İçeriğe geç

TCK Madde 230 Birden çok evlilik, hileli evlenme, dinsel tören

Özet 6 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 230, Evli olmasına rağmen, başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 230 - Birden çok evlilik, hileli evlenme, dinsel tören

Resmi Metin

Birden çok evlilik, hileli evlenme, dinsel tören

Madde 230- (1) Evli olmasına rağmen, başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Kendisi evli olmamakla birlikte, evli olduğunu bildiği bir kimse ile evlilik işlemi yaptıran kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

(3) Gerçek kimliğini saklamak suretiyle bir başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(4) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçlardan dolayı zamanaşımı, evlenmenin iptali kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

(5) (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 27/5/2015 tarihli ve E.: 2014/36, K.: 2015/51 sayılı Kararı ile.)

(6) (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 27/5/2015 tarihli ve E.: 2014/36, K.: 2015/51 sayılı Kararı ile.)

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

Önceki metinler

  1. İptal edilen metin 5. fıkra Yürürlükte: -
    5. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 9 Haziran 2015)
    İptal edilen metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 9 Haziran 2015 Aralarında evlenme olmaksızın, evlenmenin dinsel törenini yaptıranlar hakkında iki aydan altı aya kadar hapis cezası verilir. Ancak, medeni nikah yapıldığında kamu davası ve hükmedilen ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: Anayasa Mahkemesinin E.2014/36, K.2015/51 sayılı kararıyla iptal edildi; iptal 10 Haziran 2015'te yürürlüğe girdi (RG 10/6/2015, S.29382). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  2. İptal edilen metin 6. fıkra Yürürlükte: -
    6. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 9 Haziran 2015)
    İptal edilen metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 9 Haziran 2015 Evlenme akdinin kanuna göre yapılmış olduğunu gösteren belgeyi görmeden bir evlenme için dinsel tören yapan kimse hakkında iki aydan altı aya kadar hapis cezası verilir. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: Anayasa Mahkemesinin E.2014/36, K.2015/51 sayılı kararıyla iptal edildi; iptal 10 Haziran 2015'te yürürlüğe girdi (RG 10/6/2015, S.29382). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.230, resmî evlilik düzenini ve aile birliğinin korunmasını güvence altına alan, birbirinden farklı üç ayrı suç düzenler. Evli olmasına rağmen başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kendisi evli olmamakla birlikte, evli olduğunu bildiği bir kimse ile evlilik işlemi yaptıran kişi de aynı şekilde sorumlu tutulur. Gerçek kimliğini saklamak suretiyle bir başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi ise üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Böylece korunan hukuki değer, geçerli evliliğin sağladığı düzen ile evlenmede tarafların gerçek kimliğe dayalı iradesidir.

Bu üç ayrı suç bakımından birinci ve ikinci düzenlemede mevcut geçerli bir evliliğin varlığı, üçüncü düzenlemede ise failin gerçek kimliğini saklaması esas alınır. Bu suçlar ancak kasten işlenebilir; failin evli olduğunu ya da karşı tarafın evli bulunduğunu bilmesi, kimliğin saklandığı hâlde ise gizleme yönündeki bilinç ve iradesi aranır. Söz konusu suçlardan dolayı zamanaşımı, evlenmenin iptali kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Kovuşturma re’sen yürütülür; kanunda ayrıca bir şikâyet koşuluna yer verilmemiştir. Bu nedenle yetkili makamların suçu öğrenmesiyle soruşturma ve kovuşturma genel hükümlere göre yürütülür.

Gerekçe

Bu maddenin bir veya birden çok hükmü Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiştir (Anayasa Mahkemesi 27/5/2015, E.2014/36, K.2015/51). Aşağıdaki 2004 gerekçesi iptalden önceki metne aittir.

Maddenin birinci fıkrası, birden çok evlenme fiilini suç hâline getirmiştir. Suçun faili kadın veya erkek olabilir. Bu fiilin suç olarak tanımlanmasıyla, aile düzeninin korunması amaçlanmıştır. Suçun oluşması için, evli olan kimsenin kanuna ve usulüne uygun olarak ikinci bir nikâh işlemi yaptırmış bulunması gerekir. Birinci evliliğin Türkiye’de veya yabancı bir ülkede yapılmış olmasının önemi yoktur. Birinci evlilik ölüm, boşanma veya iptal suretiyle ortadan kalkmadığı sürece ikinci evlilik suç teşkil edecektir. Birinci evliliğin iptalinin olanaklı bulunması hâlinde de iptal hükmü kesinleşmediği sürece ikinci evlilik, suç teşkil edecektir. Suçun oluşabilmesi için, kişinin kasten hareket etmesi gerekir. Taksirle ikinci evliliğin gerçekleşmiş bulunması hâlinde fiil suç olmaz. İkinci fıkraya göre, evli olduğu hâlde ikinci defa evlenen kişinin durumunu bilerek onunla evlenen kimse de birinci fıkra gereğince cezalandırılacaktır. Bu hâlde suçun oluşması için failin, kendisinin evli olması gerekmez ve fakat evlendiği kişinin esasen evli bulunduğunu bilmesi yeterlidir. Taksir, suçun oluşması için yeterli değildir. Birinci evlenme yurt dışında yapılmış olsa da suç oluşacaktır. Maddenin üçüncü fıkrasında, gerçek kişiliğin saklanması suretiyle başkasıyla evlenme işlemi yaptırılması cezalandırılmaktadır. Suç, failin gerçek kimliğini saklayarak kendisini bir başka kimse gibi göstermesi ve bu suretle evlenme işlemlerinin yapılması ile oluşur. Dördüncü fıkrada, yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçlardan dolayı zamanaşımının evlenmenin iptali kararının kesinleştiği tarihten itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. İptal davası uzun sürebileceğinden, burada zamanaşımının başlangıcını özel biçimde belirleyen bir hükmün getirilmesi yerinde görülmüştür. Maddenin beşinci fıkrasında, resmî nikâh bulunmadan evlenmenin dinsel töreninin yaptırılmasının cezalandırılacağı hususundaki hükme yer verilmiştir. Böylece Anayasanın 174’üncü maddesinin (4) numaralı bendi vurgulanmış olmaktadır. Ancak, medenî nikâhın yapılması durumunda kamu davası ve hükmedilen cezanın bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılacağı hükme bağlanarak, resmî nikâhın yapılmasını teşvik edici bir hüküm getirilmiştir. Hâlen, insanların fiilen ve uzun süreler, nikâhsız olarak yaşadıkları ve bunun suç oluşturmadığı düşünülecek olursa, böyle bir hükmün yerinde olduğu kabul edilmelidir. Son fıkrada ise, evlenme akdinin kanuna göre yapılmış olduğunu gösteren belgeyi görmeden bir evlenme için dinsel tören yapan kimsenin cezalandırılması öngörülmüştür.

TCK m.230 ile İlgili Yargıtay Kararları

2 karar gösteriliyor.

CGK E.2013/561 K.2013/619 İtirazın Reddi

Kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan TCK m.230/5-6 kapsamındaki dinsel evlenme töreni suçlarından verilen mahkûmiyetler, bu suçların Anayasa m.174 ile korunan inkılap kanunları arasında sayılması nedeniyle CMK m.231/14 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına konu olamıyordu. TCK m.230/5-6 daha sonra Anayasa Mahkemesinin 27.05.2015 tarihli, E.2014/36 ve K.2015/51 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

Detaylı özeti gör

Kararda önce karşı görüşe yer verilmiştir: Anayasa'nın 174. maddesinin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan mülga 765 sayılı Kanun'un 237. maddesi inkılap kanunları arasında açıkça sayılmadığından, dinsel törenle evlenmeye ilişkin suçların güvence kapsamı dışında kaldığı düşünülebilir. Ceza Genel Kurulu bu düşünceyi üç gerekçeyle aşmıştır: Anayasa'nın 174. maddesinin dördüncü bendinde medeni nikâh esası ile Türk Kanunu Medenisi'nin bu konudaki hükmü açıkça sayılmıştır; TCK m.230'un beşinci ve altıncı fıkraları buna paralel biçimde aynı eylemi suç sayıp yaptırım öngörmüştür; maddenin gerekçesinde de düzenlemeyle anılan bendin vurgulandığı belirtilmiştir. Bu nedenle söz konusu suçların inkılap kanunlarında yer aldığı kabul edilmiş, aynı sonuca varan önceki Ceza Genel Kurulu kararlarına atıf yapılmıştır. Sonuçta hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına ilişkin yerel mahkeme hükmünü onayan Özel Daire kararı isabetli görülmüş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazı oybirliğiyle reddedilmiştir.

2.CD E.2025/1867 K.2025/12254

Anayasa Mahkemesinin 27.05.2015 tarihli, E.2014/36 ve K.2015/51 sayılı kararıyla TCK m.230/5-6 Anayasa'ya aykırılık nedeniyle iptal edilmiştir. Bu nedenle, TCK m.230/5 uyarınca verilmiş dinsel törenle evlenme mahkûmiyeti, sanığın tekerrüre esas olabilecek başka bir ilamı yoksa tekerrüre dayanak yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Hırsızlık suçuna ilişkin hükümde tekerrüre dayanak yapılan ilam, dinsel tören ile evlenme suçundan TCK m.230/5 uyarınca verilmiş ve kesinleşmiş 1 ay 20 gün hapis cezasıdır. Anayasa Mahkemesinin bu fıkrayı iptal etmesi ve sanığın tekerrüre esas olabilecek başka bir ilamının bulunmaması nedeniyle, söz konusu mahkûmiyet tekerrür bakımından etkisiz kalmıştır. Buna rağmen tekerrür hükümlerinin uygulanması hukuka aykırı bulunmuştur. Daire, aykırılığın yeniden yargılama gerektirmediğini belirlemiş; 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi aracılığıyla uygulanan 1412 sayılı Kanun'un 322. maddesindeki yetkiyi kullanmıştır. Hüküm fıkrasından TCK m.58'in uygulanmasına ilişkin bölüm çıkarılmış ve hüküm düzeltilerek onanmıştır. Kararda ayrıca, hükümde uygulanan artırım oranının gerekçe bölümünde farklı yazılması mahallinde giderilebilir bir yazım hatası sayılmıştır. Hükmolunan cezanın miktarı nedeniyle duruşmalı inceleme talebi de reddedilmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.