İçeriğe geç

TCK Madde 7 Zaman bakımından uygulama

Özet 4 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 7, İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 7 - Zaman bakımından uygulama

Resmi Metin

Zaman bakımından uygulama

Madde 7- (1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar.

(2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.

(3) Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç; infaz rejimine ilişkin hükümler, derhal uygulanır.

Değişiklik: · 5377 s.K. m.2

(4) Geçici veya süreli kanunların, yürürlükte bulundukları süre içinde işlenmiş olan suçlar hakkında uygulanmasına devam edilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Değişiklik 5377 s.K. m.2

Önceki metinler

  1. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005 Güvenlik tedbirleri hakkında, infaz rejimi yönünden hüküm zamanında yürürlükte bulunan kanun uygulanır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 8 Temmuz 2005'te 5377 s.K. m.2 ile değiştirildi (RG 8/7/2005, S.25869). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.7, ceza kanunlarının zaman bakımından uygulanmasını düzenler ve kural olarak fiilin işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun uygulanmasını esas alır. Buna göre işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz; aynı şekilde işlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç olmaktan çıkan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri daha önce hükmolunmuşsa, infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. Buna karşılık suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri birbirinden farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur; bu kural, geçmişe yürümezlik kuralının lehe sonuç doğuran istisnasını oluşturur.

Maddenin devamında infaz rejimine ilişkin hükümlerin özel bir kural izlediği görülür: bu hükümler kural olarak derhal uygulanır, ancak hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar bu derhal uygulama kuralının dışında bırakılmıştır. Böylece infazın genel yürütülüş biçimine dair yeni düzenlemeler mevcut hükümlülere de hemen tatbik edilirken, sayılan üç konudaki hükümler bakımından zaman bakımından uygulamanın genel esaslarına dönülür. Son olarak geçici veya süreli kanunlar bakımından ayrı bir kural benimsenmiştir: bu kanunlar, yürürlükte bulundukları süre içinde işlenmiş olan suçlar hakkında, yürürlükten kalkmış olsalar dahi uygulanmaya devam edilir. Bu düzenleme, belirli bir dönem için çıkarılan kanunların o dönemde işlenen fiiller yönünden etkisini korumasını sağlar. Böylece madde; geriye yürürlük yasağı, lehe kanunun uygulanması, infaz rejiminin derhal uygulanması ve geçici kanunların süregelen etkisi biçiminde dört temel mekanizmayı bir arada düzenler.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü 5377/2005 ile değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Madde, kanunun zaman bakımından uygulanmasına ilişkindir. Lehe olan kanunun uygulanacağı kuralı muhafaza edilmiştir. Yürürlükteki usul hükümleri, kesinleşmiş hükümler hakkında lehe olan yeni kanunun nasıl uygulanacağını göstermek bakımından yeterli görülmüştür. İkiden çok kanunun değişmesi hâlinde bunlardan hangisi daha lehte ise onun uygulanacağını belirtmek maksadıyla maddenin ikinci fıkrası kaleme alınmıştır. Maddenin üçüncü fıkrasında güvenlik tedbirleri hakkında, infaz usul ve uygulamaları yönünden hüküm zamanında yürürlükte olan hükümlerin geçerli olacağı belirtilmiş ve böylece, tedbirlerin “iyileştirme” işlevi vurgulanmıştır. Süreli ve geçici kanunların bu madde kapsamı içinde olmamasının, adalet, sosyal yarar ve kanunun etkinliği gereği bulunduğu kabul edildiğinden, son fıkraya metinde yer verilmiş ve böylece süreli ve geçici kanunların etkinliğinin ve adaletin sağlanması istenilmiştir. Bilindiği gibi bir kısım ceza kanunları, olağanüstü hâlleri ve geçici durumları karşılamak amacıyla ve dolayısıyla nitelikleri yönünden geçici olarak veya kanun metninde açıkça belirtilen süre kadar yürürlükte kalmak üzere meydana getirilirler. Bu tür kanunların, nitelikleri gereği, yürürlükte bulundukları süre içinde işlenmiş bütün suçlar hakkında uygulanmaları zorunludur. Aksi takdirde söz konusu kanunların caydırıcı etkileri kalmaz veya azalır. Oysa, çeşitli nedenlerle suçların failleri ele geçirilememekte ve örneğin iştirak hâlinde işlenen bir suçta kaçan fail, kanunun uygulama süresi geçtiğinde hiçbir yaptırım ile karşılaşmamaktadır. Bu nedenle maddenin son fıkrasıyla, bu maddenin geçici ve süreli kanunlar hakkında uygulanmayacağı hükmü getirilmiştir. Zamanaşımı hükümleri ise, elbette ki, bu suçlar bakımından da geçerlidir.

TCK m.7 ile İlgili Yargıtay Kararları

7 karar gösteriliyor.

CGK E.2016/1443 K.2017/203 İtirazın Kısmen Kabulü

TCK m.7'deki lehe kanunun geçmişe yürümesi ilkesinde “kanun”, suç ve ceza normlarını içeren veya bu normları tamamlayan düzenlemeleri ifade eder. Fiili suç olmaktan çıkarmayan, suçun unsurlarında, cezasında ya da kanuni sonuçlarında lehe değişiklik yapmayıp yalnız suç konusunun veya failin statüsünü değiştiren hükümler bu kapsamda değildir.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, köy merasına tecavüz suçundan sonra yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun'un lehe kanun oluşturup oluşturmadığını incelemiştir. TCK m.154/2'nin maddi konusu, köy tüzel kişiliğine ait veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına bırakılmış mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmazlardır; belediye sınırındaki taşınmazlar bu kapsama girmez. Bununla birlikte TCK m.7/2'deki geçmişe yürüme, suç ve ceza normlarını içeren ya da onları tamamlayan kanunlar için söz konusudur. 6360 sayılı Kanun on dört ilde idari yapıyı değiştirerek köyleri mahalleye dönüştürmüş, fakat TCK m.154/2'yi değiştirmemiş, kaldırmamış ve onunla bütünleyici bir ilişki kurmamıştır. Düzenleme yalnız somut taşınmazın statüsünü değiştirmiş; fiili suç olmaktan çıkarmamış, suçun unsurlarında, cezasında veya kanuni sonuçlarında lehe değişiklik yaratmamıştır. Bu nedenle TCK m.7/2'nin koşulları oluşmamış, Kurulun 10.11.2015 tarihli 83-391 sayılı kararıyla da uyumlu olarak Başsavcılık itirazı bu uyuşmazlık yönünden reddedilmiştir.

5.CD E.2022/9609 K.2024/12191 Bozma

Suç tarihinde uzlaşma kapsamında bulunmayan hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu, 24.10.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun ile uzlaşma kapsamına alınmışsa, TCK m.7/2'deki lehe kanun ilkesi gözetilerek CMK m.253 ve 254 uyarınca uzlaştırma işlemleri yapılmalı; sonucuna göre sanığın hukuki durumu yeniden değerlendirilmelidir.

Detaylı özeti gör

Daire, zimmetten kurulan mahkûmiyetin esastan reddine ilişkin istinaf kararının CMK m.286/1 ve Avukatlık Kanunu m.59/son uyarınca temyize açık olduğunu ön incelemede belirlemiştir. Esasta, Ceza Genel Kurulunun 17.06.2021 tarihli, 2021/5-43 esas ve 2021/287 sayılı kararını benimsemiştir. Avukat ile müvekkil arasındaki ilişkide kamu otoritesi kullanılmadığı, paranın avukatlığın doğal sonucu olarak değil şahsa duyulan güvene dayalı ahzu kabz yetkisiyle teslim edildiği ve bağın hizmet ilişkisi niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. Eylem sabitse zimmet değil TCK m.155/2'deki hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu oluşacaktır. Bu suç, 7188 sayılı Kanun m.26 ile değişen CMK m.253/1-b kapsamında 24.10.2019'da uzlaşmaya alınmıştır. TCK m.7/2'deki lehe kanun ilkesi gereğince, 6763 sayılı Kanun m.35 ile değişik CMK m.254 uyarınca m.253'teki usulle uzlaştırma yapılmalı ve sonucuna göre hukuki durum yeniden değerlendirilmelidir. Hüküm diğer yönleri incelenmeden CMK m.302/2 ve m.307/5 uyarınca bozulmuştur. Dosya ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere tevdi edilmiştir.

5.CD E.2022/7810 K.2024/11401 Bozma

Suç tarihinde uzlaşmaya tabi olmayan TCK m.155/2'deki hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu, 24.10.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun'la uzlaşma kapsamına alınmıştır. Bu nedenle TCK m.7/2 uyarınca lehe kanun uygulanıp infaz edilmeli, CMK m.253 ve 254'e göre uzlaştırma yapılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumu takdir ve tayin edilmelidir.

Detaylı özeti gör

Daire, usule ve esasa aykırılık, delil takdiri ve eksik araştırmaya ilişkin genel temyiz itirazlarını dosyadaki deliller ile mahkemenin kanaat ve takdirine göre yerinde görmemiştir. Bozma, suç vasfı ve buna bağlı uzlaştırma eksikliğine dayanmıştır. Ceza Genel Kurulunun 17.06.2021 tarihli, 2021/5-43 esas ve 2021/287 sayılı kararına göre avukat ile müvekkil arasındaki vekâlet ilişkisinde kamu gücü kullanılmaz; para, avukatlığın doğal sonucu değil güvene dayanan ahzu kabz yetkisi kapsamında teslim edilir ve ilişki hizmet ilişkisi olarak değerlendirilir. Bu nedenle eylem TCK m.155/2'deki hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir. Suçun 7188 sayılı Kanun m.26 ile 24.10.2019'da uzlaşma kapsamına alınması karşısında TCK m.7/2'deki lehe kanun ilkesi uygulanmalı, CMK m.253 ve m.254 uyarınca uzlaştırma tamamlandıktan sonra sanığın hukuki durumu belirlenmelidir. Eksik incelemeyle kurulan hüküm, kazanılmış hak korunarak CMK m.302/2 ve m.307/5 uyarınca bozulmuştur. Dava dosyası ilk derece mahkemesine, ilam örneği ilgili bölge adliye mahkemesi ceza dairesine gönderilmiştir.

5.CD E.2023/4998 K.2024/10645 Bozma

Suç tarihinde uzlaşma kapsamında bulunmayan hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun 24.10.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun'la uzlaşma kapsamına alınması, TCK m.7/2 uyarınca lehe kanunun uygulanmasını gerektirir. CMK m.253 ve 254 uyarınca uzlaştırma işlemleri tamamlandıktan sonra sanığın hukuki durumu yeniden değerlendirilmelidir.

Detaylı özeti gör

İlk derece mahkemesi sanığı zimmet suçundan TCK m.247/1, m.248/2-son ve m.62 uyarınca 2 yıl 9 ay 10 gün hapisle cezalandırmış; istinaf incelemesinde yalnız TCK m.53/5'teki hak yoksunluğu düzeltilerek başvuru esastan reddedilmiştir. Sanık müdafii bilirkişi raporunu, savunma tanıklarının değerlendirilmesini ve eksik dinlemeyi eleştirmiş; TCK m.21/2 indirimi ile eylemin görevi kötüye kullanma sayılmasını istemiştir. Daire çözümü farklı bir suç vasfına dayandırmıştır. Ceza Genel Kurulunun 17.06.2021 tarihli, 2021/5-43 esas ve 2021/287 sayılı kararına göre vekâlet ilişkisinde kamu gücü kullanılmamış, para avukatlığın doğal sonucu değil kişisel güvene dayanan ahzu kabz yetkisiyle teslim edilmiş ve taraflar arasındaki bağ hizmet ilişkisi niteliğinde kalmıştır. Eylem bu nedenle TCK m.155/2 kapsamında değerlendirilmelidir. Suç 7188 sayılı Kanun m.26 ile 24.10.2019'da uzlaşmaya alındığından TCK m.7/2, CMK m.253 ve m.254 gereğince uzlaştırma yapılıp sonuç yeniden değerlendirilmelidir. Hüküm diğer yönleri incelenmeden CMK m.302/2 ve m.307/5 uyarınca bozulmuştur.

5.CD E.2022/7343 K.2024/10406 Bozma

24.10.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun, suç tarihinde uzlaşma kapsamında bulunmayan TCK m.155/2'deki hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu uzlaşmaya tabi kılmıştır. TCK m.7/2 gereğince lehe kanun uygulanıp infaz edilmeli, CMK m.253 ve 254 uyarınca uzlaştırma yapılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumu takdir ve tayin edilmelidir.

Detaylı özeti gör

Karar, düzeltilerek esastan reddedilen istinaf hükmüne karşı iki tarafın temyizi üzerine verilmiştir. Katılan vekili davadan haberdar edilip katılan sıfatı kazanmaları gerektiğini, sanık müdafii ise usul ve esasa aykırılık, delil takdirinde hata ve eksik araştırma bulunduğunu ileri sürmüştür. Daire, Ceza Genel Kurulunun 17.06.2021 tarihli, 2021/5-43 esas ve 2021/287 sayılı kararını esas almıştır. Avukat ile müvekkil arasındaki vekâlet ilişkisinde kamu otoritesi ve kamu gücü kullanılmadığı, paranın avukatlığın doğal sonucu değil güvene dayalı ahzu kabz yetkisi kapsamında teslim edildiği ve ilişkinin hizmet ilişkisi olduğu kabul edilmiştir. Buna göre eylem TCK m.155/2'deki hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir. Bu suç 7188 sayılı Kanun m.26 ile 24.10.2019'da uzlaşma kapsamına alındığından TCK m.7/2'deki lehe kanun ilkesi gözetilerek CMK m.253 ve m.254 uyarınca uzlaştırma yapılmalı, sonuçtan sonra hukuki durum belirlenmelidir. Eksik incelemeyle kurulan hüküm, her iki temyiz istemi yerinde görülerek CMK m.302/2 uyarınca bozulmuştur. Dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.

Diğer kararlar (2)
5.CD E.2022/7430 K.2024/9991 Bozma

Suç tarihinde yürürlükteki kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklıysa, TCK m.7/2 uyarınca fail lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur. Uzlaşma kapsamında bulunmayan TCK m.155/2'deki hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu 24.10.2019'da yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun'la kapsama alındığından, CMK m.253 ve 254 uyarınca uzlaştırma yapılmalı, sonucuna göre sanığın hukuki durumu yeniden değerlendirilmelidir.

Detaylı özeti gör

Dosyada, vekil sıfatıyla yürütülen icra takibi sırasında tahsil edilen toplam 29.217,50 TL'nin müvekkile ödenmeyip uhdede tutulduğu sabit kabul edilmiştir. Daire, benimsediği Ceza Genel Kurulunun 17.06.2021 tarihli ve 2021/5-43 Esas sayılı kararındaki ölçütü uygulamıştır. Vekâlet ilişkisinde kamu otoritesi veya kamu gücü kullanılmadığı; paranın avukata tesliminin mesleki sıfatın doğal sonucu değil, katılan firmanın kişiye duyduğu güvenle verdiği ahzu kabz yetkisinden kaynaklandığı belirtilmiştir. İlişki hizmet ilişkisi olduğundan eylem zimmet değil TCK m.155/2 kapsamında değerlendirilmiştir. Bu vasıf değişikliği muhakeme şartını da değiştirmiştir: 7188 sayılı Kanun'la CMK m.253/1-b'ye eklenen alt bentler suçu uzlaşma kapsamına almıştır. Zimmetten verilen beraat dosyayla uyuşmayan yanılgılı değerlendirme sayılmış; katılan vekilinin temyizi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin 28.04.2021 tarihli kararı bozularak dosya aynı daireye gönderilmek üzere tevdi edilmiştir.

5.CD E.2022/7429 K.2024/9842 Bozma

24.10.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu uzlaşma kapsamına almışsa TCK m.7/2 uyarınca fail lehine kanun uygulanmalıdır. Bu nedenle CMK m.253 ve 254 uyarınca uzlaştırma işlemleri yapılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumu yeniden değerlendirilmelidir.

Detaylı özeti gör

Daire iki ayrı hukuka aykırılık belirlemiştir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması bakımından bütün koşullar değerlendirilmeden, yalnız zararın giderilmediğine dayanılması yasal ve yeterli bir gerekçe sayılmamıştır. Zincirleme zimmet mahkûmiyetinde ise Dairenin benimsediği Ceza Genel Kurulunun 17.06.2021 tarihli kararındaki ölçüt uygulanmıştır. Vekâlet ilişkisinde kamu otoritesi ve kamu gücü kullanılmadığı; paranın avukata tesliminin mesleki sıfatın doğal sonucu değil, katılanın kişiye duyduğu güvene bağlı ahzu kabz yetkisinden kaynaklandığı ve ilişkinin hizmet ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle haricen tahsil edilen paranın müvekkile verilmemesi eylemi, sübutu hâlinde TCK m.155/2'deki hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur. Suçun 7188 sayılı Kanun'la CMK m.253/1-b'ye eklenen alt bentler arasında uzlaşma kapsamına alınması da gözetilmiştir. Sanığın temyizi haklı bulunarak hükümler bozulmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi E. 2020/1368 K. 2020/1304 Düzelterek Esastan Red

Bu olayda BAM, 2005 keşide tarihli çekler için suç tarihinden sonra yürürlüğe giren ve karşılıksızdır işlemi ile geçerli ibrazı arayan kanunları TCK m.7/2 uyarınca lehe kabul etmiş, bu unsurları taşımayan fiiller nedeniyle hükümlünün beraatine ve çek yasaklarının kaldırılmasına hükmetmiştir.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi, karşılıksız çek keşide etme suçundan verilen mahkumiyetlerin kanun değişikliği üzerine çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına çevrilmesine ilişkin kararın, yargılamanın yenilenmesi talebi reddedilerek onaylanmasına yönelik istinafı incelemiştir. Daire, lehe kanunu belirlemek için suç tarihindeki 3167 sayılı Kanunu ve sonraki 5941 sayılı Kanunun farklı tarihli hükümlerini TCK m.7/2 uyarınca ayrı ayrı değerlendirmiştir. Sonraki düzenlemelerin hepsinde çekin karşılıksız olmasının yetmediğini, karşılıksızdır işleminin de unsur olarak arandığını ve keşide tarihinden önceki ibrazın geçersiz sayıldığını belirlemiştir. Somut olayda iki çek için karşılıksızdır işlemi değil ödemeden men işlemi yapıldığını, çeklerden birinin de keşide tarihinden önce ibraz edildiğini tespit etmiştir. 7 Temmuz 2020 tarihli kararda hüküm fıkrasını kaldırıp yerine hükümlünün iki çek yönünden ayrı ayrı beraatini ve çek yasaklarının kaldırılmasını yazmıştır.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.