İçeriğe geç

TCK Madde 158 Nitelikli dolandırıcılık

Özet 4 fıkra · ~8 dk okuma

TCK 158, Dolandırıcılık suçunun kanunda sayılan nitelikli hâllerde işlenmesini cezalandırır; örneğin dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle işlenmesinde (m.158/1-a) ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıdır. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi gibi bazı hâllerde (m.158/1-f; ayrıca (e), (j), (k) ve (l) bentleri) hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adlî para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Maddenin dördüncü fıkrasına göre, bu suça ve TCK m.157'deki dolandırıcılığa iştirak; kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait ödeme aracını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı kalmışsa verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Yürürlükte Kanunla eklenen fıkra 7589 s.K. m.13 (31 Temmuz 2026)
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 158 - Nitelikli dolandırıcılık

Resmi Metin

Nitelikli dolandırıcılık

Madde 158- (1) Dolandırıcılık suçunun;

  1. a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
  2. b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
  3. c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
  4. d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
  5. e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
  6. f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
  7. g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
  8. h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
  9. i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
  10. j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
  11. k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
  12. l) Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle,

    Ek hüküm: · 6763 s.K. m.14

İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Ek hüküm: · 5377 s.K. m.19

Değişiklik: · 6456 s.K. m.40

(2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

(3) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.

Ek hüküm: · 6763 s.K. m.14

(4) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Ek hüküm: · 7589 s.K. m.13

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Norm Durumu ve Değişiklikler

Bu madde yürürlüktedir; aşağıdaki fıkra(lar) maddeye sonradan kanunla eklenmiştir:

  1. Kanunla eklenen fıkra 4. fıkra 7589 s.K. m.13 · RG 31/7/2026, S.33326 Maddeye, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle dördüncü fıkra eklenmiştir. Değişiklik 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Eklenen fıkra, bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin; banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarının ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçların başkasına verilmesi fiiliyle sınırlı kalması hâlinde, verilecek cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür.

Önceki metinler

Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Ekleme 4. fıkra, 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 s.K. m.13 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 31/7/2026, S.33326).
  2. Ekleme 3. fıkra, 2 Aralık 2016'da yürürlüğe giren 6763 s.K. m.14 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 2/12/2016, S.29906).
  3. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (18 Nisan 2013 - 1 Aralık 2016)
    Önceki metin · Yürürlükte: 18 Nisan 2013 - 1 Aralık 2016 Dolandırıcılık suçunun;
    a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
    b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
    c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
    d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
    e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
    f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
    g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
    h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
    i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
    j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
    k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
    İşlenmesi halinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Ancak, (e), (f), (j) ve (k) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
    Metnin dayanağı: 6456 s.K. m.40 ile gelen metin (RG 18/4/2013, S.28622). Bu dönemi bitiren işlem: 2 Aralık 2016'da 6763 s.K. m.14 ile değiştirildi (RG 2/12/2016, S.29906). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  4. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (8 Temmuz 2005 - 17 Nisan 2013)
    Önceki metin · Yürürlükte: 8 Temmuz 2005 - 17 Nisan 2013 Dolandırıcılık suçunun;
    a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
    b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
    c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
    d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
    e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
    f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
    g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
    h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
    i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
    j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
    k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
    İşlenmesi halinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Ancak, (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı üç yıldan, adlî para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
    Metnin dayanağı: 5377 s.K. m.19 ile gelen metin (RG 8/7/2005, S.25869). Bu dönemi bitiren işlem: 18 Nisan 2013'te 6456 s.K. m.40 ile değiştirildi (RG 18/4/2013, S.28622). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  5. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005 Dolandırıcılık suçunun;
    a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
    b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
    c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
    d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
    e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
    f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
    g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
    h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
    i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
    j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
    k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
    İşlenmesi halinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
    Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 8 Temmuz 2005'te 5377 s.K. m.19 ile değiştirildi (RG 8/7/2005, S.25869). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Avukat Yorumu

TCK m.158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık, temel dolandırıcılık suçunun (TCK m.157) daha ağır cezayı gerektiren biçimidir; hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına yarar sağlama esasına dayanır ve korunan değer, malvarlığı yanında irade serbestisi ile kamu güvenidir. Madde, fiilin işleniş biçimi ve failin sıfatına göre çok sayıda nitelikli hal sayar: dinî inanç ve duyguların istismarı, tehlikeli durumdan ya da algılama zayıflığından yararlanma; kamu kurumları, meslek kuruluşları, vakıf, dernek veya siyasi partilerin araç kılınması ya da kamu zararı; bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının kullanılması; basın-yayın olanaklarından yararlanma; tacir, şirket yöneticisi veya serbest meslek erbabının konumunu kötüye kullanması; kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtma bunların başlıcalarıdır.

Bu hallerde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıdır; kanunda sayılan bazı bentlerde hapsin alt sınırı dört yıldan, adlî para cezası elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Suçun üç veya daha fazla kişiyle ya da örgüt faaliyetiyle işlenmesi cezayı artırır. Kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararının tamamen giderilmesi halinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce ise yarısına kadarı indirilir (TCK m.168). Suçun ayrılık kararı bulunmayan eş, üstsoy veya altsoy gibi yakınların zararına işlenmesinde ilgili akraba cezalandırılmaz (TCK m.167). Suç re’sen soruşturulur; yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirine hükmolunur (TCK m.169).

16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle eklenen dördüncü fıkra, hem bu maddedeki hem de TCK m.157’deki suçlara iştirak bakımından bağlayıcı bir indirim nedeni getirmiştir. Fıkranın uygulanabilmesi için iştirak edenin katkısının; kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı kalması gerekir. Kart veya hesap bilgisinin verilmiş olması tek başına yeterli değildir; anılan özel amaç bulunmalı ve iştirak katkısı bu fiili aşmamalıdır. Koşullar gerçekleştiğinde verilecek ceza yarı oranında indirilir; oran sabittir ve hâkimin takdirine bırakılmamıştır. Fıkra, 7589 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi uyarınca 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Lehe bir ceza hükmü olduğundan, TCK m.7/2 uyarınca yürürlükten önce işlenen fiiller kategorik olarak kapsam dışında değildir. Aynı Kanunun geçici 1 inci maddesi bu geçişi ayrıca düzenlemiştir. Geçici m.1/6’ya göre, yürürlükten önce TCK m.157 veya m.158 uyarınca haklarında hüküm verilmiş olup dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıklardan dördüncü fıkranın uygulanacağı olanların bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerindeki dosyaları hakkında bozma kararı verilir ve dosya ilk derece mahkemelerine gönderilir; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ise gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderilir. Geçici m.1/7’ye göre ise, yürürlükten önce TCK m.157 veya m.158 uyarınca haklarında hüküm verilmiş olup dosyası infaz aşamasında olan ve haklarında TCK m.168 uygulanmamış hükümlülerden dördüncü fıkranın uygulanacağı olanlar, mağdurun uğradığı zararı mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirlerse TCK m.168’in ikinci fıkrasında düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanabilir; bu süre içinde mağdurun zararı tamamen giderilinceye kadar, 7589 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesinin yedinci fıkrasına dayanılarak infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez. Aynı fıkra hükümleri, yürürlük tarihi itibarıyla hüküm verilmiş olup kanun yoluna başvurulmaması sebebiyle yürürlük tarihinden sonra kesinleşen hükümler bakımından da uygulanır.

İndirimin diğer hükümlerle ilişkisi somut olaya göre belirlenir. Maddenin üçüncü fıkrasındaki artırım nedenleri, yani suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi, dördüncü fıkra indirimi nedeniyle ortadan kalkmaz; ceza TCK m.61’deki sıraya göre hesaplanır. Aynı şekilde TCK m.168’deki etkin pişmanlık indirimi bu fıkrayı dışlamaz; koşulları ayrıca gerçekleşirse zararın giderilmesine bağlı indirim de uygulanır. Dördüncü fıkranın koşulları oluşmazsa iştirak edenin sorumluluğu sona ermez; katkısı yardım etme düzeyinde kalıyorsa TCK m.39 uyarınca indirim somut olaya göre ayrıca gündeme gelebilir. Hesabın veya kartın verilmesi, kendi unsurları ayrıca oluştuğu takdirde suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (TCK m.282), örgüt suçları (TCK m.220) veya banka ya da kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245) bakımından ayrı bir sorumluluk doğurabilir; bunlar otomatik bir sonuç değildir ve dördüncü fıkra indiriminden etkilenmez.

Gerekçe

Bu maddeye birden çok kez (6763/2016, 5377/2005, 6456/2013) sonradan hüküm eklenmiştir. Aşağıdaki 2004 gerekçesi ilk metne aittir; sonradan eklenen hükümler bu gerekçe kapsamında olmayabilir.

Madde metninde, dolandırıcılık suçunun temel şekline göre cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli unsurları belirlenmiştir. Birinci fıkranın (a) bendinde, dolandırıcılık suçunun dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle işlenmesi, bu suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir durum olarak kabul edilmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, dinin bir aldatma aracı olarak kullanılmasıdır. Bu nitelikli unsurun gerçekleşebilmesi için, dinî inanç ve duygular, aldatma aracı olarak kötüye kullanılmalıdır. Suçun oluşabilmesi için, dinî inanç ve duyguların kötüye kullanılması suretiyle gerçekleştirilen hile ile haksız bir yarar da sağlanmış olmalıdır. Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlar, başkalarına güven duymaya en fazla ihtiyaç duyduğu anlardır. Kişinin örneğin doğal bir afete veya trafik kazasına maruz kalmasından ya da hastalığı yüzünden içine düştüğü çaresizlikten yararlanılarak aldatılması daha kolaydır. Bu nedenle, birinci fıkranın (b) bendinde, dolandırıcılık suçunun kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle işlenmesi, bu suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir durum olarak kabul edilmiştir. Keza, kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılarak aldatılması daha kolaydır. Bu nedenle, belirtilen durum birinci fıkranın (c) bendinde, dolandırıcılık suçunun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Birinci fıkranın (d) bendinde, dolandırıcılık suçunun kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasî parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi, bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Çünkü, kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasî parti, vakıf veya dernek tüzel kişilikleri toplumda güven beslenen müesseseler olarak kabul edilmişlerdir. Fıkranın (e) bendinde, bu suçun kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak işlenmesi, bu suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir. Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de, birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin ya da birer güven kurumu olan banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması, dolandırıcılık suçunun işlenmesi açısından önemli bir kolaylık sağlamaktadır. Banka ve kredi kurumları açısından dikkat edilmesi gereken husus, bu kurumları temsilen, bu kurumlar adına hareket eden kişilerin başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleridir. Aynı şekilde, söz konusu fıkranın (g) bendinde, dolandırıcılık suçunun basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi bu suç açısından bir nitelikli unsur olarak belirlenmiştir. Birinci fıkranın (h) bendinde, ticari faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin güvenilirliğini sağlamak amacıyla, dolandırıcılık suçunun tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında işlenmesi, bu suçun temel şekline nazaran daha ağır cezayı gerektiren bir nitelikli unsur olarak kabul edilmiştir. Aynı düşüncelerle, fıkranın (i) bendinde dolandırıcılık suçunun serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle işlenmesi, bu suçun nitelikli bir unsuru olarak tanımlanmıştır. (j) bendinde, dolandırıcılık suçunun banka veya diğer kredi kurumlarından, esasta tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak amacıyla işlenmesi bir nitelikli unsur olarak tanımlanmıştır. Banka veya kredi kurumundan bir kredinin temini amacıyla hileli davranışlarda bulunulması ve buna dayalı olarak kredi adı altında bir yarar sağlanması durumunda bu nitelikli unsur oluşacaktır. Kredi kurumu deyiminden banka olmamasına karşın, kanunen borç para vermeye yetkili kılınan kurumlar anlaşılır. (k) bendi, sigorta edenin dolandırılmasına ilişkindir. Failin sigorta edilen veya sigorta bedelini alacak kimse olması şart değildir. Keza, sigorta edilen riskin türü de önemli değildir. Maddenin ikinci fıkrasında, 765 sayılı Türk Ceza Kanununda bağımsız bir suç olarak tanımlanan “nüfuz ticareti”, dolandırıcılık suçunun bir nitelikli şekli olarak tanımlanmıştır. Bu hükme göre; kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin eden kişi, dolandırıcılık suçunun nitelikli şeklinden dolayı cezalandırılacaktır.

TCK m.158 ile İlgili Yargıtay Kararları

12 karar gösteriliyor.

CGK E.2022/419 K.2022/628 İtirazın Kabulü

TCK'nın 158/1. maddesinin (e), (f) ve (j) bentlerinde adlî para cezası belirlenirken önce suçtan elde edilen haksız menfaatin miktarının belli olup olmadığı saptanır. Miktar belliyse, menfaatin iki katından az olamayacak temel adlî para cezası, TCK'nın 52. maddesi uyarınca sanığın ekonomik ve diğer kişisel hâlleri gözetilerek belirlenen bir günlük miktara bölünüp gün para cezasına çevrilir; artırım ve indirimler gün üzerinden uygulandıktan sonra sonuç, gün sayısıyla bir günlük miktarın çarpılmasıyla bulunur.

Detaylı özeti gör

Karar, adlî para cezasının hesap yöntemini hükmün değişim çizgisi üzerinden açıklamaktadır. Gerekçede TCK m.158/1'deki hapis yaptırımının üç yıldan on yıla kadar biçimini aldığı, bent listesinin genişletildiği ve fıkranın son cümlesindeki alt sınırın dört yıla çıkarıldığı hatırlatılmıştır. 5377 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle eklenen son cümlenin gerekçesi uyarınca, gün sayısının üst sınırından hesaplanan tutar dahi menfaatin iki katının altında kalamaz; menfaat yükseldikçe gün bakımından öngörülen sınırın pratik önemi ortadan kalkar. Ceza Genel Kurulu bu çerçevede hesabı menfaat miktarının belirli olup olmamasına göre iki kola ayırmış ve incelenen olayda miktarın belli olduğunu saptamıştır. Gerekçede ayrıca infaz boyutuna geçilerek TCK m.52/3 gereğince gün sayısı ile bir gün karşılığının hükümde ayrı ayrı gösterilmesi zorunluluğu ve 5275 sayılı Kanun'un 106. maddesindeki düzenleme ele alınmıştır.

CGK E.2018/183 K.2021/178 İtirazın Kabulü

TCK'nın 158/1. maddesinin (e), (f) ve (j) bentlerinde adlî para cezası tayin edilirken öncelikle haksız menfaat miktarının belirli olup olmadığına bakılır. Miktar belliyse menfaatin iki katından az olamayacak temel adlî para cezası, TCK'nın 52. maddesi uyarınca 20 ila 100 TL arasında saptanan miktara bölünerek gün para cezası bulunur; artırım ve indirimler gün üzerinden yapılıp sonuç gün sayısı bir günlük miktarla çarpılır.

Detaylı özeti gör

Hesap düzeni kararda, haksız menfaatin belirli olup olmamasına göre iki ayrı yol hâlinde kurulmuştur. Miktar belli değilse TCK m.61 gözetilerek beş ile beş bin tam gün arasında temel gün sayısı seçilir; artırma ve indirimler bu sayı üzerinde uygulanır, kalan gün sayısı takdir edilen bir günlük tutarla çarpılır. Miktar belli olduğunda ise menfaatin iki katından aşağı olamayacak temel adlî para cezası, artırım ve indirimlerin gün üzerinden yürütülebilmesi için sanığın ekonomik ve kişisel hâlleri gözetilerek belirlenen günlük tutara bölünür; TCK m.61/8 uyarınca bulunan gün sayısı gerekli artırma ve indirimlerden sonra bir günlük miktarla çarpılarak sonuç ceza hesaplanır. Ceza Genel Kurulu bu yöntemi 2018 tarihli kendi kararına dayandırmış, normatif kaynağını 5377 sayılı Kanun'un 19. maddesinin gerekçesinde göstermiştir. Ayrıca hükümde gün sayısı ile bir günlük karşılığın ayrı ayrı yazılması gerektiğini vurgulamıştır.

CGK E.2018/51 K.2021/68 Direnme Hükmünün Bozulması

Dolandırıcılığın basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlendiğini kabul etmek için bu araçların kullanılması tek başına yeterli değildir; kullanım suçun işlenmesini kolaylaştırmalı, hileli hareketlerin gerçekleştirilmesinde ve mağdurun aldatılmasında etkili olmalıdır, bilişim sistemi bendi ise ancak sistem araç kılınarak bir insan aldatıldığında uygulanabilir. Aynı fiille TCK'nın 158/1-f ve 158/1-g bentleri birlikte gerçekleşirse fıkranın son cümlesi uyarınca daha ağır ceza içeren (f) bendinden hüküm kurulur.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, internet sitesindeki satış ilanıyla gerçekleştirilen eylemde hangi nitelikli hâlin uygulanacağı noktasında toplanmıştır. Karar, önce bilişim sistemlerinin araç kılınmasına ilişkin bendin sınırını çizmiştir: sistemin kendisi aldatılamayacağından bu bent ancak sistem aracılığıyla bir insanın aldatılması hâlinde uygulanabilir; sisteme girilerek bir kişi aldatılmadan çıkar sağlanması ise bilişim suçunu veya bilişim sistemi kullanılarak hırsızlığı gündeme getirir. Basın ve yayın yönünden TCK m.6/1-g esas alınmış; kitle iletişim araçlarının kapsama girdiği, bireysel iletişim araçlarının dışarıda kaldığı ve aracı kimin kullandığının önem taşımadığı belirtilmiştir. Somut olayda ilan sitesi üzerinden alıcıya ulaşıp kendisini başka bir adla tanıtan sanığın havale yoluyla para alması her iki nitelikli hâli de gerçekleştirmiştir. Fıkranın son cümlesi uyarınca daha ağır cezayı öngören TCK m.158/1-f uygulanmalı denilerek direnme hükmü bozulmuş; aleyhe temyiz olmadığı için kazanılmış hak korunmuştur.

CGK E.2017/1050 K.2021/45 İtirazın Kabulü

TCK'nın 158/1. maddesinin (e), (f) ve (j) bentlerinde adlî para cezası tayin edilirken önce haksız menfaat miktarının belli olup olmadığı belirlenir; miktar belliyse bunun iki katından az olamayacak temel adlî para cezası gün para cezası olarak saptanır, artırım ve indirimler gün üzerinden uygulanıp sonuç gün sayısı TCK'nın 52. maddesine göre takdir edilen bir günlük miktarla çarpılır. Birim gün sayısı gösterilmeden doğrudan adlî para cezasına hükmedilmesi, ceza ödenmediğinde yerine çektirilecek hapsin süresi belirlenemeyeceğinden infazda tereddüt yaratır.

Detaylı özeti gör

Karar, adlî para cezasının belirlenme yönteminden sonra bunun infazdaki karşılığını açıklamaktadır. Kesinleşen ilam Cumhuriyet Başsavcılığına verilir, hükümlüye otuz gün içinde ödeme emri tebliğ edilir; ödeme yapılmazsa ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı üzerinden yaptırım uygulanır. Gerekçede, 5275 sayılı Kanun'un 106. maddesinin 6545 sayılı Kanun'la değişen biçimi de aktarılmıştır: ödenmeyen kısma karşılık gelen günler hapse çevrilir ve iki saatlik çalışma bir gün sayılmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırma uygulanır; programa uyulmaması hâlinde çalışılan günler mahsup edilerek kalan bölüm açık kurumda yerine getirilir. Bu sistem, gün birimi gösterilmeden yalnız toplam tutara hükmedilmesinin sakıncasını ortaya koyar; ödeme olmadığında yerine çektirilecek hapis süresi belirlenemez. Kararın devamında, temyizin lehe mi aleyhe mi olduğunun önceden saptanmasını gerektiren aleyhe değiştirme yasağının incelenmesine geçilmiştir.

CGK E.2016/62 K.2019/386 İtirazın Kabulü

TCK m.158/1'in (e), (f) ve (j) bentlerinde adlî para cezası hesaplanırken önce haksız menfaatin miktarının belirli olup olmadığı saptanır. Miktar belliyse, onun iki katından az olamayacak temel tutar TCK m.52 uyarınca bir günlük karşılığa bölünür; artırım ve indirimler bulunan gün sayısı üzerinde uygulanır, sonuç günlük miktarla çarpılarak belirlenir. Gün birimi gösterilmeden doğrudan tutara hükmedilmesi, ödenmeme hâlinde infaz edilecek hapis süresini belirsiz bırakarak infazda tereddüt yaratır.

Detaylı özeti gör

Karar, adlî para cezasının infazını açıklarken cezayı aleyhe değiştirme yasağına geçiş yapmıştır. Ödeme emrine rağmen ceza ödenmezse ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapse çevrilir; hükümden sonraki değişiklikle, iki saatlik çalışma bir gün sayılmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırma düzeni getirilmiştir. Ardından, hata içeren ilk derece hükmünün temyiz incelemesinde uygulanacak yasak ele alınmıştır. Bu yasak, başvurunun yalnız sanık, müdafii, sanık lehine Cumhuriyet savcısı, sanığın eşi veya yasal temsilcisi tarafından yapılması durumunda yaptırımın türü ve ağırlığı bakımından sanığın durumunu kötüleştiren bir düzeltmeye gidilememesi ve bozma sonrasında ilkinden daha ağır hüküm kurulamaması anlamına gelir. Ceza Genel Kurulu bunun yalnız temyiz incelemesinin bakış açısını belirleyen bir usul kuralı değil, bozma sonrasında cezanın üst sınırını çizen bir yargılama ilkesi olduğunu; sanık lehine gerçekleşen hatanın sonuçlarının aleyhte başvuru yoksa değiştirilemeyeceğini vurgulamıştır.

Diğer kararlar (7)
CGK E.2016/239 K.2019/387 İtirazın Kabulü

TCK'nın 158/1. maddesinin (e), (f) ve (j) bentleri kapsamında adlî para cezası tayininde ilk olarak suçtan elde edilen haksız menfaat miktarının belli olup olmadığı araştırılır. Miktar belliyse menfaatin iki katından az olamayacak temel adlî para cezası TCK'nın 52. maddesine göre 20 ila 100 TL arasında belirlenen bir günlük miktara bölünüp gün para cezası saptanır; artırım ve indirimler gün üzerinden uygulanarak çıkan gün sayısı bir günlük miktarla çarpılır.

Detaylı özeti gör

Karar, adlî para cezasının iki aşamalı yapısını TCK m.52/3 üzerinden somutlaştırmıştır. Hükümde hesabın dayandığı tam gün sayısı ile bir gün için takdir edilen parasal miktar ayrı ayrı gösterilmelidir. Madde gerekçesine göre hâkim, önce kanuni sınırlar içinde gün birimi sayısını cezanın bireyselleştirilmesi ölçütleriyle belirler; ardından kişinin malvarlığını ve bir günde kazandığı veya kazanması gereken geliri gözeterek günlük karşılığı saptar. Sonuç ceza bu iki değerin çarpımıyla bulunur. Nitelikli dolandırıcılıkta menfaatin iki katı ölçütünün gün sistemi içinde işletilmesinin nedeni de budur: temel tutar bir günlük miktara bölünmezse TCK m.61 uyarınca artırma ve indirim uygulanabilecek bir gün sayısı ortaya çıkmaz. Ceza Genel Kurulu yöntemin kaynağı olarak 01.11.2018 tarihli kararını göstermiş ve dayanağı 5377 sayılı Kanun'un 19. maddesinin gerekçesine bağlamıştır.

CGK E.2014/290 K.2015/494 İtirazın Kabulü

TCK'nın 158/1-d bendinde sayılan tüzel kişiliklerin yalnız adlarının kullanılması yeterli olmayıp, bunlara ait maddi varlıktan ya da bu kişilerle bağ kurulmasını sağlayan başka somut olgulardan yararlanılarak mağdur aldatılmalıdır. TCK'nın 158/1-f bendi için de banka veya personelinin adı ya da şöhreti tek başına yetmez; dolandırıcılık sırasında kurumun mutat faaliyetinden, bu faaliyeti yürüten süjelerden veya mutat faaliyet nedeniyle üretilen maddi varlıktan araç olarak yararlanılmalı, bankanın suç tamamlandıktan sonra yalnız ödeme aracı kılınması nitelikli hâli doğurmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.158/1-d ve m.158/1-f kapsamındaki iki nitelikli hâlin somut bağlarını ayrı ayrı açıklamıştır. İlk bentte, sayılan tüzel kişiliklere toplumda duyulan güvenin aldatma aracı yapılması gerekir; kurumun yalnız adını kullanmak yetmez. Kimlik belgesi, basılı evrak, makbuz veya taşıt gibi olgularla mağdurda kurumdan gelindiği izlenimi oluşturulmalıdır. Bankaya ilişkin bentte ise kurumun mutat faaliyetinden, bu faaliyeti yürüten kişilerden ya da faaliyet nedeniyle üretilmiş maddi varlıklardan yararlanılması aranır. Varlığın belge olması zorunlu değildir; belgeyse özel ya da resmî niteliği sonucu değiştirmez. Somut olayda başka bir kişi hak sahibi gibi tanıtılıp ele geçirilen nüfus cüzdanı gösterilerek önce idare görevlileri, sonra banka personeli yanıltılmış ve hesaptan para çekilmiştir. Böylece banka ile kamu kurumu araç olarak kullanıldığından iki bendin de uygulanması gerektiği kabul edilmiş; aleyhe temyiz yokluğu nedeniyle kazanılmış hak korunarak hüküm bozulmuştur.

CGK E.2014/230 K.2015/377 İtirazın Kabulü

TCK'nın 158/1-f maddesinin uygulanması için dolandırıcılık sırasında banka veya kredi kurumunun mutat faaliyetinden, bu faaliyeti yürüten süjelerden ya da mutat faaliyet sonucu üretilen maddi varlıklardan araç olarak yararlanılması gerekir; çek de bankanın maddi varlıklarındandır. İğfal kabiliyeti bulunmak koşuluyla çekin bütünüyle sahte hazırlanması veya unsurlarının eksik olması nitelikli hâlin oluşmasını etkilemez.

Detaylı özeti gör

Karar, çekin hukuki niteliği ile ceza hukukundaki işlevini birbirinden ayırarak ilerlemiştir. Çek, poliçe ve bonodan sonra üçüncü kambiyo senedi türü ve niteliği bakımından bir havaledir; çek sayılabilmesi için bir banka üzerine düzenlenmesi ve hesap üzerinde çek keşide ederek tasarruf yetkisinin önceden kararlaştırılması gerekir. Zorunlu unsurlardan biri yoksa senet ticaret hukuku bakımından çek sayılmaz; ancak ceza hukuku yönünden belirleyici olan, bu eksikliğin mağdur üzerindeki aldatma gücünü ortadan kaldırıp kaldırmadığıdır. Ceza Genel Kurulu, mağdurun bankanın maddi varlığına veya böyle bir varlık bulunduğu algısına güvenerek daha kolay aldatıldığını; bu nedenle iğfal kabiliyeti olan sahte ya da eksik unsurlu çekin de nitelikli hâli gerçekleştireceğini belirtmiştir. Çekin sahtecilik suçunda resmî belge sayılmasının nedeni topluma bakan yönüdür; unsurları eksik çekin bir yandan özel belge kabul edilip diğer yandan nitelikli dolandırıcılıkta araç sayılması arasında çelişki görülmemiştir. Hukuka aykırı biçimde temin edilip doldurulan, keşide yeri bulunmayan çekle katılanın banka hesabından para çekilmesi TCK m.158/1-f kapsamında kabul edilmiştir.

CGK E.2013/729 K.2014/434 İtirazın Kabulü

Banka veya kredi kurumunun araç olarak kullanılması, dolandırıcılık sırasında kurumun olağan faaliyetinden, bu faaliyeti yürüten süjelerden ya da mutat faaliyet nedeniyle üretilen maddi varlıklardan yararlanılmasını gerektirir; çek bankanın maddi varlıklarından biridir. İğfal kabiliyeti taşıdığı sürece çekin bütünüyle sahte düzenlenmesi veya unsurlarının eksik bulunması TCK'nın 158/1-f maddesindeki nitelikli hâlin oluşmasına engel değildir.

Detaylı özeti gör

Karar, banka veya kredi kurumunun araç kılınmasına ilişkin nitelikli hâlin tarihsel temelini ortaya koymuştur. Bu ağırlaştırıcı neden 765 sayılı Kanun döneminde de bulunmakta olup 1990'da yürürlüğe giren değişikliğin gerekçesi, bankanın kullanılmasının eylemin kandırıcılığını artırmasına dayanmıştır. Ceza Genel Kurulu, bankaya duyulan güvenin mağdurun araştırma eğilimini azaltmasını veya bütünüyle ortadan kaldırmasını ağırlaştırmanın nedeni saymıştır. Kurumun maddi varlıkları arasında dekont, teminat mektubu, kimlik ve giriş kartı, basılı evrak, banka cüzdanı, çek ve kredi kartı gibi etkin işlev taşıyan araçlar sayılmış; bunların belge olması gerekmediği, belgeyse özel veya resmî niteliğinin sonucu değiştirmediği belirtilmiştir. Keşide yeri gösterilmeyen sahte çek verilerek katılandan hayvan satın alınan somut olayda, bankanın maddi varlığı suçta araç yapıldığı için eylem TCK m.158/1-f kapsamında değerlendirilmiştir.

CGK E.2013/782 K.2014/355 İtirazın Kabulü

Banka veya kredi kurumunun araç olarak kullanılabilmesi için dolandırıcılık sırasında kurumun mutat faaliyetinden, bu faaliyeti yürüten süjelerden veya mutat faaliyet sonucu üretilen maddi varlıklardan yararlanılmalıdır; kullanılan maddi varlığın belge niteliğinde bulunması şart olmadığı gibi, belge niteliğindekilerin özel ya da resmî belge olması arasında da fark yoktur. Çek bankanın maddi varlığı olduğundan, iğfal kabiliyeti bulunmak koşuluyla bütünüyle sahte hazırlanması veya unsurlarının eksik olması nitelikli hâlin oluşmasını etkilemez.

Detaylı özeti gör

Karar, banka ile dolandırıcılık eylemi arasındaki bağın hangi faaliyet ve varlıklar üzerinden kurulabileceğini ayrıntılandırmıştır. 5411 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca mevduat kabulü, kredi verme, çek ve diğer kambiyo senetlerinin alım satımı ile kredi kartı, banka kartı ve seyahat çeki gibi ödeme araçlarının çıkarılması bankaların olağan faaliyetlerine örnek gösterilmiştir. Maddi varlık kavramına ise dekont, teminat mektubu, kimlik belgesi, banka cüzdanı, çek ve kredi kartı gibi kurumda etkin işlev taşıyan araçların girdiği; bunların belge sayılmasının veya belgenin özel ya da resmî olmasının sonucu etkilemediği belirtilmiştir. Somut olayda keşide yeri bulunmayan, biri tümüyle sahte, diğeri çalıntı iki çekle katılanlardan mal alınması TCK m.158/1-f kapsamında görülmüştür. Karar, sonuç cezanın suçtan elde edilen menfaatin iki katından aşağı kalması ihtimali bakımından ayrıca Ceza Genel Kurulunun 2013 tarihli kararına gönderme yapmıştır.

CGK E.2014/74 K.2014/357 İtirazın Kabulü

Banka veya kredi kurumunun araç olarak kullanılması, dolandırıcılık sırasında kurumun mutat faaliyetinden, bu faaliyeti yürüten süjelerden ya da mutat faaliyet nedeniyle üretilen maddi varlıklardan yararlanılmasına bağlıdır; kullanılan maddi varlığın belge niteliğinde bulunması şart olmadığı gibi, belge niteliğindekilerin özel veya resmî belge olması arasında da fark yoktur. Bankanın maddi varlığı olan ve bütün unsurlarını taşıyan çekle işlenen dolandırıcılık TCK'nın 158/1-f maddesine girer; iğfal kabiliyeti varsa çekin tümüyle sahte oluşturulması veya unsurlarının eksikliği de nitelikli hâlin oluşmasını engellemez.

Detaylı özeti gör

Karar, çekin ticaret hukukundaki geçerliliği ile dolandırıcılıkta aldatma aracı olmasını birbirinden ayırmıştır. Önce senedin çek sayılması için taşıması gereken zorunlu unsurlar sıralanmış; bunlardan birinin yokluğunda çek niteliğinin doğmayacağı, ancak bazı eksikliklerin ticaret hukuku kurallarıyla tamamlanabileceği belirtilmiştir. Örneğin keşide yeri gösterilmemişse senet, düzenleyenin adı yanında yazılı yerde düzenlenmiş sayılır. Ceza Genel Kurulu ise ceza hukuku yönünden iğfal kabiliyetini belirleyici kabul etmiştir: mağdur bankanın maddi varlığına ya da böyle bir varlık bulunduğu algısına güvendiğinden, senedin tamamen sahte olması veya unsur eksikliği nitelikli hâli engellemez. Aralarında fikir ve eylem birliği bulunan sanıkların çalıntı ve sahte çekle katılandan mal almaları TCK m.158/1-f kapsamında görülmüş; eylemi basit dolandırıcılık sayan Özel Daire çoğunluğunun kararı isabetsiz bulunarak itiraz kabul edilmiş ve onama kararı kaldırılmıştır.

CGK E.2013/833 K.2014/356 İtirazın Kabulü

Banka veya kredi kurumunun araç olarak kullanıldığından söz edebilmek için dolandırıcılık sırasında kurumun mutat faaliyetinden, bu faaliyeti yürüten süjelerden veya mutat faaliyet sonucu üretilen maddi varlıklardan yararlanılması gerekir. Çek bankanın maddi varlığı olduğundan, söz konusu çekin iğfal kabiliyeti bulunmak kaydıyla bütünüyle sahte düzenlenmesi ya da yasal unsurlarının eksik olması nitelikli hâlin oluşumunu etkilemez.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, ölçütü çekin biçiminden çok mağdur üzerindeki aldatıcı etkisi üzerinden kurmuştur. Yasal unsurları eksik veya bütünüyle sahte bir çek kullanıldığında da bankanın maddi varlığı ya da böyle bir varlık bulunduğu algısı hileye hizmet eder ve mağdur senede duyduğu güven nedeniyle daha kolay aldatılır; unsur eksikliği çekin banka kaynaklı maddi varlık olduğu olgusunu ortadan kaldırmaz. Çekin sahtecilik bakımından resmî belge sayılması topluma bakan nedene dayanırken, dolandırıcılıkta araç olarak kullanılması mağdura bakan yönüyle değerlendirilir; bu nedenle aynı senedin özel belge kabulüyle nitelikli dolandırıcılığın oluşması arasında çelişki yoktur. Keşide yeri gösterilmeyen, çalıntı ve sahte çekle katılandan mal alınması TCK m.158/1-f kapsamında görülmüştür. Ayrıca tekerrüre esas sabıkaya rağmen TCK m.58'in uygulanmaması aleyhe temyiz bulunmadığı için bozma nedeni yapılmamış; uygulama maddesinin yanlış yazılması mahallinde düzeltilebilir hata sayılmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi E. 2019/4160 K. 2020/72 Bozma ve İade

İnternetteki araç kiralama ilanında aldatıcı içerik bulunup bulunmadığı ve bunun mağdurun kararına etkisi araştırılmadan, bilişim sistemi kullanılarak dolandırıcılık suçunun niteliği belirlenemez. Yalnız iletişim bilgileriyle yetinilen dosyada beraat hükmü eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur.

Detaylı özeti gör

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi, internet ilanından araç kiralamak için para gönderilmesine rağmen aracın teslim edilmediği olay hakkında verilen beraat hükmünü, Cumhuriyet savcısının istinafı üzerine incelemiştir. Dosyadaki ilan çıktısında yalnız iletişim telefonu bulunduğundan Daire, ilanın diğer bilgilerinin getirtilmesini istemiştir. TCK m.158/1-f bakımından, hilenin ilan içinde bulunup bulunmadığının ve mağdurun aldanmasında etkili olup olmadığının belirlenmesini gerekli görmüştür. 10 Ocak 2020 tarihli kararda bu araştırma yapılmadan verilen beraat hükmü bozulmuştur. Araştırma sonunda nitelikli hâlin koşulları saptanamazsa m.157 ve karar tarihindeki uzlaştırma hükümlerinin değerlendirilmesi istenmiştir; sanığın suçu işlediğine dair kesin bir mahkûmiyet kurulmamıştır. Bu tarihsel karar, 2026 yılında m.158/4 ile getirilen sınırlı iştirak düzenlemesi hakkında bir değerlendirme içermez.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi E. 2019/521 K. 2019/143 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Kendisini komiser olarak tanıtan kişinin soruşturma bahanesiyle hesaba para yatırttığı ve sanığın yatırılan parayı çektiği somut olayda, BAM 2019 tarihli kararında TCK m.158/1-l kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık kabulünü yerinde bulmuştur.

Detaylı özeti gör

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin incelediği olayda katılan, kendisini komiser olarak tanıtan bir kişi tarafından aranmış ve yürütüldüğü söylenen soruşturma için sanığın hesabına para göndermesi istenmiştir. Sanığın bu hesaba yatırılan parayı çektiği kabul edilmiştir. Daire, dosya kapsamındaki bu eylemin suç tarihi itibarıyla TCK m.158/1-l kapsamında nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilmesini uygun bulmuştur. 4 Şubat 2019 tarihli kararda sanığın istinaf başvurusu esastan reddedilmiş, başlıktaki suç tarihi yazım hatası ile infaz uyarısındaki eksiklik sonucu değiştiren nedenler sayılmamıştır. Kaynak, arayan kişiyle hesap sahibinin aynı kişi olduğunu söylemez; salt hesap sahipliğinin her olayda mahkûmiyet için yeterli olduğu sonucu da çıkarılamaz. Karar, 2026 yılında m.158/4 ile eklenen sınırlı iştirake ilişkin indirimden önce verilmiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.