Resmi Metin
Askerleri itaatsizliğe teşvik
Madde 319- (1) Askerleri veya askerî idareye bağlı olarak görev yapan diğer kişileri kanunlara karşı itaatsizliğe veya yeminlerini bozmaya veya askerî disiplini veya askerlik hizmetine ilişkin görevlerini ihlale yönelten ve tahrik edenler ile kanunlara, yeminlere veya disiplin veya diğer görevlere aykırı hareketleri askerler önünde öven veya iyi gördüğünü söyleyen kimselere, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Fiil, aleni olarak işlenmişse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
(3) Fiil, savaş zamanında işlenmiş ise ceza bir katı oranında artırılır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TCK m.319, askerleri veya askerî idareye bağlı olarak görev yapan diğer kişileri kanunlara karşı itaatsizliğe, yeminlerini bozmaya, askerî disiplini ya da askerlik hizmetine ilişkin görevlerini ihlale yönelten ve tahrik edenler ile bu nitelikteki aykırı hareketleri askerler önünde öven veya iyi gördüğünü söyleyen kimseleri cezalandırır. Korunan hukuki değer, askerî disiplinin ve millî savunma gücünün korunmasıdır. Suçun maddi unsuru iki ayrı hareket biçiminde gerçekleşir. Birincisi, sayılan kişileri itaatsizliğe, yemin bozmaya veya askerî görevleri ihlale yöneltmek ve tahrik etmektir. İkincisi, kanunlara, yeminlere, disipline ya da diğer görevlere aykırı hareketleri askerler önünde övmek veya iyi gördüğünü söylemektir. Suç bir tehlike suçudur; failin muhatabı tek bir kişi olsa dahi tahrik yeterli sayılır ve fiilî bir itaatsizlik neticesinin doğması aranmaz. Manevi unsur kasttır; failin yöneltme, tahrik, övme veya iyi gördüğünü söyleme iradesiyle hareket etmesi gerekir. Temel şekle bağlı ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir.
Maddenin ikinci fıkrası nitelikli hâl getirir: fiil aleni olarak işlenmişse ceza iki yıldan beş yıla kadar hapis olarak uygulanır. Üçüncü fıkra, fiilin savaş zamanında işlenmesi hâlinde cezanın bir katı oranında artırılmasını öngörür; bu, önceki fıkralarda belirlenen cezaya bağlanan bir artırım kuralıdır. Madde metninde daha az cezayı gerektiren bir hâl öngörülmemiştir. Metinde ayrıca tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirine ilişkin bir düzenleme ile soruşturmayı izne veya şikâyete bağlayan bir koşul yer almamaktadır.
Gerekçe
Silahlı kuvvetlerin vatan savunması bakımından kanunlar çerçevesindeki görevlerini gereğince yerine getirebilmeleri için, mensuplarının kanunlara itaat etmeleri ve yeminlerine sadık kalmaları, askerî disiplini sıkı bir şekilde muhafaza etmeleri zorunluluğuna ilişkin toplum yararını korumak amacıyla bu madde getirilmiş bulunulmaktadır. Maddede bu maksatla iki suç yer almaktadır. Her iki suçun faili asker veya sivil olabilir. Bu suçlarla, millî savunma ile ilgili toplum yararı ihlâl edilmiş olmaktadır. Askerler veya askerî idareye bağlı olarak görev yapan diğer kişiler ise suçun konusunu teşkil etmektedirler. Madde kapsamında iki suç tanımına yer verilmiştir. Bunlardan birincisi, askerleri veya askerî idareye bağlı olarak çalışan sivilleri kanunlara itaatsizliğe, yeminlerini bozmaya veya askerî disiplini ihlâle, askerlik hizmetine ilişkin görevlerini keza ihmale yöneltmek veya tahrik etmektir. Fıkrada yer alan ikinci suç ise, sözü geçen yöneltme ve tahrik konularını askerlerin önünde övmek veya bunları iyi gördüğünü söylemektir. Her iki fiil de bir tehlike suçu oluşturduklarından yöneltme, tahrik veya övme veya iyi gördüğünü söyleme, suçun oluşması için yeterlidir. Doğal olarak, her tehlike suçunda olduğu gibi, maddenin yorumunda somut tehlike olasılığının varlığı araştırılmalıdır. Ayrıca fiilen bir itaatsizlik neticesinin meydana gelmiş bulunması gerekli değildir. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında her iki suça ait ortak ağırlaştırıcı nedenler gösterilmiştir. İkinci fıkradan anlaşılacağı üzere suçun oluşması için bir tek kişiye yönelik tahrik yeterlidir.