İçeriğe geç

TCK Madde 103 Çocukların cinsel istismarı

Özet 6 fıkra · ~6 dk okuma

TCK 103, Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 103 - Çocukların cinsel istismarı

Resmi Metin

Çocukların cinsel istismarı

Madde 103- (1) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismarın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması hâlinde verilecek ceza, istismar durumunda on yıldan, sarkıntılık durumunda beş yıldan az olamaz. Sarkıntılık düzeyinde kalmış suçun failinin çocuk olması hâlinde soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun, velisinin veya vasisinin şikâyetine bağlıdır. Cinsel istismar deyiminden;

Değişiklik: · 6545 s.K. m.59

Yeniden düzenleme (1. ve 2. cümle): · 6763 s.K. m.13

Ek hüküm: · 6763 s.K. m.13

  1. a) On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,
  2. b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar,

anlaşılır.

(2) Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on altı yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması hâlinde verilecek ceza on sekiz yıldan az olamaz.

Yeniden düzenleme: · 6763 s.K. m.13

(3) Suçun;

  1. a) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
  2. b) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
  3. c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş veya evlat edinen tarafından,
  4. d) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,
  5. e) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(4) Cinsel istismarın, birinci fıkranın (a) bendindeki çocuklara karşı cebir veya tehditle ya da (b) bendindeki çocuklara karşı silah kullanmak suretiyle gerçekleştirilmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(5) Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

(6) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Norm Durumu ve Değişiklikler

Bu madde yürürlüktedir. Aşağıdaki Anayasa Mahkemesi iptalinden sonra madde kanunla yeniden düzenlenmiş olup sayfadaki metin güncel hâlidir:

  1. AYM iptali 1. fıkra, birinci ve ikinci cümleler AYM E.2015/108 K.2016/46 · RG 13/7/2016, S.29769 Anayasa Mahkemesi, 26/5/2016 tarihli ve E.2015/108, K.2016/46 sayılı kararıyla, 6545 sayılı Kanunla değiştirilmiş birinci fıkranın birinci ve ikinci cümlelerini (a) bendindeki “…tamamlamamış…” sözcüğü yönünden iptal etmiş; iptalin 13/1/2017 tarihinde yürürlüğe girmesini öngörmüştür. İptal yürürlüğe girmeden, bu iki cümle 6763 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle 2/12/2016 tarihinde yeniden düzenlenmiş ve fıkraya üçüncü cümle eklenmiştir. Bugünkü metin bu düzenlemedir.

Önceki metinler

Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (28 Haziran 2014 - 1 Aralık 2016)
    Önceki metin · Yürürlükte: 28 Haziran 2014 - 1 Aralık 2016 Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismarın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Sarkıntılık düzeyinde kalmış suçun failinin çocuk olması hâlinde soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun, velisinin veya vasisinin şikâyetine bağlıdır. Cinsel istismar deyiminden;
    a) On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,
    b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar,
    anlaşılır.
    Metnin dayanağı: 6545 s.K. m.59 ile gelen metin (RG 28/6/2014, S.29044). Bu dönemi bitiren işlem: 2 Aralık 2016'da 6763 s.K. m.13 ile değiştirildi (RG 2/12/2016, S.29906). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  2. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (28 Haziran 2014 - 1 Aralık 2016)
    Önceki metin · Yürürlükte: 28 Haziran 2014 - 1 Aralık 2016 Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on altı yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Metnin dayanağı: 6545 s.K. m.59 ile gelen metin (RG 28/6/2014, S.29044). Bu dönemi bitiren işlem: 2 Aralık 2016'da 6763 s.K. m.13 ile değiştirildi (RG 2/12/2016, S.29906). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  3. Önceki metin Madde metni Yürürlükte: -
    Madde metnini göster (8 Temmuz 2005 - 27 Haziran 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 8 Temmuz 2005 - 27 Haziran 2014 (1) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismar deyiminden;
    a) Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,
    b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar,
    Anlaşılır.
    (2) Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
    (3) Cinsel istismarın üstsoy, ikinci veya üçüncü derecede kan hısmı, üvey baba, evlat edinen, vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, sağlık hizmeti veren veya koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan diğer kişiler tarafından ya da hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle veya birden fazla kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
    (4) Cinsel istismarın, birinci fıkranın (a) bendindeki çocuklara karşı cebir veya tehdit kullanmak suretiyle gerçekleştirilmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
    (5) Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması halinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
    (6) Suçun sonucunda mağdurun beden veya ruh sağlığının bozulması halinde, onbeş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur.
    (7) Suçun mağdurun bitkisel hayata girmesine veya ölümüne neden olması durumunda, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.
    Metnin dayanağı: Maddenin 5377 s.K. m.12 ile yapılan değişiklikten sonraki metni (RG 8/7/2005, S.25869). Bu dönemi bitiren işlem: 28 Haziran 2014'te 6545 s.K. m.59 ile madde tamamen değiştirildi (RG 28/6/2014, S.29044). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  4. Önceki metin Madde metni Yürürlükte: -
    Madde metnini göster (1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005 (1) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismar deyiminden;
    a) Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,
    b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar,
    Anlaşılır.
    (2) Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
    (3) Cinsel istismarın üstsoy, ikinci veya üçüncü derecede kan hısmı, üvey baba, evlat edinen, vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, sağlık hizmeti veren veya koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan diğer kişiler tarafından ya da hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle gerçekleştirilmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
    (4) Cinsel istismarın, birinci fıkranın (a) bendindeki çocuklara karşı cebir veya tehdit kullanmak suretiyle gerçekleştirilmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
    (5) Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması halinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
    (6) Suçun sonucunda mağdurun beden veya ruh sağlığının bozulması halinde, onbeş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur.
    (7) Suçun mağdurun bitkisel hayata girmesine veya ölümüne neden olması durumunda, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.
    Metnin dayanağı: Maddenin 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 8 Temmuz 2005'te 5377 s.K. m.12 ile değiştirildi (değişen: 3. fıkra) (RG 8/7/2005, S.25869). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Not: Anayasa Mahkemesinin E.2015/26, K.2015/100 sayılı kararı (RG 11/12/2015, S.29559), 6545 sayılı Kanunla değiştirilen 2. fıkrayı iptal etmiş ve iptalin 11 Aralık 2016'da yürürlüğe girmesini öngörmüştü. Bu tarihten önce düzenleme 2 Aralık 2016'da 6763 s.K. m.13 ile yeniden yazıldığı için ayrıca iptal sonrası bir metin dönemi gösterilmemiştir.

Not: Anayasa Mahkemesinin E.2015/108, K.2016/46 sayılı kararı (RG 13/7/2016, S.29769), 6545 sayılı Kanunla değiştirilen 1. fıkranın birinci ve ikinci cümlelerini, (a) bendindeki “…tamamlamamış…” sözcüğü yönünden, iptal etmiş ve iptalin 13 Ocak 2017'de yürürlüğe girmesini öngörmüştü. Bu tarihten önce düzenleme 2 Aralık 2016'da 6763 s.K. m.13 ile yeniden yazıldığı için ayrıca iptal sonrası bir metin dönemi gösterilmemiştir.

Karar metinleri için AYM Norm Kararları Bilgi Bankası ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.103, çocuğun cinsel istismarını bağımsız bir suç olarak düzenler; korunan hukuki değer çocuğun cinsel dokunulmazlığı ile sağlıklı bedensel ve ruhsal gelişimidir. Maddenin tanım hükmü suçu iki zeminde kurar. On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış istismar sayılır ve burada cebir, tehdit veya hile aranmaz. On beş yaşını tamamlamış ve algılama yeteneği gelişmiş diğer çocuklara karşı işlenen fiiller ise ancak cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayanması hâlinde bu madde kapsamında istismar oluşturur. Suç ancak kasten işlenebilir.

Temel hâlde ceza sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis, fiil sarkıntılık düzeyinde kalırsa üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir. Mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması hâlinde verilecek ceza istismarda on yıldan, sarkıntılıkta beş yıldan az olamaz. İstismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda ceza on altı yıldan aşağı olamaz; mağdur on iki yaşını tamamlamamışsa on sekiz yıldan az olamaz. Suçun birden fazla kişiyle birlikte, toplu yaşama zorunluluğu bulunan ortamların kolaylığından yararlanılarak, üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içindeki kişiye ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş veya evlat edinen tarafından, vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlüsü tarafından yahut kamu görevi veya hizmet ilişkisinin nüfuzu kötüye kullanılarak işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Birinci fıkranın (a) bendindeki çocuklara karşı cebir veya tehditle, (b) bendindeki çocuklara karşı silah kullanılarak işlenmesi hâlinde ceza yine yarı oranında artırılır. Yalnızca sarkıntılık düzeyinde kalan fiilin failinin de çocuk olması hâlinde soruşturma ve kovuşturma mağdurun, velisinin veya vasisinin şikâyetine bağlıdır; bunun dışında suç re’sen soruşturulur. Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralamanın ağır neticelerine neden olması hâlinde ayrıca kasten yaralama hükümleri uygulanır; mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükümleri birden çok kez (6545/2014, 6763/2016) değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe 2004 ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Madde metninde çocukların cinsel istismarı fiilleri suç olarak tanımlanmıştır. Erişkin kişilere karşı işlenen fiiller açısından cinsel saldırı ifadesi kullanılmasına rağmen, çocuklar açısından cinsel istismar ifadesi kullanılmıştır. Erişkin kişilere karşı gerçekleştirilen cinsel davranışların kişinin rızasına aykırı olması gerekir. Aksi takdirde, yani kişinin rızasının bulunması hâlinde, ceza hukuku sorumluluğunu gerektiren davranışlardan söz edilemez. Erişkin kişilere karşı gerçekleştirilen cinsel davranışlar açısından rızanın varlığı, ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaktadır. Buna karşılık, on- (6) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştınlmış müebbet hapis cezasına hükmolunur. Çocukların cinsel istismarı MADDE 103. – (1) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandınlır. Cinsel istismar deyiminden; a) Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukukî anlam ve sonuçlannı algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış, beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen cinsel davranışlar açısından, rızanın varlığı ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. Başka bir deyişle, kendisine karşı gerçekleştirilen cinsel davranışlar açısından bu çocuğun rıza açıklamasında bulunması, fiili suç olmaktan çıkarmayacak ve kişinin ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. Bu bakımdan, onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte maruz kaldığı fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan kişilere karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış, cinsel istismar olarak kabul edilmiştir. Onbeş yaşını tamamlamış ve maruz kaldığı fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen cinsel davranışların cinsel istismar olarak nitelendirilebilmesi için, bunların cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilmesi gerekir. Bu nitelendirme, cinsel saldırı ve cinsel istismar fiilleri açısından ortaya konan ayırım ölçütüne aykırı olmakla birlikte; suçun mağdurunun çocuk olması ve bu fiiller karşısında direncinin zayıflığı göz önünde bulundurularak, söz konusu fiillerin de bu madde kapsamında suç olarak tanımlanması yoluna gidilmiştir. Fıkranın (b) bendinde söz konusu edilen cinsel istismar bakımından, çocuğun iradesinin ortadan kaldırılmış olması değil, “iradeyi etkileyen neden” ifadesi kullanılmıştır. Maddenin birinci fıkrasında, cinsel istismar suçunun temel şekli açısından ceza yaptırımı belirlenmiştir. İkinci fıkrada ise, bu suçun işleniş tarzı itibarıyla nitelikli hâli tanımlanmıştır. Buna göre, cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi, suçun temel şekline nazaran daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Suçun bu nitelikli hâline ilişkin açıklama için, cinsel saldırı suçunun gerekçesine bakılmalıdır. Üçüncü fıkraya göre; cinsel istismann çocukla aralannda belli akrabalık ilişkisi bulunan kişiler tarafından, çocuğun vasisi, eğiticisi, öğreticisi, bakıcısı, çocuğa sağlık hizmeti veren, çocuğa karşı koruma ve gözetim yükümlülüğü altında bulunan diğer bir kişi tarafından veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle gerçekleştirilmesi, daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Dördüncü fıkrada, cinsel istismann, onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte maruz kaldığı fiilin hukukî anlam ve sonuçlannı algılama yeteneği gelişmemiş olan kişilere karşı cebir veya tehdit kullanmak suretiyle gerçekleştirilmesi, cezanın artırılmasını gerektiren bir nitelikli hâl olarak kabul edilmiştir. Ancak, bunun için, uygulanan cebrin en fazla kasten yaralama suçunun temel şeklini oluşturacak boyutta olması gerekir. Bu bakımdan, beşinci fıkraya göre, cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanacaktır. Altı ve yedinci fıkralarda söz konusu suçun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri düzenlenmiştir. Bu itibarla, söz konusu suçun işlenmesi suretiyle mağdurun beden veya ruh sağlığının bozulmasına neden olunması, daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Keza, söz konusu suçun işlenmesi sonucunda mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunacaktır. Ancak, bu durumlarda, netice sebebiyle ağırlaşmış suçlar dolayısıyla sorumluluk için aranan koşulların gerçekleşmesi gerekir.

TCK m.103 ile İlgili Yargıtay Kararları

12 karar gösteriliyor.

CGK E.2024/56 K.2025/49 Direnme Yerinde

TCK'nın 103/1. maddesindeki basit cinsel istismarın maddi unsuru, vücuda organ veya sair cisim sokulmadan çocuğun vücut dokunulmazlığının cinsel davranışla ihlal edilmesidir. Sarkıntılık bakımından dokunulan vücut bölgesi belirleyici değildir; failin mağdura cinsel amaçla temas etmesi ve cinsel tatmin amacına yönelik şehvet hissiyle hareket etmesi aranır.

Detaylı özeti gör

Bir davranışın cinsel niteliğinin nasıl belirleneceği, iki yaklaşım karşılaştırılarak açıklanmıştır. Subjektif görüş belirleyici ölçütü failin amacında bulmakla birlikte, saikin ancak dışa yansıyan davranışlardan çıkarılabileceğini kabul eder. Objektif görüş ise eylemi failin kastından bağımsız olarak, yöneldiği bölgelere göre değerlendirir; gerekçede bu yaklaşımın erojen bölgeyi dar tanımlaması nedeniyle koruma alanını daralttığı, oysa cinselliğe yüklenen anlamın kişiden kişiye değişebildiği belirtilmiştir. Kurul, kanun koyucunun temel hâl bakımından subjektif, nitelikli hâl bakımından objektif görüşü benimsediği sonucuna varmıştır. Aynı davranışın bağlamına göre farklı anlam taşıyabileceği de vurgulanır; çok anlamlı davranışların tıp veya anatomi verileriyle çözülemeyeceği, olayın bütünü içinde nasıl gerçekleştiğine bakılması gerektiği söylenir. Şehvet hissi olmadan yapılan hareketler ise duruma göre hiçbir suçu ya da başka bir suçu oluşturabilir. Somut olayda tarafların yaşı, olayın geçtiği yer ve zaman dilimi ile mağdurun öğrenci olması birlikte değerlendirilmiştir.

CGK E.2021/166 K.2023/421 Direnme Hükmünün Bozulması

5237 sayılı TCK anlamında sarkıntılık, cinsel arzuları tatmin amacıyla gerçekleştirilen, vücut dokunulmazlığını ihlal eden, ani ve kesik olup süreklilik taşımayan ve basit cinsel saldırı ya da çocuğun basit cinsel istismarı yoğunluğuna erişmeyen davranışlardır. Bu hâl 102 ve 103. maddelerde düzenlendiği için eylemin bedensel temas içermesi zorunludur.

Detaylı özeti gör

Kavramın sınırı, iki kanun arasındaki farklar üzerinden ayrıntılandırılmıştır. Önceki kanun döneminde sırnaşıkça söz atma veya temas içermeyen davranışlar da suçu oluşturabilirken, hükmün 102 ve 103. maddelere yerleştirilmesi bedensel teması zorunlu kılmış; düzenleme genel ahlaka ilişkin baptan kişilere karşı suçlar kısmındaki cinsel dokunulmazlık bölümüne taşınmıştır. Kanunda tanım bulunmadığından sınırların içtihat ve öğreti yoluyla belirleneceği, ancak belirlilik ilkesi ile uygulama birliği için genel bir çerçeve ve ölçütler konulmasının zorunlu olduğu vurgulanmıştır. Somut olayda iş yerinde iki sanık tarafından mağdura yönelen temasların kendi içinde süreklilik göstermediği, kısa süreli ve kesintili kaldığı, belli bir yoğunluğa ulaşmadığı; sanıklardan birinin diğerinin gelmesi, ötekinin ise mağdurun karşı koyması üzerine eylemini uzatmadan sonlandırdığı saptanmış ve fiiller 103. maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi kapsamında görülmüştür.

CGK E.2022/46 K.2023/303 İtirazın Kabulü

TCK'nın 103/2. maddesindeki nitelikli hâlin maddi unsuru vücuda organ veya sair bir cisim sokulmasıdır; failin kastı da bu tür bir eylemi gerçekleştirmeye yönelmeli, ancak suçun temel şeklinden farklı olarak fiilin cinsel arzuları tatmin amacı taşıması gerekmemelidir. Çocuğun cinsel istismarı ile reşit olmayanla cinsel ilişki suçlarının hukuki konuları aynı olmakla birlikte muhakeme şartları ve maddi unsurları önemli farklılıklar gösterdiğinden, bu suçlar birbirlerinin nitelikli biçimi değildir ve TCK'nın 43. maddesi yönünden aynı suç sayılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, sonucu içtima sistematiği üzerine kurar; kanuna hâkim ilkenin gerçek içtima olduğunu, kural olarak kaç fiil varsa o kadar suç ve o kadar ceza bulunduğunu hatırlatır. Bunun istisnaları bileşik suç, zincirleme suç ve fikrî içtimadır. Zincirleme suç için aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi, mağdurun aynı kişi olması ve tek bir suç işleme kararı aranır. Kararın kilit noktası aynı suç kavramının nasıl anlaşılacağıdır: kastedilen aynı suç tipidir, suçun ismi değiştiğinde artık aynı suçtan söz edilemez; buna karşılık teşebbüs aşamasında kalmış hâl aynı suç sayılır. Gerekçede korunan hukuki değer ile tipikliğin maddi ve manevi unsurları bakımından genel bir ayniyet arandığı belirtilmiş, aynı bölümde düzenlenmiş olmanın tek başına yetmeyeceği örneklerle gösterilmiştir. Öğretide, yaş sınırının aşılmasından sonra devam eden fiillerde zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasını savunan aksi görüşe de yer verilmiş, ancak bu görüş benimsenmemiştir.

CGK E.2017/576 K.2022/548

Mağdurun ruh sağlığında önceden bozulma meydana gelmiş olması, daha sonraki fiillerin yeniden ve ayrı bir bozulma yaratamayacağı sonucunu doğurmaz. Aynı ya da başka faillerce gerçekleştirilen sonraki eylemler, mevcut hasarı derinleştirebilir veya ağırlaştırabilir; ayrıca yeni ruhsal rahatsızlıklara neden olabilir.

Detaylı özeti gör

Ölçüt, kanunun beden veya ruh sağlığındaki bozulmayı tanımlamamış olmasından hareketle kurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin bir kararına atıfla bu hâlin netice sebebiyle ağırlaşmış biçim olarak öngörüldüğü, gerçekleşip gerçekleşmediğini belirleme işinin ise uygulamaya bırakıldığı belirtilmiştir. Değerlendirme mağdurun yaşına, bedensel gelişimine, ruhsal, sosyal ve kültürel yapısına göre değiştiğinden göreceli sayılmış, bu nedenle her olayda uzman raporuyla ortaya konulması gerektiği vurgulanmıştır. Gerekçe, bu tür eylemlerin doğal olarak bir psikolojik sarsıntı yaratacağını kabul etmekle birlikte, hukuki sonucun doğması için sık görülen ruhsal tepkilerin ötesinde ağır ve işlevselliği bozan bir hasarın aranması gerektiğini söyler. Bozulmanın ömür boyu sürmesi de gerekmez. Kurul, aksi yöndeki bir kabulün mağdurları hukuken korumasız bırakacağını ve faillerin fiilleriyle orantısız biçimde cezalandırılmaları sonucunu doğuracağını, bunun kanun koyucunun amacıyla bağdaşmayacağını belirtmiştir.

CGK E.2020/314 K.2022/428 Direnme Hükmünün Bozulması

Bir kimseye iradesi dışında kanuni yükümlülük yüklenemeyeceğinden, çocuk kendisine korunup gözetilmek üzere bırakılmamış ve fail hakkında fiilî veya hukukî bir koruma görevi doğmamışsa TCK'nın 103/3-d maddesindeki nitelikli hâl uygulanmaz. Bir binada fiilen güvenlik görevlisi olarak çalışmak, o sitede oturan çocukların görevliye emanet edildiğini tek başına göstermez.

Detaylı özeti gör

Gerekçe, bentte koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişilerden söz edilmesinden hareketle önce böyle bir yükümlülüğün doğup doğmadığını araştırır. Kişiye iradesi dışında yükümlülük yüklenemeyeceği ilkesi uyarınca dosya incelenmiş; çocuğun ailesince sanığa bırakıldığına veya sanığa fiilen ya da hukuken koruma görevi verildiğine ilişkin veri bulunmadığı saptanmıştır. Kurul ayrıca özel güvenlik görevlilerinin yetkilerini sayan kanun hükmünü incelemiş, orada da bu konuda açık bir düzenleme bulunmadığını belirlemiştir. Somut olayda mağdurenin on, sanığın yirmi üç yaşında olduğu ve sanığın olayın geçtiği yerde güvenlik görevlisi olarak çalıştığı sabittir; basit cinsel istismardan kurulan direnme hükmü, yalnız bu nitelikli hâlin uygulanamayacağının gözetilmemesi nedeniyle bozulmuştur. Aynı sanık hakkında ikinci mağdureye yönelik hüküm ise yeni hüküm sayılarak temyiz incelemesi için ilgili Daireye gönderilmiştir.

Diğer kararlar (7)
CGK E.2020/13 K.2021/508 Direnme Hükmünün Bozulması

5237 sayılı TCK'ya göre sarkıntılık, cinsel arzuları tatmin amacıyla vücut dokunulmazlığını ihlal eden, ani ve kesik nitelikte olup süreklilik taşımayan ve basit cinsel saldırı veya çocuğun basit cinsel istismarı ağırlığına ulaşmayan davranışlardır; düzenlemenin 102 ve 103. maddelerde bulunması nedeniyle bedensel temas şarttır. Sarkıntılık sınırını aşan fakat vücuda organ ya da sair bir cisim sokma veya buna teşebbüs düzeyine gelmeyen cinsel amaçlı temaslar, mağdurun yaşına göre basit cinsel saldırı ya da çocuğun basit cinsel istismarı sayılır.

Detaylı özeti gör

İkinci değerlendirme, belirlenen eşiğin somut olaya uygulanmasına ilişkindir. Sınırı belirginleştiren gerekçe, davranış türlerini örneklerle kategorilere ayırmış; birbirini izleyerek mağdurun bedeninin birçok ayrı bölgesine yönelen hareketlerin ani ve kesintili sayılamayacağını ayrıca vurgulamıştır. Somut olayda taraflar arasında ailelerce bilinen bir gönül ilişkisi bulunduğu, olayın mağdurenin yolculuğu sırasında yapılan bir ihbar üzerine kolluğa intikal ettiği belirlenmiştir. Mağdurenin kolluktaki anlatımını mahkemede değiştirmesi, sanığın aşamalarda istikrarlı savunması ve alınan adli raporun organ sokma iddiasını desteklememesi birlikte değerlendirilerek bu konuda şüphe doğduğu kabul edilmiş; eylem, sarkıntılık düzeyini aşan ancak birinci fıkranın ilk cümlesi kapsamında kalan çocuğun basit cinsel istismarı olarak nitelendirilmiştir. Yerel mahkemenin direnme kararına konu mahkûmiyet hükmü bu isabetsizlik nedeniyle bozulmuştur.

CGK E.2017/242 K.2017/445 Direnme Hükmünün Bozulması

Suç tarihinde yürürlükteki TCK'nın 103/4. maddesine göre, on beş yaşını doldurmamış veya doldursa da fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuğa yönelik istismarın cebir ya da tehditle işlenmesi nitelikli hâldir. Kullanılan cebir kasten yaralamanın temel şekli sınırında kalırsa bu nitelikli hâl içinde değerlendirilir. Cebir veya şiddet yaralamanın ağır sonuçlarını doğurursa 103/5. madde gereğince nitelikli hâlle birlikte ayrıca kasten yaralama hükümleri uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda önce suç tarihinde yürürlükte bulunan 103. maddenin yapısı ortaya konulmaktadır: birinci fıkra istismar deyimini iki grup çocuk bakımından tanımlar, ikinci fıkra vücuda organ veya sair bir cisim sokulmasını ayrı yaptırıma bağlar, üçüncü fıkra failin sıfatına ve birden fazla kişiyle birlikte işlenmesine dayalı artırım getirir, son iki fıkra ise beden veya ruh sağlığının bozulması ile bitkisel hayat ya da ölüm hâllerini netice sebebiyle ağırlaşmış biçimler olarak düzenler. Uyuşmazlık dördüncü fıkraya ilişkindir; cebrin derecesine göre ikili bir çizgi çekilmiştir: cebir kasten yaralamanın temel şeklini aşmadığı sürece nitelikli hâlin içinde değerlendirilir, bu sınırı aşıp ağır neticelere yol açtığında ise beşinci fıkra devreye girer ve iki hüküm birlikte uygulanır. Karar aynı olayda kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun da çerçevesini çizmekte, bu suçun cinsel amaçla işlenmesi hâlinde cezanın yarı oranında artırılacağını aktarmaktadır.

CGK E.2015/678 K.2016/144 Direnme Hükmünün Bozulması

Çocuğun basit cinsel istismarı, hareketin cinsel ilişki düzeyine varmaması hâlinde oluşur; fiil vücuda organ veya sair bir cisim sokmaya yönelmiş ya da sokma gerçekleşmişse ikinci fıkradaki nitelikli istismar söz konusudur. İki suç biçimi arasındaki nitelendirme, failin kastının ve yaptığı hareketlerin hangi fiile yöneldiği saptanarak yapılır.

Detaylı özeti gör

Nitelendirmenin kavramsal çerçevesi, istismar deyiminin iki çocuk grubu bakımından ayrı ayrı tanımlanmasıyla kurulmuştur. On beş yaşını tamamlamamış ya da tamamlamakla birlikte fiilin hukuki anlamını ve sonuçlarını kavrama yeteneği gelişmemiş çocuklara yönelen her türlü cinsel davranış kapsama girerken, diğer çocuklar bakımından cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayanan cinsel davranış aranır. Gerekçeye göre basit hâl, nitelikli hâlden iki noktada ayrılır: vücuda organ ya da sair cisim sokulmaksızın vücut dokunulmazlığının ihlal edilmesi ve kastın cinsel arzuları tatmine yönelmiş olması. Metinde sair bir cisim ibaresine yer verilmesi nedeniyle ikinci fıkradaki hâlde bu amaç aranmaz. Kararın ikinci ekseni ispat hukukudur: masumiyet karinesinin uzantısı olan şüpheden sanık yararlanır ilkesinin, suçun işlenip işlenmediği kadar hangi biçimde gerçekleştiği konusundaki şüpheyi de kapsadığı ve şüphenin mutlaka sanık yararına değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

CGK E.2014/824 K.2015/276 Direnme Hükmünün Bozulması

Çocuğun cinsel istismarında fiilin TCK'nın 103/1. maddesindeki basit biçimde mi kaldığı, yoksa organ veya sair bir cisim sokmaya ilişkin 103/2. madde kapsamına mı girdiği, failin kastı ve hareketlerinin yöneldiği fiile göre saptanır. Sokma amacı bulunmadan cinsel duyguları tatmine yönelen davranış basit istismarı; sokmaya yönelip failin iradesi dışındaki bir nedenle tamamlanamayan davranış ise nitelikli istismara teşebbüsü oluşturur.

Detaylı özeti gör

Eşik, failin kastının yöneldiği fiile göre çizilmiş; ayrımın üçüncü bir olasılığı da kapsadığı belirtilmiştir. Sokma fiiline yönelmekle birlikte failin elinde olmayan nedenlerle tamamlanamayan davranış, basit istismar değil nitelikli istismara teşebbüs sayılmıştır. Gerekçe ayrıca, metinde sair bir cisim ibaresine yer verilmiş olması nedeniyle ikinci fıkradaki nitelikli hâlin oluşması için davranışın cinsel arzuları tatmin amacı taşımasının gerekmediğini belirtir; bu, suçun temel şeklinden ayrılan bir noktadır. Kararın ikinci ekseni ispat standardıdır. Mahkûmiyet için suçun hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak kesinlikte ispatlanması aranır; gerçekleşme biçimi şüpheli kalan ya da tam olarak aydınlatılamayan olay ve iddialar sanık aleyhine yorumlanarak hüküm kurulamaz. Ceza mahkûmiyetinin herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanması gerektiği vurgulanmıştır.

CGK E.2014/426 K.2014/424 Direnme Hükmünün Bozulması

6545 sayılı Kanun'dan önceki TCK m.103/6'nın uygulanabilmesi için beden veya ruh sağlığındaki bozulma suçun doğrudan sonucu olmalı ve eylemle sonuç arasındaki nedensellik adlî raporla hiçbir tereddüde yer bırakmadan ortaya konulmalıdır. Nedensellik konusundaki kuşku sanık yararına değerlendirilir.

Detaylı özeti gör

Karar, ruh sağlığındaki hangi bozulmanın faile yüklenebileceğini nedensellik ölçütüyle sınırlandırmaktadır. Ruh sağlığındaki bozulmanın suçun doğrudan sonucundan kaynaklanması gerekir; eylemden sonra ailenin ve çevrenin gösterdiği tepkiler ile özellikle rızaya dayalı ilişkilerde failin ilişkiyi sürdürmemesi veya verdiği sözleri yerine getirmemesi nedeniyle ortaya çıkan bozulmadan fail sorumlu tutulamaz. Bu nedenle rapor alınması tek başına yetmez; raporun nedensellik sorusunu da tereddüde yer bırakmayacak biçimde yanıtlaması gerekir. Somut olayda mağdurenin suç tarihinde on beş yaşına yaklaştığı ve ilişkinin rızaya dayandığı kabul edilmiş; Adli Tıp Kurumu raporunda bozulmanın erken yaşta yaşanan deneyimden de olay sonrası gelişen psikososyal etkenlerden de kaynaklanmış olabileceği, ikisi arasında tıbben ayrım yapılamayacağı bildirilmiştir. Kesin bir belirleme yapılamadığından doğan şüphe sanık lehine yorumlanmış ve netice sebebiyle ağırlaşmış hâlin koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Karara Genel Kurul Başkanı ile altı üye katılmamıştır.

CGK E.2013/294 K.2013/615 İtirazın Kabulü

Kanunda açık bir bölge sınırlaması yer almasa da TCK'nın 103/2. maddesindeki nitelikli hâl, yalnız oral, anal veya vajinal bölgeye organ ya da sair bir cisim sokulmasıyla gerçekleşir; bu bölgelere organ veya cismin az da olsa girmesi yeterlidir. Failin cinsel organını mağdurun ağzına sokması bu kapsamdadır, buna karşılık ağza parmak sokmak veya öpüşme sırasında dili ağza sokmak vücuda organ sokma sayılmaz.

Detaylı özeti gör

Nitelikli hâlin sınırı iki basamakta çizilmiştir. İlk basamakta, madde gerekçesinin cinsel saldırı suçunun gerekçesine yollama yaptığı ve orada vajinal, anal veya oral yoldan organ ya da sair bir cismin ithalinin arandığı belirlenmiştir. Metinde organ ifadesi kullanıldığından, cinsel organ dışında vücuda girme özelliği taşıyan başka organlar da bu kapsama girebilir; organ sahibinin cinsiyeti önemli değildir ve sokma fiili üçüncü bir kişi ya da bizzat mağdur araç kılınarak da gerçekleştirilebilir. İkinci basamakta ölçüt yaptırımdan çıkarılmıştır: nitelikli hâlde temel şekil için öngörülen cezanın üst sınırı taban kabul edildiğinden, kapsamdaki eylemlerin mağdurun cinsel özgürlüğünü temel şekle göre daha ağır biçimde ihlal etmesi gerekir. Bu nedenle her olayda hangi organ veya cismin hangi bölgeye yöneldiği, aralarında cinsel bir bağ bulunup bulunmadığı ve davranışın objektif olarak cinsel özgürlüğü ihlal edici nitelikte olup olmadığı ayrıca belirlenmelidir. Karar, nitelendirmeye bağlı olarak görevli mahkemenin de değişeceğini gözeterek görev kurallarını incelemektedir.

CGK E.2013/99 K.2013/253 Direnme Hükmünün Bozulması

Çocuğun geçici olarak dahi bir kişinin koruma ve gözetimine verilmesi, bu kişinin işlediği cinsel istismarı TCK m.103/3'teki nitelikli hâle dönüştürür. Sanıkla küçük mağdur aynı evde yaşıyorsa da sanığın koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunduğu kabul edilerek üçüncü fıkra uygulanır.

Detaylı özeti gör

Koruma ve gözetim yükümlülüğünün kaynağı geniş yorumlanmıştır. Sözlük anlamları ile öğretiden hareketle bu kişiler, güven ve sosyal ilişkiler nedeniyle çocuğun kendilerine emanet edildiği ve emaneti kabul eden kimseler olarak açıklanmıştır. Yükümlülüğün kanundan ya da sözleşmeden doğması gerekmez; gelenekten, sosyal ilişkilerden veya fiilen emanet etmeden de doğabilir. Gerekçede, annenin kısa süreliğine dışarı çıkarken çocuğu bıraktığı komşu ya da fıkrada sayılmayan akrabalar örnek gösterilmiştir. Karar sınırı çizmek için karşı yöndeki eski bir içtihada da yer verir: ayrı evde oturan, bakım ve gözetim konusunda kendisine görev verilmemiş yakınlar bakımından artırım uygulanmamış, aynı çatı altında yaşama olgusu belirleyici sayılmıştır. Somut olayda annenin sanıkla aynı evde yaşadığı, çalışmak üzere evden ayrılırken duyduğu güvenle çocuğu sanığın koruma ve gözetimine bıraktığı saptanmış; yerel mahkemenin aksi yöndeki direnme gerekçesi bu nedenle isabetsiz görülmüştür.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi E. 2017/2979 K. 2019/1576 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Bu olayda BAM, suç tarihinde dokuz yaşında olan mağdurun anlatımından organ sokma boyutunun kesin olarak anlaşılamadığını kabul etmiş ve doğan şüpheyi suça sürüklenen çocuk lehine değerlendirerek eylemi TCK m.103 kapsamında nitelikli değil basit cinsel istismar olarak nitelendirmiştir.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi, aynı evde yaşadığı kardeşine yönelik cinsel istismardan yargılanan, suç tarihinde 12-15 yaş grubundaki suça sürüklenen çocuk hakkındaki hükmü duruşma açarak incelemiştir. İlk derece mahkemesi eylemi organ sokarak ve zorla işlenmiş nitelikli istismar saymıştır. Daire, mağdurun istinaf aşamasında beyanından dönmesini aile ve çevre baskısına bağlamış, tanık anlatımları ve uzman raporlarıyla desteklenen önceki beyanlarına üstünlük tanımıştır. Mağdurun yaşı ve gelişimi nedeniyle organ sokma konusunda şüphe doğduğunu, zor kullanma ve zincirleme suç kabulünün isabetsiz olduğunu belirtmiştir. Suç tarihini 2014 Mayıs veya Haziranı olarak belirlemiş, 6545 sayılı Kanun öncesi ve sonrası metinleri karşılaştırarak lehe olan önceki metni uygulamıştır. Kardeşe karşı işlendiği için cezayı yarı oranında artırmış, yaş küçüklüğü ve takdiri indirim uygulamıştır. 18 Ekim 2019 tarihli kararda ilk derece hükmünü kaldırmış ve hükmün açıklanmasını geri bırakmıştır.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.