İçeriğe geç

TCK Madde 126 Mağdurun belirlenmesi

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 126, Hakaret suçunun işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, eğer niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duraksanmayacak bir durum varsa, hem ismi belirtilmiş ve hem de hakaret açıklanmış sayılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 126 - Mağdurun belirlenmesi

Resmi Metin

Mağdurun belirlenmesi

Madde 126- Hakaret suçunun işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, eğer niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duraksanmayacak bir durum varsa, hem ismi belirtilmiş ve hem de hakaret açıklanmış sayılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.126, hakaret suçunda mağdurun kimliğinin nasıl belirleneceğini düzenleyen bir yorum kuralı getirir. Bu maddeye göre, fail hakaret teşkil eden söz veya isnadı yöneltirken mağdurun ismini açıkça belirtmemiş ya da isnadı üstü kapalı biçimde geçiştirmiş olsa bile, kullanılan ifadenin niteliğinde ve bunun mağdurun şahsına yöneldiğinde duraksanmayacak bir durum bulunuyorsa, hem ismin belirtilmiş hem de hakaretin açıklanmış olduğu kabul edilir. Böylece mağduru gizleme veya imayla hedef alma yoluyla sorumluluktan kurtulmanın önüne geçilir.

Bu kuralın hukuki sonucu, adı açıkça geçmediği veya isnat örtülü kaldığı için suçun oluşmadığı yönündeki savunmanın tek başına dinlenmemesidir. Mahkeme, somut olaydaki sözlerin içeriğine, bağlamına ve muhatabına bakarak mağduru tereddütsüz saptayabiliyorsa, TCK m.125 anlamında onur, şeref ve saygınlığa yönelen fiil gerçekleşmiş sayılır. Dolayısıyla TCK m.126, TCK m.125’teki hakaret suçunun oluşumunu tamamlayan bir belirleme ölçütüdür; ismin ima yoluyla anlaşılır kılınması, açıkça söylenmesiyle aynı hükme tabi tutulur.

Gerekçe

Hakaret suçunun oluşabilmesi için mağdurun belli veya belirlenmesinin olanaklı bulunması gereklidir. İşte bu maddeyle suçu işleyen tarafından mağdurun kimliğinin açıkça belirtilmediğinde, ne gibi bir durumun varlığı hâlinde ismin belirtilmiş ve hakaretin açıklanmış sayılacağına ait ölçü gösterilmektedir. Madde, aslında usul hukuku bakımından ispata yönelik, karineye benzer bir ölçü getirmiş bulunmaktadır.

TCK m.126 ile İlgili Yargıtay Kararları

3 karar gösteriliyor.

CGK E.2020/293 K.2023/51 İtirazın Kabulü

TCK'nın 126. maddesine göre hakaret suçunda mağdurun adı açıkça yazılmamış veya isnat üstü kapalı bırakılmış olsa da, niteliği ve mağdurun şahsına yöneldiği konusunda duraksama bulunmuyorsa isim belirtilmiş ve hakaret açıklanmış sayılır; dolayısıyla suçun muhatabının belirli olması zorunludur. İfadelerin tereddüde yer vermeyecek biçimde mağdura yönelip yönelmediği, hakaret içeren yazının içeriği ve bütünü birlikte değerlendirilerek saptanır.

Detaylı özeti gör

TCK m.126, adı açıkça yazılmayan veya isnat üstü kapalı bırakılan mağdurun nasıl belirleneceğine ilişkin, ispat hukukunda karineye benzeyen bir ölçü getirir. Hakaretin niteliği ve belirli kişiye yöneldiği konusunda duraksama yoksa hem isim belirtilmiş hem isnat açıklanmış sayılır; değerlendirme, sözlerin yer aldığı metnin içeriği ve bütünü üzerinden yapılır. Gerekçede bu ölçü, eleştiri özgürlüğünün sınırlarıyla birlikte ele alınmıştır. Kamu görevlileri görevlerini ve saygınlıklarını hedefleyen aşağılayıcı saldırılara karşı korunmalıdır; buna karşılık görevlerini denetlemek ve eleştirmek, düşünceyi açıklama özgürlüğünün sonucudur. Sert veya kaba üslup tek başına hakaret oluşturmaz, ancak küçültücü ve aşağılayıcı ifadeler düşünce açıklama sınırını aşabilir. Somut olayda köşe yazısının bir bölümünde ilgili yargı kararı anlatılırken katılanın adına da yer verilmiştir. Yazı bir bütün olarak değerlendirildiğinde suça konu ifadelerin duraksamasız biçimde katılana yöneldiği kabul edilmiş; dört üye bunun için yeterli delil bulunmadığı görüşüyle karşı oy kullanmıştır. Eylemin ifade ve basın özgürlüğü içinde kalıp kalmadığını değerlendirme görevinin de Ceza Genel Kuruluna ait olduğu belirtilmiştir.

4.CD E.2023/7650 K.2025/16566 Bozma

Hakaret suçunun meydana gelmesi, davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olarak gerçekleştirilmesini gerektirir. Suça konu ifadeler ağır eleştiri niteliğinde kalıyor ve mağduru hedef almıyorsa, 5237 sayılı Kanun'un 126. maddesi anlamında matufiyet koşulu oluşmaz.

Detaylı özeti gör

İlk derece mahkemesi hakaretten mahkûmiyet kurmuş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, tebliğnamede bozma görüşü bildirilmiştir. Daire, suçun ancak kişiyi küçük düşürmeye yönelen bir davranışla oluşabileceğini saptamıştır. Somut olayda değerlendirmenin dayanağı görüntü ve ses kaydının incelenmesine ilişkin tutanaktır; buna göre suça konu sözler görevlilerin eylemlerini hedef alan ağır eleştiri düzeyinde kalmakta, katılanın kişiliğine yönelmemektedir. Kararın ikinci bir hukuka aykırılık saptaması daha vardır: kabule göre yapılan değerlendirmede, gıyapta hakaretin TCK m.125/1 uyarınca en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerektiği halde ihtilat unsurunun ne şekilde gerçekleştiği açıklanmamış, soruşturma evresindeki anlatımından olaya ilişkin görgüsü bulunduğu anlaşılan tanık dinlenmemiş, dinlenmesine gerek olmadığına dair bir karar da verilmemiştir. Eksik kovuşturmayla hüküm kurulması da bozma nedeni sayılmış ve istinaf mercii kararı bozulmuştur.

CGK E.2021/14 K.2023/384

Hakaret suçunda muhatabın belirli bulunması zorunludur. TCK m.126 gereğince mağdurun adı açıkça yazılmasa veya isnat üstü kapalı aktarılsa dahi, niteliği ve mağdurun şahsına yöneldiği hususunda duraksama yoksa hem isim belirtilmiş hem hakaret açıklanmış kabul edilir.

Detaylı özeti gör

Kararda eleştiri ile hakaret arasındaki sınır açıklanmıştır. Eleştiri, bir kişiyi, eseri, olayı veya konuyu her yönüyle inceleyip belirli ölçütlere göre değerlendiren ve doğru ya da yanlış yanlarını gösteren görüş ve düşüncelerdir. Amacı yalnız kusur bulmak değil, konuyu anlaşılır kılmak ve toplumu yönlendirmek de olabilir. Kamu görevlilerinin aşağılayıcı saldırılardan korunması gerekir; bununla birlikte görevlerinin denetlenmesi ve eleştirilmesi Anayasa'dan kaynaklanan düşünceyi açıklama özgürlüğünün sonucudur. Sert üslup tek başına hakaret için yeterli değildir; sözlerin somut bir fiil veya olgu isnadı ya da sövme niteliği taşıması gerekir. TCK m.126'nın metni ve gerekçesi de aktarılmış, hükmün usul hukuku bakımından ispata yönelik ve karineye benzer bir ölçü getirdiği belirtilmiştir. Kararın devamında CMK m.160 ve m.161 ele alınmış; Cumhuriyet savcısının maddi gerçeği araştırmak ve şüphelinin lehine ile aleyhine delilleri toplamakla yükümlü olduğu açıklanmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.