İçeriğe geç

TCK Madde 146 Kullanma hırsızlığı

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 146, Hırsızlık suçunun, malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi halinde, şikayet üzerine, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 146 - Kullanma hırsızlığı

Resmi Metin

Kullanma hırsızlığı

Madde 146- Hırsızlık suçunun, malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi halinde, şikayet üzerine, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir. Ancak malın suç işlemek için kullanılmış olması halinde bu hüküm uygulanmaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Kullanma hırsızlığı, malvarlığına karşı suçlardan hırsızlığın daha az cezayı gerektiren özel bir görünümüdür; korunan hukuki değer, taşınır mal üzerindeki mülkiyet ve zilyetliktir. TCK m.141 uyarınca hırsızlık, zilyedin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malın, kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden alınmasıyla oluşur. TCK m.146 ise bu fiilin, malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi halini düzenler. Maddi unsur, malın bu geçici kullanım ve iade amacıyla alınmasıdır; manevi unsurda failde genel kast yanında, malı kalıcı biçimde edinme değil geçici kullanıp iade etme özel amacı bulunur. Madde bağımsız bir ceza öngörmez; hırsızlık için verilecek ceza esas alınır (TCK m.141’de bir yıldan üç yıla kadar hapis).

TCK m.146 bir indirim hükmü olduğundan kendisi ağırlaştırıcı nitelikli bir hal içermez; getirdiği sonuç, malın geçici kullanımla iade edilmek üzere alınması durumunda verilecek cezanın yarı oranına kadar indirilmesidir. Bu indirim şikayete bağlıdır; madde metninde ceza ‘şikayet üzerine’ indirilir ve suçun takibi mağdurun şikayetine bağlıdır. Maddenin açık istisnası, malın bir suç işlemek için kullanılmış olmasıdır; böyle bir halde hafifletici hüküm uygulanmaz ve fiil hırsızlığın genel hükümlerine göre değerlendirilir. Uygulamada, geçici kullanım ve iade amacının somut olayda ortaya konması indirimin belirleyici koşuludur.

Gerekçe

Madde metninde, kullanma hırsızlığı tanımlanmıştır. Bu hırsızlık şeklinin oluşması için kişi sahibinin rızası olmaksızın malı alırken, bunu belli bir süre kullandıktan sonra iade etmek amacıyla hareket etmesi gerekir. Kullanma hırsızlığında, kullanmanın herhâlde kısa sayılacak bir süre devam etmesi temel koşuldur. Malın suç işlemek için kullanılmış olması hâlinde, bu madde hükmü uygulanamaz, yani hırsızlık suçundan dolayı verilecek cezada indirim yapılamaz.

TCK m.146 ile İlgili Yargıtay Kararları

4 karar gösteriliyor.

CGK E.2023/337 K.2025/18 İtirazın Reddi

Kullanma hırsızlığında mal alınırken failin amacı onu geçici olarak kullanıp zilyedine iade etmek olmalıdır; başlangıçta iade maksadı yoksa mal kısa sürede geri verilse bile suçun bu biçimi oluşmaz. İade amacı, failin amacı, olay öncesi ve sonrası davranışları ile somut olayın özelliklerine göre belirlenir; saik konusunda kuşku varsa ve olay failin kastını değerlendirmeye elverişli değilse bu husus sanık lehine yorumlanır.

Detaylı özeti gör

Karar, kullanma hırsızlığının kapsamını mülga hükümle karşılaştırarak belirlemektedir. 765 sayılı Kanun döneminde suçun konusu yalnız özel ulaşım araçlarıyken, yürürlükteki düzenleme malın cinsi yönünden ayrım yapmayarak bütün taşınır malları kapsama almıştır. Bununla birlikte kullanılması tüketime bağlı eşya kural olarak bu suçun konusu olamaz. İkinci ayrım, iadenin konumundadır: mülga hüküm malın iade edilmesini veya kolayca bulunabilecek bir yere bırakılmasını ararken, yeni hüküm malın iade amacıyla alınmasını yeterli saymıştır. Ayrıca malın suç işlemek için alınması hâli yeni düzenlemenin dışında tutulmuştur. Somut olayda sanık, gece saatlerinde park hâlindeki otobüsün kapısını açmış, içeride bulduğu kontak anahtarıyla aracı çalıştırmış ve seyir sırasında ekiplerce durdurularak yakalanmıştır. Tutanak tanıklarına aracın babasına ait olduğunu söylemiş; plaka sorgusunda ise aracın mağdura ait olduğu anlaşılmıştır.

2.CD E.2023/1708 K.2023/1324

Geçici yararlanma amacıyla alınan aracın kısa süre kullanıldıktan sonra sahibine geri verilmesi veya kolaylıkla bulunabilecek bir yere bırakılması, henüz bırakılmamışsa geri verilmek üzere alındığının açıkça anlaşılması, TCK'nın 146. maddesindeki kullanma hırsızlığı için gereklidir. İade amacı araç alınırken mevcut bulunmalıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, onama ilamına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yaptığı itiraza ilişkindir. İtirazda, kullanma hırsızlığı isnadının şikâyete bağlı olduğu ve şikâyet bulunmadığı gerekçesiyle kamu davasının düşürülmesi gerektiği savunulmuştur. Daire ise bu usul sonucundan önce fiilin hukuki niteliğini incelemiştir. Trafik güvenliğini tehlikeye sokan araç hakkındaki anons üzerine araç durdurulmuş; sürücünün ehliyetsiz ve alkollü olduğu, ruhsat kaydında aracın şikâyetçiye ait bulunduğu belirlenmiştir. Şikâyetçi, aracı bir gün önce caddeye park ettiğini ve çalındığını kolluktan öğrendiğini bildirmiştir. Sanığın araç hâlen seyir hâlindeyken durdurulup yakalanması karşısında TCK m.146/1'in koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır. Böylece şikâyet yokluğuna dayanan itiraz da yerinde görülmemiş; oy birliğiyle reddedilen itirazın incelenmesi için dosya Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere tevdi edilmiştir.

2.CD E.2025/2715 K.2025/6423 İtirazın Reddi

TCK m.146'daki kullanma hırsızlığında iade amacı, malın alındığı anda mevcut olmalıdır. Geçici yararlanma amacıyla alınan araç kısa kullanımdan sonra sahibine verilmeli veya kolayca bulunabileceği bir yere bırakılmalı; henüz bırakılmamışsa da geri verilmek üzere alındığı açıkça anlaşılmalıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, önceki onama ilamına yapılan itirazı incelemektedir. Şikâyetçi, aracı alanın sanık olduğunu bilseydi hırsızlık başvurusu yapmayacağını söyleyip şikâyetçi olmadığını bildirmiştir. Buna rağmen Daire, dosyadaki tutanak ve beyanlar üzerinden değerlendirme yapmıştır. İmzalı tutanağa göre sanık, kontak anahtarının yedeğini şikâyetçinin yanında çalıştığı dönemde yaptırmış; sonradan aralarında çıkan uyuşmazlık nedeniyle duyduğu öfkeyle eylemi gerçekleştirdiğini açıklamıştır. Yedek anahtarın şikâyetçinin bilgisiyle kendisinde bulunduğu yönündeki savunması ise şikâyetçiyle yapılan telefon görüşmesine ait tutanakla karşılanmış; şikâyetçi anahtarı vermediğini belirtmiştir. Alınan aracın lastiği patladığı için olay yerinden farklı bir yerde bırakılması ve ertesi gün terk edilmiş durumda bulunması karşısında TCK m.146'nın koşulları oluşmamıştır. Önceki onama ilamı usul ve yasaya uygun bulunarak itiraz oy çokluğuyla reddedilmiştir.

CGK E.2015/1076 K.2016/235 İtirazın Reddi

Kullanma hırsızlığı için fail mal edinme kastıyla değil, malı geçici süre kullanıp iade etme amacıyla hareket etmelidir; alma anında iade maksadı yoksa mal kısa sürede geri verilse dahi kullanma hırsızlığı oluşmaz. İade amacı; failin amacı, olay öncesindeki ve sırasındaki davranışları, sanığın suç sonrası davranışları ile olayın ve failin özellikleri gözetilerek belirlenir; ayrıca mal suç işlemek için kullanılmamış olmalıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, hükmün sınırını iki ayrı yönden çizmektedir. İlk sınır manevi unsura ilişkindir: fail mal edinme kastıyla değil, geçici yararlanma ve iade amacıyla hareket etmelidir; sahiplenme kastı bulunan kişiye bu hüküm uygulanmaz. Malın kısa kullanımdan sonra zilyedine bırakılması tek başına sonuç değil, yalnızca bir karinedir. Alma anındaki amaç; olaydan önceki ve olay sırasındaki davranışlar, suçtan sonraki tutum ve failin kişisel özellikleri birlikte değerlendirilerek belirlenir. İkinci sınır, malın suç işlemek için kullanılmamış olmasıdır. Aksi yorumun suç işlemeyi kolaylaştıracağı belirtilmiş; buna karşılık eşyayla taksirli suç işlenmesi veya suç oluşturmayan hukuka aykırı bir fiilin gerçekleştirilmesi maddenin uygulanmasına engel sayılmamıştır. Somut olayda sanıkların kullanabilecekleri kendilerine ait bir aracın bulunması, aynı sabah farklı yerlerden iki motosiklet çalmaları, plakalara müdahale etmeleri ve motosikletlerden birini inşaat hâlindeki binaya saklamaları birlikte değerlendirilmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.