrirlere özgü rejimde çektirilirken yalnız TCK m.58/9 gösterilmesi gerekirken uygulama alanı olmayan m.58/6 üzerinden tekerrür kurulması ve TCK m.53/1 uygulanırken Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, E.2014/140, K.2015/85 sayılı iptal kararının gözetilmemesi. Bölge Adliye Mahkemesi kararı CMK m.302/2 ile bozulmuş; yeniden yargılama gerekmediğinden CMK m.303/1-c uyarınca ihtar ibaresi ve hak yoksunluğu bendi çıkarılıp iptal kararına uygun hüküm eklenerek temyiz istemi esastan reddedilmiş ve karar düzeltilerek onanmıştır.

1.CD E.2024/3587 K.2025/9667

Önceki cezanın infaz edildiği tarih, tekerrür süresinin başlangıcıdır; beş yıl veya daha az hapis ya da adlî para cezasında üç yıllık süre dolmadan işlenen yeni suç yönünden önceki ilam tekerrüre esas olur. Bu ilamda da tekerrür uygulanmışsa fail ikinci defa mükerrirdir.

Detaylı özeti gör

Savcının temyizi üzerine Daire, kasten yaralama hükmünün esasını denetlemiştir. Delillerin gerekçede tartışılması, hükme dayanak adlî raporların yeterliliği, suç vasfı ve yaptırımın gerekçelendirilmesi yönlerinden tekerrür dışındaki bir bozma nedeni saptanmamıştır. TCK m.58/2'ye göre beş yıl veya daha az hapis ya da adlî para cezasında tekerrür süresi, önceki cezanın infaz edildiği tarihten başlayan üç yıldır. Somut olayda tekerrüre dayanak kasten yaralama hükmünün kesinleşme ve infaz tarihleri, yeni suçun tarihiyle karşılaştırılmış; beş ay on sekiz günlük cezanın 15.03.2019'da kesinleşip 05.08.2021'de infaz edildiği, inceleme konusu suçun ise 08.03.2020'de işlendiği belirlenmiştir. Böylece infazdan itibaren üç yıllık süre geçmediğinden önceki ilam tekerrüre elverişlidir. Üstelik bu ilamda da tekerrür hükümleri uygulanmış olduğundan sanığın ikinci kez mükerrir sayılması gerekir. Bozma öncesinde ikinci kez mükerrirlik uygulandığı ve bu husus bozma nedeni yapılmadığı hâlde sonraki hükümde tekerrürün uygulanmaması hukuka aykırı bulunmuştur. Daire, hükmü CMK m.302/2 uyarınca bozmuş; yeniden yargılama gerekmemesi nedeniyle CMK m.303/1 kapsamında hüküm fıkrasındaki tekerrüre ilişkin ibareleri çıkarıp ikinci kez mükerrirliğe uygun düzenlemeyi yazarak aykırılığı gidermiştir.

1.CD E.2025/3146 K.2025/4957 Kanun Yararına Bozma

Tekerrürün uygulanabilirliği; önceki ilama konu suçun inceleme konusu suçtan önce işlenip işlenmediği, tekerrüre elverişli bir yaptırımla sonuçlanıp sonuçlanmadığı, yeni suçtan önce kesinleşip kesinleşmediği ve önceki cezanın infazından sonra kanundaki üç veya beş yıllık sürenin geçip geçmediği belirlenerek saptanır. İnfaz tarihinden itibaren gereken süre dolmuşsa önceki hüküm tekerrüre esas olmaz ve hükümlü TCK m.58/6 uyarınca mükerrir sayılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, tekerrür süresinin erteli bir cezada nasıl hesaplanacağını göstermektedir. Dayanak ilama konu suçun inceleme konusu suç tarihinden önce işlendiği ve kesinleştiği belirlenmiş; ertelenen hapis cezasının bir yıllık denetim süresinin dolmasıyla infaz edilmiş sayıldığı kabul edilerek üç yıllık sürenin başlangıcı bu tarihe bağlanmıştır. Yeni suçun bu sürenin dolmasından sonra işlendiği saptandığından dayanak ilam tekerrüre esas görülmemiş, hükümlünün adlî sicilinde başka elverişli ilam da bulunmadığından tekerrür hükümlerinin uygulanması kanuna aykırı bulunmuştur. Bunun sonucu olarak TCK m.58/3'ün seçimlik cezalarda hapsi zorunlu kılan kuralı devre dışı kalmakta; kasten yaralamanın hafif hâline ilişkin hükümde hapis ile adlî para cezası seçimlik öngörüldüğünden, mahkemenin takdir hakkı kapsamında adlî para cezasını da tercih edebileceği Ceza Genel Kurulunun 2018 tarihli kararına dayanılarak belirtilmiştir. Daire ayrıca mahkemenin inceleme konusu karardan sonra dosyayı yeniden ele alarak verdiği ek kararı hukuki değerden yoksun ve yok hükmünde saymış, kanun yararına bozma istemini kabul etmiştir.

1.CD E.2024/5725 K.2024/7233 Kanun Yararına Bozma

Önceki suça ilişkin hüküm, yeni suç işlenmeden önce kesinleşmedikçe tekerrür uygulanamaz. Dayanak ilam inceleme konusu suç tarihinden sonra kesinleşmişse fail mükerrir sayılamaz; aksi yöndeki uygulama kanuna aykırıdır.

Detaylı özeti gör

Kanun yararına bozma denetimi, aynı hükümlü hakkında verilen ve birbirine dayanak yapılan iki kararı kapsamaktadır. İlk kararda, suç tarihi itibarıyla daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş hükümlüye verilen yirmi beş günlük kısa süreli hapis ele alınmıştır. TCK m.50/3 bu cezanın, m.50/1'deki ve m.50/2 gözetilerek adlî para cezası dışındaki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesini zorunlu kıldığı hâlde bu yapılmamıştır. İkinci kararda tekerrüre dayanak gösterilen basit tehdit mahkûmiyetinin 13.03.2017'de, yani inceleme konusu suç tarihinden sonra kesinleştiği saptanmıştır. TCK m.58'in birinci fıkrası uyarınca önceki hüküm yeni suç işlenmeden kesinleşmiş olmalıdır; bu koşul bulunmadığından hükümlü mükerrir değildir ve tekerrür uygulanması kanuna aykırıdır. Adlî sicilde başka elverişli ilam da yoktur. Dolayısıyla TCK m.58/3'ün seçimlik yaptırımlarda hapsi zorunlu kılan kuralı devreye girmez. TCK m.86/2 hapis ile adlî para cezasını seçimlik düzenlediğinden, Ceza Genel Kurulunun 25.09.2018 tarihli kararında açıklandığı üzere adlî para cezası mahkemenin takdiriyle seçilebilir. Daire, ilk istemi ve ikinci istemi değişik gerekçeyle kabul ederek her iki kararı kanun yararına bozmuştur.

12.CD E.2024/3806 K.2024/5923 Kanun Yararına Bozma

Fiil tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış kişinin işlediği suç, TCK m.58/5 gereğince tekerrüre konu edilemez. Dayanak ilamdaki suç bu yaş döneminde işlenmiş ve adlî sicilde elverişli başka mahkûmiyet de yoksa sanık hakkında tekerrür uygulanamaz.

Detaylı özeti gör

İnfazı süren hüküm, alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altında araç kullanma suçuna ilişkindir. Basit yargılama sonunda beş ay hapse hükmedilmiş, cezanın mükerrirlere özgü rejimde çektirilmesine karar verilmiş ve hüküm kesinleşmiştir. Daire, tekerrüre dayanak ilamdaki suç tarihiyle sanığın doğum kaydını karşılaştırmış; 13/07/2018 tarihli suç işlendiğinde sanığın on beş ile on sekiz yaş aralığında olduğunu belirlemiştir. TCK m.58/5, fiil sırasında on sekiz yaşını doldurmamış kişinin işlediği suçların tekerrüre esas alınmasını yasakladığından bu ilama dayanılması mümkün değildir. Adlî sicilde tekerrüre elverişli başka bir mahkûmiyet de bulunmadığı için sanık hakkında tekerrür hükümleri uygulanamaz. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının istemi kabul edilmiş ve yerel mahkeme kararı CMK m.309/3 gereğince oy birliğiyle kanun yararına bozulmuştur. Bozma nedeni daha hafif cezayı gerektirdiğinden Daire, CMK m.309/4-d uyarınca hüküm fıkrasından TCK m.58/6'ya dayalı mükerrirlere özgü infaz rejimi ibaresi ile m.58/7'ye dayalı infaz sonrası denetimli serbestlik tedbirini çıkarmış; hükmün diğer kısımlarını aynen bırakmıştır.

3.CD E.2021/20517 K.2024/11798

Örgüt mensubu kabul edilen sanığın cezası mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilirken, kararda yalnız TCK m.58/9 uygulama maddesi olarak gösterilmelidir. Bu fıkranın atıf maddesi sayılıp uygulama yeri bulunmayan m.58/6 uyarınca tekerrüre karar verilmesi doğru değildir.

Detaylı özeti gör

Temyizde, etkin pişmanlıktan yararlanmak amacıyla verilen ifadelerin delil sayılamayacağı ve incelemenin duruşmalı yapılması gerektiği de ileri sürülmüştür. Daire, ilk derece mahkemesinin silahlı terör örgütüne üyelik suçunun oluştuğuna ilişkin kabulünde ve bu kabulü benimseyen Bölge Adliye Mahkemesi kararında isabetsizlik görmemiştir. Yargılama işlemlerinin kanuna uygunluğu, delillerin hukuka uygun elde edilmesi, iddia ve savunmaların temyiz denetimine elverişli biçimde tartışılması, vicdanî kanaatin kesin ve çelişmeyen verilere dayanması, eylemin doğru nitelendirilmesi ve yaptırımın kanuni çerçevede şahsileştirilmesi yönlerinden de başka bir hukuka aykırılık saptanmamıştır. Tek hata, örgüt mensubu kabul edilen sanığın cezası mükerrirlere özgü infaz rejiminde çektirilirken hüküm fıkrasında yalnız TCK m.58/9'un gösterilmesi gerekirken bu fıkranın atıf hükmü sayılıp uygulama alanı olmayan m.58/6 üzerinden tekerrür kurulmasıdır. Yeniden yargılama gerekmediğinden karar CMK m.302/2 ile bozulmuş; CMK m.303/1-c uyarınca yollamalı ibare çıkarılıp yerine yalnız TCK m.58/9 yazılmış, temyiz istemi esastan reddedilerek hüküm oy birliğiyle düzeltilip onanmıştır.

1.CD E.2024/3248 K.2024/3640 Kanun Yararına Bozma

Önceki suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni suç işlendiğinde tekerrür hükümleri uygulanır; ancak fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış kişinin işlediği suçlar tekerrüre esas olmaz. Tekerrür ilamındaki hüküm inceleme konusu suçtan önce kesinleşmemiş ve suç çocuk yaşta işlenmişse fail TCK m.58 gereğince mükerrir sayılamaz; tekerrür uygulanması kanuna aykırıdır.

Detaylı özeti gör

Kanun yararına bozma incelemesinde dört aykırılık belirlenmiştir. İlk olarak gerekçede hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı yazılırken hüküm fıkrasında bu kurumun uygulanmamasına karar verilmesi çelişkili bulunmuştur. İkinci olarak TCK m.86/2 ve 86/3-e ile m.35/2, 29 ve 62 uyarınca yapılan artırım ve indirimlerde hesap hatasına düşülmüş; sonuç cezanın dokuz gün olması gerekirken daha fazla hapis belirlenmiştir. Üçüncü olarak, daha önce hapse mahkûm edilmemiş hükümlüye verilen otuz gün veya daha kısa hapsin TCK m.50/3 gereğince, m.50'nin ikinci fıkrası da gözetilerek adlî para cezası dışındaki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi zorunluluğu yerine getirilmemiştir. Son olarak tekerrür ilamındaki suç hükümlü on sekiz yaşını doldurmadan işlenmiş ve bu ilam inceleme konusu suçtan sonra kesinleşmiştir. TCK m.58'in birinci ve beşinci fıkralarının koşullarını karşılamayan bu mahkûmiyet tekerrüre esas olamaz; adlî sicilde başka elverişli ilam da yoktur. Bu nedenle m.58'in üçüncü fıkrası hapsi zorunlu kılmaz ve m.86/2'deki adlî para cezası Ceza Genel Kurulunun 25.09.2018 tarihli kararı doğrultusunda seçilebilir. İstem kabul edilerek yerel mahkeme kararı CMK m.309/3 uyarınca oy birliğiyle kanun yararına bozulmuştur.

2.CD E.2022/15860 K.2023/3789 Kanun Yararına Bozma

TCK m.58/1’deki zaman sırası, önceki suç hükmünün kesinleşmesini ve yeni suçun bundan sonra işlenmesini gerektirir. Yeni suç kesinleşmeden önce işlenmişse tekerrürün koşulları doğmaz; tekerrüre hükmedilmesi kanuna aykırı olur.

Detaylı özeti gör

Hükümlü hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını ihlal ve mala zarar verme suçlarından ayrı ayrı hapis cezaları kurulmuş; üç suç bakımından da mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmiş ve hüküm temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Daire, tekerrürün zaman koşulunu gün düzeyinde incelemiştir. Dayanak ilam 25.03.2015'te kesinleşmiş, inceleme konusu suçlar ise bundan önce, 13.03.2015'te işlenmiştir. TCK m.58/1, önceki suçtan verilen hükmün kesinleşmesinden sonra yeni bir suç işlenmesini aradığından bu kronoloji tekerrüre elverişli değildir. Hükümlünün adlî sicilinde esas alınabilecek başka bir ilam da bulunmadığı için m.58'in uygulama koşulları hiç oluşmamıştır. Buna rağmen cezaların mükerrirlere özgü rejimde çektirilmesine karar verilmesi kanuna aykırı bulunmuştur. Kanun yararına bozma istemi kabul edilerek yerel mahkeme kararı CMK m.309/3 uyarınca oy birliğiyle bozulmuştur. Aykırılık daha hafif cezayı gerektirdiğinden Daire, CMK m.309/4-d yetkisiyle hüküm fıkrasından TCK m.58'in uygulanmasına ilişkin bütün kısımları çıkarmış; diğer hükümleri aynen koruyup infazın buna göre yürütülmesine karar vermiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi E. 2019/2083 K. 2020/682 Düzelterek Esastan Red

Bu olayda BAM, yeni suçun işlendiği tarihten sonra kesinleşen önceki mahkumiyetin o suç bakımından tekerrüre esas alınamayacağını, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının da tekerrüre esas olmadığını kabul ederek tekerrürü her eylem için ayrı ayrı belirlemiştir.

Detaylı özeti gör

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi, farklı mağdurlara yönelik hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal ve mala zarar verme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerindeki tekerrür uygulamasını incelemiştir. Daire, ilk derece mahkemesinin tekerrüre esas aldığı kararlardan birinin gösterilen künyeyle sanığın adli sicil kaydında yer almadığını, aynı numaralı kaydın ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı olduğunu ve tekerrüre esas olamayacağını belirlemiştir. Diğer önceki mahkumiyetin bir müştekiye yönelik eylemin tarihinden sonra kesinleştiğini tespit ederek bu eylem bakımından TCK m.58/1'in aradığı koşulun oluşmadığını kabul etmiştir. Aynı mahkumiyetin diğer mağdurlara yönelik eylemler bakımından tekerrüre esas alınabileceğini belirtmiştir. Bu aykırılıkları yeniden yargılama gerektirmeyen hatalar sayarak hüküm fıkralarını eylem bazında yeniden yazmıştır. 9 Mart 2020 tarihli kararda istinaf başvurusunu her suç yönünden düzelterek kesin olarak esastan reddetmiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.