İçeriğe geç

TCK Madde 132 Haberleşmenin gizliliğini ihlal

Özet 4 fıkra (1 mülga) · ~3 dk okuma

TCK 132, Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 6352 s.K. m.79
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 132 - Haberleşmenin gizliliğini ihlal

Resmi Metin

Haberleşmenin gizliliğini ihlal

Madde 132- (1) Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu gizlilik ihlali haberleşme içeriklerinin kaydı suretiyle gerçekleşirse, verilecek ceza bir kat artırılır.

(2) Kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezaya hükmolunur.

Ek hüküm: · 6352 s.K. m.79

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Ek cümle 6352 s.K. m.79
  2. Mülga 6352 s.K. m.79

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu gizlilik ihlali haberleşme içeriklerinin kaydı suretiyle gerçekleşirse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.79 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  2. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.79 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  3. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın alenen ifşa eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.79 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  4. Yürürlükten kaldırılan metin 4. fıkra Yürürlükte: -
    4. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Yürürlükten kaldırılan metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Kişiler arasındaki haberleşmelerin içeriğinin basın ve yayın yolu ile yayınlanması halinde, ceza yarı oranında artırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.79 ile yürürlükten kaldırıldı (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.132, kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimseyi cezalandırarak haberleşme özgürlüğünü ve kişilerin özel yaşam alanını korur. Suç, kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğinin ihlaliyle oluşur; bu ihlal haberleşme içeriklerinin kaydı suretiyle gerçekleşirse verilecek ceza bir kat artırılır. Kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini hukuka aykırı olarak ifşa etmek, kanunda daha ağır biçimde yaptırıma bağlanmıştır. Kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini, diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi de cezalandırılır; ifşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezaya hükmolunur.

Gizliliğin ihlalinde temel ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir; içeriklerin hukuka aykırı ifşasında ceza iki yıldan beş yıla kadar hapse yükselir, kendi haberleşmesini rıza olmaksızın alenen ifşa edende ise bir yıldan üç yıla kadar hapis öngörülür. TCK m.137 uyarınca suçun kamu görevlisi tarafından görevinin verdiği yetki kötüye kullanılarak veya belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. TCK m.139 gereği bu suçun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikayetine bağlıdır. TCK m.140 uyarınca suçun işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Gerekçe

Bu maddenin bir fıkra veya cümlesi 6352/2012 ile yürürlükten kaldırılmıştır (mülga). Aşağıdaki 2004 gerekçesi kaldırılan hükmü de içeren ilk metne aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Madde metninde, kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğinin ihlâli suç olarak tanımlanmaktadır. Söz konusu suç, belirli kişiler arasındaki haberleşmenin içeriğinin öğrenilmesiyle işlenmektedir. Kişiler arasındaki haberleşmenin ne suretle yapıldığının suçun oluşumu açısından önemi yoktur. Bu haberleşme, örneğin mektupla, telefonla, telgrafla, elektronik posta yoluyla yapılabilir. Bu suç açısından önemli olan, haberleşmenin belirli kişiler arasında yapılmasıdır. Söz konusu suçu, bu haberleşmenin tarafı olmayan kişi işleyebilir. Haberleşmenin gizliliğinin sadece dinlemek veya okumak suretiyle ihlâl edilmesi, bu suçun temel şeklini oluşturmaktadır. Ancak, bu gizlilik ihlâlinin, haberleşme içeriklerinin yani konuşulanların veya yazılanların kayda alınması suretiyle yapılması, bu suçun nitelikli şekli olarak tanımlanmıştır. Örneğin telefon konuşmalarının ses kayıt cihazıyla kayda alınması hâlinde, suçun bu nitelikli hâli gerçekleşmektedir. Kişiler arasındaki haberleşme içeriklerinin belli bir suça ilişkin soruşturma kapsamında Anayasa ve kanunların belirlediği koşullar çerçevesinde öğrenilmesinin veya kayda alınmasının hukuka uygun olduğu muhakkaktır. Maddenin ikinci fıkrasında, kişiler arasındaki haberleşme içeriklerinin hukuka aykırı olarak ifşa edilmesi, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Haberleşme içerikleri hukuka uygun bir şekilde veya birinci fıkrada tanımlanan suçun işlenmesi suretiyle öğrenilmiş olabilir. İkinci fıkrada tanımlanan suç, haberleşme içeriklerinin ifşasıyla, yayılmasıyla, yani yetkisiz kişilerce öğrenilmesinin sağlanmasıyla oluşur. Fıkra metninde bu ifşanın hukuka aykırı olması açıkça vurgulanmıştır. Bu bakımdan örneğin kişiler arasındaki telefon konuşmalarına ilişkin kayıtların, savcılık veya mahkemeye verilmesi, duruşmada açık bir şekilde dinlenmesi veya okunması hâlinde, söz konusu suç oluşmayacaktır. Buna karşılık, henüz soruşturma aşamasında iken, kişiler arasındaki konuşma içeriklerinin, hukuka uygun bir şekilde kayda alınmış olsalar bile, örneğin televizyonlarda veya gazetelerde yayınlanması hâlinde, bu suç oluşacaktır. Maddenin üçüncü fıkrasında, kişinin kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın alenen ifşa etmek suretiyle haberleşmenin gizliliğini ihlâl etmesi ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Bu suçun oluşabilmesi için, ifşanın alenen yapılması gerekir. Bu bakımdan, örneğin kişi kendisine gönderilen mektubu gönderenin bilgisi ve rızası dışında bir başkasına okutması hâlinde, bu suç oluşmayacaktır. Buna karşılık, mektubun gönderenin bilgisi ve rızası dışında alenen okunması, başkaları tarafından okunmasını temin için bir yere asılması veya basın ve yayın yolu ile yayınlanması hâlinde, söz konusu suç oluşacaktır. Dördüncü fıkrada, kişiler arasındaki haberleşmelerin içeriğinin basın ve yayın yolu ile yayınlanması hâlinde, ikinci veya üçüncü fıkralara göre verilecek cezanın belli oranda artırılması öngörülmüştür.

TCK m.132 ile İlgili Yargıtay Kararları

4 karar gösteriliyor.

CGK E.2019/582 K.2024/34

TCK m.132 üç suç tipi içerir: haberleşme gizliliğinin ihlali, içeriğin ifşası ve kişinin tarafı olduğu haberleşmeyi ifşa etmesi. İlk iki fıkranın faili haberleşme dışındaki üçüncü kişi, üçüncü fıkranın faili ise taraflardan biridir. İkinci fıkrada bir kişiye yapılan açıklama da ifşa için yeterlidir; aleniyet gerekmez, ancak açıklama hukuka aykırı olmalıdır.

Detaylı özeti gör

Hükmün sınırları kararda somut örneklerle açıklanmıştır. Telefon konuşması kayıtlarının savcılığa veya mahkemeye sunulması ya da duruşmada açıkça dinlenip okunması ikinci fıkradaki suçu oluşturmaz. Buna karşılık, hukuka uygun kaydedilmiş olsa bile soruşturma aşamasındaki konuşma içeriğinin televizyonda veya gazetede yayımlanması bu kapsamda suçtur. Üçüncü fıkra bakımından ifşanın alenen yapılması gerekir; gönderilen mektubun bir başkasına okutulması yeterli değilken, mektubun alenen okunması veya yayımlanması suç oluşturur. Genel Kurul, 6352 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten hareketle gizlilik ihlalinin kayıt yoluyla gerçekleştirilmesini nitelikli hâl sayan kanun koyucu iradesini belirlemiştir. Haberleşmede kullanılan aracın türü önem taşımaz. Ancak araya bir vasıta girmeden yüz yüze yapılan görüşmeye müdahale, TCK m.133 veya m.134 kapsamında değerlendirilmelidir.

CGK E.2016/868 K.2020/442 İtirazın Kabulü

TCK m.132/1'in ilk cümlesi haberleşmenin gizliliğini ihlalin basit şeklini düzenler; içeriğin kayda alınması yoluyla ihlal ise ikinci cümlede daha ağır cezayı gerektiren hâl olarak gösterilmiştir. Birinci ve ikinci fıkralardaki suçun faili haberleşen tarafların dışındaki kişi olabileceğinden, rızanın hukuka uygunluk sağlaması her iki tarafın da onayını gerektirir.

Detaylı özeti gör

Kararın merkezinde, ilgilinin rızasının hangi koşullarda hukuka uygunluk nedeni oluşturduğu bulunmaktadır. Genel Kurul, hukuka uygunluk nedenlerini sıraladıktan sonra TCK m.26/2'de düzenlenen rızayı incelemiştir. Rıza, kişinin üzerinde mutlak biçimde tasarruf edebileceği bir hakka ilişkin olmalı ve kişi bu konuda açıklama ehliyetini taşımalıdır. Açıklama; açık veya örtülü, yazılı ya da sözlü olabilir. Rızayı gösteren başka emareler varsa fiile karşı koymamak veya sessiz kalmak da bu kapsamda değerlendirilebilir. Zaman bakımından rıza fiilden önce veya en geç icra hareketleri sürerken mevcut olmalıdır; sonradan verilen rıza fiili hukuka uygun kılmaz. Suç işlenirken geri alınan rıza ise fiili geri alma anından itibaren hukuka aykırı hâle getirir. Kararda ayrıca birinci fıkranın ilk cümlesinin basit suçu, ikinci cümlesinin kayıt yoluyla ihlali daha ağır cezayı gerektiren hâl olarak düzenlediği belirtilmiş ve ardından TCK m.30'daki hata hükmüne geçilmiştir.

3.CD E.2021/4375 K.2022/1552

Hukuka aykırı dinleme fiili, devletin gizli tutulması gereken bilgilerini siyasal veya askerî casusluk amacıyla temin etme kapsamında TCK m.328'e göre değerlendiriliyorsa, aynı fiil için ayrıca TCK m.132/2'deki kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini alenen ifşa suçundan mahkûmiyet kurulamaz.

Detaylı özeti gör

Temyiz incelemesi kararda birden fazla başlık altında yürütülmüştür. Sanıklar hakkında, kriptolu cep telefonlarının hukuka aykırı dinlenmesi nedeniyle zincirleme biçimde dört kez kurulan mahkûmiyet hükümleri eylemin nitelendirilmesi yönünden isabetli bulunmamıştır. Bu fiillerin, devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal veya askerî casusluk amacıyla temin etme suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, ayrıca haberleşmenin gizliliğini alenen ifşa suçundan hüküm kurulamayacağı belirtilmiştir. Daire, kabul ve uygulamaya göre başka bir aykırılık daha saptamıştır: katılanlardan birinin hattı yalnız bir kez hukuka aykırı dinlendiği hâlde, bu eylem yönünden cezanın zincirleme suç hükmüyle artırılması yerinde değildir. Diğer sanıklar bakımından eksik delil araştırması ile derdest dava dosyasının getirtilerek mükerrer yargılama ve cezalandırmanın önlenmesi gereği de bozma nedenleri arasında sayılmıştır. Hükümler CMK m.302/2 uyarınca bozulmuştur.

CGK E.2025/94 K.2025/227 Bozma

Haberleşmeye taraf olmayan üçüncü kişi, TCK m.132'nin ilk iki fıkrasındaki suçların faili; haberleşen kişiler ise mağdurudur. Üçüncü fıkrada roller değişir: Fail taraflardan biri, mağdur öteki taraftır. Maddi konu ilk fıkrada haberleşmenin kendisi, ikinci ve üçüncü fıkralarda onun içeriğidir. Korunan yararın özel yaşama saygı ve bireysel haberleşme özgürlüğü olması, bu hükümlerle özel hayatın gizliliğini ihlal normu arasında genel-özel norm ilişkisi doğurur.

Detaylı özeti gör

Kararda haberleşme kavramı önce sözlük anlamıyla açıklanmıştır. İletişim için mutlaka bir araç gerekmediği ve yüz yüze konuşmanın da haberleşme biçimi olduğu belirtilmekle birlikte, hükmün amacı gözetildiğinde korunan alanın bir vasıta aracılığıyla yapılan haberleşme olduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle yüz yüze iletişime dinleme gibi yollarla müdahale, TCK m.133 veya m.134 kapsamında değerlendirilmelidir. Birinci fıkrada ihlal biçimleri tek tek sayılmadığından suç serbest hareketlidir; zarar doğması aranmadığı için de tehlike suçu niteliğindedir. İfşa yönünden önemli olan, içeriğin yetkisiz kişilerce öğrenilmesinin sağlanmasıdır. İçeriğin hukuka uygun veya aykırı yoldan öğrenilmesi sonucu değiştirmez; suç genel kastla işlenir ve saik aranmaz. Kararın devamında, özel hayatın gizliliğini ihlal suçunun şikâyete bağlı oluşu ile bu hükümde 6352 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikler incelenmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.