İçeriğe geç

TCK Madde 212 İçtima

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 212, Sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunur.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 212 - İçtima

Resmi Metin

İçtima

Madde 212- Sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.212, belge sahteciliği ile başka bir suçun bir arada işlendiği durumlarda hangi kuralın uygulanacağını gösteren bir içtima hükmüdür. Bu maddeye göre, sahte bir resmi belgenin (TCK m.204) veya sahte bir özel belgenin (TCK m.207) bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, ortada birbirinden bağımsız iki ayrı suç bulunduğu kabul edilir. Yani sahtecilik fiili, işlenen diğer suçun yalnızca bir aracı sayılıp onun içinde erimez.

Hükmün sonucu olarak fail, hem belgede sahtecilik suçundan hem de sahte belgenin kullanıldığı ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezalandırılır. Kanun koyucu, belgelerin gerçekliğine duyulan kamu güveni ile diğer suçun koruduğu hukuki değerin farklı olduğunu kabul ederek burada fikri içtima kurallarına gitmemiştir. Bu nedenle iki fiil tek bir ceza altında birleştirilmez; her suç için öngörülen ceza bağımsız biçimde belirlenerek uygulanır.

Gerekçe

Madde metninde, sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması hâlinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunacağı kabul edilmiştir. Örneğin, sahte belgenin kullanılması sureti ile bir kimse aldatılarak bir yarar elde edilmiş olabilir. Bu durumda, hem dolandırıcılık hem de resmi veya özel belgede sahtecilik suçlarına ait cezaların içtima suretiyle verilmesi gerekecektir. Keza, sahte belge düzenlemek suretiyle zimmetin gizlenmeye çalışılması hâlinde, hem zimmet suçundan hem de resmi belgede sahtecilik suçundan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunacaktır.

TCK m.212 ile İlgili Yargıtay Kararları

21 karar gösteriliyor.

4.CD E.2021/41191 K.2024/13854 Bozma

TCK m.212, sahte resmî veya özel belgenin başka bir suç işlenirken kullanılması hâlinde failin hem sahtecilikten hem ilgili suçtan ayrı ayrı cezalandırılmasını emreder. Kanun koyucunun açık istisnası olan bu düzenleme, fikrî içtima hükümlerinin uygulanmasına engeldir.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.212'nin yerini fikrî içtima sistematiği içinde belirler. Kanun koyucu, tek fiille birden çok suç işlendiğinde “erime sistemi”ni benimseyerek yalnız en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulmasını kural olarak yeterli görmüştür. TCK m.44'teki “fiil” ile m.43/2'deki “tek fiil” doğal değil hukuki tekliği anlatır; birden fazla bedensel hareket değerlendirmede birlik oluşturuyorsa hukuken tek sayılabilir. Buna göre farklı neviden fikrî içtima için fiilin hukuken tek olması, bu fiille birden çok farklı suçun işlenmesi ve kanunda uygulamayı engelleyen açık bir hüküm bulunmaması gerekir. Sahte resmî veya özel belgenin başka bir suçta kullanılması hâlinde hem sahtecilikten hem ilgili suçtan ayrı ceza öngören m.212, son koşulu ortadan kaldıran açık istisnadır. Somut dosyada ise aynı eylem hakkında Cumhurbaşkanına hakaret yönünden ayrı soruşturma yürütüldüğü saptanmış; tek eylemle hakaret ve Cumhurbaşkanına hakaret birlikte işlendiğinde m.44 gereğince daha ağır cezalı TCK m.299'dan hüküm kurulması gerektiği kabul edilmiştir.

4.CD E.2021/30210 K.2021/27719 Kanun Yararına Bozma

TCK m.212'de sahte resmî veya özel belgenin başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılması hâlinde hem sahtecilikten hem ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı ceza verileceği belirtilmiştir. Kanun koyucunun açıkça öngördüğü bu istisna, fikrî içtima kurallarının uygulanmasını engeller.

Detaylı özeti gör

Karar, m.212'yi fikrî içtimanın kanuni istisnaları arasında konumlandırırken tartışmayı usul boyutuyla birlikte kurmaktadır. Kararda erime sisteminin amacının aynı fiil nedeniyle failin birden çok kez cezalandırılmasını önlemek olduğu, m.44 ile m.43/2'de geçen fiil tekliğinin hukuki anlamda anlaşılması gerektiği, doğal olarak birden çok hareket bulunsa da bunların değerlendirmede birlik oluşturabileceği açıklanmıştır. Farklı suç kavramı, m.44 gerekçesine dayanılarak bir suçun temel ve nitelikli şekilleri dışında kalan ve ceza mevzuatında yer alan diğer suç hükümleri biçiminde tanımlanmış; teşebbüs ile tamamlanma ya da olası kast ile doğrudan kast ayrımlarının suçu farklılaştırmadığı belirtilmiştir. İncelenen dosyada, suça sürüklenen çocuk hakkında hakaret suçundan TCK m.125/1, m.125/4 ve m.62/1 uyarınca adli para cezasına hükmedildiği, CMK m.231/5 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve bu karara itiraz edilmesi üzerine uyuşmazlığın doğduğu saptanmıştır.

CGK E.2017/1151 K.2021/90 İtirazın Kabulü

Resmî ve özel belgede sahtecilik bakımından özel içtima rejimini düzenleyen TCK m.212, sahte belgenin başka bir suç işlenirken kullanılması hâlinde iki ayrı cezalandırma öngörür: fail hem sahtecilikten hem de belgenin kullanıldığı suçtan ceza alır.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.212'ye ulaşmadan önce zincirleme suçtaki “aynı suç” ölçütünü netleştirir. TCK m.43 uyarınca suçun temel biçimi ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli biçimleri aynı suçtur; öğretideki ölçüt de suç tipidir. Suç adı değiştiğinde aynı suçtan söz edilemez; hırsızlık ile suç eşyasını satın alma arasındaki ayrım bunun örneğidir. Buna karşılık eylemin teşebbüs aşamasında kalması aynı suç niteliğini değiştirmez. Bu çerçevede m.212, sahte resmî veya özel belgenin başka bir suçta kullanılması hâlinde failin hem sahtecilikten hem belgenin kullanıldığı suçtan sorumluluğunu öngören, sahtecilik suçlarına özgü içtima kuralıdır. Somut olayda sanık, kendi fotoğrafını yapıştırdığı ve ele geçirilemeyen kimlik belgesiyle iki ayrı bankaya başvurmuş; kredi kartı sözleşmelerini imzalayıp düzenlenen kartları teslim almıştır. Karar, bu olgular üzerinden kredi kartı sözleşmesindeki sahteciliğin 5464 sayılı Kanun'un 37/2. maddesindeki özel norm kapsamında kalıp kalmadığı sorununu incelemeye açmıştır.

CGK E.2016/420 K.2020/7

Sahte resmî veya özel belgenin başka bir suçun işlenmesinde kullanılması durumunda fail, sahtecilik ile ilgili suçtan ayrı ayrı cezalandırılır. Ancak TCK m.212 yalnız resmî ve özel belgede sahteciliğe özgü olduğundan, 5464 sayılı Kanun'da bağımsız ve özel bir sahtecilik türü olarak düzenlenen kredi kartı sözleşmesinde sahtecilik suçuna uygulanmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, kredi kartı sözleşmesindeki sahtecilik bakımından TCK m.212'nin sınırını özel norm ilişkisiyle çizer. Sahte belgelerle bankaya başvurup başkası adına kart düzenlettirmek, TCK m.245/2'deki “üretme” seçimlik hareketinin kapsamındadır. Bu suç ile 5464 sayılı Kanun'un 37/2. maddesinde düzenlenen kredi kartı sözleşmesinde sahtecilik, birbirinin daha ağır veya daha hafif nitelikli biçimi olmadığından TCK m.43/1 anlamında aynı suç sayılmaz; aralarında zincirleme suç hükümleri uygulanamaz. Kartlı ödeme sisteminin işleyişini korumak için özel kanunda bağımsız bir sahtecilik türü olarak düzenlenen bu suç bakımından, resmî ve özel belgede sahteciliğe özgü m.212'nin de uygulama yeri yoktur. Bunun yerine m.245/2'deki sahte kredi kartı üretme suçu sözleşmedeki sahteciliği bünyesine alıp tüketir; bu sahtecilik üretme suçunun unsuru olur. Başsavcılık itirazı değişik gerekçeyle kabul edilmiş, altı üye karşı oy kullanmıştır. Ayrıca adli para cezasında tam gün sayısının TCK m.52 uyarınca bir gün karşılığı miktarla çarpılmaması bozma nedeni sayılmıştır.

CGK E.2017/1156 K.2021/604 İtirazın Kısmen Kabulü

Başka bir suçun işlenmesi sırasında sahte resmî veya özel belge kullanıldığında, TCK m.212'deki özel içtima hükmü gereği belgenin kullanıldığı suç sahtecilik sorumluluğunu kaldırmaz; fail her iki suçtan ayrı ayrı sorumlu olur. Kredi kartı sözleşmesindeki sahtecilik ise 5464 sayılı Kanun'un 37/2. maddesinde müstakil bir suç olarak düzenlendiğinden, eylem m.212 aracılığıyla ayrıca TCK m.207 kapsamındaki özel belgede sahtecilik suçuna vücut vermez.

Detaylı özeti gör

Karar, üç kredi kartına ilişkin dosyadaki iki uyuşmazlığı birbirinden ayırır. İlk başlıkta sanığın, katılanın kimlik bilgileriyle oluşturulan sahte nüfus cüzdanını kullanarak başvurduğu; kredi kartı sözleşmesi ve ekindeki belgelerde sahtecilik yaptığı iddiası değerlendirilmiştir. Bu sahtecilik 5464 sayılı Kanun'un 37/2. maddesinde bağımsız ve özel bir suç olarak düzenlendiğinden, TCK m.212 aracılığıyla ayrıca m.207'deki özel belgede sahteciliği oluşturmaz; Başsavcılık itirazı bu yönden reddedilmiştir. İkinci başlık, hiç kullanılmayan kartlara ilişkindir. Bu kartlarla sanık arasındaki bağlantı açıklığa kavuşturulmadan sahte kart üretme suçu bakımından zincirleme suç değerlendirmesi yapılamaz; eksik araştırma sorunu bu bağ üzerinden incelenmelidir. Karar ayrıca faillik biçimini açıklar: gerçeğe aykırı belgelerle yapılan başvuru üzerine banka görevlisi araç olarak kullanılıp sahte kart düzenletilmişse, başvuran kişi üretme suçunun dolaylı failidir ve TCK m.245/2 uyarınca sorumlu tutulur.

Diğer kararlar (16)
CGK E.2017/1153 K.2021/203 İtirazın Kısmen Kabulü

Başka bir suçun işlenmesinde sahte resmî veya özel belge kullanılırsa fail, hem sahtecilikten hem belgenin kullanıldığı suçtan cezalandırılır. Kredi kartı sözleşmesi ve eklerindeki sahtecilik 5464 sayılı Kanun'da bağımsız ve özel bir sahtecilik türü olarak düzenlendiği için, bu eylem TCK m.212 yollamasıyla sahte kredi kartı üretmenin yanı sıra özel belgede sahtecilik suçunu da oluşturmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.212'ye ulaşmadan önce sonucu görünüşte içtima ilkeleri üzerinden kurar. Özel norm, genel normla aynı hukuki yararı koruyup onun bütün unsurlarına ek unsurlar taşıyorsa öncelikle uygulanır; TCK m.247'deki zimmet ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndaki zimmet arasındaki ilişki buna örnek gösterilmiştir. Bu ölçütle kredi kartı sözleşmesindeki sahtecilik, 5464 sayılı Kanun'un 37/2. maddesindeki özel norm kapsamında kalır ve TCK m.212 yollamasıyla ayrıca m.207'deki özel belgede sahtecilik suçunu doğurmaz. Tüketen-tüketilen norm ilişkisi ile TCK m.42'deki bileşik suç da aynı görünüşte içtima çerçevesinde ele alınmıştır. Karar, 5377 sayılı Kanun'la eklenen TCK m.245/2'nin kapsamını da açıklar: “üretme”, yeni bir kart oluşturmanın yanında gerçek kart üzerinde değişiklik yapmayı içerir ve kartın fail tarafından bizzat düzenlenmesi şart değildir. Bu düzenleme bir tehlike suçudur; mağduru, kartı çıkaran banka veya diğer finansal kuruluştur.

CGK E.2021/285 K.2021/562 İtirazın Reddi

TCK m.212 uyarınca sahte resmî ya da özel belgenin başka bir suç işlenirken kullanılması, sahtecilik ve ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmesini gerektirir. Buna karşılık, 765 sayılı TCK m.202/1-2 bakımından sahtecilik nitelikli zimmetin unsuru olduğundan zimmetin yanında ayrıca resmî belgede sahtecilik suçu oluşmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, lehe kanun karşılaştırmasıyla zamanaşımı hesabını TCK m.212 üzerinden birbirine bağlar. Suç tarihinde yürürlükteki 765 sayılı Kanun bakımından eylem m.202/2'deki nitelikli zimmeti oluşturur; sahtecilik bu suçun unsuru sayıldığından ayrıca resmî belgede sahtecilik doğmaz. 5237 sayılı Kanun uygulandığında ise aynı eylem, m.247/2'deki nitelikli zimmetin yanında m.212 yollamasıyla m.204/2'deki resmî belgede sahteciliği de oluşturur; buna rağmen bu kanun somut olayda sanık lehine bulunmuştur. Önceki Kanundaki nitelikli zimmet yönünden asli dava zamanaşımı on beş yıl, kesintili süre yirmi iki yıl altı aydır. Resmî belgede sahtecilik bakımından da TCK m.66/1-d ve m.67/4 aynı süreleri verir. Ancak lehe kanun belirlenirken karma uygulama yapılamaz; ceza bir kanuna, zamanaşımı başka kanuna göre hesaplanamaz. Bu nedenle sahtecilik suçunun zamanaşımı, lehe bulunan 5237 sayılı Kanun hükümleri uyarınca değerlendirilmelidir.

CGK E.2016/182 K.2021/135 İtirazın Kısmen Kabulü

TCK m.212'nin öngördüğü ayrı cezalandırma, sahte belgenin sahtecilikten farklı bir suçun işlenmesinde kullanılması hâline özgüdür. Bu koşul gerçekleşirse sahtecilik ve belgenin kullanıldığı suç için ayrı ceza verilir; aynı belgenin başka bir sahtecilik eyleminde kullanılması ise ikinci sahtecilik suçu bakımından ayrıca ceza sonucunu doğurmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.212'nin kapsam dışında bıraktığı hâli belirlemektedir. Kararda resmî belgede sahtecilik ile özel belgede sahteciliğin aynı suç sayılması gerektiği; dayanağının iki suçun benzer biçimde düzenlenmesi, her ikisinde korunan hukuki yararın kamu güveni olması, geniş anlamda mağdurun toplumu oluşturan bireyler olması ve suç adlarının aynı olması bulunduğu açıklanmıştır. Buradan hareketle m.212'nin yalnız sahte belgenin sahtecilik dışındaki bir suçta kullanılmasına ilişkin olduğu, maddeden yola çıkarak belgenin başka bir sahtecilik eyleminde kullanılması hâlinde ikinci sahtecilikten ayrıca ceza verileceği sonucunun çıkarılamayacağı belirtilmiştir. Kararda bu kabulün TCK m.245'teki suç bakımından geçerli olmadığı da vurgulanmıştır. Somut olayda sanığın farklı sahte kimliklerle çeşitli banka şubelerine başvurup kredi kartı aldığı ve bunlarla harcama yaptığı, bir şubede kimliğin sahteliği görevlilerce fark edilince kartı alamadan uzaklaştığı saptanmıştır.

CGK E.2011/350 K.2012/27 Direnme Hükmünün Bozulması

Sahte resmî veya özel belgenin başka bir suç işlenirken kullanılması hâlinde, sahtecilik ve ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmelidir; dolayısıyla nitelikli zimmetin işlenmesi sırasında sahte belge düzenleyen fail ayrıca belgede sahtecilikten de cezalandırılır. Lehe kanun karşılaştırmasında TCK m.212'nin de değerlendirmeye alınması zorunludur.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.212'yi lehe kanun incelemesine bağlarken önce suçtan zarar göreni, sonra suçların içtima biçimini belirler. “Suçtan zarar gören” için kesin bir ölçüt bulunmadığı; hâkimin, haklı çıkarı zedelenen kişinin kovuşturma isteğini değerlendirmesi gerektiği, Ceza Genel Kurulunun 1992 ve 2000 tarihli kararlarına dayanılarak belirtilmiştir. Somut olayda kooperatif muhasebecisi olan sanık, tek bir suç işleme kararı kapsamında farklı zamanlarda kooperatif parasını zimmetine geçirmiş ve fiilleri gizlemek için resmî ve özel belgelerde sahtecilik yapmıştır; bu nedenle suçtan zarar gören kooperatiftir. Düzenlenen belgeler her iki kanun bakımından zincirleme sahtecilik oluşturur. Ayrıca nitelikli zimmet sırasında sahte belge düzenlenmesi TCK m.212 gereğince sahtecilikten de ceza verilmesini gerektirir; lehe kanun karşılaştırması bu sonucu hesaba katmalıdır. Sahtecilik fiillerini ayrı suçlar sayan direnme gerekçesi bu nedenle isabetsiz bulunarak bozma sonucuna ulaşılmıştır.

CGK E.2015/651 K.2018/22 İtirazın Kabulü

TCK m.212 gereğince sahte resmî veya özel belge başka bir suç işlenirken kullanılırsa fail, hem sahtecilikten hem belgenin kullanıldığı suçtan ayrı ayrı sorumlu olur. Hüküm sahte belgenin sahtecilik dışındaki suçta kullanılmasına ilişkindir; bu nedenle belgenin başka bir sahtecilik fiilinde kullanılması hâlinde öteki sahtecilik suçundan ayrıca ceza verilmesi gerektiği sonucuna varılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.212'nin uygulama sınırını suçların niteliğinden hareketle çizer. Resmî belgede sahtecilik ile özel belgede sahtecilik “aynı suç” sayılır. M.212 ise sahte belgenin sahtecilik dışında başka bir suçta kullanılmasını düzenler; bir sahte belgenin ikinci bir sahtecilik fiilinde kullanılmasından ayrıca ceza çıkarılmasına dayanak olmaz. Ceza Genel Kurulunun 2012 ve 2015 tarihli kararlarının da aynı yönde olduğu belirtilmiştir. Somut olayda sanık, mağdurun kimlik bilgilerini kullanarak onun adına ikametgâh belgesi düzenlettirmiş; daha sonra bu belgeyle bankaya başvurup gerçeğe aykırı kredi başvuru formunu mağdur adına imzalamıştır. Aynı suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda gerçekleştirilen bu iki sahtecilik nedeniyle zincirleme biçimde resmî belgede sahtecilikten ceza verilmesi gerekir. Hükümden sonra Anayasa Mahkemesinin TCK m.53'ün bazı hükümlerini iptal etmesi üzerine karar, yalnız bu madde yönünden düzeltilerek onanmıştır.

CGK E.2021/202 K.2022/512 İtirazın Kabulü

Fikrî içtima hükümleri, koşulları gerçekleştiğinde kural olarak bütün suçlarda uygulanabilse de kanunun açık istisna koyduğu hâllerde uygulanamaz. TCK m.212, sahte resmî veya özel belgenin başka bir suç sırasında kullanılması durumunda sahtecilik ile ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmesini öngörerek fikrî içtimayı açıkça dışlar.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.212'ye uzanan incelemede suç tekliği ile suç çokluğunu belirleyen üç yaklaşımı karşılaştırır. Fiili esas alan görüşte fiil tekse suç da tek; neticeyi esas alan görüşte tipik netice sayısı belirleyicidir. Suç tipini esas alan ve Yargıtay uygulamasında benimsenen görüş ise ihlal edilen normların sayısına bakar. Somut olayda tek iradi karar, aynı tür davranış, hareketler arasındaki sıkı yer ve zaman bağlantısı ile bunların tarafsız gözlemciye tek fiil olarak görünmesi birlikte değerlendirilmiş; iki ayrı mağdura tek fiille hakaret edildiği kabul edilmiştir. Kararda ayrıca, fikrî içtimanın uygulanabilmesi için görünüşte içtima hâllerinden birinin bulunmaması gerektiği belirtilmiştir. Bu çerçevede kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret ile Cumhurbaşkanına hakaretin farklı suç sayılıp sayılamayacağı, 765 ve 5237 sayılı kanunların bölümleme sistemleri karşılaştırılarak incelenmiştir.

CGK E.2021/282 K.2022/518 İtirazın Reddi

Şartları bulunan her suç bakımından kural olarak uygulanabilen fikrî içtima, kanun koyucunun açık bir istisna getirdiği durumda uygulanma alanı bulmaz. Sahte resmî veya özel belgenin başka bir suçun işlenmesinde kullanılması hâlinde hem sahtecilikten hem ilgili suçtan ayrı ceza verilmesini emreden TCK m.212 böyle bir istisnadır.

Detaylı özeti gör

Kararda içtima tartışması, suç tekliği ile suç çokluğu ayrımındaki üç görüşün karşılaştırılmasıyla açılmakta; fiili, neticeyi ve suç tipini esas alan yaklaşımlar aktarılarak Yargıtay uygulamasının ihlal edilen norm sayısını ölçüt alan görüşe göre şekillendiği belirtilmektedir. Bu zemin üzerine yerleştirilen m.212, kanun koyucunun fikrî içtimaya açık istisna getirdiği hâllerden biri olarak gösterilmiştir. Fiil tekliği kavramının sınırı, mehaz kanunun uygulandığı hukuk sisteminin öğretisine dayanılarak çizilmiştir. Buna göre malvarlığına ilişkin olmayan ve kişiye bağlı hukuki menfaatlerin ihlalinde istisna kabul edilmeli; yaşam, vücut dokunulmazlığı, cinsel dokunulmazlık ve kişi hürriyeti gibi değerlerin farklı kişiler bakımından ihlal edildiği hâllerde doğal fiil tekliğinden söz edilemeyip mağdur sayısınca fiil bulunduğu ve gerçek içtima kuralının uygulanması gerektiği kabul edilmektedir.

CGK E.2018/442 K.2022/86 İtirazın Reddi

Fikrî içtima kuralları, gerekli koşullar varsa kural olarak her suça uygulanır; ancak kanunda açık bir istisna öngörülmüşse uygulanamaz. TCK m.212, sahte resmî ya da özel belgenin başka bir suç işlenirken kullanılması hâlinde sahtecilik ve ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmesini düzenleyerek fikrî içtima hükümlerini açıkça engeller.

Detaylı özeti gör

Kararda m.212, görünüşte içtima kavramıyla birlikte ele alınarak fikrî içtimanın sınırları çizilmektedir. Önce hukuki anlamda fiil tekliğinin doğal hareket sayısından bağımsız olduğu, kanun koyucunun açık istisna koyduğu hâllerde fikrî içtimaya başvurulamayacağı ve m.212'nin böyle bir istisna olduğu belirtilmiştir. Kararın bu konudaki temel tespiti, tek fiille birden çok suç normunun ihlal edildiği durumda ilişkinin ya farklı neviden fikrî içtima ya da görünüşte içtima kapsamında kalacağıdır. Görünüşte içtima, çeşitli normların aynı fiille ilgili görünmesine karşın bunlardan yalnız birinin uygulanabilmesi olarak tanımlanmış; kanunda düzenlenmemiş olmasının eksiklik sayılmayacağı, sonucun normlar arasındaki ilişki ve yorumdan çıkarılabildiği ifade edilmiştir. Kararda her iki kurumun ortak yönünün fiilin tek ve aynı olması olduğu, ancak fikrî içtima için görünüşte içtima hâllerinden birinin bulunmaması gerektiği vurgulanmıştır.

CGK E.2021/69 K.2021/606 İtirazın Kabulü

Sahte resmî veya özel belge başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanıldığında TCK m.212 gereğince hem sahtecilik hem ilgili suç için ayrı ayrı ceza belirlenir. Bu düzenleme, kanun koyucunun fikrî içtima kurallarına açıkça istisna getirdiği hükümlerden biridir.

Detaylı özeti gör

Kararda m.212, fikrî içtimanın kanuni istisnalarına örnek olarak anıldıktan sonra uyuşmazlık kumar suçları bakımından çözülmüştür. Kararda fikrî içtimanın şartları arasında kanunda açık bir engelin bulunmaması arandığı belirtilmiş ve m.212 bu engellerden biri olarak gösterilmiştir. Somut değerlendirmede, 1072 sayılı Kanun kapsamındaki oyun aleti ve makinelerinin umuma açık yerlerde kazanç kastı aranmaksızın bulundurulması, çalıştırılması, yurda sokulması ya da imali hâlinde failin anılan kanunun 2. maddesi uyarınca sorumlu olacağı, bu seçimlik hareketlerden birinin gerçekleşmesiyle suçun tamamlanacağı belirtilmiştir. Buna karşılık TCK m.228/1'deki kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçunun birden çok hareketli olduğu, oluşabilmesi için hem yerin hem imkânın sağlanması gerektiği, söz konusu makineleri kumar amacıyla çalıştıran veya bulunduran failin eyleminin ise imkân sağlama kavramı içinde değerlendirileceği ortaya konulmuştur.

CGK E.2018/142 K.2020/329 Direnme Hükmünün Bozulması

Şartları gerçekleştiğinde her suç bakımından uygulanabilen fikrî içtima, kanun koyucunun açık istisna getirdiği durumda devre dışı kalır. TCK m.212 böyle bir istisnadır: sahte resmî veya özel belge başka bir suç işlenirken kullanılırsa, sahtecilikten ve ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmesini emreder.

Detaylı özeti gör

Karar, m.212'yi zincirleme suç ve aynı neviden fikrî içtima düzenlemeleriyle yan yana koyarak içtima rejiminin bütününü göstermektedir. Kararda önce kanuni istisnalar dışında tek fiille birden çok farklı suç işlendiğinde en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulmasının kanun gereği olduğu belirtilmiş; m.212 bu istisnalar arasında sayılmıştır. Ardından TCK m.43/1'deki zincirleme suç aktarılmış, m.43/2 ile tek fiille aynı suçun birden çok kişiye karşı işlenmesi hâlinin ayrı bir kurum olarak düzenlendiği ve bu durumda tek cezaya hükmedilip m.43/1 ölçüsünde artırım yapılacağı açıklanmıştır. Kararda m.43/3 uyarınca kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu hükümlerin uygulanamayacağı da belirtilmiştir. Zincirleme suçta gerçekte birden çok suç bulunmasına karşın failin her birinden ayrı ayrı cezalandırılmadığı, tek suçtan verilen cezanın artırıldığı vurgulanarak m.212'nin öngördüğü ayrı cezalandırmanın farkı görünür kılınmıştır.

CGK E.2017/154 K.2020/92 Direnme Hükmünün Bozulması

Fikrî içtima hükümleri, şartlarının bulunması hâlinde kural olarak her suç bakımından uygulanabilirse de kanun koyucunun açık bir istisna öngördüğü durumda bu imkân bulunmaz. TCK m.212, sahte resmî veya özel belgenin başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılması hâlinde hem sahtecilik hem ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmesini düzenleyerek fikrî içtimayı açıkça dışlar.

Detaylı özeti gör

Kararda m.212, farklı neviden fikrî içtimanın şartları belirlenirken üçüncü şartın somut örneği olarak kullanılmıştır. Kararda hareketin hukuken tek sayılmasının doğal hareket sayısına bağlı olmadığı, suç tipinin birden çok hareketle ihlal edilebilmesinin bu tekliği bozmadığı açıklanmış; buna göre şartlar, fiilin hukuki anlamda tek olması, tek fiille birden çok farklı suçun işlenmesi ve o suçlar bakımından kanunda açık bir engelin bulunmaması biçiminde sıralanmıştır. Kanuni istisnalar dışında tek fiille birden çok suç işlendiğinde en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulması gerektiği, m.212'nin ise bu sonucu sahtecilik bakımından dışladığı ortaya konulmuştur. Kararda uyuşmazlığın çözümü için zincirleme suç hükümlerine de ayrıca değinilmiş; TCK m.43/1 aktarıldıktan sonra m.43/2 ile aynı neviden fikrî içtimanın zincirleme suçtan farklı bir kurum olarak düzenlendiği, m.43/3'te ise bu hükümlerin uygulanamayacağı suçların gösterildiği belirtilmiştir.

CGK E.2019/350 K.2020/30

Fikrî içtima kuralları, koşulları varsa kural olarak her suçta uygulanabilir; kanun koyucunun açıkça istisna koyduğu hâllerde ise uygulanma olanağı yoktur. TCK m.212, sahte resmî veya özel belgenin başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılması durumunda hem sahtecilik hem ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmesini emrederek bu kuralları açıkça engeller.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.212'yi TCK m.44'ün gerekçesiyle birlikte yorumlamaktadır. Kararda hukuki anlamda fiil tekliği açıklanırken, mağdura birden çok kez vurulması örneğinde kast tek kişiyi yaralamaya yöneldiğinden ortada tek fiil ve netice bakımından tek suç bulunduğu belirtilmiştir. Fikrî içtimanın kural olarak her suça uygulanabileceği, ancak kanun koyucunun açık istisna öngördüğü yerde uygulanamayacağı vurgulanmış ve m.212 bu istisna olarak gösterilmiştir. Kararda m.44 gerekçesine geniş yer verilmiş; kişinin tek fiille birden çok farklı suça yol açabileceği, ancak aynı fiilden ötürü bir kez cezalandırılabileceği, bu nedenle en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulacağı aktarılmıştır. Ayrıca hedefte sapma hâlinde de fikrî içtimanın uygulanacağı, bu nedenle hedefte sapmanın şahısta yanılmayla birlikte düzenlenmesinden vazgeçildiği; fırlatılan cismin hem yaralamaya hem başkasının eşyasına zarar vermeye yol açması örneğiyle açıklanmıştır.

CGK E.2015/708 K.2019/414 İtirazın Reddi

TCK m.212, sahte resmî veya özel belgenin başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılması hâlinde sahtecilik ve ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmesini öngörür. Bu hüküm, fikrî içtima kurallarının uygulanmasına açık bir kanunî istisna oluşturur.

Detaylı özeti gör

Karar, m.212'yi fikrî içtimanın kanuni istisnası olarak andıktan sonra TCK m.44'ün uygulanma şartlarını netleştirmektedir. Kararda farklı neviden fikrî içtima için hukuki anlamda tek olan bir fiille birden çok farklı suçun oluşması ve o suçlar bakımından kanunda açık bir engelin bulunmaması arandığı belirtilmiş; buna karşılık tek suç işleme kastının maddenin uygulanma şartları arasında yer almadığı açıkça vurgulanmıştır. Kararda ayrıca kanuni istisnalar dışında tek fiille birden çok farklı suç işlendiğinde en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulmasının kanun gereği olduğu ifade edilmiştir. Somut olayda sanığın, uzun süre birlikte yaşadığı katılanın ayrılmalarından kısa süre sonra başka biriyle evlenmesine tepki olarak, katılanın özel yaşam alanına giren kişisel eşyalarına onu tanıtan bilgileri iliştirdiği ve bunları katılanın oturduğu bina ile çevredeki yerlere bıraktığı belirlenmiş; eylem, katılanın özel yaşam alanının ifşası bakımından değerlendirilmiştir.

CGK E.2015/44 K.2019/312 İtirazın Kabulü

Sahte resmî ya da özel belge başka bir suç işlenirken kullanılmışsa hem sahtecilik hem ilgili suç için ayrı ayrı ceza verilmesi TCK m.212'nin gereğidir. Böylece kanun, fikrî içtima hükümlerinin uygulanmasını açıkça engelleyen bir istisna koymuştur.

Detaylı özeti gör

Kararda m.212, fikrî içtimanın kanuni istisnası olarak anıldıktan sonra tartışma usul hukuku eksenine kaymaktadır. Önce kanuni istisnalar dışında tek fiille birden çok farklı suç işlendiğinde en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulacağı belirtilmiş; m.212 sahtecilik bakımından bu sonucu engelleyen düzenleme olarak gösterilmiştir. Ardından CMK m.225 ele alınmış, hükmün ancak iddianamede unsurları gösterilen fiil ve fail hakkında verilebileceği, buna karşılık mahkemenin nitelendirmede iddia ve savunmayla bağlı olmadığı vurgulanmıştır. Kararda hükmün konusunun iddianamedeki fiil olduğu, mahkemenin sabit gördüğü fiilin hukuki niteliğine göre tek bir hüküm kurmakla yetinmesi gerektiği, fiilin nitelik yönünden bölünüp aynı fiil hakkında hem mahkûmiyet hem beraat kararı verilmesinin kanuna aykırılık oluşturacağı belirtilmiştir. Ön sorun, kaçmaya imkân sağlama, direnme ve kasten yaralama suçlarına ilişkin kamu davası bakımından bu ölçütle incelenmiştir.

CGK E.2018/95 K.2019/207 Direnme Hükmünün Bozulması

5237 sayılı TCK m.212, sahte resmî veya özel belgenin başka bir suç sırasında kullanılması durumunda sahtecilik ve ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmesini zorunlu kılar. Düzenleme, farklı neviden fikrî içtima hükümlerinin uygulanmasını açıkça dışlayan kanunî bir istisnadır.

Detaylı özeti gör

Kararda m.212, farklı neviden fikrî içtima hükümlerinin uygulanmasını açıkça engelleyen düzenleme olarak nitelendirilmiştir. Hukuki anlamda fiil tekliği açıklanırken, mağdura birden çok kez vurulması örneğinde failin kastı tek kişiyi yaralamaya yöneldiğinden ortada tek fiil ve netice bakımından tek suç bulunduğu belirtilmiştir. Farklı neviden fikrî içtimanın şartları, fiilin hukuken tek olması, tek fiille birden çok farklı suçun işlenmesi ve kanunda açık bir engelin bulunmaması olarak sıralanmış; kanuni istisnalar dışında en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulmasının kanun gereği olduğu vurgulanmıştır. Kararda çözülecek ilk uyuşmazlık, sanığın eyleminin kamu görevlisini silahla ve basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek biçimde yaralama suçunu mu yoksa taksirle nitelikli yaralama suçunu mu oluşturduğu olarak belirlenmiştir. Somut olayın, sanığın bir yakınının hastanede görevli katılan hekimle görüşmek istemesi sırasında çıkan tartışmadan doğduğu saptanmıştır.

CGK E.2015/336 K.2018/652

Fikrî içtimayı açıkça dışlayan TCK m.212, sahte resmî veya özel belgenin başka bir suç işlenirken kullanılması durumunda hem sahtecilikten hem ilgili suçtan ayrı ayrı ceza verilmesini emreder. Fikrî içtima şartları gerçekleştiğinde kural olarak her suç için uygulanabilse de kanun koyucunun böyle açık bir istisna koyduğu yerde bu kurallara başvurulamaz.

Detaylı özeti gör

Kararda m.212, aynı suç ile farklı suç kavramlarının içeriği belirlendikten sonra fikrî içtimanın kanuni istisnası olarak konumlandırılmıştır. Kanun koyucunun tek fiille birden çok farklı suç işleyen faili en ağır cezayla cezalandırmayı yeterli gördüğü, böylece aynı fiilden ötürü mükerrer cezalandırmanın önlendiği ve erime sisteminin benimsendiği belirtilmiştir. TCK m.44 gerekçesine dayanılarak farklı suçtan kastedilenin, bir suçun temel ve nitelikli şekilleri dışında kalan ve gerek Türk Ceza Kanunu'nda gerek özel ceza kanunlarında yer alan diğer suç hükümleri olduğu açıklanmış; bir suçun basit hâli ile nitelikli hâlinin, unsurları aynı olan suçların, teşebbüs ile tamamlanmış hâlin ve olası kastla ya da doğrudan kastla işlenmiş hâlin aynı suç sayılacağı vurgulanmıştır. Somut olayda sanığın aracını trafiği engelleyecek biçimde sokak ortasına bıraktığı, yolun açılmasını bekleyen mağdurun seslenmesi üzerine olayın geliştiği aktarılarak uyuşmazlık bu olgular üzerinden ele alınmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.