İçeriğe geç

TCK Madde 172 Radyasyon yayma

Özet 4 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 172, Bir başkasını, sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette, radyasyona tabi tutan kişi, üç yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 172 - Radyasyon yayma

Resmi Metin

Radyasyon yayma

Madde 172- (1) Bir başkasını, sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette, radyasyona tabi tutan kişi, üç yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Birinci fıkradaki fiilin belirsiz sayıda kişilere karşı işlenmiş olması halinde, beş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur.

(3) Bir başkasının hayatı, sağlığı veya malvarlığına önemli ölçüde zarar vermeye elverişli olacak biçimde radyasyon yayan veya atom çekirdeklerinin parçalanması sürecine etkide bulunan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(4) Radyasyon yayılmasına veya atom çekirdeklerinin parçalanması sürecine, bir laboratuvar veya tesisin işletilmesi sırasında gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak neden olan kişi, fiilin bir başkasının hayatı, sağlığı veya malvarlığına önemli ölçüde zarar vermeye elverişli olması halinde, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.172, radyasyonun kişi sağlığı ve genel güvenlik bakımından taşıdığı ağır tehlikeyi cezalandıran ve birbirinden farklı hareket biçimlerini ayrı ayrı düzenleyen bir hükümdür. Birinci fıkra, bir başkasını sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutan kişiyi hedef alır; burada fail belirli bir mağdura yönelmiş kasıtla hareket eder ve ceza üç yıldan onbeş yıla kadar hapistir. İkinci fıkra ise aynı fiilin belirsiz sayıda kişilere karşı işlenmesini ağırlaştırıcı görünüm sayar; mağdur çevresinin belirsizliği tehlikeyi büyüttüğünden ceza beş yıldan az olmamak üzere hapse dönüşür. Korunan hukuki değer öncelikle kamu sağlığı ve genel güvenliktir.

Maddenin son iki hükmü radyasyonun yayılması ve tesis işletimiyle ilgilidir. Üçüncü fıkra, bir başkasının hayatı, sağlığı veya malvarlığına önemli ölçüde zarar vermeye elverişli olacak biçimde radyasyon yayan ya da atom çekirdeklerinin parçalanması sürecine etkide bulunan kişiyi iki yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırır; burada belirli bir mağdura yönelme değil, genel bir tehlikenin yaratılması esastır. Dördüncü fıkra ise taksirli hareketi kapsar: radyasyon yayılmasına veya atom çekirdeklerinin parçalanması sürecine, bir laboratuvar veya tesisin işletilmesi sırasında gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak neden olan kişi, fiilin bir başkasının hayatı, sağlığı veya malvarlığına önemli ölçüde zarar vermeye elverişli olması hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır. Böylece kasıtlı ve taksirli görünümler farklı ceza aralıklarında değerlendirilir.

Gerekçe

Maddenin birinci fıkrasında, belli bir kişiyi radyasyona tabi tutmak suçu tanımlanmıştır. Bu suçu oluşturan hareket, bir kişiyi radyasyona tabi tutmaktan ibarettir. Ancak, bu suçun oluşabilmesi için, radyasyona tabi tutulan kişinin sağlığını bozmak amacıyla hareket edilmesi gerekir. Keza, bu fiil dolayısıyla cezaya hükmedebilmek için, tabi tutulduğu radyasyon miktarının kişinin sağlığını bozmaya elverişli olması gerekir. Bu bakımdan, söz konusu suç, bir somut tehlike suçu niteliği taşımaktadır. Maddenin ikinci fıkrasına göre; bu fiillerin belirsiz sayıda kişilere karşı işlenmesi, söz konusu suç açısından daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Bu bakımdan söz konusu hüküm, suçların içtimaına ilişkin özel bir hüküm niteliğindedir. Üçüncü fıkrada, radyasyon yaymak veya atom çekirdeklerinin parçalanması sürecine etkide bulunmak fiilleri suç olarak tanımlanmıştır. Ancak, bu fiiller dolayısıyla cezaya hükmedebilmek için, yayılan veya oluşturulan radyasyonun bir başkasının hayatı, sağlığı veya malvarlığına önemli ölçüde zarar vermeye elverişli olacak miktarda olması gerekir. Dördüncü fıkrada ise, taksirle gerçekleştirilen radyasyon yaymak veya atom çekirdeklerinin parçalanması sürecine etkide bulunmak fiilleri suç olarak tanımlanmıştır. Üçüncü fıkra hükmüne ilişkin gerekçe, bu fıkra açısından da geçerlidir. (2) Yangın, bina çökmesi, toprak kayması, çığ düşmesi, sel veya taşkın tehlikesine neden olan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması MADDE 171.-(1) Taksirle; a) Yangına, b) Bina çökmesine, toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına, neden olan kişi, fiilin başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olması hâlinde, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Radyasyon yayma MADDE 172. – (1) Bir başkasını, sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette, radyasyona tabi tutan kişi, üç yıldan onbcş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Birinci fıkradaki fiilin belirsiz sayıda kişilere karşı işlenmiş olması hâlinde, beş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. (3) Bir başkasının hayatı, sağlığı veya malvarlığına önemli ölçüde zarar vermeye elverişli olacak biçimde radyasyon yayan veya atom çekirdeklerinin parçalanması sürecine etkide bulunan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (4) Radyasyon yayılmasına veya atom çekirdeklerinin parçalanması sürecine, bir laboratuvar veya tesisin işletilmesi sırasında gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak neden olan kişi, fiilin bir başkasının hayatı, sağlığı veya malvarlığına önemli ölçüde zarar vermeye elverişli olması hâlinde, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

TCK m.172 ile İlgili Yargıtay Kararları

21 karar gösteriliyor.

CGK E.2023/562 K.2024/83

TCK, bazı suçlarda özel bir aynı neviden fikrî içtima hükmü içerir; belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulmasını temel şekilden daha ağır cezalandıran 172/2. madde de bu düzenlemelerden biridir. Özel aynı neviden fikrî içtima kuralı bulunan bu suçlarda ceza, ayrıca TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca artırılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, aynı neviden fikrî içtimada hukuken tek fiille aynı suçun farklı mağdurlara karşı işlenmesini zincirleme suçtan ayırır. Bedensel olarak birden çok hareket bulunsa bile bunlar hukuki nedenlerle değerlendirmede birleşerek tek hareket sayılabilir; birden çok yumruk ve tekmeyle yaralama ile birden çok beyanla yalan tanıklık bu birliğin örnekleridir. TCK m.172/2 ise kanun koyucunun aynı neviden fikrî içtimayı bazı suçlarda özel olarak düzenlediği hâllerden biridir ve bu nedenle TCK m.43/2 ayrıca uygulanmaz. Kurum için fiilin hukuken tek olması, birden fazla suçun işlenmesi, suçların aynı olması ve mağdurların farklı bulunması birlikte aranır; şartlar gerçekleştiğinde faile tek ceza verilip ceza artırılır. Bir sözle birden çok kişiye taciz, bir mektupla birden çok kişiye hakaret, bir odadaki kişilerin kapı kilitlenerek özgürlüğünden yoksun bırakılması ve içinde beş kişinin cüzdanı bulunan çantanın çalınması örnek gösterilir.

CGK E.2020/168 K.2022/742 İtirazın Reddi

Belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması, TCK'nın 172/2. maddesinde temel radyasyon yayma suçuna göre daha ağır yaptırım öngörülen özel bir aynı neviden fikrî içtima düzenlemesidir. Bu özel nitelikteki hüküm nedeniyle ceza ayrıca TCK'nın 43/2. maddesine göre artırılmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, içtima sorununu önce seçimlik hareketli suçlarda fiilin birliği, ardından aynı neviden fikrî içtima bakımından ele alır. Kanuni tanımda birbirinin seçeneği olan hareketlerden birinin gerçekleştirilmesi yeterlidir; birkaçının ya da tamamının yapılması da tek suç oluşturur. Bunun koşulu, hareketlerin aynı konuya ilişkin olmasıdır. Radyasyon yayma suçunun ağırlaştırılmış hâli olan TCK m.172/2, kanun koyucunun aynı neviden fikrî içtimayı doğrudan hükme bağladığı örneklerdendir; bu nedenle TCK m.43/2 üzerinden ayrıca artırım yapılmaz. Kararda ayrıca Genel Kurulun 2013 ile 2019 arasındaki kararlarına gönderme yapılarak, hukuken tek sayılamayacak bir fiille birden çok mağdura karşı hırsızlık işlendiğinde genel içtima hükmünün uygulanamayacağı ve mağdur sayısınca suç oluşacağı aktarılır.

CGK E.2021/62 K.2022/743 İtirazın Reddi

TCK'nın 172/2. maddesi, belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulmasını, radyasyon yaymanın temel biçiminden daha ağır cezalandırılan özel bir aynı neviden fikrî içtima olarak düzenler. Bu nedenle aynı eylem için TCK'nın 43/2. maddesi uygulanarak ayrıca ceza artırımı yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, fiil sayısını yalnız bedensel hareketlerin sayısına değil, hareketlerin tek iradi karara dayanması ile yer ve zaman bağının sıkılığına göre belirler. Bir olayın parçalarını oluşturan hareketler tek iradi karara dayanıyor ve tarafsız gözlemci bakımından tek fiil sayılacak kadar bağlantılıysa hukuken tek fiil vardır. Malvarlığına yönelik suçlarda, suç konusu değerlerin sahibi olan kişi sayısı fiil sayısını belirlemez. Belirsiz sayıda kişiyi hedef alan radyasyon fiili için öngörülen TCK m.172/2, kanun koyucunun içtimayı özel olarak düzenlediği örnek olarak bu sisteme yerleştirilir; TCK m.43/2 uyarınca ikinci artırım yapılmaz. Kurum için fiilin hukuken tek olması, birden çok suçun işlenmesi, bunların aynı suç olması ve mağdurların farklı bulunması birlikte aranır.

CGK E.2021/204 K.2022/744 İtirazın Reddi

Belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması, TCK'nın 172/2. maddesinde radyasyon yayma suçunun temel şekline oranla daha ağır cezalandırılmıştır. Suça özgü aynı neviden fikrî içtima hükmü bulunduğundan, TCK'nın 43/2. maddesine dayanılarak ceza ayrıca artırılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, aynı neviden fikrî içtimaya ilişkin içtihat çizgisinin zaman içindeki gelişimini iki aşamada aktarır. Önce Genel Kurulun 2013 ile 2019 arasındaki kararlarına dayanılarak, hukuken tek sayılamayacak bir fiille birden çok mağdura karşı hırsızlık işlendiğinde mağdur sayısınca suç oluşacağı ve genel artırım kuralının uygulanamayacağı hatırlatılır. Ardından 04.07.2022 tarihli karar başta olmak üzere sonraki içtihatlara geçilir; bu kararlarda tek bir suç işleme kararı kapsamında, aynı yer ve zaman birliği içindeki hareketlerin ele alındığı belirtilir. Radyasyona ilişkin TCK m.172/2 ise bu tartışmadan ayrılır: içtima doğrudan kanunda çözüldüğü için TCK m.43/2 ayrıca uygulanmaz. Bu kurum, tek bir hukuki fiilden birden fazla aynı suç doğmasını ve suçların ayrı mağdurlara yönelmesini gerektirir.

CGK E.2019/250 K.2022/660 İtirazın Reddi

TCK'nın 172/2. maddesi, belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması hâline, radyasyon yayma suçunun temel biçiminden daha ağır ceza bağlar. Bu özel aynı neviden fikrî içtima düzenlemesi karşısında TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca ek artırım yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, genel aynı neviden fikrî içtima kuralı ile suç tanımına yerleştirilen özel kuralın uygulama sırasını açıklığa kavuşturur. Genel hükümde fiilin hukuken tek olması, birden çok suçun işlenmesi, suçların aynı olması ve mağdurların farklı bulunması birlikte gerçekleştiğinde faile tek ceza verilir ve bu ceza artırılır. Buna karşılık kanun koyucu bazı suçlarda içtimayı doğrudan suç tanımına alıp cezayı temel şekle göre ağırlaştırmıştır; radyasyon yayma suçunun ağırlaştırılmış hâli olan TCK m.172/2 bunun örneğidir. Özel kural uygulandığında TCK m.43/2 ayrıca işletilmez. Kararda bu çerçeve, seçimlik hareketli suçlarda hareketlerin aynı konuya ilişkin olması şartı ve tek bir sözle ya da yazıyla birden çok kişiye karşı suç işlenmesi örnekleriyle açıklanır.

Diğer kararlar (16)
CGK E.2020/88 K.2022/739 İtirazın Reddi

Belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması hâli, TCK'nın 172/2. maddesinde radyasyon yayma suçunun temel şeklinden daha ağır cezayla karşılanır. Bu suça özgü aynı neviden fikrî içtima hükmü nedeniyle TCK'nın 43/2. maddesi ayrıca uygulanarak ceza artırılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, içtima kuralının sınırını olumlu ve olumsuz örnekleri karşılaştırarak belirler. Bir sözle birden çok kişiye taciz, bir mektupla birden çok kişiye hakaret veya bir odadaki kişilerin kapı kilitlenerek özgürlüğünden yoksun bırakılması hâllerinde tek fiil bulunduğundan faile tek ceza verilir ve bu ceza artırılır. Buna karşılık önceki Genel Kurul kararlarında, hukuken tek sayılamayacak bir fiille birden çok mağdura karşı hırsızlık işlendiğinde mağdur sayısınca suç oluşacağı benimsenmiş; 2022 tarihli kararla birlikte, tek iradi karara dayalı ve aynı yer ile zaman birliği içindeki hareketler farklı değerlendirilmiştir. Radyasyona ilişkin TCK m.172/2, kanun koyucunun içtimayı doğrudan düzenlediği örnek olarak anılır ve TCK m.43/2 ayrıca uygulanmaz.

CGK E.2020/77 K.2022/738 İtirazın Reddi

TCK'nın 172/2. maddesi, belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulmasını, radyasyon yayma suçunun temel şeklinden daha ağır cezalandırır. Bu suç için özel bir aynı neviden fikrî içtima hükmü bulunduğundan, TCK'nın 43/2. maddesine göre ayrıca ceza artırımı yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, seçimlik hareketli suçlarda hareket çokluğu ile suç çokluğunun aynı olmadığını belirterek içtima bağlantısını kurar. Kanuni tanımda birbirinin seçeneği olan hareketlerden birinin gerçekleştirilmesi yeterlidir; birkaçının ya da tamamının yapılması suç sayısını çoğaltmaz. Bunun için hareketlerin aynı konuya ilişkin olması gerekir. Aynı neviden fikrî içtimada ise fiilin hukuken tek olması, birden çok suçun işlenmesi, suçların aynı olması ve mağdurların farklı bulunması birlikte aranır; şartlar gerçekleşirse faile tek ceza verilip ceza artırılır. Radyasyon yayma suçunun ağır biçimi olan TCK m.172/2, kanun koyucunun içtimayı suç tanımında çözüp cezayı temel şekle göre ağırlaştırdığı örnektir; bu nedenle TCK m.43/2 ikinci kez uygulanmaz.

CGK E.2020/110 K.2022/741 İtirazın Reddi

Belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması, TCK'nın 172/2. maddesinde temel radyasyon yayma suçuna göre daha ağır yaptırıma bağlanmıştır. Özel aynı neviden fikrî içtima kuralı nedeniyle ceza TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca ayrıca artırılmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, fiil birliğini tek iradi karar ile hareketler arasındaki yer ve zaman bağlantısına göre belirler. Olayın parçalarını oluşturan hareketler tek iradi karara dayanıyor, aralarında sıkı yer ve zaman bağı bulunuyor ve nesnel bakışla bir bütün oluşturuyorsa hukuken tek fiil vardır. Malvarlığına yönelik menfaatler ihlal edildiğinde suç konusu değerlerin kaç kişiye ait olduğu fiil sayısını belirlemez; esas olan hareketlerin bütünlüğüdür. Kararda bu ölçüt, hukuken tek sayılamayacak fiillerle birden çok mağdura karşı hırsızlık işlenmesine ilişkin önceki içtihat ve sonraki kararlarla birlikte anılır. Radyasyona ilişkin TCK m.172/2 ayrı bir kategoridir: içtima suç tanımında çözüldüğünden ceza TCK m.43/2 ile yeniden artırılmaz.

CGK E.2021/99 K.2022/713 Bozma

Belirsiz sayıdaki kişiyi, sağlıklarını bozma amacıyla radyasyona maruz bırakmak TCK m.172/2'de temel şekilden daha ağır yaptırıma bağlanmıştır. Özel bir aynı neviden fikrî içtima hükmü olan bu düzenleme uygulandığında m.43/2 üzerinden ikinci bir artırım yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, doğal hareket çokluğu ile hukuki fiil tekliğini seçimlik hareketli suçlara uzanan iki aşamada açıklar. Bedensel olarak birden çok hareket bulunsa bile bunlar kanuni tanımdaki tek fiili oluşturabilir; bir kişiye birden çok yumrukla vurulmasında kast tek kişiyi yaralamaya yönelik olduğundan tek fiil ve tek suç vardır. Ardından seçimlik hareketli suçlara geçilerek, kanunda sayılan hareketlerden birkaçının yapılmasının suç sayısını çoğaltmayacağı belirtilir. TCK m.172/2, içtimanın kanun koyucu tarafından suç tanımında çözüldüğü örnektir ve TCK m.43/2 ayrıca uygulanmaz. Karar daha sonra hak yoksunluğu ile vekâlet ücretine ilişkin düzenlemeleri ele alarak TCK m.53'ün suç tarihindeki metnini aktarır.

CGK E.2018/512 K.2022/658 İtirazın Kabulü

TCK'nın 172/2. maddesinde, belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması temel şekilden daha ağır cezalandırılarak özel bir aynı neviden fikrî içtima kuralı kurulmuştur. Bu nedenle TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca ayrıca ceza artırımına gidilemez.

Detaylı özeti gör

Karar, hukuki fiil birliği ölçütlerini iki kamyondan akü çalınması olayına uygular. Sanıkların sanayi bölgesinde birbirine bakar biçimde park edilmiş ve aynı şirkete ait iki kamyondan akü çaldıkları olayda, hareketlerin tek iradi karara dayandığı, aynı yer ve zaman içinde birbirini izlediği belirtilerek hukuken tek fiil bulunduğu kabul edilmiştir. Kamyonların aynı şirkete ait olduğunun sonradan anlaşılması sanıklar aleyhine yorumlanmamıştır. Bu kabul, fiilin hukuken tek olması, birden çok suçun işlenmesi, suçların aynı olması ve mağdurların farklı bulunması şartlarına dayanan içtima çerçevesi içinde yapılmıştır. Radyasyona ilişkin TCK m.172/2 ise içtimanın kanunda çözüldüğü örnek olarak anılmış ve TCK m.43/2'nin ayrıca uygulanmayacağı belirtilmiştir.

CGK E.2019/611 K.2022/340

Belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması, TCK'nın 172/2. maddesinde radyasyon yaymanın temel şekline oranla daha ağır cezayı gerektirir. Suça özgü aynı neviden fikrî içtima hükmü bulunduğu için TCK'nın 43/2. maddesi ayrıca uygulanmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, aynı neviden fikrî içtimada ceza artırımından önce fiilin hukuken tek olup olmadığının belirlenmesini zorunlu görür. Aynı suç hukuken tek fiille birden çok kişiye karşı işlendiğinde faile tek ceza verilir ve bu ceza TCK m.43/1'e göre artırılır; doğal anlamda birden çok hareket bulunması, hukuki teklik ile doğal tekliğin farklılığı nedeniyle sonucu değiştirmez. TCK m.172/2, kanun koyucunun aynı neviden fikrî içtimayı suç tanımında çözdüğü örnek olarak gösterilir ve TCK m.43/2 uyarınca ayrıca artırım yapılmaz. Somut değerlendirme başka bir suç bakımındandır: sanıklar ile inceleme dışı suça sürüklenen çocuğun fikir ve irade birliği içinde önce bir kişiyi araca bindirip hürriyetini cebren kısıtladıkları, ardından aracın plakasını almak isteyen diğer kişiye yöneldikleri olayda aynı neviden fikrî içtimanın şartları tartışılmıştır.

CGK E.2017/911 K.2021/291 İtirazın Reddi

Belirsiz sayıdaki kişinin sağlığını bozma amacıyla ve bu sonucu gerçekleştirmeye elverişli biçimde radyasyona tabi tutulması, TCK m.172/2'de temel radyasyon yayma suçundan daha ağır yaptırıma bağlanmıştır. Hüküm aynı neviden fikrî içtima için özel düzenleme içerdiğinden ayrıca TCK m.43/2 uyarınca artırım yapılamaz.

Detaylı özeti gör

TCK m.43/2 bakımından belirleyici olan, bedensel hareketlerin sayısı değil, hukuki anlamda tek fiilin bulunmasıdır. Aynı suç ancak böyle bir fiille birden çok kişiye yöneltilmişse artırım gündeme gelir. Kurul, doğal anlamda ayrı eylemlerin hukuki nedenlerle değerlendirme birliği oluşturabileceğini ve kimi suç tanımlarının birden çok davranışı tek fiil hâline getirebildiğini açıklamış; m.172/2'yi de içtima kuralının doğrudan suç tipine yerleştirildiği örnek olarak göstermiştir. Somut uyuşmazlıkta, 2010 yılında bir ceza infaz kurumuna hükümlü olarak getirilen kişinin üst aramasında, başka kişilerin kimlik bilgileriyle düzenlenmiş fakat kendi fotoğrafını taşıyan dört sürücü belgesi ile tahrifat içermeyen bir başka belge ele geçirilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına göre belgelerin ayrı zamanlarda düzenlendiğini veya kullanıldığını kanıtlayan kesin delil yoktur; mağdurun kamu olması karşısında eylem tek suç sayılmalıdır.

CGK E.2018/33 K.2021/288 Direnme Hükmünün Bozulması

Belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması, TCK'nın 172/2. maddesinde radyasyon yayma suçunun temel şekline göre daha ağır cezalandırılır. Suça ilişkin özel aynı neviden fikrî içtima hükmü, TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca ayrıca artırım yapılmasını engeller.

Detaylı özeti gör

Aynı neviden fikrî içtimanın dört koşulunu sıralayan karar, doğal anlamdaki hareket tekliği ile hukuki anlamdaki fiil tekliğinin aynı şey olmadığını özellikle ayırır. TCK m.172/2 de içtima kuralının suç tanımına yerleştirildiği hâllere örnek gösterilir. Uyuşmazlık, 2011 yılında sanığa ait hattan katılana ait hatta gönderilen, birden çok kişiye yönelen ifadeler içeren tek bir kısa mesajdan doğmuştur. Yerel mahkeme, katılanlara yönelik hakaretin tek fiille işlendiğini kabul ederek zincirleme suç hükmünün uygulanması gerektiği görüşünde direnmiştir. Ceza Genel Kurulu ise mesajda adı geçen katılanlardan birinin olay sırasında hazır olmadığını ve ona yönelik hakaretin gıyapta gerçekleştiğini belirlemiş; nitelendirmeyi TCK m.125'in birinci fıkrası çerçevesine taşımıştır. Bu nedenle somut çözümde, tek fiil incelemesinden önce hakaretin huzurda mı yoksa gıyapta mı işlendiğinin belirlenmesi gerekir.

CGK E.2019/44 K.2020/510

TCK'nın 172/2. maddesinde, belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması, temel radyasyon yayma suçundan daha ağır cezalandırılan özel bir aynı neviden fikrî içtima hâlidir. Bu özel kural uyarınca ceza ayrıca TCK'nın 43/2. maddesine göre artırılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.43/2'deki tek fiil ölçütünü Ceza Genel Kurulunun yerleşik ayrımı ve öğretideki görüşlerle açıklamaktadır. Her bedensel eylem doğal anlamda ayrı bir hareket olsa da kanuni tanım, kimi suçlarda birden çok davranışı hukuken tek fiil hâline getirebilir. Ardışık darbelerle yaralama ve birden çok beyanla yalan tanıklık bunun örnekleridir. TCK m.172/2 ise içtima kuralının suç tipinin bünyesine alındığı özel bir düzenlemedir; bu nedenle ayrıca artırıma gidilmesi hükmün özel niteliğiyle bağdaşmaz. Somut olayda yeni açılan iş yerinde birkaç gün önce çalışmaya başlayan kişiler ile iş yeri işletmecisinden alacaklı kimseler aynı gün olay yerinde toplanmıştır. Birden çok kişinin aynı zaman diliminde etkilenmesi, tek başına sonucu belirlememekte; bu olguların hukuki anlamda tek fiil oluşturup oluşturmadığı incelemenin merkezinde yer almaktadır.

CGK E.2018/322 K.2020/425 İtirazın Reddi

TCK'nın 172. maddesinin ikinci fıkrası, belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulmasına, radyasyon yayma suçunun temel şekline göre daha ağır ceza bağlayarak özel bir aynı neviden fikrî içtima kuralı getirir. Bu özel düzenleme nedeniyle ceza TCK'nın 43/2. maddesi gereğince ayrıca artırılamaz.

Detaylı özeti gör

TCK m.43/2'nin uygulanabilmesi için iki unsur birlikte bulunmalıdır: fiil hukuki anlamda tek sayılmalı ve aynı suç bu tek fiille birden çok kişiye karşı işlenmelidir. Buna karşılık m.172/2 gibi içtima sonucunu suç tipinin içinde düzenleyen özel hükümler genel kuralı dışladığından ayrıca artırım yapılamaz. Üçüncü uyuşmazlıkta, inceleme dışı sanıkların bir müştekiyi şantiyede cebren; iki katılanı ise hileyle araca bindirip aynı yere götürerek hürriyetlerinden yoksun bıraktıkları kabul edilmiştir. Alıkoyma 2012 yılının Ocak ayında birkaç gün sürmüş ve her mağdur yönünden ayrı ayrı gerçekleşmiştir. Sanık olayın son gününde şantiyeye gelmiş, kendi lehine işlendiği belirtilen fiillerle bu aşamada ilişkilendirilmiştir. Kurul, sanığın konumunu ve mağdurlar bakımından ayrışan alıkoyma eylemlerini, aynı neviden fikrî içtimanın ilk koşulu olan hukuki fiil tekliği üzerinden değerlendirmiştir.

CGK E.2018/142 K.2020/329 Direnme Hükmünün Bozulması

Belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulmasını temel şekilden daha ağır cezalandıran TCK'nın 172/2. maddesi, özel bir aynı neviden fikrî içtima hükmüdür. Bu suçta TCK'nın 43/2. maddesine dayanılarak ayrıca ceza artırımı yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, tek fiil kavramını seçimlik hareketli suçlar üzerinden somutlaştırır. Kanuni tanımda alternatif biçimde sayılan hareketlerden biri suçun oluşmasına yeter; aynı konuya ilişkin birkaç hareketin veya tümünün gerçekleştirilmesi de kural olarak birden çok değil, tek suç meydana getirir. Aynı neviden fikrî içtimanın dört şartı açıklandıktan sonra TCK m.172/2, içtima kuralının doğrudan suç tanımına yerleştirildiği özel düzenleme olarak gösterilmiş ve bu nedenle m.43/2'ye ayrıca başvurulmayacağı belirtilmiştir. Somut uyuşmazlık, bandrol yükümlülüğüne aykırılık ile bandrol sahteciliğinin aynı anda birden çok esere yönelik işlenmesi hâlinde m.43/2'nin uygulanıp uygulanamayacağıdır. Çözüm, eseri izinsiz çoğaltan ve yayan fail bakımından 5846 sayılı Kanun'un 81. maddesi ile 71. maddesinin ilgili bendi arasındaki ilişkinin belirlenmesine bağlanmıştır.

CGK E.2015/100 K.2018/541 İtirazın Reddi

TCK'nın 172/2. maddesi, belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulduğu durumda radyasyon yaymanın temel şekline göre daha ağır ceza öngörür. Özel aynı neviden fikrî içtima kuralı bulunduğundan TCK'nın 43/2. maddesi ayrıca uygulanamaz.

Detaylı özeti gör

Aynı neviden fikrî içtima bakımından doğal hareket sayısı ile hukuki fiil sayısı birbirinden ayrılmalıdır. Birden çok bedensel davranış, hukuki nedenlerle değerlendirme birliği oluşturup tek fiil sayılabilir. TCK m.172/2 de içtima kuralının doğrudan suç tipine alındığı özel hâllerden biridir. Kurul, genel kuralın dört koşulunu şöyle belirlemiştir: hukuki anlamda tek fiil bulunması, bu fiille birden fazla suç işlenmesi, suçların aynı olması ve mağdurların farklı kişilerden oluşması. Koşullar birlikteyse faile artırılmış tek ceza verilir. Karar ardından TCK m.106'daki tehdit tiplerini ayırır. Birinci fıkranın ilk cümlesi hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa saldırı bildiren tehdidi; ikinci cümlesi ise şikâyete bağlı olan, malvarlığı bakımından büyük zarar veya sair kötülük bildiren tehdidi düzenler. İkinci fıkrada tehdidin silahla ya da kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması suretiyle işlenmesi ayrıca hükme bağlanmıştır.

CGK E.2017/566 K.2017/317 İtirazın Reddi

Belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla radyasyona tabi tutulması, TCK'nın 172/2. maddesinde temel suçtan daha ağır cezayı gerektiren özel bir aynı neviden fikrî içtima kuralıdır. Bu suçta TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca ayrıca artırım yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Seçimlik hareketli suçlar ile hukuki anlamda tek fiil kavramını açıklayan karar, TCK m.172/2'yi içtima kuralının suç tipine alındığı özel bir örnek sayar; bu tür hükümlerde m.43/2 uyarınca ek artırım yapılamaz. Hırsızlık yönünden ortaya konan ölçüt açıktır: fiil hukuken tek sayılamıyorsa birden çok kişiye karşı işlenen hırsızlıkta aynı neviden fikrî içtima uygulanmaz, mağdur sayısınca suç oluşur. Somut olayda sanık, şikâyetçilerin oturduğu apartmanın bodrumunda bir arada bulunan, farklı dairelere ait ve ayrı seri numaralı on su sayacını hırsızlık amacıyla almıştır. Sayaçların ayrı ayrı çalınması nedeniyle doğal anlamda tek hareket bulunmadığını belirleyen Kurul, bununla yetinmemiş; eylemin gerçekleştirilme biçiminin hukuki anlamda tek fiil oluşturup oluşturmadığını da ayrıca incelemiştir.

CGK E.2015/832 K.2016/102 Direnme Hükmünün Bozulması

Belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması, TCK'nın 172/2. maddesinde temel radyasyon yayma suçundan daha ağır cezalandırılmıştır. Bu suça özgü aynı neviden fikrî içtima düzenlemesi nedeniyle TCK'nın 43/2. maddesi gereğince ek artırım uygulanmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, tek fiil kavramını seçimlik hareketli suçları da kapsayacak biçimde açıklamaktadır. TCK m.172/2, içtima kuralının doğrudan suç tanımına yerleştirildiği örneklerden biri olduğu için bu hükümlerde m.43/2'ye göre ayrıca artırım yapılmaz. Asıl sorun, hukuken tek fiille aynı depoda bulunan fakat farklı kişilere ait eşyaların çalınmasında aynı neviden fikrî içtimanın uygulanıp uygulanmayacağıdır. Çözümde eşyanın mülkiyetinden önce zilyetlik ilişkisi önem taşır. Eşyalar bir konuttan alınmışsa, konutta yaşayanların tümü bunlar üzerinde müşterek zilyet kabul edildiğinden tek hırsızlık suçu oluşur. Dolayısıyla farklı maliklerin bulunması, tek başına mağdur sayısınca suç ve gerçek içtima sonucuna götürmez. Kurul bu yaklaşımı, hırsızlık hükümlerini temyizen inceleyen Özel Dairenin uygulamalarıyla da desteklemektedir.

CGK E.2012/1527 K.2013/298 İtirazın Kabulü

TCK'nın 172/2. maddesi, belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amaca elverişli surette radyasyona tabi tutulmasını temel şekilden daha ağır cezaya bağlar. Özel aynı neviden fikrî içtima hükmü bulunduğu için ceza TCK'nın 43/2. maddesine göre ayrıca artırılmaz.

Detaylı özeti gör

Kararda aynı neviden fikrî içtimanın dört şartı sayılmakta; TCK m.172/2 ise içtima kuralının doğrudan hükmün metnine yazıldığı hâllere örnek gösterilerek, bu suçlarda cezanın ayrıca m.43/2 uyarınca artırılmayacağı belirtilmektedir. Tek fiil ölçütü, önceki bir içtihatla somutlaştırılmıştır. Askeri Yargıtay Daireler Kurulunun 2007 tarihli kararında, çaldığı eşyaların farklı kişilere ait olduğunu olaydan önce bilen failin eyleminde, eşyaların aynı valizlikte bulunmasının fiile tek fiil niteliği kazandırmadığı, her mağdura yönelen davranışın bağımsız bir suç oluşturduğu sonucuna varılmıştı. Uyuşmazlık konusu olayda ise sanığın gece sayılan zaman diliminde bir halk plajına gittiği, denizde bulunan müştekilerle konuşup dikkatlerinin başka yöne çevrilmesinden yararlandığı, müştekilerin kıyıda bıraktıkları eşyaların ise olayın konusunu oluşturduğu kabul edilmiştir.

CGK E.2019/350 K.2020/30

TCK'nın 172/2. maddesi, özel aynı neviden fikrî içtima hükümlerinden biridir; belirsiz sayıda kişinin sağlığını bozmak amacıyla ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olacak surette radyasyona tabi tutulması temel şekle göre daha ağır cezalandırılır. Bu özel düzenleme nedeniyle TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca ayrıca ceza artırımı yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.172/2'yi içtima sisteminin bütünü içindeki yerine göre açıklamaktadır. Bileşik suç, zincirleme suç ve fikrî içtima genel kuralın istisnalarıdır. Aynı ve farklı neviden fikrî içtima 765 sayılı Kanun'da tek maddede düzenlenmişken, 5237 sayılı Kanun bunları m.43/2 ve m.44 olarak ayırmıştır. Bunun yanında m.43/3 gereğince kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağmada aynı neviden fikrî içtima uygulanmaz; fail mağdur sayısınca ayrı ayrı cezalandırılır. Genel hükmün uygulanması için suçun m.43/3 kapsamında kalmaması ve suç tipinde özel bir aynı neviden fikrî içtima kuralı bulunmaması gerekir. TCK m.172/2, ikinci koşulun karşı örneğini oluşturur. Farklı neviden fikrî içtimada ise erime sistemi ve non bis in idem ilkesi uyarınca yalnız en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.