İçeriğe geç

TCK Madde 210 Resmi belge hükmünde belgeler

Özet 2 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 210, Özel belgede sahtecilik suçunun konusunun, emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil veya vasiyetname olması halinde, resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 210 - Resmi belge hükmünde belgeler

Resmi Metin

Resmi belge hükmünde belgeler

Madde 210- (1) Özel belgede sahtecilik suçunun konusunun, emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil veya vasiyetname olması halinde, resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

(2) Gerçeğe aykırı belge düzenleyen tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Düzenlenen belgenin kişiye haksız bir menfaat sağlaması ya da kamunun veya kişilerin zararına bir sonuç doğurucu nitelik taşıması halinde, resmi belgede sahtecilik hükümlerine göre cezaya hükmolunur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.210, belgede sahtecilik suçlarında korumayı konuya göre yükselten bir hükümdür. Kural olarak özel belgede sahtecilik TCK m.207 kapsamında bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır. Ancak sahteciliğin konusu emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil veya vasiyetname ise, TCK m.210 birinci fıkra gereği bu belgeler resmi belge hükmünde sayılır ve fail hakkında TCK m.204 uygulanır. Böylece ceza, iki yıldan beş yıla kadar hapis aralığına yükselir. Bu düzenleme, ticari ve miras ilişkilerinde güveni yüksek belgeleri daha ağır koruma altına alır.

İkinci fıkra ise sağlık alanında özel bir suç tipi öngörür. Gerçeğe aykırı belge düzenleyen tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu temel halde belgenin gerçeğe aykırı olması yeterlidir. Buna karşılık düzenlenen belge, kişiye haksız bir menfaat sağlıyor ya da kamunun veya kişilerin zararına sonuç doğuruyorsa, fiil daha ağır kabul edilir ve TCK m.204 hükümlerine göre cezaya hükmolunur. Uygulamada sahte rapor, reçete veya sağlık belgeleri bu kapsamda değerlendirilir; belgenin sonucu ve sağladığı menfaat, uygulanacak cezayı belirler.

Gerekçe

Madde, ticarî hayatta büyük yer tutan ve basit bir ciro ile veya buna bile gerek görülmeksizin tedavül eden bazı evrakı daha ciddî bir şekilde korumak maksadına yöneliktir. Madde ile sayılan özel belgelerde sahtecilik yapılması hâlinde, resmî belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümlerin uygulanacağı kabul edilmiştir. Burada söz konusu olan, sadece resmî belgede sahtecilik suçuna ilişkin cezanın uygulanması değildir. Sayılan belgelerde sahtecilik yapılması durumunda, resmî belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümler bütün olarak uygulanır. Kambiyo senedi veya emtiayı temsil eden evrak, imzalı ve boş olarak faile tevdi edilmiş olup da, fail, bunu tevdi maksadından farklı bir şekilde doldurmuşsa, o takdirde açığa atılan imzanın, kötüye kullanılmasına ilişkin yaptırım uygulanacaktır. Çünkü, bu durumda, tevdi edilen kâğıt, imzalı ve fakat boş olarak verildiği için, henüz belge niteliğini kazanmamıştır. Maddede, son zamanlarda tahvillerde de sahtecilik fiillerinin geniş ölçüde gerçekleştirilmesi ve bu nedenle güvenliğin çok zarara uğraması nedeni ile “her türlü tahviller”de özel himaye altına alınmıştır; ayrıca el yazılı vasiyetnamelerde gerçekleştirilen sahtecilik dolayısıyla, resmî belgede sahtecilik hükümlerinin uygulanacağı açıklanmıştır. Burada söz konusu olan vasiyetname, noter huzurunda yapılmamış olanlardır. Noterin, talep üzerine düzenlediği vasiyetname bir resmî belge olduğundan bu madde kapsamında zikredilmesine gerek yoktur. Burada geçen vasiyetname, ölen kişinin meydana getirdiği el yazısı ile yapılmış veya onun beyanı üzerine özel kişilerce saptanmış vasiyetnamelerdir. Maddenin ikinci fıkrasında, kamu görevlisi sıfatıyla çalışmasalar bile, tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu kişilerin, görevlerinin gereği olarak gerçeğe aykırı belge düzenlemesi, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Ancak, düzenlenen belgenin kişiye haksız bir menfaat sağlaması ya da kamunun veya kişilerin zararına bir sonuç doğurucu nitelik taşıması hâlinde, resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre cezaya hükmolunacaktır. Böylece, belirtilen kişilerin görevlerinin ifası bağlamında düzenledikleri belgelerin önemi vurgulanmış ve bunlara duyulan güvenin özellikle korunması amaçlanmıştır.

TCK m.210 ile İlgili Yargıtay Kararları

9 karar gösteriliyor.

CGK E.2016/491 K.2019/455 İtirazın Reddi

TCK m.210/2, kamu görevlisi olmayan sağlık mesleği mensuplarının içerik bakımından gerçeğe aykırı belge düzenlemesini yaptırıma bağlar; belge türleri sınırlı sayılmadığından bu belge reçete veya sağlık raporu olabilir. Özünde özel belge olan bu evrakın resmî belge hükmünde sayılabilmesi, kişiye haksız menfaat sağlaması ya da kamunun veya kişilerin zararına sonuç doğurucu nitelik taşıması şartına bağlıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, aldatma yeteneğinin belirlenme yöntemini açıkladıktan sonra maddenin ikinci fıkrasına yönelmektedir. Belge ele geçirilmişse aslı üzerindeki başlık, sayı, tarih, imza ve mühür gibi zorunlu unsurlar incelenmeli, nesnel aldatma gücü saptanmalı ve tereddüt durumunda bilirkişiden görüş alınmalıdır. Belge ele geçirilememişse muhatabın fiilen aldanması tek başına yeterli değildir; varsa suret imza, mühür, biçim ve sayı yönlerinden incelenmeli, mümkün olduğunda belgenin sunulduğu kişiler dinlenmelidir. Belgenin yetkili kişi veya kurum tarafından düzenlendiği sabit olan içerik sahteciliğinde ise belge bulunmasa da aldatma yeteneğinin varlığı kabul edilir. İkinci fıkranın tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve diğer sağlık mesleği mensuplarını kapsadığı; belgedeki olayın veya olgunun gerçek dışı ya da olduğundan farklı gösterilmesinin arandığı belirtilmiştir. Gerekçe daha sonra müşterek failliğe geçerek birlikte suç işleme kararıyla fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurulması koşullarını ele almaktadır.

CGK E.2014/196 K.2016/2107 İtirazın Kabulü

TCK m.210/2 uyarınca, gerçeğe aykırı düzenlenen belgenin kişiye haksız menfaat sağlaması veya kamunun ya da kişilerin zararına sonuç doğurucu nitelik taşıması hâlinde resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre ceza verilir. Özel tıp merkezinde doktor olarak çalışan fail yönünden bu yollama, TCK m.204/1'in uygulanmasını gerektirir.

Detaylı özeti gör

Karar, suç vasfının belirlenmesi ile zamanaşımı hesabını ayrı ayrı incelemektedir. İlkinde mahkemenin, eylemin hangi suçu oluşturduğu konusunda iddia ve savunmayla bağlı olmadığı, ek savunma hakkı verilerek değişen suç niteliğine göre hüküm kurulabileceği belirtilmekte; iddianamede muayene edilmeyen kişiler adına sahte reçete düzenlendiğinin ve bu reçetelerin kurumu zarara uğratmakta kullanıldığının anlatılması karşısında, zincirleme biçimde resmî belgede sahtecilikten kamu davası açıldığının kabulü gerektiği sonucuna varılmaktadır. İkinci olarak zamanaşımı hesabı yapılmıştır: suç tarihinde yürürlükte olan 765 sayılı Kanun'un 342/1. maddesindeki suçta asli dava zamanaşımı on yıl, kesintili zamanaşımı on beş yıl iken, 5237 sayılı Kanun'un 204/1. maddesindeki suçta bu süreler sekiz ve on iki yıldır. Buna göre 2002 olan suç tarihi ile 2010 olan yerel mahkeme hüküm tarihi arasında zamanaşımının dolmadığı anlaşılmış, yerel mahkeme hükmü de bunu onayan Özel Daire kararı da isabetsiz bulunmuştur.

CGK E.2016/608 K.2020/167 İtirazın Reddi

TCK m.210/1, yapıları gereği resmî belge sayılmayan emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, tahvil, hisse senedi, emtiayı temsil eden belge ve vasiyetnameyi resmî belge düzeyinde korur; bunun için ilgili belgenin kanunda aranan usul ve şekil şartlarını taşıması zorunludur. Kamu görevlisi olmayan ya da görevi gereği hareket etmeyen sağlık mesleği mensubunun gerçeğe aykırı belge düzenlemesini konu alan m.210/2 ise özel nitelikli bir özel belgede sahtecilik suçudur ve ceza bakımından resmî belgede sahtecilik hükümlerine yollama yapar.

Detaylı özeti gör

Karar, önce resmî belgenin geçerlilik şartlarını sistemleştirmektedir. Kanunun aradığı unsurların bulunmaması belgenin resmî belge sayılmasını engelleyebilir; birden çok görevlinin imzasının zorunlu olduğu durumda imza eksikliği de aynı sonucu doğurur. Buna karşılık, yetki kapsamında düzenlenen bir belgede gerçekte bulunmayan unsurların varmış gibi gösterilmesi sahtecilik oluşturur. Noter işlemlerinde de ikili ayrım yapılmıştır: içeriği bizzat noter tarafından oluşturulan düzenleme belgelerindeki sahtecilik resmî belgede sahtecilik sayılırken, onay işlemlerinde onay bölümünü kapsamayan içerik sahteciliği özel belgede sahtecilik olarak değerlendirilir. Resmî belgeler ispat gücüne göre iki gruba ayrılmakta; daha yüksek ispat gücü taşıyan belgeler yönünden m.204/3 uyarınca cezanın artırılması öngörülmektedir. Karar ayrıca m.204/2 bakımından belgeyi düzenlemeye yetkili kamu görevlisi olmayı nitelikli unsur saymakta ve kamu görevliliğinde tek ölçütün yapılan işin kamusal faaliyet niteliği olduğunu belirtmektedir.

CGK E.2019/196 K.2019/392 İtirazın Kabulü

TCK m.210/1 gereğince kambiyo senedi üzerinde gerçekleştirilen sahtecilik hakkında resmî belgede sahtecilik hükümleri uygulanır. Yollama yalnız bu suça ait cezayı değil, resmî belgede sahteciliğe ilişkin bütün hükümleri kapsar.

Detaylı özeti gör

Karar, seçimlik hareketlerin suç tarihinin belirlenmesine etkisini incelemektedir. Resmî belgede sahtecilik seçimlik hareketli bir suç olduğundan, sahte belge düzenlenmesi, gerçek belgenin aldatacak biçimde değiştirilmesi veya sahte belgenin kullanılması hareketlerinden birinin işlenmesi suçun tamamlanması için yeterlidir. Birkaçı ya da hepsi birlikte işlense de tek suç oluşur, bu durum yalnız temel cezanın belirlenmesinde gözetilir; hareketlerden biri tamamlanmışsa diğeri teşebbüs aşamasında kalsa bile suç tamamlanmış sayılır. Buradan çıkan sonuç, suç tarihinin en son seçimlik hareketin yapıldığı gün olduğu ve dava zamanaşımının bu tarihten işlemeye başladığıdır. Uyuşmazlık da suç tarihinin tespiti bakımından eksik araştırma bulunup bulunmadığına ilişkindir. Sanık savunmasında bir dönem pazarlamacı olarak çalıştığını, satış karşılığı aldığı senetleri iş yerine bıraktığını ve ayrılırken elindeki belgeleri şirkete teslim ettiğini ileri sürmüştür.

CGK E.2020/237 K.2021/684 İtirazın Kabulü

Bonoda gerçekleştirilen sahtecilik, kambiyo senedi niteliği nedeniyle TCK m.210 uyarınca resmî belgede sahtecilik hükümlerine tabidir. Uygulanacak olan yalnız resmî belgede sahtecilik cezası değil, bu suça ilişkin hükümlerin tamamıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, yollamaya konu belge türünü önce hukukî niteliği ve zorunlu unsurlarıyla tanımlamaktadır. Bono, hem mülga hem yürürlükteki ticaret kanunlarında poliçe ve çekle birlikte üçüncü kambiyo senedi türü sayılmış; bağımsız bir borç ikrarı içeren senet olarak nitelendirilmiştir. Bononun zorunlu unsurları da tek tek gösterilmiştir: senet metninde bono veya emre yazılı senet ibaresi, belirli bir bedeli kayıtsız ve şartsız ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, ödemenin yapılacağı kişi, düzenlenme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası bulunmalıdır. Bunlardan birinin eksikliği senedin bono sayılmasını engeller. Maddenin birinci fıkrası, kambiyo senetlerinin yanında hisse senedi, tahvil, emtiayı temsil eden belge ve vasiyetnameyi de kapsamına almaktadır. Somut olayda ise kiralanan araç için teminat amacıyla boş imzalanan senedin geri alınamadığı, sonradan doldurularak icra takibine konulduğu iddia edilmiştir.

Diğer kararlar (4)
CGK E.2019/439 K.2021/413 İtirazın Reddi

TCK m.210'un birinci fıkrası gereğince, kambiyo senetlerinden biri olan bonolarda gerçekleştirilen sahtecilik hakkında resmî belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümler uygulanır. Buradaki yollama yalnız resmî belgede sahtecilik suçu için öngörülen cezanın uygulanmasıyla sınırlı değildir; bu suça ilişkin hükümlerin bütün olarak uygulanmasını gerektirir.

Detaylı özeti gör

Karar, önceden mevcut öznel bilginin resmî belgedeki aldatma yeteneğini ortadan kaldırmayacağını belirttikten sonra bononun hukukî niteliğine geçmektedir. Bono, poliçe ve çekle birlikte üçüncü kambiyo senedi türüdür ve bağımsız bir borç ikrarı içerir. Senet metnindeki bono kaydı, belirli bir bedeli kayıtsız ve şartsız ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, ödemenin yapılacağı kişi, düzenlenme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası zorunlu unsurlardır; bunlardan birini taşımayan senet bono sayılamaz. Somut olayda sanığın, alacaklısı bir tanık ve borçlusu kendisi olan bonoda katılanı kefil göstererek onun yerine imza attığı veya attırdığı, ardından senedi tanığa verip kullandığı iddia ve kabul edilmiştir. Sanık ise soruşturma aşamasında bir başkasının borcunun bir kısmını yapılacak işler karşılığında üstlendiğini, düzenleme ve ödeme tarihleri boşken sadece kendi adının karşısına iki imza attığını ve katılanın kefil olarak imza atacağının önceden konuşulduğunu savunmuştur.

CGK E.2016/699 K.2021/51 İtirazın Reddi

Kambiyo senetlerinden olan bonolarda yapılan sahtecilik, TCK m.210/1 uyarınca resmî belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümlere tabidir. Bu kural yalnız resmî belgede sahtecilik suçu için öngörülen cezanın uygulanmasını değil, söz konusu hükümlerin bütün olarak uygulanmasını ifade eder.

Detaylı özeti gör

Kararda yollama kuralının uygulandığı somut olay, banka kredileri karşılığında sunulan senetlere ilişkindir. Bir bankadan kullanılan kredi için altı, başka bir bankadan kullanılan kredi için on senedin sahte oluşturulduğu iddia ve kabul edilmiştir. Sanık senetlerin sahte olmadığını savunmuş; ancak on dört senetteki borçlu imzalarının, borçlu gösterilen kişilere ait olmadığı icra hukuk ve asliye ticaret mahkemelerindeki bilirkişi raporlarıyla belirlenmiştir. Borçlusu bir apartman yöneticiliği olarak gösterilen diğer iki senet bakımından, haciz sırasında tutulan tutanaklarda apartmanda yönetici ve yönetime ait mal bulunmadığı kaydedilmiştir. Haciz ihbarnamelerine verilen cevaplar da bunu doğrulamış; takip sonunda borçluya ait taşınır veya taşınmaz mal bulunamadığı için aciz vesikası düzenlenmiştir. Karar, bu deliller bütününü kambiyo senetlerindeki sahtecilik hakkında resmî belgede sahteciliğe ilişkin hükümlerin tamamının uygulanması ilkesiyle ilişkilendirmektedir.

CGK E.2017/527 K.2019/69 Direnme Yerinde

TCK m.210/1 gereğince kambiyo senedi olan bonolarda sahtecilik, yalnız ceza yönünden değil resmî belgede sahteciliğe ilişkin bütün hükümler uygulanarak değerlendirilir. Kanunun zorunlu unsurlarından herhangi birini taşımayan senet bono niteliği kazanmayacağından, böyle bir belge üzerindeki sahtecilikte özel belgede sahtecilik hükümleri uygulanır.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık bono üzerindeki sahteciliğe ilişkindir ve karar, önce uygulanacak rejimi belirler. TCK m.210/1; özel belgede sahteciliğin konusu kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil veya vasiyetname olduğunda resmî belgede sahteciliğe ait yalnız cezaya değil, hükümlerin tamamına yollama yapar. Mülga 6762 ve yürürlükteki 6102 sayılı ticaret kanunlarında poliçe ve çekin yanında üçüncü kambiyo senedi türü olan bono, bağımsız bir borç ikrarı içerir. Bono niteliği için senet metninde bono ibaresi, koşulsuz ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtar, düzenleme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası bulunmalıdır. Bu zorunlu unsurlardan birinin yokluğu belgeyi bono olmaktan çıkarır; üzerindeki sahtecilik de TCK m.207'deki özel belgede sahtecilik hükümlerine göre değerlendirilir. Ayrımın tamamlanma anına etkisi de gösterilmiştir: resmî belgede sahtecilik düzenlemeyle tamamlanırken, özel belgede sahtecilik için belgenin kullanılması da gerekir.

CGK E.2016/38 K.2018/241 İtirazın Reddi

Çek, kambiyo senedi olduğundan üzerindeki sahtecilik TCK m.210 uyarınca resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre değerlendirilir. Yollama yalnız bu suç için öngörülen cezaya değil, resmî belgede sahteciliğe ait hükümlerin tamamına yöneliktir.

Detaylı özeti gör

Karar, çek vasfını önce temelindeki banka ilişkisi üzerinden açıklar. Bir bankada hesap bulundurmak tek başına çek keşide etme yetkisi vermez; o hesap üzerinde çekle tasarruf edilebileceğinin ayrıca kararlaştırılması gerekir. “Çek sözleşmesi” denilen ilişkide muhatap banka senetteki tutarı ödemeyi, keşideci de bankanın ödediği meblağı karşılamayı üstlenir. Belgenin çek sayılması için metinde çek kelimesi, koşulsuz ödeme havalesi, muhatabın kimliği, ödeme yeri, keşide tarihi ve yeri ile keşidecinin imzası bulunmalıdır; bunlardan biri eksikse çek niteliği doğmaz. TCK m.210/1'in resmî belgede sahtecilik hükümlerine yaptığı yollama ancak bu sınıflandırmadan sonra uygulanır. Kararda TCK m.204'ün üç kademesi de bu nedenle aktarılmıştır: temel biçimde iki yıldan beş yıla kadar, kamu görevlisinin fiilinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası; kanun gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge söz konusuysa cezada yarı oranında artırım.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.