İçeriğe geç

TCK Madde 66 Dava zamanaşımı

Özet 7 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 66, kanunda başka türlü yazılmış olan hâller dışında kamu davasının, suçun gerektirdiği cezanın ağırlığına göre sekiz yıldan otuz yıla kadar değişen dava zamanaşımı süresinin geçmesiyle düşeceğini düzenler; sürelerin hesabında cezanın üst sınırı esas alınır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 66 - Dava zamanaşımı

Resmi Metin

Dava zamanaşımı

Madde 66- (1) Kanunda başka türlü yazılmış olan haller dışında kamu davası;

  1. a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda otuz yıl,
  2. b) Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmibeş yıl,
  3. c) Yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıl,
  4. d) Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıl,
  5. e) Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl,

geçmesiyle düşer.

(2) Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin geçmesiyle kamu davası düşer.

(3) Dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli halleri de göz önünde bulundurulur.

(4) Yukarıdaki fıkralarda yer alan sürelerin belirlenmesinde suçun kanunda yer alan cezasının yukarı sınırı göz önünde bulundurulur; seçimlik cezaları gerektiren suçlarda zamanaşımı bakımından hapis cezası esas alınır.

(5) Aynı fiilden dolayı tekrar yargılamayı gerektiren hallerde, mahkemece bu husustaki talebin kabul edildiği tarihten itibaren fiile ilişkin zamanaşımı süresi yeni baştan işlemeye başlar.

Değişiklik: · 5377 s.K. m.8

(6) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüs halinde kalan suçlarda son hareketin yapıldığı günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden, çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda çocuğun onsekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işlemeye başlar.

(7) Bu Kanunun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yazılı ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet veya on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçların yurt dışında işlenmesi halinde dava zamanaşımı uygulanmaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Değişiklik 5377 s.K. m.8

Önceki metinler

  1. Önceki metin 5. fıkra Yürürlükte: -
    5. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005 Aynı fiilden dolayı her ne suretle olursa olsun tekrar yargılanması gereken hükümlünün, sonradan yargılanan suça ait üçüncü fıkrada yazılı esasa göre belirlenecek zamanaşımı göz önünde bulundurulur. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 8 Temmuz 2005'te 5377 s.K. m.8 ile değiştirildi (RG 8/7/2005, S.25869). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.66, kanunda başka türlü yazılmadıkça kamu davasının belirli sürelerin geçmesiyle düşeceğini öngörerek dava zamanaşımını genel bir kurala bağlar. Sürelerin ölçütü suçun gerektirdiği cezadır: ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda otuz yıl, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmibeş yıl, yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıl, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıl, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda ise sekiz yıl geçince kamu davası düşer. Fail çocuksa süreler indirimli işler; fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurup onbeş yaşını doldurmamış olanlar bakımından bu sürelerin yarısının, onbeş yaşını doldurup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar bakımından üçte ikisinin geçmesiyle dava düşer. Sürenin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli halleri de göz önünde bulundurulur; cezanın yukarı sınırı esas alınır ve seçimlik cezaları gerektiren suçlarda zamanaşımı bakımından hapis cezası esas kabul edilir.

Aynı fiilden dolayı tekrar yargılamayı gerektiren hallerde, mahkemece bu husustaki talebin kabul edildiği tarihten itibaren fiile ilişkin zamanaşımı süresi yeni baştan işlemeye başlar. Sürenin ne zaman işlemeye başlayacağı da fiilin niteliğine göre belirlenir; zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüs halinde kalan suçlarda son hareketin yapıldığı günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği günden, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği günden itibaren işlemeye başlar. Çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda süre, çocuğun onsekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işler. Buna karşılık bazı ağır suçlar zamanaşımının dışında tutulmuştur; bu Kanunun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yazılı ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet veya on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçların yurt dışında işlenmesi halinde dava zamanaşımı uygulanmaz.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü 5377/2005 ile değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Tasarının dava zamanaşımına ilişkin düzenlemesi esas itibarıyla muhafaza edilmiştir. Ancak, suçlar arasında cürüm ve kabahat ayrımı kaldırılmasına ve çeşitli ceza yaptırımlarına ilişkin getirilen yeni hükümlere paralel olarak madde metninin ifade biçiminde bazı değişiklikler yapılmıştır. Madde metnine yeni bir fıkra olarak, çocuklar açısından fiili işlediği sıradaki yaşı göz önünde bulundurulmak suretiyle ayrı zamanaşımı sürelerinin belirlenmesine ilişkin bir hüküm konulmuştur. Tasarıda, dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde ağırlatıcı ve hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan cezanın üst sınırının göz önünde bulundurulacağı belirtilmekteydi. Ancak, yapılan değişiklikle, dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin de dava zamanaşımı sürelerinin tespitinde göz önünde bulundurulması gerektiği yönünde düzenleme yapılmıştır.

TCK m.66 ile İlgili Yargıtay Kararları

10 karar gösteriliyor.

8.CD E.2023/3731 K.2025/546 Kanun Yararına Bozma

Suç için öngörülen cezanın türü ve üst sınırı dava zamanaşımını belirler; üst sınırı beş yılı aşmayan hapis veya adlî para cezasında TCK m.66/1-e sekiz yıllık olağan süre öngörür. Süre dolduktan sonra yargılamayı sürdürüp mahkûmiyet kurmak kanuna aykırıdır; dava düşürülmelidir.

Detaylı özeti gör

Daire, 6136 sayılı Kanun m.13/1 kapsamındaki suç için cezanın türü ve üst sınırına göre TCK m.66/1-e uyarınca sekiz yıllık olağan, m.67/4 uyarınca on iki yıllık olağanüstü dava zamanaşımı bulunduğunu belirlemiştir. Suç 01.11.2006'da işlenmiş, zamanaşımını kesen son işlem sanığın 17.11.2009 tarihli sorgusu olmuştur. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı 25.11.2009'da kesinleşmiş, denetim süresinde 11.11.2011'de yeni suç işlenmiştir. CMK m.231/8 gereğince iki tarih arasındaki 1 yıl 11 ay 16 gün sürenin dışında tutulması gerekir. Sorgudan hükmün açıklandığı 14.10.2020'ye kadar geçen 10 yıl 10 ay 27 günden durma dönemi çıkarıldığında kalan 8 yıl 11 ay 11 gün, sekiz yıllık süreyi aşmıştır. Kamu davası düşürülmesi gerekirken mahkûmiyet kurulması nedeniyle kanun yararına bozma istemi kabul edilmiş; hüküm CMK m.309/3 uyarınca bozulmuş ve m.309/4-d gereğince hükmedilen ceza kaldırılmıştır.

CGK E.2023/375 K.2025/53

TCK m.66/5, aynı fiil nedeniyle yeniden yargılama gerektiğinde zamanaşımını talebin mahkemece kabul edildiği tarihte baştan başlatır. Maddede geçen “tekrar muhakeme” ve “tekrar yargılama” yargılamanın yenilenmesini ifade ettiğinden, kural kanun yararına bozma üzerine devam eden yargılamaya uygulanamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, zamanaşımı sorununu eski ve yeni kanun dönemlerini karşılaştırarak çözmektedir. Kurul önce 765 sayılı Kanun dönemini ele almış; muhakemenin iadesinin dava zamanaşımına etkisini düzenleyen bir hüküm bulunmadığını, 1942 tarihli bir kararında da kesinleşen hükmün bu yolla yeniden incelenmesinde zamanaşımının söz konusu olamayacağının kabul edildiğini belirtmiştir. Ardından, sürenin yeniden başlayacağı anın hükümde ve gerekçesinde talebin mahkemece kabul edildiği tarih olarak gösterildiğini, kanun yararına bozma yolunda ise böyle bir kabul müessesesinin öngörülmediğini saptamıştır. Bozmadan sonra ilk derece mahkemesinde görülen yargılamanın yeni bir yargılama değil öncekinin devamı sayılması da aynı sonucu desteklemiştir. Kurul ayrıca hükmün istinaf edilmeksizin kesinleştiği tarih ile bozma tarihi arasındaki sürenin hesaba katılmayacağını, bozmayla dosya derdest hâle geldiğinden sürenin bozma tarihinden itibaren işlemeye devam edeceğini; geri bırakma kararlarında ise durmanın kararın kesinleşip denetim süresinin başladığı tarihte doğacağını açıklamıştır.

CGK E.2024/58 K.2024/81 İtirazın Kabulü

TCK m.66 uyarınca, kanunda aksine hüküm yoksa kamu davası maddede gösterilen sürelerin geçmesiyle ortadan kalkar; m.66/1-e'de beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlar için süre sekiz yıldır. Maddenin üçüncü fıkrası gereğince zamanaşımı belirlenirken, bağımsız yaptırım veya belirli oranlı artırım öngörülmesi fark etmeksizin, daha ağır cezayı gerektiren bütün nitelikli hâller dikkate alınır.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, dava zamanaşımı hesabında suçun nitelikli hâllerinin hangi yaptırım tekniğiyle düzenlendiğinin sonucu değiştirmediğini açıklamıştır. TCK m.66/1-e, beş yıldan fazla olmayan hapis veya adlî para cezası gerektiren suçlar için sekiz yıl öngörür; m.66/3 ise dosyadaki delillere göre daha ağır cezayı gerektiren bütün nitelikli hâllerin hesaba katılmasını emreder. Nitelikli hâl için bağımsız ceza veya temel cezada oranlı artırım seçilmesi kanun koyucunun takdiridir ve ikinci yöntem düzenlemeyi yalnız bir ağırlaştırıcı nedene dönüştürmez. Kurul, nitelikli hâllerin hesaba katılmayacağını açıkça düzenleyen 5235 sayılı Kanun m.14'ü karşı örnek göstermiştir. Aynı yaklaşımın, zorunlu müdafide beş yıllık sınırı inceleyen 10.05.2022 tarihli 155-321 sayılı karar ile uzlaştırmayı ele alan 16.01.2018 tarihli 1-5 sayılı kararda da kullanıldığı belirtilmiştir. Gerekçe daha sonra TCK m.105'in değişikliklerini, temel cinsel taciz suçunun şikâyete bağlı olmasına karşılık nitelikli hâllerin resen kovuşturulmasını ve bağımsız yaptırım ile yarı oranlı artırım örneklerini bu sistematik içinde ele almıştır.

CGK E.2024/1 K.2024/59 İtirazın Kabulü

Kanunda aksi bir hüküm bulunmadıkça kamu davası TCK m.66'da yazılı sürelerin dolmasıyla ortadan kalkar; m.66/1-e, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıllık süre öngörür. Maddenin üçüncü fıkrası uyarınca, ister bağımsız bir yaptırım ister belli oranda artırım kabul edilsin, zamanaşımı daha ağır cezayı gerektiren bütün nitelikli hâller göz önünde bulundurularak saptanır.

Detaylı özeti gör

Gerekçe, cinsel taciz suçunu düzenleyen hükmün değişiklik tarihçesine odaklanmaktadır. Karar, maddenin ilk hâlinde nitelikli hâllerin hiyerarşi veya hizmet ilişkisinden doğan nüfuzun kötüye kullanılması ile aynı iş yerinde çalışmanın sağladığı kolaylıkla sınırlı olduğunu; 08.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5377 sayılı Kanun'la eğitim ve öğretim ilişkisi ile aile içi ilişkinin eklendiğini; 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'la ise fiilin çocuğa karşı işlenmesi bakımından bağımsız bir yaptırım öngörülüp nitelikli hâller listesinin genişletildiğini sırasıyla ortaya koymaktadır. Kurul, madde gerekçesi ile değişiklik gerekçelerini karşılaştırarak nitelikli unsurların gerçekleştiği durumlarda soruşturma ve kovuşturmanın şikâyete bağlı olmadığının açıkça belirtildiğini saptamış; suçların resen soruşturulmasının kural, şikâyete bağlılığın istisna olduğu ilkesinden hareketle, ikinci fıkrada bir açıklık bulunmadığından bu hâller yönünden şikâyet şartının aranmayacağı sonucuna varmıştır.

CGK E.2024/4 K.2024/39 İtirazın Kabulü

TCK m.66'ya göre kanunda aksine hüküm bulunmadıkça kamu davası belirtilen sürelerin geçmesiyle sona erer; m.66/1-e kapsamında beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda süre sekiz yıldır. Zamanaşımı süresi, üçüncü fıkra gereğince, yaptırımın bağımsız belirlenmesine ya da belirli oranla artırılmasına bakılmaksızın daha ağır cezayı gerektiren bütün nitelikli hâller gözetilerek belirlenir.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, zamanaşımı ölçütünü cinsel taciz suçunun temel ve nitelikli biçimleri arasındaki takip rejimi üzerinden temellendirmiştir. TCK m.105'in temel şekli şikâyete bağlıdır; buna karşılık ikinci fıkradaki nitelikli hâller bakımından kanunda şikâyet koşulu yazılmadığı için soruşturma ve kovuşturma resen yürütülür. Kurul, 2006, 2007, 2014 ve 2022 tarihli kararlarını anarak temel şeklin şikâyete bağlı olmasının nitelikli hâlleri kendiliğinden aynı rejime sokmayacağını, şikâyet istisnasının açık kanun hükmü gerektirdiğini belirtmiş; 5377 sayılı Kanun m.13 gerekçesi ile öğretideki ortak yaklaşımı da bu yönde değerlendirmiştir. Kamu görevinin kötüye kullanılması veya silahla işlenme gibi hâllerin geçmişten beri resen takip edilmesi de bu sonucu destekler. Nitelikli hâl için kimi maddelerde bağımsız yaptırım, kimilerinde oranlı artırım öngörülmesi kanun koyucunun tercihidir; oranlı artırım düzenlemeyi nitelikli hâl olmaktan çıkarmaz. Bu nedenle TCK m.66/3 uyarınca daha ağır cezayı gerektiren bütün nitelikli hâller zamanaşımı hesabına katılır; m.66/1-e'deki beş yıllık üst sınır ve sekiz yıllık süre de bu belirlemeden sonra uygulanır.

Diğer kararlar (5)
CGK E.2021/256 K.2022/672 İtirazın Kabulü

TCK m.66, çocuklar için yaş gruplarına göre kademeli biçimde daha kısa dava zamanaşımı süreleri öngörmüştür. Davayı düşüren nedenlerden olan zamanaşımı yargılama sırasında gerçekleşirse, yerel mahkeme veya Yargıtay bu kuralı resen uygulayarak kamu davasının düşmesine karar vermelidir.

Detaylı özeti gör

Karar, kademeli süreyi somut olay üzerinde uygulamaktadır. Ceza Genel Kurulu, suça sürüklenen çocuğun suç tarihinde on beş yaşını bitirmiş, on sekiz yaşını tamamlamamış olduğunu saptamış; TCK m.66/1-e uyarınca sekiz yıl olan olağan ve m.67/4 uyarınca on iki yıla ulaşan kesintili süreyi, m.66/2 gereği üçte iki oranını uygulayarak beş yıl dört ay ve sekiz yıl olarak belirlemiştir. Zamanaşımını kesen son işlem 13.10.2015 tarihli mahkûmiyet hükmü kabul edilmiş, bu tarihten işleyen olağan sürenin 13.02.2021 tarihinde dolduğu sonucuna varılmıştır. Kurul bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını değişik gerekçeyle kabul ederek Özel Daire bozma kararının kaldırılması, yerel mahkeme hükmünün gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle bozulması ve yeniden yargılama gerektirmeyen bu konuda suça sürüklenen çocuk hakkındaki kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

CGK E.2017/495 K.2022/317

Aksine özel hüküm yoksa TCK m.66’daki sürenin dolması kamu davasını düşürür; m.66/1-e, üst sınırı beş yılı aşmayan hapis veya adlî para cezasına bağlı suçlar için sekiz yıl öngörür. Zamanaşımı yargılama sürerken gerçekleştiğinde yerel mahkeme de Yargıtay da bunu resen uygulayarak davayı düşürmelidir.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, direnme dosyasındaki birden çok ön sorundan zamanaşımını yalnız silahla tehdit suçu yönünden çözmüştür. TCK m.106/2-a bu suç için iki yıldan beş yıla kadar hapis öngördüğünden, m.66/1-e gereğince olağan dava zamanaşımı sekiz yıl; kesilme hâlinde m.67/4 gereğince ulaşılabilecek süre on iki yıldır. Daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç ihtimali bulunmayan eylemin 10.12.2009'da işlendiği, on iki yıllık sürenin 10.12.2021'de dolduğu saptanmıştır. Zamanaşımı yargılamaya engel olan ve davayı düşüren bir neden olduğu için yerel mahkeme ile Yargıtay bunu taraf talebi aramadan uygulamalıdır. Bu nedenle direnme hükmü bozulmuş; yeniden yargılama gerekmediğinden CMUK m.322'nin verdiği yetkiyle kamu davasının TCK m.66/1-e, m.67/4 ve CMK m.223/8 uyarınca düşmesine karar verilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Dosyanın diğer uyuşmazlıkları, öldürmeye iştirakin biçimi ve başka bir suçtan usulüne uygun dava açılıp açılmadığına ilişkindir.

CGK E.2016/1096 K.2018/123 İtirazın Kabulü

Kanunda aksi öngörülmedikçe kamu davası TCK m.66'daki sürelerin dolmasıyla ortadan kalkar; süre belirlenirken, bağımsız yaptırım veya belirli oranlı artırım kabul edilmesine bakılmaksızın, daha ağır ceza gerektiren bütün nitelikli hâller dikkate alınır. Zamanaşımı yargılama sırasında gerçekleştiğinde mahkeme veya Yargıtay kuralı resen uygulayarak kamu davasının düşmesine hükmeder.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, önce bozulmuş veya değiştirilmiş gıda ticareti suçunun niteliğini belirlemiştir. Suçun tamamlanması için gıdanın kişilerin hayatını veya sağlığını tehlikeye düşürmesi yeterlidir; ayrıca zarar doğması aranmaz, yaralanma veya ölüm varsa fail bundan ayrıca sorumlu olur. TCK m.186/2'deki artırım, failin resmî izne dayalı meslek veya sanatı yürütmesini ve ticareti bu faaliyet kapsamında yapmasını gerektirir. Üreticiden aldığı sebzeleri depolayıp ihraç eden şirketin faaliyeti bu koşulu sağlamadığından eylem m.186/1'de kalmıştır. TCK m.66/1-d, üst sınırı beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda on beş yıl; m.66/1-e ise üst sınırı beş yılı aşmayan hapis veya adlî para cezasında sekiz yıl öngörür. Somut yaptırım bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adlî para cezası olduğundan sekiz yıllık süre uygulanmıştır. Son kesme işlemi 09.03.2009 tarihli mahkûmiyet hükmüdür; sonrasında durma veya kesme nedeni bulunmadığından süre 09.03.2017'de, Kurul incelemesinden önce dolmuştur.

4.CD E.2025/9788 K.2025/20852 Kanun Yararına Bozma

Kesinleşmemiş bir hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı zamanaşımını durdurmaz; bu karara dayanılarak kurulan hukuken değersiz mahkûmiyet de süreyi kesmez. Son geçerli kesme işlemi esas alınarak TCK m.66/1-e’deki sekiz yıllık olağan sürenin dolup dolmadığı hesaplanmalıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, sonucu doğuran usuli ayrıntıyı görünür kılmaktadır. Daire, hükmün açıklanabilmesi için CMK m.231/11 uyarınca usulüne uygun biçimde kesinleşmiş bir karar bulunması gerektiğinden hareket etmiş; dosyada gerekçeli kararın tebliğine ilişkin zarfın üzerinde yalnız duruşma tutanağının bulunduğunun yazılı olduğunu, gerekçeli kararın gönderildiğine dair bir kaydın yer almadığını saptamıştır. Bu nedenle tebligat usulsüz kabul edilmiş, geri bırakma kararı kesinleşmemiş ve denetim süresi hiç başlamamıştır. Denetim süresi başlamadığından bu süre içinde kasıtlı suç işlendiğinden de söz edilemeyeceği, dolayısıyla hükmün açıklanması koşullarının bulunmadığı belirtilmiş ve Ceza Genel Kurulunun 04.10.2018 tarihli kararına dayanılmıştır. Zamanaşımını kesen son işlem sanığın 26.09.2011 tarihli savunması kabul edilerek sekiz yıllık sürenin dolduğu belirlenmiş; kanun yararına bozma istemi kabul edilmiş ve aykırılık CMK m.309/4-d uyarınca giderilerek her iki suçtan açılan kamu davasının düşmesine karar verilmiştir.

1.CD E.2025/2701 K.2025/5258 Kısmen Bozma, Kısmen Onama

İlk derece mahkemesi hükmü kanun yararına bozulduğunda, hükmün kesinleşmesi ile bozma kararı arasındaki süre dava zamanaşımına katılmaz; bozmayla dosya yeniden derdest olduğundan süre bozma tarihinden itibaren işlemeyi sürdürür. Zamanaşımı dolduğu hâlde mahkûmiyet kurulması hukuka aykırıdır; yeniden yargılama gerektirmeyen bu aykırılık Yargıtayın düşme kararıyla giderilir.

Detaylı özeti gör

Daire, suça sürüklenen çocuğun katılanın yüzünde sabit iz oluşturacak biçimde yaralamasını TCK m.86/1 ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâli düzenleyen m.87/1-c kapsamında değerlendirmiştir. Çocuklar için kademeli süre öngören TCK m.66/2 gözetilmiş; m.66/1-d ve m.67/4 ile birlikte olağan süre 10 yıl, olağanüstü süre 11 yıl 3 ay olarak belirlenmiştir. Ceza Genel Kurulunun 21.01.2020 tarihli, 2017/15-618 esas ve 2020/16 sayılı kararına göre, hükmün kesinleşmesiyle kanun yararına bozma arasındaki dönem hesaba katılmaz; dosya bozmayla yeniden derdest olduğunda süre bozma tarihinden itibaren işlemeyi sürdürür. Bu nedenle 1 yıl 1 ay 10 günlük dönem dışarıda bırakılmıştır. 01.09.2009 tarihli suç için olağanüstü süre 11.01.2022'de dolduğu hâlde mahkûmiyet kurulması üzerine hüküm CMK m.302/2 uyarınca bozulmuş ve yeniden yargılama gerekmeksizin dava CMK m.223/8 gereğince düşürülmüştür. Aynı dosyadaki diğer sanığın hükmü ise onanmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesi E. 2020/420 K. 2020/1965 Bozma ve İade

Bu olayda BAM, suç tarihinde on beş ile on sekiz yaş arasındaki suça sürüklenen çocuğun kaçakçılık eyleminde cezanın üst sınırı beş yılı aştığı için TCK m.66/1-d'deki on beş yıllık sürenin esas alınmasını ve m.66/2 uyarınca bunun üçte ikisi olan on yılın uygulanmasını gerekli görmüştür.

Detaylı özeti gör

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesi, suç tarihinde on beş ile on sekiz yaş arasında bulunan suça sürüklenen çocuğun parkta kaçak sigara satması nedeniyle açılan davayı incelemiştir. İlk derece mahkemesi suçu TCK m.66/1-e'deki sekiz yıllık süreye bağlamış, m.66/2 uyarınca üçte ikisini beş yıl dört ay olarak hesaplamış ve iddianameden itibaren bu sürenin dolduğu gerekçesiyle davayı düşürmüştür. Daire, eylemin hem suç tarihindeki hem de sonradan değişen Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümlerine göre üst sınırı beş yılı aşan hapis cezasını gerektirdiğini belirlemiştir. Bu nedenle m.66/1-d'deki on beş yıllık sürenin ve m.66/2 uyarınca bunun üçte ikisi olan on yılın uygulanması gerektiğini, iddianameden sonra kesen veya durduran işlem bulunmasa da bu sürenin dolmadığını kabul etmiştir. Zamanaşımı değerlendirmesinin öncelikle ilk derece mahkemesince yapılması gerektiğini de belirtmiştir. 1 Temmuz 2020 tarihli kararda hükmü bozarak dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.