İçeriğe geç

TCK Madde 233 Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali

Özet 4 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 233, aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek yükümlülüklerinin ihlali ile maddede belirtilen terk ve çocuğu ağır tehlikeye sokma fiillerini düzenler. İlk üç fıkrada farklı hapis cezaları öngörülür. Birinci veya üçüncü fıkradaki fiil nedeniyle çocuğun kanunda sayılan kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi hâlinde, şikayet aranmadan m.233 failinin cezası artırılır.

Yürürlükte Kanunla eklenen fıkra 7593 s.K. m.3 (18 Ağustos 2026)
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 233 - Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali

Resmi Metin

Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali

Madde 233- (1) Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi, şikayet üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Hamile olduğunu bildiği eşini veya sürekli birlikte yaşadığı ve kendisinden gebe kalmış bulunduğunu bildiği evli olmayan bir kadını çaresiz durumda terk eden kimseye, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.

(3) Velayet hakları kaldırılmış olsa da, itiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılması ya da onur kırıcı tavır ve hareketlerin sonucu maddi ve manevi özen noksanlığı nedeniyle çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan ana veya baba, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(4) Birinci ve üçüncü fıkralarda tanımlanan fiiller nedeniyle çocuğun kasten öldürme (madde 81, 82) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (madde 87, fıkra 2 ve 4) suçunu işlemesi halinde şikayet aranmaksızın, faile bu madde uyarınca verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

Ek hüküm: · 7593 s.K. m.3

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Norm Durumu ve Değişiklikler

Bu madde yürürlüktedir; aşağıdaki fıkra(lar) maddeye sonradan kanunla eklenmiştir:

  1. Kanunla değişiklik 1., 2. ve 3. fıkralar 7593 s.K. m.3 · RG 18/8/2026, S.33344 7593 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle birinci fıkradaki hapis cezası üç aydan iki yıla, ikinci fıkradaki hapis cezası altı aydan iki yıla, üçüncü fıkradaki hapis cezası bir yıldan üç yıla çıkarılmıştır. Değişiklik 18 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
  2. Kanunla eklenen fıkra 4. fıkra 7593 s.K. m.3 · RG 18/8/2026, S.33344 Maddeye eklenen dördüncü fıkra uyarınca, birinci veya üçüncü fıkrada tanımlanan fiiller nedeniyle çocuğun TCK m.81 veya m.82 kapsamındaki kasten öldürme ya da m.87'nin ikinci veya dördüncü fıkrasındaki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi hâlinde şikayet aranmaz; TCK m.233 failine bu madde uyarınca verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

Önceki metinler

Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Ekleme 4. fıkra, 18 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren 7593 s.K. m.3 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 18/8/2026, S.33344).
  2. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 17 Ağustos 2026)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 17 Ağustos 2026 Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi, şikayet üzerine, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 18 Ağustos 2026'da 7593 s.K. m.3 ile değiştirildi (RG 18/8/2026, S.33344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  3. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 17 Ağustos 2026)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 17 Ağustos 2026 Hamile olduğunu bildiği eşini veya sürekli birlikte yaşadığı ve kendisinden gebe kalmış bulunduğunu bildiği evli olmayan bir kadını çaresiz durumda terk eden kimseye, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 18 Ağustos 2026'da 7593 s.K. m.3 ile değiştirildi (RG 18/8/2026, S.33344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  4. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 17 Ağustos 2026)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 17 Ağustos 2026 Velayet hakları kaldırılmış olsa da, itiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılması ya da onur kırıcı tavır ve hareketlerin sonucu maddi ve manevi özen noksanlığı nedeniyle çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan ana veya baba, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 18 Ağustos 2026'da 7593 s.K. m.3 ile değiştirildi (RG 18/8/2026, S.33344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Avukat Yorumu

TCK m.233’ün birinci fıkrasında, aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi için şikayet üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülür. İkinci fıkraya göre, hamile olduğunu bildiği eşini veya sürekli birlikte yaşadığı, kendisinden gebe kaldığını bildiği evli olmayan kadını çaresiz durumda terk eden kişi altı aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırılır. Üçüncü fıkrada ise ana veya babanın itiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı ya da onur kırıcı tavır ve hareketlerden kaynaklanan maddi ve manevi özen eksikliğiyle çocuğunun ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır biçimde tehlikeye sokması düzenlenir. Velayet hakkı kaldırılmış olsa da uygulanabilen bu fıkranın cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir.

Dördüncü fıkra, birinci veya üçüncü fıkrada tanımlanan fiiller nedeniyle çocuğun TCK m.81 ve m.82 kapsamındaki kasten öldürme ya da TCK m.87’nin ikinci ve dördüncü fıkralarındaki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesine bağlanan özel bir artırım getirir. Bu durumda şikayet aranmaz ve yükümlülüğünü ihlal eden faile TCK m.233 uyarınca verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır. Çocuğun belirtilen suçu işlemesi tek başına yeterli değildir; kanun, bu suçun birinci veya üçüncü fıkradaki fiil nedeniyle işlenmesini arar. İkinci fıkradaki terk fiili bu özel artırımın dayanağı olarak sayılmamıştır. 18 Ağustos 2026’dan önce işlenen fiillerde, suç tarihindeki kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunlar karşılaştırılarak TCK m.7/2 uyarınca failin lehine olan kanun uygulanır. Sonradan getirilen daha ağır hükümler geçmişteki fiillere uygulanmaz.

Gerekçe

2026 değişikliğinin gerekçeleri

Kanun teklifinin madde gerekçesi

Teklifin 4. maddesi, 7593 sayılı Kanunun 3. maddesiyle kanunlaşmıştır. Teklif gerekçesi özgün haliyle korunmuştur; kabul edilen metinde TCK 87 atfı ikinci ve dördüncü fıkralarla sınırlandırılmıştır.

MADDE 4- Maddeyle, 5237 sayılı Kanunun 233 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır.

Aile, bireyin korunması, gelişimi ve toplumsallaşması bakımından temel kurum niteliğindedir. Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim, gözetim ve destek yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, özellikle çocuklar bakımından ihmal, mağduriyet ve suç işleme riskini artırabilmektedir.

Uygulamada; çocuğun eğitim hakkından yoksun bırakılması, bakım ve gözetim yükümlülüğünün ihmal edilmesi, ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmaması gibi fiillerin çocukların gelişimini olumsuz etkilediği ve bazı durumlarda ağır suçlara yönelmelerinde etkili olabildiği görülmektedir. Bu nedenle aile hukukundan doğan yükümlülüklerin etkin şekilde yerine getirilmesinin sağlanması önem taşımaktadır.

Düzenlemeyle, aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçuna ilişkin ceza miktarları artırılarak aile kurumunun ve çocukların daha etkin şekilde korunması amaçlanmaktadır. Ayrıca, birinci ve üçüncü fıkralarda tanımlanan yükümlülüklerin ihlali sonucu çocuğun kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işlemesi hâlinde, yükümlülüğünü ihlal eden kişi hakkında verilecek cezaların yarısından iki katına kadar artırılması öngörülmektedir.

Kaynak: TBMM, 2/3771 esas numaralı kanun teklifi (14 Temmuz 2026), PDF s. 14.

Genel Kurulda kabul edilen önergenin gerekçesi

Önergeyle, teklifle Türk Ceza Kanunu'nun 233'üncü maddesine eklenen dördüncü fıkranın kapsamı yeniden belirlenmektedir.

Kaynak: TBMM Genel Kurul tutanağı, 122. Birleşim (7 Ağustos 2026), PDF s. 48.

2004 tarihli ilk gerekçe

Bu maddenin ceza hükümleri 7593/2026 ile değiştirilmiş ve maddeye dördüncü fıkra eklenmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki değişiklikleri ve sonradan eklenen hükümleri açıklamaz.

Maddenin birinci fıkrasında, aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, suç olarak tanımlanmıştır. Bu suçun oluşması için terk olgusunun gerçekleşmemesi gerekir. Aksi takdirde, terk suçu oluşur. Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünün kapsamını, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlemek gerekir. Bu suçtan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması, şikâyete tabi tutulmuştur. Maddenin ikinci fıkrasında ise, evli olsun veya olmasın gebe olan eşini veya sürekli birlikte yaşadığı ve kendisinden gebe kalmış kadını çaresiz durumda terk eden yani ona her türlü yardımı yapmaksızın ortada bırakan kişi cezalandırılmaktadır. Üçüncü fıkra, doktrinde manevî terk olarak tanımlanan ailenin terki suçunu cezalandırmaktadır. Suç, itiyadî sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma ya da onur kırıcı yaşayış tarzı nedeni ile özen noksanı veya kusurundan dolayı çocukların ahlâk, güvenlik ve sağlıklarının ağır şekilde tehlikeyle karşı karşıya kalmasına neden olmaktır.

TCK m.233 ile İlgili Yargıtay Kararları

Bu kararlar, 18 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikten önce verilmiştir. Kararlar, olayın suç tarihi ve TCK m.7/2 uyarınca lehe kanun ilkesi gözetilerek değerlendirilmelidir.

2 karar gösteriliyor.

4.CD E.2020/15169 K.2022/14857 Bozma

TCK m.233/3 kapsamında fail, bir kısım hareketlerle çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır biçimde tehlikeye sokan ana ya da babadır.

Detaylı özeti gör

İlk bozma nedeni, TCK m.233/3'te düzenlenen suçun fail bakımından taşıdığı özellik üzerinden belirlenmiştir. Yargılamaya konu eylemin bu suçun unsurlarını oluşturmadığı gözetilmeden mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı bulunmuştur. Daire, kabule göre iki ayrı sorun daha saptamıştır. İlki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıyla ilgilidir. 5271 sayılı Kanun'un 231/8. maddesinde 6545 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik suç tarihinde yürürlükte değildir; ayrıca sanığın bu kurumun uygulanmasına engel bir mahkûmiyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle daha önce hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olmasına dayanılması yetersiz gerekçe sayılmıştır. İkinci sorun, basit yargılama usulünü düzenleyen 5271 sayılı Kanun'un 251. maddesine ilişkin geçiş hükmündeki ibarenin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesidir. Bu iptal karşısında basit yargılama usulü yönünden yeniden değerlendirme yapılması zorunlu görülmüştür. Hüküm bozulmuş ve yargılamanın bozmadan önceki aşamadan başlayarak sürdürülmesi için dosya mahkemesine gönderilmiştir.

8.CD E.2020/4112 K.2021/20533 Kanun Yararına Bozma İsteminin Reddi

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, TCK m.233/3 kapsamındaki aile hukukundan doğan yükümlülüğün ihlali için sanığın itiyadi sarhoşluğa bağlı maddi ve manevi özen noksanlığıyla çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır biçimde tehlikeye düşürmesi gerektiğini belirtmiş; hastanedeki tedavisi bitmeden başka bir ile götürülen müşterek çocuk olayında hem bu suçun hem de kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda açıklandığı üzere TCK m.234'teki suçun unsurlarının oluşmadığını kabul etmiştir. Bu nedenle kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı sonucu itibarıyla yerinde ve itirazın reddi kararını hukuka uygun bularak kanun yararına bozma istemini 09.11.2021'de oy birliğiyle reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

İnceleme, itirazın reddine ilişkin karara yöneltilen kanun yararına bozma istemi üzerinedir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda anne ile babanın velayeti birlikte ellerinde bulundurdukları belirlenmiştir. TCK m.234/1 ise fail olarak velayet yetkisi elinden alınmış ana veya babayı ya da üçüncü derece dâhil kan hısmını gösterir. Şüphelinin velayet hakkını kaldıran bir mahkeme kararı bulunmadığından bu suçun unsurlarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır. Çocuğun, tarafların ayrılık ve boşanma süreci nedeniyle annesi tarafından alınıp götürüldüğü; diğer şüphelilerin kaçırma veya alıkoyma eylemine ilişkin somut delil bulunmadığı da değerlendirilmiştir. Daire ayrıca TCK m.233/3 bakımından aranan, itiyadi sarhoşluğa bağlı maddi ve manevi özen noksanlığı şartının gerçekleşmediğini saptamıştır. Böylece kovuşturmaya yer olmadığına dair karar sonucu itibarıyla yerinde bulunmuş; itirazın reddi kararına yönelik kanun yararına bozma istemi oybirliğiyle reddedilmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.