İçeriğe geç

TCK Madde 148 Yağma

Özet 3 fıkra · ~4 dk okuma

TCK 148, bir kimseyi hayatına ya da vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı veya malvarlığında büyük zarar tehdidiyle ya da cebir kullanarak bir malı teslime veya alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişiyi altı yıldan on yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır (yağma suçu).

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 148 - Yağma

Resmi Metin

Yağma

Madde 148- (1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Cebir veya tehdit kullanılarak mağdurun, kendisini veya başkasını borç altına sokabilecek bir senedi veya var olan bir senedin hükümsüz kaldığını açıklayan bir vesikayı vermeye, böyle bir senedin alınmasına karşı koymamaya, ilerde böyle bir senet haline getirilebilecek bir kağıdı imzalamaya veya var olan bir senedi imha etmeye veya imhasına karşı koymamaya mecbur edilmesi halinde de aynı ceza verilir.

(3) Mağdurun, herhangi bir vasıta ile kendisini bilmeyecek ve savunamayacak hale getirilmesi de, yağma suçunda cebir sayılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Yağma, malvarlığı yanında kişinin vücut bütünlüğünü ve irade özgürlüğünü de koruyan bir suçtur. Fiil; failin, mağduru kendisinin veya yakınının hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı yahut malvarlığında büyük zarar tehdidiyle korkutması veya cebir kullanarak bir malı teslime ya da alınmasına karşı koymamaya mecbur kılmasıyla oluşur (TCK m.148/1). Cebir veya tehditle mağduru borç doğuran bir senet vermeye, imzalamaya veya mevcut bir senedi imhaya zorlamak da aynı kapsamdadır (TCK m.148/2). Suç ancak kastla işlenir; failin cebir veya tehdidi bilerek ve isteyerek kullanması gerekir. Temel ceza altı yıldan on yıla kadar hapistir.

Yağmanın silahla, birden fazla kişiyle, yol kesmek suretiyle ya da konut ve eklentilerinde, savunamayacak durumdaki kişiye karşı, suç örgütünün gücünden yararlanılarak veya gece vakti işlenmesi gibi nitelikli hâllerinde ceza on yıldan on beş yıla kadar hapse yükselir (TCK m.149). Fail hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla cebir veya tehdit kullanmışsa yağmadan değil, yalnız tehdit ya da kasten yaralamadan sorumlu olur; malın değerinin azlığı ise cezada üçte birden yarıya kadar indirim sağlayabilir (TCK m.150). Etkin pişmanlıkta yağmaya özgü oranlar uygulanır: zarar kovuşturmadan önce giderilirse cezanın yarısına kadarı, sonrasında üçte birine kadarı indirilebilir (TCK m.168/3). Suç şikâyete bağlı olmayıp re’sen soruşturulur; uygulanacak hükmü somut olayın koşulları belirler.

Gerekçe

Madde metninde yağma suçunun temel şekli tanımlanmıştır. Hırsızlık suçunda olduğu gibi, yağma suçunda da, taşınır malın alınmasıyla ilgili olarak zilyedinin rızasının bulunmaması gerekir. Ancak, hırsızlık suçundan farklı olarak, bu suçun oluşabilmesi için, mağdurun rızasının, cebir veya tehdit kullanılarak ortadan kaldırılması gerekir. Yağma suçu açısından tehdidin, kişiyi, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle yapılması gerekir. Yağma suçu, cebir kullanılarak da işlenebilir. Ancak bu cebrin, neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama boyutuna ulaşmaması gerekir. Yağma suçunun tamamlanabilmesi için, kullanılan cebir veya tehdidin etkisiyle mağdur malı teslim etmeli veya malın alınmasına karşı koymamalıdır. Bu bakımdan, kullanılan cebir veya tehdidin, kişiyi malı teslim etmeye veya alınmasına ses çıkarmamaya yöneltmeye elverişli olması gerekir. Bu nitelikte olmayan bir cebir veya tehdit, sırf mağdurun normalden fazla ürkek olması nedeniyle, malı teslim etmeye veya alınmasına yöneltmişse, yağma suçundan söz edilemez ve fiilin hırsızlık olarak nitelendirilmesi gerekir. Malın teslim edilmesi veya alınması, suçun konusunu oluşturan mal üzerinde mağdurun zilyetliğine son verilmesini, mağdurun bu eşya üzerinde zilyetlikten doğan tasarruf haklarını kullanmasının olanaksız hâle gelmesini ifade eder. Mal, zilyedin tasarruf olanağı ortadan kalktığı anda alınmış olacağından, bu ana kadar yapılan cebir veya tehdit, hırsızlığı yağmaya dönüştürür. Örneğin evin içindeki eşyayı alıp kapıdan çıkarken mal sahibi ile karşılaşan hırsız, ona karşı cebir veya tehdit kullanacak olursa, yağma suçu oluşur. Mal alındıktan yani hırsızlık suçu tamamlandıktan sonra, bunu geri almak isteyen kişiye karşı cebir veya tehdide başvurulması hâlinde, artık yağma suçundan söz edilemez. Hırsızlık suçuna konu malın geri alınmasını önlemek amacına yönelik olarak kullanılan cebir veya tehdit ayrı suçların oluşmasına neden olur. Bu durumda, gerçek içtima hükümlerinin uygulanması gerekir. Maddenin ikinci fıkrasında senedin yağması düzenlenmiştir. Cebir veya tehdit kullanılarak bir kimsenin, kendisini veya başkasını borç altına sokabilecek bir senedi veya var olan bir senedin hükümsüz kaldığını açıklayan bir vesikayı vermeye, böyle bir senedin alınmasına karşı koymamaya, ilerde böyle bir senet hâline getirilebilecek bir kağıdı imzalamaya veya var olan bir senedi imha etmeye veya imhasına karşı koymamaya mecbur edilmesi de yağma sayılmıştır. Senedin bunu imzalayan için “borç doğurucu” olması gerekir. Bu borç para borcu olabileceği gibi, bir işi yapmaya veya yapmamaya, bir taşınmazını hibe etmeye, kira ile oturulan bir binayı boşaltmaya, var olan bir borca kefil olmaya da ilişkin olabilir. Bir alacağı tahsil etmemeye, herhangi bir davayı açmamaya, vasiyetnamesini değiştirmemeye yönelik bir vaadi içeren yazılı beyanlar da “borç doğurucu” senet sayılırlar. Şu hâlde mağduru iktisaden değerlendirmeye elverişli olan bir hakkını kullanmamasına yol açan her türlü belge, borç doğurucu senet tanımına girer. Maddenin son fıkrasında, mağdurun herhangi bir vasıta ile kendini bilmeyecek ve savunamayacak hâle getirilmesinin, örneğin uyku ilacı ile uyutulmasının, yağmada cebir sayılacağı açıklanmıştır.

TCK m.148 ile İlgili Yargıtay Kararları

2 karar gösteriliyor.

6.CD E.2022/6821 K.2022/13739 İtirazın Reddi

TCK'nın 148/1. maddesine göre, kişi veya yakınının hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına saldırılacağından veya malvarlığı bakımından büyük zarara uğratılacağından söz edilerek tehdit ya da cebir kullanılması ve böylece malın teslimine veya alınmasına karşı koymamaya mecbur bırakılması yağma suçunu oluşturur. Tehdit veya cebirle hırsızlığın birleşmesinden doğan yağma, amaç ve araç hareketlerden oluşan bileşik bir suçtur; önce araç hareket niteliğindeki cebir ya da tehdit uygulanır, bunların etkisiyle malın alınması veya tesliminin sağlanmasıyla suç tamamlanır.

Detaylı özeti gör

Karar, yağma hükümlerinin 148 ila 150. maddelerdeki dağılımını sistematik biçimde açıklamaktadır. 148. maddenin ikinci fıkrasında senedin yağması, üçüncü fıkrasında cebir karinesi; 149. maddede nitelikli hâller, 150. maddede ise alacağın tahsili amacıyla işlenen yağma ile değer azlığı düzenlenmiştir. Yağmanın hırsızlıkla ortak unsurlara sahip olduğu, aradaki tek farkın malın alınması için cebir veya tehdide başvurulması olduğu, bu nedenle zor yoluyla hırsızlık biçiminde de tanımlandığı ifade edilmiştir. Kararın özgün katkısı faydalanma kastına ilişkindir: failin yararlanma amacıyla hareket etmesi yeterli görülmüş, maldan fiilen yararlanıp yararlanmadığının araştırılmasına gerek bulunmadığı belirtilmiştir. Fayda kavramının izafi olduğu, maddi kazanç yanında manevi tatmini de kapsadığı, sağlanan yararın başkasına yönelik olabileceği vurgulanmıştır. İnceleme, bozmaya uyularak kurulan hükümler bakımından nitelikli yağmanın unsurlarının yeniden değerlendirilmesiyle sürdürülmüştür.

CGK E.2013/118 K.2014/415

TCK'nın 148/1. maddesi uyarınca, kişi veya yakınının hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına saldırılacağından veya malvarlığı bakımından büyük zarara uğratılacağından bahisle tehdit ya da cebir kullanılarak bir malı teslim etmeye veya alınmasına karşı koymamaya mecbur bırakılması yağmadır; bu suçu hırsızlıktan ayıran ek unsur, malın alınması için cebir veya tehdide başvurulmasıdır. Fail malını almak amacıyla kişiyi öldürürse, TCK'nın 82/1-h maddesindeki nitelikli kasten öldürmenin yanında hırsızlıktan değil, aynı Kanun'un 148/3. maddesi gereğince yağmadan da cezalandırılır.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.142/2-a kapsamındaki hırsızlık ile yağma arasındaki sınırı çizmektedir. Anılan hüküm, hırsızlığın kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından ya da ölmesinden yararlanılarak işlenmesini kapsar; birinci ihtimalde bu durumun fail tarafından yaratılmamış olması aranır. İkinci ihtimalde ölümün nasıl gerçekleştiği kural olarak önem taşımaz. Fail kişiyi başka bir sebeple öldürdükten sonra yeni bir kararla malı alırsa bu nitelikli hâl uygulanır. Buna karşılık malı almak amacıyla öldürme hâlinde fail, TCK m.82/1-h uyarınca nitelikli kasten öldürmenin yanında hırsızlıktan değil, m.148/3 uyarınca yağmadan sorumlu tutulur. Böylece ayrım, hırsızlık kastının ölümden önce mi sonra mı doğduğu ölçütüne bağlanmıştır. Kararda ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılmanın temel şeklinde özel kast aranmadığı belirtilmiş; iştirak bakımından müşterek failliğin, birlikte suç işleme kararı ve fiil üzerinde ortak hâkimiyet şartlarının bir arada bulunmasına bağlandığı açıklanmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesi E. 2017/245 K. 2017/345 Bozma ve İade

Polis nüfuzu kullanılarak mal ve para alındığı iddiasında, mağduru teslime zorlayan söz ve davranışların yağma düzeyinde cebir veya tehdit oluşturduğu somut olarak açıklanmalıdır. BAM, bu ayrım ve beyan çelişkileri giderilmeden kurulan hükmü bozmuştur.

Detaylı özeti gör

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesi, aralarında polis memuru bulunan sanıkların kaçak tütün mamulleri nedeniyle işlem yapılacağı söylemiyle mal ve para aldıkları iddiasını incelemiştir. İlk derece mahkemesi birden fazla kişiyle yağmadan mahkumiyet hükmü kurmuştur. Daire, katılanın tehdit ve silah konusundaki anlatımları arasındaki çelişkilerin giderilmediğini belirlemiştir. Katılanın sonraki anlatımına itibar edilse bile hangi söz ve fiillerin malı teslime zorlayan cebir veya tehdit oluşturduğunun açıklanmasını gerekli görmüştür. Kamu görevinin sağladığı nüfuzla yarar sağlamaya zorlamanın, hangi nedenle irtikâp sınırını aşıp yağma düzeyine ulaştığının gerekçelendirilmediğini vurgulamıştır. 14 Mart 2017 tarihli kararda eksik inceleme ve yetersiz gerekçe nedeniyle hükmü bozarak dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.