İçeriğe geç

TCK Madde 149 Nitelikli yağma

Özet 2 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 149, Yağma suçunun silahla, birden fazla kişiyle, konutta ya da gece vaktinde gibi maddede sayılan nitelikli hâllerde işlenmesi hâlinde fail hakkında on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 149 - Nitelikli yağma

Resmi Metin

Nitelikli yağma

Madde 149- (1) Yağma suçunun;

  1. a) Silahla,
  2. b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,
  3. c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
  4. d) Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,

    Değişiklik: · 6545 s.K. m.64

  5. e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
  6. f) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
  7. g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,
  8. h) Gece vaktinde,

İşlenmesi halinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Yağma suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Değişiklik 6545 s.K. m.64

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 27 Haziran 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 27 Haziran 2014 Yağma suçunun;
    a) Silahla,
    b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,
    c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
    d) Yol kesmek suretiyle ya da konut veya işyerinde,
    e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
    f) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
    g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,
    h) Gece vaktinde,
    İşlenmesi halinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
    Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 28 Haziran 2014'te 6545 s.K. m.64 ile değiştirildi (RG 28/6/2014, S.29044). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Yağma, mağdurun malvarlığı yanında irade özgürlüğünü ve vücut bütünlüğünü de koruyan, iki hukukî değerli bir suçtur. Temel şekliyle yağma (TCK m.148), bir kişiyi cebir kullanarak veya hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle tehdit ederek bir malı teslime ya da malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılmaktır; altı yıldan on yıla kadar hapisle cezalandırılır. Suçun maddî unsuru cebir veya tehditle malın alınması, manevî unsuru ise kasttır. TCK m.149 bu suçun nitelikli hâllerini düzenler ve cezayı on yıldan onbeş yıla kadar hapse yükseltir.

Nitelikli hâller arasında suçun silahla, failin kendisini tanınmayacak hâle koyması suretiyle, birden fazla kişiyle birlikte, yol kesmek ya da konut, işyeri veya eklentilerinde, kendini savunamayacak kişiye karşı, suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılarak, suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla veya gece vaktinde işlenmesi sayılır. Yağma sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri gerçekleşirse ayrıca o hükümler uygulanır (TCK m.149/2). Bir hukukî ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla cebir veya tehdit kullanılırsa yalnızca tehdit ya da kasten yaralama hükümleri uygulanır; malın değerinin azlığında ceza üçte birden yarıya indirilebilir (TCK m.150). Etkin pişmanlıkta yağmaya özgü oranlar geçerlidir (TCK m.168/3).

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü 6545/2014 ile değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Madde metninde, yağma suçunun nitelikli hâlleri tanımlanmaktadır. Birinci fıkranın (a) bendinde, yağmanın silâhla işlenmesi nitelikli bir hâl sayılmıştır. Silâhın cebir veya tehdit amaçlı olarak kullanılmasının bir önemi yoktur. Bu bakımdan, silâhın mağdura gösterilmesi veya yöneltilmesi suretiyle tehditte bulunulması ya da cebir aracı olarak kullanılması hâlinde, bu nitelikli unsur dolayısıyla cezaya hükmolunacaktır. Fıkranın (b) bendinde, kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle yağma suçunu işlemesi hâlinde, cezanın artırılacağı hüküm altına alınmıştır. Tanınmamak için tedbirler alınması hâlinde de bu bent hükmüne göre cezaya hükmolunacaktır. Tehdidin mektupla yapılması hâlinde, mektubun imzasız olması, korku salmış bir kimsenin ismi ile veya rumuzla yahut sahte imza ile imzalanmış olması, bu duruma ilişkin örnekleri oluşturmaktadır. Fıkranın (c) bendine göre, yağma suçunun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi, suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Bu nitelikli hâlin varlığı için, yağma suçunu iki veya daha fazla kişinin müşterek fail olarak işlemesi gerekir. İki veya daha fazla kişinin suçu birlikte işlemesi hâlinde bir iştirak ilişkisi vardır ve bu kişilerin hepsi müşterek faildir. Ancak, yağma suçunun iştirak hâlinde işlenmesine rağmen, müşterek faillik ilişkisinin bulunmadığı durumlarda, örneğin diğer suç ortaklarının azmettiren veya yardım eden olması hâllerinde, bu nitelikli unsur dolayısıyla cezada artırma yapılamayacaktır. Bu hükmün kabulünde, yağma suçunun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesinin mağdur üzerinde oluşturabileceği zorlayıcı etki göz önünde bulundurulmuştur. Fıkranın (d) bendinde, yağma suçunun yol kesmek suretiyle ya da konut veya işyerinde işlenmesi nitelikli bir hâl sayılmıştır. Yol kesme hâlinde fiilin doğrudan doğruya mağdura karşı işlenmiş olması gerekir; yol kesme süresi kısa veya uzun olabilir. Fıkranın (e) bendinde, yağma suçunun var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi, suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Fıkranın (f) bendine göre, yağma suçunun suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla işlenmesi, söz konusu suçun nitelikli unsurunu oluşturmaktadır. Örgütün suç işlemek maksadıyla meydana getirilmiş olması gerekir. Bu nitelikli unsurun varlığı için, örgüte yarar elde etmek maksadıyla hareket edilmesi gerekir; ancak, örneğin yağma sonucu elde edilen paranın örgüte aktarılması şart değildir. Yarar deyiminin de geniş şekilde anlaşılması gerekir. Mağdurun böyle bir örgüte üye olmaya ve aidat ödemeye veya bağışta bulunmaya zorlanması hâlinde de, bu bent uygulanır. Fıkranın (g) bendinde, yağma suçunun gece vakti işlenmesi hâlinde, failin suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılması kabul edilmiştir. Zira bu hâlde mağdurun daha şiddetli bir korkunun etkisi altına düşeceği muhakkaktır. Maddenin ikinci fıkrasında, yağma suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümlerin uygulanacağı kabul edilmiştir.

TCK m.149 ile İlgili Yargıtay Kararları

1 karar gösteriliyor.

CGK E.2014/481 K.2016/84 Direnme Hükmünün Bozulması

Yağmanın en az iki kişi tarafından müşterek faillik çerçevesinde birlikte işlenmesi, TCK m.149/1-c uyarınca daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâli oluşturur.

Detaylı özeti gör

Karar, nitelikli hâl sorununu iki basamakta incelemiştir. İlk basamakta sanığın eylemleri, hakkındaki mahkûmiyeti kesinleşen diğer kişiyle birlikte gerçekleştirip gerçekleştirmediği yönünden ele alınmıştır. Maktulün hastanede alınan beyanı, olay gecesine ilişkin tanık anlatımı, sanığın araç kullanmayı bilmediğine dair araştırma tutanağı ve kendi aleyhine sonuç doğuracağını bilerek verdiği ifadeler birlikte değerlendirilmiştir. Bu delillerden, atılı nitelikli kasten öldürme ve nitelikli yağma ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve mala zarar verme suçlarını müşterek fail sıfatıyla işlediği sonucuna varılmıştır. Bu kabulün doğrudan sonucu olarak ikinci basamakta, suçların birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesini daha ağır cezayı gerektiren hâl sayan hükümlerin uygulanması gerekmiştir. Anılan hükümler yağma bakımından TCK m.149/1, hürriyetten yoksun kılma bakımından m.109/3-b olup her ikisinin uygulanması, suçun en az iki kişi tarafından müşterek fail olarak işlenmesine bağlanmıştır. Direnme hükmü her iki uyuşmazlık yönünden bozulmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesi E. 2018/1013 K. 2019/287

Gece vakti silah gösterip tehdit ederek tramvaydan ücretsiz geçmek isteme, bu olayda nitelikli yağmaya teşebbüs olarak değerlendirilmiştir. BAM, silahla tehdit hükmünü kaldırırken ceza miktarı yönünden sanığın kazanılmış hakkını korumuştur.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesi, tramvay istasyonunda ücretsiz geçiş isteyen sanığın güvenlik görevlisine cebindeki silahı gösterip tehditte bulunmasını incelemiştir. Görevli ücretsiz geçişi kabul etmemiş ve polise haber vermiştir. Daire, bu sanığın eylemini silahla tehdit olarak nitelendiren ilk hükmü kaldırmış; gece vakti ve silahla işlenme koşullarını birlikte değerlendirerek TCK m.149/1-a ve m.149/1-h kapsamında nitelikli yağma kabul etmiştir. İstenen geçiş sağlanamadığından teşebbüs hükümlerini uygulamış; bilet değerinin azlığını da cezanın belirlenmesinde dikkate almıştır. 4 Şubat 2019 tarihli kararda suç vasfını değiştirmekle birlikte CMK m.283 uyarınca önceki hükümdeki ceza miktarının aşılmamasını sağlamıştır. Diğer sanık hakkında suç delillerini gizlemeye ilişkin istinafın esastan reddi, bu sanık yönünden kurulan ayrı hükümdür.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.