İçeriğe geç

TCK Madde 142 Nitelikli hırsızlık

Özet 5 fıkra · ~8 dk okuma

TCK 142, hırsızlık suçunun nitelikli hâllerini düzenler; sayılan ağırlaştırıcı durumlarda işlenmesine göre üç yıldan yedi yıla, beş yıldan on yıla veya beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezası öngörür; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesinde ayrıca adlî para cezasına hükmolunur.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 142 - Nitelikli hırsızlık

Resmi Metin

Nitelikli hırsızlık

Madde 142- (1) Hırsızlık suçunun;

  1. a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,
  2. b)

    Mülga (cümle/ibare): · 6545 s.K. m.62

  3. c) Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
  4. d) Bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,
  5. e) Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,
  6. f)

    Mülga (cümle/ibare): · 6352 s.K. m.82

İşlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Suçun;

  1. a) Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,
  2. b) Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle,
  3. c) Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak,
  4. d) Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle,
  5. e) Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,
  6. f) Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak,
  7. g) (…) büyük veya küçük baş hayvan hakkında,
  8. h) Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,

    Ek hüküm: · 6545 s.K. m.62

İşlenmesi hâlinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Suçun, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır.

(3) Suçun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır ve onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

(4) Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz.

Ek hüküm: · 5560 s.K. m.6

(5) Hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

Ek hüküm: · 6545 s.K. m.62

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Mülga 6545 s.K. m.62
  2. Mülga 6352 s.K. m.82
  3. Ek 6545 s.K. m.62
  4. Ek 5560 s.K. m.6
  5. Ek 6545 s.K. m.62

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Ekleme 5. fıkra, 28 Haziran 2014'te yürürlüğe giren 6545 s.K. m.62 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 28/6/2014, S.29044).
  2. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (5 Temmuz 2012 - 27 Haziran 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 5 Temmuz 2012 - 27 Haziran 2014 Hırsızlık suçunun;
    a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,
    b) Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,
    c) Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
    d) Bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,
    e) Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,
    f)
    İşlenmesi hâlinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
    Metnin dayanağı: 6352 s.K. m.82 ile gelen metin (RG 5/7/2012, S.28344). Bu dönemi bitiren işlem: 28 Haziran 2014'te 6545 s.K. m.62 ile değiştirildi (RG 28/6/2014, S.29044). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  3. Ekleme 4. fıkra, 19 Aralık 2006'da yürürlüğe giren 5560 s.K. m.6 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 19/12/2006, S.26381).
  4. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Hırsızlık suçunun;
    a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,
    b) Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,
    c) Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
    d) Bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,
    e) Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,
    f) Elektrik enerjisi hakkında,
    İşlenmesi hâlinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
    Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.82 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  5. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 27 Haziran 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 27 Haziran 2014 Suçun;
    a) Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,
    b) Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle,
    c) Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak,
    d) Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak suretiyle,
    e) Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,
    f) Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak,
    g) Barınak yerlerinde, sürüde veya açık yerlerde bulunan büyük veya küçük baş hayvan hakkında,
    İşlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Suçun, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır.
    Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 28 Haziran 2014'te 6545 s.K. m.62 ile değiştirildi (RG 28/6/2014, S.29044). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  6. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Suçun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde, ikinci fıkraya göre cezaya hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, onbeş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.82 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Nitelikli hırsızlık, hırsızlık suçunun (TCK m.141) belirli yer, eşya veya işleniş biçimleri nedeniyle daha ağır cezayı gerektiren hâlidir; korunan değer malvarlığı ve zilyetliktir. Maddî unsur, başkasına ait taşınır malın zilyedin rızası olmadan bulunduğu yerden alınmasıdır; ancak fiil, kamuya ait yer, açıkta bırakılmış eşya, taşınanı çekip alma, kilit açma, bilişim sistemi kullanımı ya da hayvan gibi TCK m.142’de sayılan nitelikli hâllerden biriyle işlenmelidir. Manevî unsur kasttır; fail kendisine veya başkasına yarar sağlama maksadıyla hareket eder. Ceza kademelidir: birinci fıkrada üç yıldan yedi yıla, ikinci fıkrada beş yıldan on yıla, enerjiye ilişkin hâllerde beş yıldan oniki yıla kadar hapistir.

İkinci fıkradaki (b) yöntemin kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı işlenmesinde ceza üçte biri oranına kadar, enerji hâlinin bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesinde yarı oranında artırılır ve adlî para cezası eklenir; suçun gece vakti işlenmesi de TCK m.143 uyarınca cezayı yarı oranında artırır. Fail, kovuşturma başlamadan zararı gidermişse TCK m.168 uyarınca cezanın üçte ikisine kadarı, hüküm öncesi giderimde yarısına kadarı indirilebilir. Suç kural olarak re’sen soruşturulur; TCK m.167’de sayılan yakın akrabaya karşı işlenirse cezasızlık ya da şikâyete bağlı yarı indirim gündeme gelebilir. Somut ceza, gerçekleşen nitelikli hâle ve giderim durumuna göre belirlenir.

Gerekçe

Bu maddenin bazı hükümleri 6352/2012 ve 6545/2014 ile yürürlükten kaldırılmıştır. Aşağıdaki 2004 gerekçesi kaldırılan hükümleri de içeren ilk metne aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Maddede, hırsızlık suçunun nitelikli şekilleri tanımlanmıştır. Bu nitelikli unsurlar, üç fıkra hâlinde tasnif edilmiştir. Birinci fıkranın (a) bendine göre; hırsızlık suçunun, kime ait olursa olsun, kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında işlenmesi, suçun temel şekline nazaran daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Eşyanın kurum ve kuruluş veya ibadet yerine ait bulunması veya buralarda özel muhafaza altına alınmış olması koşulu aranmamış, görevlilerin veya ibadet edenlerin özel eşyası hakkında suçun işlenmesi hâlinde de bu nitelikli unsurun oluşacağı kabul edilmiştir. Kamu yaran veya hizmetine tahsis edilen eşyanın bulunduğu yer önemli değildir. Fıkranın (b) bendinde, hırsızlık suçunun herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenmesi, suçun diğer bir nitelikli şekli olarak tanımlanmıştır. Bina veya etrafı çevrili eklentilerinde yapılan hırsızlığın cezası artırılırken bu gibi yerlere giriş şekline önem verilmemiştir. Tarlada tarım araçlarının korunması için yapılan kulübelerde işlenen hırsızlığın da madde hükmüne girmesi sağlanmıştır. Ancak bina tanımına girmeyen bir yerde, örneğin otomobilde bulunan eşya hakkında muhafaza altına alınma koşulu aranmış; böylece kapılan kilitli olmayan veya camlan kapatılmamış bir otomobildeki eşyanın çalınması hâlinde nitelikli hırsızlık kabul edilmemiştir. Fıkranın (c) bendi ile, halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım araçlannda ve bunların belli kalkış ve vanş yerlerinde yani istasyonlarda bulunan eşya korunmaktadır. Bu gibi eşyanın yolcu veya araç personeline ait bulunması, keza yolcu veya personelin beraberinde bulunması gerekli değildir. Kargo ile nakledilen veya araçtan indirilen yahut yüklenmek üzere hazırlanan eşya da bu kapsama alınmıştır. Eşyanın muhafaza altına alınmış olması koşulu aranmamıştır. Aracın türü önemli değilse de, umuma tahsis edilmiş olması zorunludur. Bir vasıtanın umuma tahsis edildiği, bir bedel karşılığında herkes tarafından kullanılabilir olması ile değil, belirli bir yöne giden yolculan ve eşyayı nakletmesiyle anlaşılır. Fıkranın (d) bendinde, hırsızlık suçunun bir afet veya genel bir felâketin meydana getirebileceği zararlan önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında işlenmesi, bir nitelikli unsur olarak belirlenmiştir. Deprem, sel, su baskını, yangın ve savaş gibi afet veya genel felâketin sebebiyet verebileceği zararları önlemek, bu afet veya felaketlere maruz kalan insanlann ihtiyaçlannı karşılamak amacıyla hazırlanmış olan eşya, bu bent kapsamına giren hırsızlık suçunun konusunu oluşturmaktadır. Eşyanın bulunduğu yer önemli değildir; bunların bina içerisinde veya açıkta depolanmış olması mümkündür. Bunun gibi, eşyanın afet ve felâket bölgesine gittikten sonra ve henüz afetten zarar görenlere dağıtılmadan önce çalınması hâlinde de bent uygulanacaktır. Fıkranın (e) bendinde, âdet veya tahsis ve kullanım gereği açığa bırakılmış olan eşya hakkında hırsızlık suçunun işlenmesi, bir nitelikli unsur olarak kabul edilmiştir. Tarlalarda bırakılan tarım araçları, inşaat yerine yığılan malzeme, bu kapsama giren eşyaya örnek olarak gösterilebilir. Bunların çalınmalarında kolaylık bulunması, bu nitelikli hâlin kabulünde etken olmuştur. Fıkranın (f) bendine göre, hırsızlık suçunun elektrik enerjisi hakkında işlenmesi, bir nitelikli hâli oluşturmaktadır. Suçun temadi hâlinde işlenmesi, bu nitelikli hâlin kabulünde etkili olmuştur. Maddenin ikinci fıkrasında, hırsızlık suçunun birinci fıkraya nazaran daha ağır cezayı gerektiren nitelikli şekilleri düzenlenmiştir. İkinci fıkranın (a) bendine göre, hırsızlık suçunun kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanılarak işlenmesi, suçun temel şekline nazaran daha ağır ceza ile cezalandırılmasını gerektirmektedir. Mağdurun trafik kazası geçirmiş olması, aklî veya bedensel bir hastalık veya sakatlıkla malul olması, malını koruyamayacak durumda olmasının örneklerini oluşturmaktadır. Hatta, bir yakınının ölüm haberini almış olmaktan doğan büyük bir üzüntünün neden olduğu bir panik hâlinin de aynı durumu doğurmuş bulunması olanaklıdır. Kişinin örneğin geçirmiş bulunduğu kaza sonucunda ölmüş olmasından yararlanılarak üzerindeki veya yanındaki eşya hakkında hırsızlık suçunun işlenmiş olması da bu bent kapsamında mütalâa edilmiştir. Bu bent hükmünün uygulanabilmesi için, kişinin malını koruyamayacak duruma fail tarafından getirilmemiş olması gerekir. Aksi takdirde, duruma göre, yağma suçunun veya bir başka suçu işlemek amacıyla kasten öldürme suçunun oluştuğunu kabul etmek gerekir. Fıkranın (b) bendinde, hırsızlığın elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel bir beceriyle işlenmesi hâli öngörülmüştür. Yankesicilik veya kişisel çeviklik ile işlenen hırsızlık hâlleri bendin kapsamına girdiği gibi, bir hayvanı alıştırmak suretiyle ve ondan yararlanılarak işlenen fiiller hakkında da bendin uygulanması sağlanmıştır. Bunun gibi, yoldan giden bir kimsenin çantasını kapıp kaçmak suretiyle işlenen hırsızlık da bu bent kapsamında mütalâa edilmiştir. Ancak, bu son hâlde, direncini kırma amacıyla kişiye karşı cebir kullanılmamalıdır. Aksi takdirde, yağma suçu oluşur. Fıkranın (c) bendinde hırsızlık suçunun doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak işlenmesi, bir nitelikli unsur olarak belirlenmiştir. Kişinin içinde bulunduğu bazı durumlar, eşyası üzerindeki koruma ve gözetimini zayıflatabilir ve hatta ortadan kaldırabilir. Bu durumdan yararlanarak hırsızlık suçu kolaylıkla işlenebilir. Fıkranın (d) bendinde, hırsızlık suçunun haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak suretiyle işlenmesi, bir nitelikli hâl olarak kabul edilmiştir. Bu nitelikli hâl için önemli olan, hırsızlık suçunun kilit açmak suretiyle işlenmesidir. Kilit, haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle açılmış olabilir. Anahtar, hırsızlık veya yağma suretiyle de elde edilmiş olabilir. Bu durumda iki suçun oluştuğunu kabul etmek gerekir. Kilidin, hırsızlığı işlemek veya çalınmış malı başka yere nakletmek amacı ile açılmış olması gerekir. Kilidin muhkem olması şart değildir. Anahtar veya diğer aletlerin, vasıtasız olarak açılması mümkün olmayan bir kilidi açmak için kullanılması lazımdır. Kilidi kırmadan açmaya yarayan her türlü araç, alet sayılır. Sahibinin kilidin üzerinde unuttuğu anahtar çevrilerek kilidin açılması suretiyle hırsızlığın işlenmesi ve çalınacak şeyin herhangi bir aletle yerinden sökülmesi hâllerinde bu bent uygulanmayacaktır. Fıkranın (e) bendine göre; hırsızlık suçunun bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi, daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir nitelikli unsur oluşturmaktadır. Fıkranın (f) bendinde bir nitelikli hâl olarak hırsızlık suçunun tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı hâlde resmî sıfat takınarak işlenmesi öngörülmüştür Kişi, kendisini tanınmayacak hâle getirmekle, yakalanmasını önlemek ve böylece cezasız kalmasını sağlamak amacı gütmektedir. Keza, kişinin kamu görevlisi sıfatını takınması suretiyle hırsızlık suçunu işlenmesi hâlinde, bu sıfatın verdiği kolaylıktan yararlanma söz konusudur. Fıkranın (g) bendine göre; hırsızlık suçunun barınak yerlerinde, sürüde veya açık yerlerde bulunan büyük veya küçük baş hayvan hakkında işlenmesi, daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir nitelikli unsur oluşturmaktadır. Maddenin üçüncü fıkrasında, hırsızlık suçunun sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi, suçun temel şekline göre daha ağır cezayı gerektiren hâl olarak tanımlanmıştır. Ancak, hırsızlık suçunun bu nitelikli şeklinin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, hapis cezasının yanı sıra adli para cezası öngörülmüştür. Çünkü, bu durumda hırsızlık suçunun işlenmesi suretiyle uğranılan zararın veya elde edilen yararın miktarını tam olarak belirlemek her zaman mümkün olamamaktadır.

TCK m.142 ile İlgili Yargıtay Kararları

1 karar gösteriliyor.

2.CD E.2023/11812 K.2023/1669 Kanun Yararına Bozma

TCK'nın 142/2-h maddesindeki hırsızlığın ceza alt sınırı beş yıl olduğundan, sanık CMK'nın 196/2. maddesi uyarınca istinabe yoluyla sorgulanamaz; bu usulün izlenmesi savunma hakkını kısıtlar. Malın alındığı yerin bina eklentisi olup olmadığı ve eşyanın harici kilit veya zincirle sabit yere kilitlenip kilitlenmediği araştırılarak 142/2-h ile 142/1-e maddelerinden hangisinin uygulanacağı belirlenmeden, eksik incelemeyle 142/2-h maddesi uyarınca hüküm kurulması hukuka aykırıdır.

Detaylı özeti gör

Kanun yararına bozma kararında üç ayrı aykırılık belirlenmiştir. İlki savunma hakkına ilişkindir. Muhakeme kanununun 196. maddesinin ikinci fıkrası, alt sınırı beş yıl veya daha fazla hapsi gerektiren suçlarda istinabe yoluyla sorguya izin vermemektedir. Bu nedenle alt sınırı beş yıl olan TCK m.142/2-h kapsamındaki hırsızlıktan yargılanan kişinin yakalanarak başka bir mahkemece sorgulanması savunma hakkını kısıtlamıştır. İkinci aykırılık nitelendirmededir. Katılan, her iki aşamada da motosikleti direksiyon kilidiyle kilitleyip benzin akışını kapatarak evinin önüne bıraktığını söylemiş; ancak olay yeri inceleme raporu, kroki veya görgü ve tespit tutanağı dosyada bulunmamıştır. Bu belirsizlik katılana sorularak, gerekirse keşif yapılarak giderilmeli; yerin bina eklentisi olup olmadığı ve aracın harici kilit ya da zincirle sabit bir yere bağlanıp bağlanmadığı araştırılmalıdır. Hangi bendin uygulanacağı ancak bu incelemeden sonra belirlenebilir. Üçüncü aykırılık gece vakti artırımına ilişkindir. Bu üç nedenle kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Ceza Dairesi E. 2021/2979 K. 2023/74 Düzelterek Esastan Red

İşyerinin önündeki kaldırıma masa konulması ve belediyeye işgaliye ödenmesi, başkalarının girişini dışlayan bir işaretleme bulunmayan somut yerde eklenti kabulü için yeterli görülmemiş; nitelikli hırsızlık hükmü basit hırsızlık olarak düzeltilmiştir.

Detaylı özeti gör

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Ceza Dairesi, işyerinin önündeki masada duran çantanın alınmasına ilişkin olayda yerin eklenti sayılıp sayılamayacağını incelemiştir. İlk derece mahkemesi, kaldırım için işgaliye ücreti ödendiğini gerekçe göstererek TCK m.142/2-h uygulamıştır. Daire ise somut yerde başkalarının girişine izin verilmediğini gösteren bir ayrım veya işaretleme bulunmadığını belirlemiştir. Belediyeye yapılan ödemenin idari nitelikte olduğunu ve tek başına sokak kaldırımını bina eklentisine dönüştürmediğini açıklamıştır. 11 Ocak 2023 tarihli kararda nitelikli hırsızlık kabulü nedeniyle fazla ceza verildiği sonucuna ulaşılmış, ilgili hüküm bölümü çıkarılarak TCK m.141/1 üzerinden yeniden ceza kurulmuştur. İstinaf başvurusu bu düzeltmeyle esastan reddedilmiştir. Karar, her açık işyeri alanının eklenti sayılamayacağı yönünde sınırsız bir kabul içermemektedir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.