İçeriğe geç

TCK Madde 85 Taksirle öldürme

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 85, Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 85 - Taksirle öldürme

Resmi Metin

Taksirle öldürme

Madde 85- (1) Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.85, taksirle öldürme suçunu düzenler. Suçun temel şeklinde, taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun manevi unsuru taksirdir; fail, ölüm neticesini isteyen bir iradeyle hareket etmez. Fail, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla öngörülebilir bir neticeye sebebiyet vermekte, ancak bu neticeyi istememektedir. Cezalandırılabilirlik, failin özen yükümlülüğüne aykırı hareketi ile meydana gelen ölüm arasında nedensellik bağının kurulmasına bağlıdır.

İkinci fıkra, neticenin ağırlığına göre daha yüksek bir ceza öngörür. Fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, faile iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir. Bu düzenleme, tek bir taksirli hareketten doğan çok sayıda mağduru tek suç kapsamında değerlendirmekte ve cezanın belirlenmesinde neticenin kapsamını esas almaktadır. Failin kusurunun yoğunluğu, temel cezanın alt ve üst sınırlar arasında saptanmasında belirleyici ölçüt olur.

Gerekçe

Madde metninde, taksirle öldürme suçu tanımlanmıştır. “Genel Hükümler” başlıklı Birinci Kitapta yer alan taksire ilişkin hükümler, bu suç açısından da geçerlidir. Maddenin ikinci fıkrasına göre; fiilin, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla insanın ölümüyle birlikte, bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması hâli, birinci fıkraya göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren neden oluşturmaktadır.

TCK m.85 ile İlgili Yargıtay Kararları

4 karar gösteriliyor.

CGK E.2017/635 K.2017/487 Direnme Hükmünün Bozulması

Bilinçli taksirle bir kişinin ölümüne, ayrıca bir veya birden fazla kişinin nitelikli biçimde yaralanmasına neden olunmuşsa, fail yönünden şikâyet şartı aranmadan TCK m.85/2 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Şikâyet koşulunun zaman içindeki değişimi, suç vasfıyla birlikte değerlendirilmiştir. Kanunun ilk metninde taksirle yaralamanın bilinçli taksirle işlenmesi şikâyet rejiminin dışında bırakılmıştır. 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun değişikliğinden sonra ise TCK m.89/1 kapsamındaki yaralama, bilinçli taksirle işlense bile şikâyete bağlı hâle gelmiştir; nitelikli yaralanmalarda şikâyet aranmaz. Gece vakti yerleşim yeri dışındaki ıslak yolda ilerleyen sanık ana yola ters yönden girmiş ve kurallara uygun seyreden araçla çarpışmıştır. Bir kişi ölmüş, hayat fonksiyonlarını ağır derecede etkileyen kemik kırığı oluşan diğer kişi şikâyetçi olmamıştır. Sanığın sürücü belgesine sahip olması, aynı güzergâhı o gün birkaç kez kullanması ve yolda işaretlemelerin bulunması sonucu öngördüğünü göstermiştir. Kendi becerisine ve karşıdan gelenlerin dikkatine güvenerek istemediği sonuca yol açtığı kabul edilmiş; şikâyetsizlik TCK m.85/2'nin uygulanmasına engel sayılmamıştır.

1.CD E.2025/2522 K.2025/9757 Kısmen Bozma, Kısmen Onama

Fail, neticeyi öngörmesine karşın gerçekleşmeyeceğine inanarak davranışını sürdürmüş ve istemediği ölüm sonucuna yol açmışsa fiil, TCK m.85/1 ve 22/3 kapsamında bilinçli taksirle ölüme neden olma suçudur. Böyle bir durumda olası kastla öldürmeden mahkûmiyet kurulması suç vasfında yanılgı oluşturur.

Detaylı özeti gör

Olası kast ile bilinçli taksir arasındaki ayrım, olayın somut kanıtları üzerinden yapılmıştır. Botun altındaki deliğin sanıklarca bilindiğini gösteren kesin ve inandırıcı delil bulunmamış; aracın daha önce kullanıldığı, denize indirildiğinde su almadığı ve sanıklardan ikisinin de yolculuğa katıldığı belirlenmiştir. Bilirkişi, en çok üç kişilik ve sağlık ile güvenlik ekipmanı bulunmayan bota kapasitesinin çok üzerinde kişi alınmasının devrilmeye neden olduğunu saptamıştır. Suya düşenlerden yüzme bilenler kurtulmuş, yakındaki tekne yardıma gelmiş ve yaşı küçük mağdurlar yaralanmamıştır. Deniz seferi tecrübesi bulunmayan sanıkların bu yolculuğun insan yaşamı için açık tehlike yarattığını bildikleri ve öngördükleri, buna rağmen sonucun gerçekleşmeyeceğine inanarak devam ettikleri kabul edilmiştir. Bu nedenle TCK m.85/1 ile m.22/3'ün uygulanması gerektiği belirtilmiş; aynı kararda göçmen kaçakçılığından kurulan hükümler de onanmıştır.

1.CD E.2023/2882 K.2025/3017 Bozma

Sahte içki ikram eden kişinin, içkideki metil alkol oranının ölüme yol açacak ölçüde yüksek olduğunu bildiğini gösteren delil yoksa eylem olası kastla öldürme değil bilinçli taksirle ölüme neden olma suçunu oluşturur. Fail, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı gözetilerek TCK m.85/1 ile 22/3 uyarınca cezalandırılmalıdır.

Detaylı özeti gör

Failin ölümcül metil alkol düzeyini bilip bilmediği, olaydan önceki ilişki ve sonraki davranışları birlikte değerlendirilerek belirlenmiştir. Tarafların önceden tanıştıkları ve sanığın daveti üzerine birlikte alkol aldıkları; ertesi gün rahatsızlanma bildirildiğinde sanığın önce önemsemeyen bir yanıt verdiği tespit edilmiştir. Buna karşılık rahatsızlanan kişiyi kendi evine götürüp onunla ilgilenmesi ve hastaneye giderek yardım etmesi, içkinin satılmamış olması ve aynı içkiden kendisinin de tüketmesi ölümcül düzeyde metil alkol içerdiğini bildiğini gösteren veri bulunmadığı yönünde değerlendirilmiştir. Suç vasfı belirlenirken Ceza Genel Kurulunun 05.04.2022 tarihli kararına dayanılmıştır. Kabul ve uygulama bakımından ayrıca, adli sicilde tekerrüre esas mahkûmiyet bulunmasına rağmen hapis cezasının TCK m.58/6-7 gereğince mükerrirlere özgü infaz rejiminde çektirilmesinin gözetilmemesi hukuka aykırı sayılmıştır.

CGK E.2015/239 K.2018/321

TCK m.85/2'de düzenlenen suçta taksirli fiil tek olduğu hâlde iki netice cezalandırıldığından, neticeyi taksirle yaralama ve ölüm biçiminde ikiye ayırarak bunlardan yalnız biri yönünden TCK m.22/6 uygulamak mümkün değildir. Sanık ile ölen kişiler arasındaki akrabalık ilişkisi ancak temel cezanın belirlenmesi aşamasında dikkate alınabilir.

Detaylı özeti gör

Kararda önce TCK m.22/6'nın sınırı çizilmiştir: bilinçli taksirle bir yakınının ölümüne neden olan fail bakımından şahsi cezasızlık sebebi değil, yalnız cezada indirim hükümleri uygulanabilir. Ardından TCK m.85/2'nin yapısı açıklanmış; bu fıkranın taksirle ölüme neden olma suçunun nitelikli hâli olduğu, birden çok ölüm ya da bir ölümle birlikte en az biri şikâyetçi olmak üzere yaralanma hâllerini kapsadığı belirtilmiştir. Kurulun sonucu, tek taksirli fiile bağlanan iki neticenin bölünüp yalnız biri için ayrı hüküm işletilemeyeceğidir. Somut olayda sanığın akrabalarını taşıdığı araçla direksiyon hâkimiyetini kaybettiği ve yol dışına çıkarak birden çok kişinin ölümüne neden olduğu kabul edilmiştir. Kurul, sanığın ölenlerle yakınlığı, ekonomik durumu ve ailevi yükümlülüklerini birlikte değerlendirerek ölenlerin bir bölümü yönünden ceza verilmesini gerektirmeyecek ölçüde mağduriyetin tereddütsüz bulunduğunu, aynı evde oturmayan ve bakım ile gözetim sorumluluğu altında olmayan uzak hısımlar yönünden ise bu kabulden ayrıldığını belirtmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesi E. 2016/154 K. 2017/742

Bu olayda BAM, bir kişinin ölümü ve bir kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan basit taksirli kazada, şikâyete bağlı yaralama yönünden şikâyetten vazgeçilmesi üzerine sanığın yalnız ölümden sorumlu tutulacağını ve eylemin TCK m.85/2 yerine m.85/1 kapsamında kaldığını kabul etmiştir.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesi, ışıksız kavşakta geçiş önceliğine uymayan sanığın aracının bir motosikletle çarpışması sonucu sürücünün öldüğü, arkadaki yolcunun ise kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığı olayı duruşma açarak incelemiştir. İlk derece mahkemesi eylemi TCK m.85/2 kapsamında değerlendirmiş ve cezayı adli para cezasına çevirmiştir. Daire, bilirkişi raporuna dayanarak sanığın asli, ölen sürücünün tali kusurlu olduğunu ve eylemin bilinçli taksirle değil basit taksirle işlendiğini kabul etmiştir. İstinaf duruşmasında katılanlar vekili, zararın giderildiğini bildirerek şikâyetten ve istinaftan vazgeçmiştir. Daire, katılanlık sıfatının hükümsüz kaldığını, yaralama şikâyete bağlı olduğundan sanığın yalnız ölümden sorumlu olduğunu ve eylemin m.85/1'e uyduğunu belirtmiştir. 4 Nisan 2017 tarihli kararda ilk derece hükmünü kaldırmış, temel cezayı alt sınırdan makul ölçüde uzaklaşarak belirlemiş ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.