İçeriğe geç

TCK Madde 64 Sanığın veya hükümlünün ölümü

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 64, Sanığın ölümü halinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 64 - Sanığın veya hükümlünün ölümü

Resmi Metin

Sanığın veya hükümlünün ölümü

Madde 64- (1) Sanığın ölümü halinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir. Ancak, niteliği itibarıyla müsadereye tabi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak bunların müsaderesine hükmolunabilir.

(2) Hükümlünün ölümü, hapis ve henüz infaz edilmemiş adlî para cezalarını ortadan kaldırır. Ancak, müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden önce kesinleşmiş bulunan hüküm, infaz olunur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.64, ceza yargılamasının ve cezanın infazının sanığın ya da hükümlünün ölümüyle karşılaşması halini iki ayrı evrede düzenleyen bir düşme hükmüdür. Hüküm henüz kesinleşmeden sanık ölürse, cezai sorumluluk kişiye bağlı olduğundan yargılama sürdürülemez ve mahkeme kamu davasının düşürülmesine karar verir. Ancak bu sonuç mutlak değildir; niteliği itibarıyla müsadereye tabi eşya ve maddi menfaatler yönünden dava sona ermez, mahkeme bu sınırlı çerçevede davaya devam ederek söz konusu eşya ve menfaatlerin müsaderesine hükmedebilir. Böylece sanığın ölümü, suçla bağlantısı süren malvarlığı değerlerinin müsaderesine engel oluşturmaz; yalnızca kişiye yönelik yargılama ve cezalandırma amacı ortadan kalkar.

Hükümlünün ölümü ise sonuçlarını infaz aşamasında gösterir. Kesinleşmiş bir mahkumiyetin ardından hükümlü ölürse, hapis cezası ile henüz infaz edilmemiş adlî para cezaları ortadan kalkar; çünkü bu yaptırımların yerine getirileceği kişi artık mevcut değildir. Buna karşılık kanun açık bir istisna öngörür: müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden önce kesinleşmiş bulunan hüküm, ölümden etkilenmeksizin infaz olunur. Böylece ölüm tarihinden önce kesinleşen müsadere ve yargılama giderleri bakımından hüküm yürürlükte kalır. Uygulamada sanığın ölümü ile hükümlünün ölümünü birbirinden ayırmak belirleyicidir; ilkinde henüz sonuçlanmamış bir kamu davası düşer, ikincisinde ise kesinleşmiş cezanın infazı sona erer, buna karşın her iki halde de müsadereye ilişkin sonuçlar korunmuştur.

Gerekçe

Bu maddede yapılan düzenleme ile sanığın ölümü hâlinde kamu davasının düşürülmesi hüküm altına alınmıştır. Ancak niteliği itibarıyla müsadereye tabi eşya ve kazanç müsaderesine ilişkin yargılamaya -sanığın ölümüne rağmen devam edilmesinin mümkün olduğu hâllerde- devam edilip hasıl olan neticeye göre bir karar verilecektir. Hükümlünün ölümü henüz infaz edilmemiş hapis ve adli para cezasını ortadan kaldırır. Ancak adli para cezası kısmen veya tamamen infaz edilmiş ise artık Devletten geri istenemez. Buna karşılık hükümlünün sağlığında verilmiş olup kesinleşen müsadere ve yargılama giderleri hükümlünün mirasçılarından istenebilir.

TCK m.64 ile İlgili Yargıtay Kararları

2 karar gösteriliyor.

1.CD E.2024/2053 K.2025/8607

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminden alınan güncel nüfus kayıt örneği sanığın öldüğünü gösteriyorsa, 5237 sayılı Kanun m.64/1 gereğince sanık hakkında açılmış kamu davası zorunlu olarak düşürülmelidir.

Detaylı özeti gör

Kararın yapısı, ölümün usuli sonucunun dosyanın tamamına değil yalnız ilgili hükme bağlandığını göstermektedir. Daire çok sanıklı dosyayı hüküm hüküm bölümlere ayırarak incelemiş; düşme sonucunu, hakkında maktule yönelik kasten yaralama suçundan hüküm kurulan sanık bakımından ayrı bir başlık altında ele almıştır. Ölüm olgusu beyana değil, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminden temin edilen güncel nüfus kaydına dayandırılmış, tarih bu kayıttan saptanmıştır. Daire, Ceza Genel Kurulunun 02.10.2024 tarihli kararını da gözeterek düşme kararı verilmesinde zorunluluk bulunduğu sonucuna varmıştır. Kararın diğer bölümlerinde, sanıkların fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurarak öldürme eylemine iştirak ettiklerine dair her türlü şüpheden uzak ve inandırıcı delil bulunmadığı belirtilerek suç vasfının kasten yaralama olarak belirlenmesi isabetli görülmüş; öldürme suçundan kurulan hüküm yönünden ise tasarlamanın ve meşru savunmanın koşullarının oluşmadığı saptanarak hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

1.CD E.2023/7791 K.2025/4171

Sanık hüküm tarihinden sonra öldüğünde kamu davası TCK m.64/1 uyarınca düşürülmeli; bunun gözetilmemesinden kaynaklanan hukuka aykırılık Yargıtayca giderilmelidir. Ölüm nedeniyle düşme yeniden yargılama gerektirmediğinden, CMK m.303/1 uyarınca doğrudan Yargıtay tarafından karara bağlanır.

Detaylı özeti gör

Sanığın hüküm tarihinden sonra, dosya temyiz aşamasındayken 19.06.2023 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır. Daire, Ceza Genel Kurulunun 02.10.2024 tarihli, 2024/228 esas ve 2024/281 sayılı kararını da gözeterek kamu davasının TCK m.64/1 gereğince düşürülmesinin zorunlu olduğunu belirtmiştir. Yeniden yargılama gerektirmeyen bu hukuka aykırılığı kendisi gidermiş; Bölge Adliye Mahkemesi kararını CMK m.302/2 uyarınca bozduktan sonra aynı ilamda CMK m.303/1'in verdiği yetkiyle davanın TCK m.64/1 ve CMK m.223/8 uyarınca düşmesine karar vermiştir. Dosyadaki diğer sanıklar yönünden sonuç farklıdır. İki beraat hükmünde kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı için şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi yerinde görülerek temyiz istemleri reddedilmiş; başka bir sanığın yakın mesafeden hayati bölgeye ateş ettiği olayda ise eylemin kasten yaralama değil öldürmeye teşebbüs oluşturduğu kabul edilerek ilgili hükümler ayrıca bozulmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.