İçeriğe geç

TCK Madde 282 Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama

Özet 6 fıkra · ~4 dk okuma

TCK 282, alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis gerektiren suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkaran ya da gayrimeşru kaynağını gizleyip meşru göstermek amacıyla işlemlere tâbi tutan kişiyi üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve adlî para cezasıyla cezalandırır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 282 - Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama

Resmi Metin

Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama

Madde 282- (1) Alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini, yurt dışına çıkaran veya bunların gayrimeşru kaynağını gizlemek veya meşru bir yolla elde edildiği konusunda kanaat uyandırmak maksadıyla, çeşitli işlemlere tâbi tutan kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

Değişiklik: · 5918 s.K. m.5

(2) Birinci fıkradaki suçun işlenmesine iştirak etmeksizin, bu suçun konusunu oluşturan malvarlığı değerini, bu özelliğini bilerek satın alan, kabul eden, bulunduran veya kullanan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Ek hüküm: · 5918 s.K. m.5

(3) Bu suçun, kamu görevlisi tarafından veya belli bir meslek sahibi kişi tarafından bu mesleğin icrası sırasında işlenmesi halinde, verilecek hapis cezası yarı oranında artırılır.

(4) Bu suçun, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır.

(5) Bu suçun işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

(6) Bu suç nedeniyle kovuşturma başlamadan önce suç konusu malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesini sağlayan veya bulunduğu yeri yetkili makamlara haber vererek ele geçirilmesini kolaylaştıran kişi hakkında bu maddede tanımlanan suç nedeniyle cezaya hükmolunmaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Değişiklik madde tamamı 5918 s.K. m.5
  2. Ek 5918 s.K. m.5

Önceki metinler

  1. Ekleme 2. fıkra, 9 Temmuz 2009'da yürürlüğe giren 5918 s.K. m.5 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 9/7/2009, S.27283).
  2. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 8 Temmuz 2009)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 8 Temmuz 2009 Alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini, yurt dışına çıkaran veya bunların gayrimeşru kaynağını gizlemek ve meşru bir yolla elde edildiği konusunda kanaat uyandırmak maksadıyla, çeşitli işlemlere tabi tutan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 9 Temmuz 2009'da 5918 s.K. m.5 ile değiştirildi (RG 9/7/2009, S.27283). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.282, alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkaran ya da bunların gayrimeşru kaynağını gizlemek veya meşru bir yolla elde edildiği konusunda kanaat uyandırmak maksadıyla çeşitli işlemlere tâbi tutan kişiyi cezalandırır. Bu suçun oluşabilmesi için, aklamaya konu değerlerin öncül bir suçtan kaynaklanması ve bu öncül suçun alt sınırının altı ay veya daha fazla hapsi gerektirmesi zorunludur. Fail için öngörülen yaptırım üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezasıdır. Korunan hukukî değer, adliyenin sağlıklı işleyişi ile ekonomik düzenin suç geliriyle kirlenmemesidir.

Birinci fıkradaki suça iştirak etmeksizin, aklama konusu malvarlığı değerini bu özelliğini bilerek satın alan, kabul eden, bulunduran veya kullanan kişi ise iki yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırılır. Suçun kamu görevlisi ya da belli bir meslek sahibi tarafından bu mesleğin icrası sırasında işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise bir kat artırılır; suç dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Kovuşturma başlamadan önce suç konusu malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesini sağlayan veya bulunduğu yeri yetkili makamlara haber vererek ele geçirilmesini kolaylaştıran kişi hakkında ise cezaya hükmolunmaz. Suç, şikâyete bağlı olmayıp soruşturma ve kovuşturması resen yürütülür.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü 5918/2009 ile değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerine meşruiyet görüntüsü verilerek ekonomik sisteme sokulması, suç işlemenin kazanç elde etme açısından cazip bir yol olarak görülmesine neden olmaktadır. Suç işlemek suretiyle veya dolayısıyla elde edilmiş olan ekonomik değerlerin meşruiyet görüntüsü kazandırılarak ekonomik sisteme sokulması, aynı zamanda suç delillerinin değiştirilmesi, gizlenmesi ve dolayısıyla, suçlunun kayrılması sonucunu doğurmaktadır. Bu düşüncelerle, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin, yurt dışına transfer edilmesi veya bunların gayrimeşru kaynağını gizlemek ve meşru bir yolla elde edildiği konusunda kanaat uyandırmak maksadıyla çeşitli işlemlere tabi tutulması, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Bu suçun konusunu suçtan kaynaklanan malvarlığı değerleri oluşturmaktadır. Bu malvarlığı değerlerinin elde edildiği suçun türü veya mahiyeti önemli değildir. Önemli olan, bu suçun konusunu oluşturan ekonomik değerlerin, başka bir suçun işlenmesi suretiyle veya dolayısıyla elde edilmiş olmasıdır. Söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suç olarak tanımlanmıştır. Birinci seçimlik hareket, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin yurt dışına transfer edilmesidir. Bu seçimlik hareketin gerçekleştirilişi sırasında, yurt dışına transfer edilen malvarlığı değerlerinin suçtan elde edilmiş olduğunun bilinmesi gerekir. Başka bir deyişle, bu seçimlik hareket açısından kastın varlığı yeterlidir. İkinci seçimlik hareket ise, serbest hareket olarak belirlenmiştir. Bu hareketler açısından önemli olan, bunların gerçekleştirilişi sırasında güdülen amaçtır. Başka bir deyişle, suçtan elde edilen malvarlığı değerlerinin, gayrimeşru kaynağını gizlemek ve meşru bir yolla elde edildiği konusunda kanaat uyandırmak maksadıyla çeşitli işlemlere tabi tutulması gerekir. Bu işlemler, değişik şekillerde gerçekleşebilir. Örneğin, yurt dışında işlenmiş olan bir suçtan kaynaklanan gelirin, meşru yolla elde edilmiş bir para görüntüsüyle yabancı sermayeyi teşvik mevzuatı çerçevesinde ülkeye sokulması hâlinde de bu suçun oluştuğunu kabul etmek gerekir. Maddenin ikinci fıkrasında bu suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâli düzenlenmiştir. Buna göre, söz konusu suçun kamu görevlisi tarafından görevini yaparken ve görevinin sağladığı kolaylıktan yararlanarak ya da belli bir meslek sahibi kişi tarafından mesleğinin icrası sırasında ve sağladığı kolaylıktan yararlanarak işlenmesi hâlinde, ceza artırılacaktır. Üçüncü fıkrada, bu suçun, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, verilecek cezanın belli oranda artırılması öngörülmüştür. Ancak, belirtilmelidir ki, bu suçtan dolayı verilecek artırılmış ceza, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçundan dolayı ayrıca cezalandırılmaya engel teşkil etmemektedir. Dördüncü fıkraya göre, bu suçun işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacaktır. Maddenin beşinci fıkrasında bu suçla ilgili etkin pişmanlık hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini gizleme nedeniyle kovuşturma başlamadan önce, bu malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesini sağlayan veya bulunduğu yeri yetkili makamlara haber vererek ele geçirilmesini kolaylaştıran kişi hakkında bu suç nedeniyle cezaya hükmolunmayacaktır.

TCK m.282 ile İlgili Yargıtay Kararları

3 karar gösteriliyor.

11.CD E.2022/10832 K.2025/111

TCK m.282/3'teki meslek nedeniyle artırım, suçun belirli bir meslek sahibi tarafından o mesleğin icrası sırasında işlenmesine bağlıdır; fail aklama fiillerinde bu meslek sıfatıyla hareket etmemişse artırım uygulanamaz.

Detaylı özeti gör

İnceleme, aklama suçuna uzanan somut zinciri ortaya koymuştur. Sanık, zilyetliği kendisine devredildikten sonra haksız biçimde uhdesine geçirdiği paraların bir kısmını kendisi ve aile fertleri adına açılan mevduat hesaplarında değerlendirmiş; bir kısmıyla da menkul ve gayrimenkuller edinmiştir. Öncül suç hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadır. Bu suçtan kaynaklanan değerlerin gayrimeşru kaynağını gizleyip meşru yoldan elde edildikleri izlenimini yaratarak aklama suçunu zincirleme işlediği kabulünde isabetsizlik görülmemiştir. Buna karşılık TCK m.282/3'teki meslek artırımının koşulları oluşmamıştır; çünkü sanık aklama fiillerinde serbest muhasebeci mali müşavir sıfatıyla hareket etmemiştir. Fazla hapis ve adli para cezasına yol açan bu aykırılık Yargıtayca düzeltilmiştir. Aynı incelemede, öncül suç yönünden bir şirketin zararı saptanmadan ve sanığın o şirkete ilişkin eylemi incelenmeden hüküm kurulması da eksik araştırma nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.

3.CD E.2021/7926 K.2021/10826 Kanun Yararına Bozma

Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçundan mahkûmiyet için öncül suç hakkında verilen mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesi gerekir; ancak öncül suç ile aklama suçuna ilişkin usulüne uygun açılmış davaların kovuşturmalarının birlikte sürdürülmesine engel yoktur ve öncül suça ilişkin mahkûmiyet en geç TCK m.282/1 hükmüyle aynı anda kesinleşmelidir. Öncül suç davasını bekletici mesele yapma konusunda Cumhuriyet savcısına açık yetki veya sorumluluk verilmemiş, CMK m.218/1 bu yetkiyi ceza mahkemesine tanımıştır; bu nedenle, yargılamanın makul sürede tamamlanması gereği de gözetildiğinde, etkin soruşturma sonunda yasal koşullara uygun düzenlenen iddianamenin bekletici mesele gerekçesiyle iadesi ve buna yönelik itirazın reddi hukuka uygun değildir.

Detaylı özeti gör

Karar, art arda verilen iddianame iade kararlarını incelemiştir. Cumhuriyet savcısının ilk iddianamesi, öncül suça ilişkin dava sübut bulmadan aklama davası açılamayacağı gerekçesiyle iade edilmiş ve itiraz reddedilmiştir. Birleştirme istemiyle yeniden düzenlenen iddianame de aynı şekilde iade edilmiş; bu karara yönelik itiraz da kabul edilmemiştir. Daire, TCK m.282/1'in alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezası gerektiren suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkarmayı ya da gayrimeşru kaynağı gizlemek veya meşru yoldan edinildiği kanaatini uyandırmak amacıyla çeşitli işlemlere tabi tutmayı cezalandırdığını hatırlatmıştır. Öncül suç ve aklama davalarının birlikte görülmesi; zorunlu bağlantı, delillerin sağlıklı değerlendirilmesi, çelişkili kararların önlenmesi ve usul ekonomisi bakımından daha uygun bulunmuştur. Kanun yararına bozma istemi kabul edilerek merci kararı bozulmuş, dosya mahalline gönderilmek üzere tevdi edilmiştir.

CGK E.2015/172 K.2018/435 İtirazın Reddi

Aklama suçuyla korunan hukuki yarar, öncül suçların ve faillerinin ortaya çıkarılması sayesinde adil yargılanma hakkının ve adliyeye ilişkin yararın güvenceye alınmasıdır; mağdur ise toplumu oluşturan herkes olarak kabul edilir. Hazine ve Maliye Bakanlığının suç gelirlerinin aklanmasını önlemeye ilişkin görev ve yetkileri, Bakanlığa bu suçtan açılan kamu davasına katılma hak ve yetkisi vermez; yalnız dolaylı zarara dayanılarak davaya katılınamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.282 kapsamındaki kamu davasına katılma yetkisinin kanundan doğması gerektiğini belirtmiştir. Gümrük idaresi, Maliye Bakanlığı, bankacılık düzenlemesinden sorumlu kurum ve mevduat sigorta fonu için katılmayı açıkça öngören özel kanun hükümleri örnek gösterilmiş; bu hâllerde kurumun ayrıca suçtan zarar görüp görmediğinin araştırılmasına gerek olmadığı açıklanmıştır. Buna karşılık yönetmeliğin Bakanlığa aklama davalarını takip görevi vermesi, kural olarak kanunla düzenlenen katılma hakkını doğurmaz. Bakanlığın sanıklar hakkındaki öncül nitelikteki ayrı davalara katılan sıfatıyla kabul edilmiş olması da bağımsız ve farklı bir hukuki değeri koruyan aklama davasına katılma yetkisi sağlamaz. Bu nedenle hukuki değerden yoksun katılma kararının hükmü temyiz etme hakkı vermediği kabul edilmiş ve Başsavcılığın itirazı reddedilmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.