İçeriğe geç

TCK Madde 136 Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 136, Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 7188 s.K. m.17
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 136 - Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme

Resmi Metin

Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme

Madde 136- (1) Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Suçun konusunun, Ceza Muhakemesi Kanununun 236 ncı maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları uyarınca kayda alınan beyan ve görüntüler olması durumunda verilecek ceza bir kat artırılır.

Ek hüküm: · 7188 s.K. m.17

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Ek 7188 s.K. m.17

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Ekleme 2. fıkra, 24 Ekim 2019'da yürürlüğe giren 7188 s.K. m.17 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 24/10/2019, S.30928).
  2. Önceki metin Madde metni Yürürlükte: -
    Madde metnini göster (1 Haziran 2005 - 5 Mart 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 5 Mart 2014 Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Maddenin 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 6 Mart 2014'te 6526 s.K. m.4 ile değiştirildi (RG 6/3/2014, S.28933 (Mükerrer)). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.136, kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına vermeyi, yaymayı veya ele geçirmeyi suç olarak düzenler. Korunan hukuki değer, bireyin özel yaşamı ile kişisel verileri üzerindeki denetim ve tasarruf yetkisidir. Suçun maddi unsuru, hukuka aykırı biçimde verilerin bir başkasına verilmesi, yayılması ya da ele geçirilmesi olmak üzere üç seçimlik hareketten oluşur; bu hareketlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi suçun oluşması için yeterlidir. Manevi unsur kasttır; failin, konunun kişisel veri niteliğini ve fiilinin hukuka aykırılığını bilerek ve isteyerek hareket etmesi aranır.

Suçun temel cezası iki yıldan dört yıla kadar hapistir. Suçun konusunun, kanun uyarınca kayda alınan beyan ve görüntüler olması hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır. TCK m.137 gereğince fiilin, kamu görevlisi tarafından görevinin verdiği yetki kötüye kullanılarak ya da belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi durumunda ceza yarı oranında artırılır. TCK m.140 uyarınca, suçun işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Bu suç şikayete bağlı olmayıp soruşturulması ve kovuşturulması re’sen yürütülür.

Gerekçe

Bu maddeye 7188/2019 ile sonradan hüküm eklenmiştir. Aşağıdaki 2004 gerekçesi maddenin ilk metnine aittir; sonradan eklenen hükümler bu gerekçe kapsamında olmayabilir.

Bu madde hükmü ile hukuka uygun olarak kaydedilmiş olsun veya olmasın, kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkalarına vermek, yaymak veya ele geçirmek, bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır.

TCK m.136 ile İlgili Yargıtay Kararları

8 karar gösteriliyor.

12.CD E.2022/7038 K.2024/1950

TCK'nın 136. maddesi, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak başkasına verilmesi, yayılması ve ele geçirilmesi biçiminde üç ayrı suç tipi içerir; ele geçirme, başkasının hâkimiyetindeki verinin hukuka aykırı yollarla failin kendi hâkimiyetine alınmasıdır. Bu sebeple failin zaten kendi hâkimiyetinde bulunan veriye yalnızca bakması ele geçirme sayılamaz; eylem kurum içi mevzuata göre disiplin soruşturmasını gerektirebilse de TCK bakımından suç oluşturmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi kapsamında verilmiştir. Sorun, kurumun bilişim sistemine hizmet gereği erişebilen kişilerin görev dışı sorgulamalarının TCK m.136/1'e girip girmediğidir. Giderme isteminde, verinin başka bir dijital ortama aktarılması veya fiziksel olarak basılması gerekmediği; yetki dışı sorgulayıp bakmanın hukuka aykırı elde etme sayılması gerektiği ileri sürülmüştür. Daire ise Ceza Genel Kurulunun 21.06.2023 tarihli ve 2021/12-384 esas sayılı kararındaki ölçütü benimsemiştir. Kurumun sağladığı aparat ve şifreyle zaten kendi hâkimiyet alanındaki veriye ulaşan kişinin yalnız bakması, verinin hâkimiyetinde bir değişiklik yaratmaz. Bu nedenle uyuşmazlık, söz konusu eylemi suç saymayan dairenin görüşü doğrultusunda oy birliğiyle giderilmiştir.

CGK E.2018/611 K.2022/784 Direnme Hükmünün Bozulması

Kişisel verinin hukuka aykırı biçimde başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi hareketlerinden herhangi biri, ayrıca bir netice aranmadan TCK m.136'daki seçimlik hareketli ve soyut tehlike suçunu tamamlar. Genel kast yeterlidir; saik aranmaz. Düzenleme sırları değil, verinin ilgili olduğu kişinin kişilik haklarını koruduğu için gizli olmayan ve herkesçe bilinen kişisel veriler de hukuka aykırı eylemlere karşı koruma altındadır.

Detaylı özeti gör

Karar, kişisel verilerin korunmasını önce anayasal ve uluslararası zeminde ele almıştır. Anayasa'ya eklenen fıkradaki, korumanın esas ve usullerinin kanunla düzenleneceği kuralı ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesinde güvenceye bağlanan özel ve aile hayatına saygı hakkı aktarılmıştır. Ardından suçun konusu incelenmiştir. Suç tarihinde yürürlükte olan kanunlarda kişisel veri tanımı bulunmadığı; TCK m.135'in gerekçesinde gerçek kişiye ilişkin her türlü bilginin kişisel veri sayıldığı ve bilgisayar ortamıyla kâğıt üzerinde kayıt arasında ayrım yapılmadığı belirtilmiştir. Suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 6698 sayılı Kanun'daki tanım, 108 sayılı Sözleşme ve Avrupa Topluluğu yönergesindeki tanımlarla karşılaştırılmıştır. Cezanın alt sınırını 6526 sayılı Kanun'la iki yıla çıkaran değişikliğin de suçtan sonra yapıldığı kaydedilmiştir. Yayma hareketinin web sitesinde yayımlama, elektronik posta veya kısa mesajla gönderme ve yazılı ya da görsel medyada yayınlama gibi biçimlerde gerçekleşebileceği örneklendirilmiştir.

CGK E.2019/258 K.2024/109 İtirazın Reddi

TCK'nın 136. maddesindeki seçimlik hareketli suç, kişisel veriyi hukuka aykırı biçimde verme, yayma veya ele geçirme hareketlerinden herhangi biriyle, ayrıca netice aranmaksızın oluşan soyut tehlike suçudur. Suç için genel kast yeterli olup özel kast gerekmez; korunan hukuki yarar genel olarak kişilerin özel hayatı ve hayatın gizli alanı, özel olarak kişisel verilerdir.

Detaylı özeti gör

Kararda hem hükmün değişiklikleri hem de ele geçirme hareketinin sınırları açıklanmıştır. Suç tarihinden sonra 6526 sayılı Kanun cezanın alt sınırını iki yıla yükseltmiştir. Yine suçtan sonra 7188 sayılı Kanun'la eklenen ikinci fıkra, suçun konusu muhakeme kanununun 236. maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları uyarınca kaydedilen beyan ve görüntülerse cezanın bir kat artırılmasını öngörür. TCK m.137 de suçun, kamu görevlisinin yetkisini kötüye kullanması veya belirli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanması suretiyle işlenmesini artırım nedeni sayar. Ele geçirmede, diğer iki seçimlik hareketten farklı olarak başkasına veri aktarılmaz. Tasarruf yetkisi olmayan kişinin veriyi, üzerinde tasarruf edebilecek biçimde edinmesi gerekir; hareketin mutlaka fiziksel olması şart değildir. Yalnız öğrenmeyi yetersiz sayıp ayrıca kayıt arayan öğretideki görüş ise kaydetmenin TCK m.135'te bağımsız suç olarak düzenlenmesi nedeniyle benimsenmemiştir.

CGK E.2021/384 K.2023/367 İtirazın Kabulü

TCK'nın 136. maddesindeki suç, kişisel veriyi hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme seçimlik hareketlerinden herhangi biriyle oluşan soyut tehlike suçudur; genel kast yeterlidir ve ayrıca özel kast aranmaz. Düzenleme bütün kişisel verileri koruduğundan bunların gizli olması şart değildir; gizli bulunmayan ve herkesçe bilinen kişisel veriler de hukuka aykırı fiillere karşı korunur.

Detaylı özeti gör

Somut olayda bölge müdürlüğünde memur olan sanığın, kurumun verdiği kullanıcı şifresiyle Kimlik Paylaşım Sistemi'ne girip kamuya mal olmuş katılanın kimlik ve adres bilgilerine baktığı belirlenmiştir. Kurul, sonuca ulaşırken çeşitli ölçütleri birlikte değerlendirmiştir. Sorgulama şifresi sanığa çalıştığı kurumca verilmiş, sisteme giriş için özel bir çaba gösterilmemiş ve katılanın kamuya mal olmuş kişiliği nedeniyle bilgilere kolayca erişilebilmiştir. Sanık bilgileri merak saikiyle yalnız okumuş, başkalarıyla paylaşmamış ve hukuka aykırı bir amaç gütmemiştir; ayrıca hukuka aykırılık bilinciyle hareket etmediğini savunmuştur. Bu unsurlar birlikte ele alınarak eylemin görevin gereklerine aykırı ve disiplin soruşturmasını gerektiren, ancak suç oluşturmayan bir davranış olduğu kabul edilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı değişik gerekçeyle kabul edilmiş; çoğunluğa katılmayan üye ayrık oy yazmıştır.

CGK E.2015/708 K.2019/414 İtirazın Reddi

Suç, kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi şeklindeki seçimlik hareketlerden herhangi birinin yapılmasıyla, ayrıca bir netice aranmadan oluşur. Korunan değer sır değil ilgili kişinin kişilik hakları olduğu için verinin gizli olması gerekmez; genel kast yeterlidir ve saik aranmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin ifşası için birden fazla ölçüt belirlemiştir. Kayıtların hukuka uygun yoldan veya suç işlenerek elde edilmesi sonucu değiştirmez. Bunların bilerek ve isteyerek, ilgilinin bilgisi ve rızası dışında, içeriği öğrenmeye yetkili olmayan kişilere sunulması suçu oluşturur. Ayrıca ifşanın varlığı için görüntü ya da sesin ait olduğu kişi en azından anlaşılabilir olmalıdır. Kişisel veriler bölümünde, TCK m.136'daki cezanın alt sınırının suç tarihinden sonra 6526 sayılı Kanun'la iki yıla yükseltildiği belirtilmiştir. Suç tarihinde yürürlükteki kanunlarda kişisel veri tanımı bulunmadığı; m.135 gerekçesinin gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi bu kapsamda gördüğü, daha sonra yürürlüğe giren 6698 sayılı Kanun ile uluslararası metinlerin de benzer tanımlar getirdiği aktarılmıştır. Hakaret suçu yönünden ise TCK m.125'in birinci fıkrasında temel şeklin, üçüncü ve dördüncü fıkralarında nitelikli hâllerin düzenlendiği açıklanmıştır.

Diğer kararlar (3)
CGK E.2012/1514 K.2014/312 İtirazın Reddi

TCK'nın 136. maddesinde öngörülen seçimlik hareketli ve soyut tehlike suçu, kişisel veriyi hukuka aykırı olarak başkasına verme, yayma veya ele geçirme hareketlerinden biri gerçekleştirildiğinde, ayrıca bir netice aranmaksızın tamamlanır. Koruma yalnız sır niteliğindeki verilere özgülenmediğinden, her türlü kişisel verinin hukuka aykırı şekilde verilmesi, yayılması ya da ele geçirilmesi bu suçu oluşturur.

Detaylı özeti gör

Kararın bu kısmında seçimlik hareketlerin her biri açıklanmıştır. Verinin başkasına verilmesinde muhatap gerçek veya tüzel kişi olabilir; aktarım elden, postayla ya da elektronik posta üzerinden yapılabilir. Verinin hangi yöntemle elde edildiği bu hareket yönünden önemli değildir; belirleyici olan verme fiilinin hukuka aykırı olmasıdır. Yayma hareketi, veriyi internet sitesinde yayımlama, çok sayıda kişiye elektronik posta veya kısa mesajla gönderme ya da yazılı ve görsel medyada yayınlama gibi yollarla gerçekleşebilir. Ele geçirme ise verinin kayıtlı olduğu belgenin alınması veya bilişim sisteminden edinilmesiyle, başka bir ifadeyle hâkimiyetin el değiştirmesiyle tamamlanır. Gerekçede daha sonra suç teorisine geçilerek unsurlar maddi, manevi ve hukuka aykırılık başlıkları altında toplanmıştır. Kanun metninde hukuka aykırılığın açıkça belirtildiği suçlarda failin, fiilinin hukuka aykırı olduğunu bilmesi; dolayısıyla doğrudan kastla hareket etmesi gerektiği vurgulanmıştır.

12.CD E.2023/5114 K.2025/6520 Bozma

Başkasının hâkimiyetindeki kişisel verinin hukuka aykırı yoldan failin hâkimiyetine geçirilmesi, ele geçirme hareketidir. Kurumun bilişim sistemindeki verilere hizmet gereği erişmeye yetkili kamu görevlisinin; görevle ilgisi olmaksızın merak, beğeni veya başka bir amaçla sorgulama yapıp veriyi yalnız duyu organlarıyla öğrenmesi ise 5237 sayılı Kanun kapsamında suç değildir.

Detaylı özeti gör

Karar, dayandığı içtihat çizgisini önce özetlemiştir. Ceza Genel Kurulunun 21.06.2023 tarihli kararında; eylemin suç olup olmadığı, suç sayılırsa verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme suçunun mu yoksa özel hayatın gizliliğini ihlal suçunun mu oluşacağı ve failin haksızlık yanılgısıyla hareket edip etmediği tartışılmıştır. Eylem suç kabul edilmediğinden nitelendirme ve yanılgı başlıkları ayrıca incelenmemiştir. Dairenin aynı yöndeki 25.04.2024 tarihli iki kararında da davranışın yalnız kurum içi mevzuat uyarınca disiplin soruşturmasına konu olabileceği belirtilmiştir. Somut dosyada sanıkların, görevleri gereği sahip oldukları kullanıcı adı ve şifreyle sisteme girerek katılanların bilgilerini görüntülemekten ibaret eylemleri bu ölçütlerle değerlendirilmiştir. İstinaf başvurusunu reddetmek yerine mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı bulunmuş ve bölge adliye mahkemesi kararı oy birliğiyle bozulmuştur.

12.CD E.2022/3140 K.2025/997 Onama

Ele geçirme hareketi, başka birinin hâkimiyetindeki kişisel verinin hukuka aykırı yolla failin hâkimiyetine sokulmasıdır. Hizmet nedeniyle kurumun bilişim sistemindeki verilere erişmeye yetkili kamu görevlisi, göreviyle ilgisi olmayan merak veya benzeri saikle sorgulama yapıp veriyi sadece duyu organlarıyla öğrenmişse bu davranış suç oluşturmaz.

Detaylı özeti gör

Mahkeme, sanığa yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmadığına karar vermiş; temyiz denetimi de bu sonucu korumuştur. Ölçüt, Ceza Genel Kurulunun 21.06.2023 tarihli kararıyla Dairenin 25.04.2024 tarihli iki kararında benimsenen yaklaşımdır: kurumun verdiği aparat ve şifre kullanılarak zaten kişinin hâkimiyet alanındaki veriye ulaşıp bakılması, hâkimiyet değişikliği yaratmadığı için ele geçirme sayılmaz. İncelemede yargılama işlemlerinin usule uygun yürütüldüğü, iddia ve savunmaların toplanan bütün delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı ve vicdani kanının dosyadaki kesin verilere dayandığı saptanmıştır. Katılan vekili, katılan kurum vekili ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri ile muhakeme kanununun 289. maddesinin birinci fıkrasıyla sınırlı denetimde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu nedenle temyiz istemleri esastan reddedilmiş ve hüküm oy birliğiyle onanmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi E. 2018/3893 K. 2019/1202 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Bu olayda BAM, sosyal güvenlik merkezindeki görevlinin görevi gereği erişebildiği kimlik paylaşım sisteminde merak saikiyle bir kişinin bilgilerine bakmasını, veriler kaydedilip başka bir ortama aktarılmadığı ve paylaşılmadığı için TCK m.136/1 anlamında ele geçirme saymamıştır.

Detaylı özeti gör

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi, sosyal güvenlik merkezinde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olan sanığın, kendi kullanıcı kodu ve şifresiyle kimlik paylaşım sisteminde katılanın kimlik numarasıyla görev gereği olmaksızın sorgulama yapmasını incelemiştir. İlk derece mahkemesi beraat kararı vermiş, kurum ve katılan vekilleri istinafa başvurmuştur. Daire, m.136 için kişisel verinin kaydedilmiş haliyle verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ele geçirmenin belgeyi almak ya da veriyi başka bir nesneye aktarıp sabitlemek olduğunu, verilere salt duyularla vakıf olmanın ise ancak m.134 kapsamında değerlendirilebileceğini açıklamıştır. Sanığın yalnız merakla bilgilere baktığını, paylaşım iddiası bulunmadığını ve erişim yetkisi nedeniyle hukuka aykırılık bilinciyle davrandığının kabul edilemeyeceğini belirterek m.136/1 ve m.134/1 suçlarının oluşmadığını kabul etmiştir. 12 Nisan 2019 tarihli kararda istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.