İçeriğe geç

TCK Madde 184 İmar kirliliğine neden olma

Özet 6 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 184, Yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 184 - İmar kirliliğine neden olma

Resmi Metin

İmar kirliliğine neden olma

Madde 184- (1) Yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Yapı ruhsatiyesi olmadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

(3) Yapı kullanma izni alınmamış binalarda herhangi bir sınai faaliyetin icrasına müsaade eden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(4) Üçüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır.

(5) Kişinin, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar planına ve ruhsatına uygun hale getirmesi halinde, bir ve ikinci fıkra hükümleri gereğince kamu davası açılmaz, açılmış olan kamu davası düşer, mahkum olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

(6) İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri, 12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış yapılarla ilgili olarak uygulanmaz.

Ek hüküm: · 5377 s.K. m.21

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Sonradan eklenen hükümlerin yürürlüğe girdiği tarihler aşağıda verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır.

  1. Ek 5377 s.K. m.21

Ekleme bilgisi

  1. Ekleme 6. fıkra, 8 Temmuz 2005'te yürürlüğe giren 5377 s.K. m.21 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 8/7/2005, S.25869).

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.184, imar kirliliğine neden olma suçunda birbirinden ayrı fiil biçimlerini yaptırıma bağlar. Yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan ya da yaptıran kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Yapı ruhsatiyesi olmadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade eden kişi de aynı fıkra hükmüne göre, yani bir yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırılır. Yapı kullanma izni alınmamış binalarda herhangi bir sınai faaliyetin icrasına müsaade eden kişi ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Üçüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır; bu bölgesel sınırlama üçüncü fıkra bakımından geçerli değildir.

Kişinin, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirmesi hâlinde, birinci ve ikinci fıkra hükümleri gereğince hakkında kamu davası açılmaz, açılmış olan kamu davası düşer, mahkum olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar. Bu, yalnızca birinci ve ikinci fıkra bakımından işleyen ve binanın uygun hâle getirilmesine bağlı içsel bir özel cezasızlık sonucudur; sınai faaliyete müsaade fiilini kapsamaz. Ayrıca ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, 12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış yapılarla ilgili olarak uygulanmaz. Uygulamada hangi fıkranın söz konusu olduğu, yapının yeri ve yapım tarihi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Gerekçe

Bu maddeye 5377/2005 ile sonradan hüküm eklenmiştir. Aşağıdaki 2004 gerekçesi maddenin ilk metnine aittir; sonradan eklenen hükümler bu gerekçe kapsamında olmayabilir.

Madde metninde imar mevzuatında belirlenen usul ve koşullara aykırı olarak inşa faaliyetinde bulunmak, suç olarak tanımlanmıştır. Birinci fıkradaki suç, yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapmak veya yaptırmakla oluşur. Böylece, sadece binayı inşa eden yüklenici, taşeron, usta veya kalfa değil; inşaatın sahibi de, bu suçtan dolayı fail olarak sorumlu tutulacaktır. Ayrıca, bu tür inşa faaliyetlerine kontrol ve denetim hizmeti veren teknik kişiler de bu suçtan dolayı fail sıfatıyla cezalandırılacaktır. İkinci fıkrada; yapı ruhsatiyesi olmadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılması ya da bu hizmetlerden yararlanılmasına müsaade edilmesi, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Üçüncü fıkrada ise, yapı ruhsatiyesine dayalı olarak yapılmış olsun veya olmasın, yapı kullanma izni alınmamış binalara elektrik, su, telefon veya gaz bağlantısı yapılması veya bu hizmetlerden yararlanılmasına müsaade edilmesi, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Dördüncü fıkraya göre, yapı kullanma izni alınmamış binalarda herhangi bir sınai veya ticari faaliyetin icrasına müsaade edilmesi, ayrı bir suç oluşturmaktadır. Beşinci fıkrada bu madde hükümlerinin uygulanma alanı ile ilgili sınırlama getirilmiştir. Bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanabilecektir. Örneğin organize sanayi bölgeleri, özel imar rejimine tabi bölge niteliği taşımaktadır. Ancak, sınai ürünlerin üretiminin yapıldığı tesisler açısından bu sınırlama kabul edilmemiştir. Bu bakımdan, köy sınırları içinde inşa edilen, sınai ürünlerin üretiminin yapıldığı tesisler açısından da bu madde hükümleri uygulanabilecektir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesi E. 2019/4819 K. 2020/589

İmar Kanunu geçici 16. madde uyarınca yapı kayıt belgesi alınması, bu olayda binanın TCK m.184/5 anlamında imar planına ve ruhsatına uygun hale getirilmesi sayılmıştır. BAM, bu düzenlemenin fiili suç olmaktan çıkarmadığını, bu nedenle beraat değil düşme kararı gerektiğini kabul etmiştir.

Detaylı özeti gör

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesi, imar kirliliğine neden olma suçundan verilen mahkumiyete karşı sanığın istinafını incelemiştir. İlk derece kararından sonra 7143 sayılı Kanunla 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen geçici 16. madde, 31 Aralık 2017'den önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar için yapı kayıt belgesi verilmesini düzenlemiştir. Daire daha önce dosyayı, suça konu imalatları kapsayan bir belge düzenlenip düzenlenmediğinin araştırılması için ilk derece mahkemesine iade etmiş, gelen yanıtlarda belgenin bu imalatları kapsadığı bildirilmiştir. Daire, belgenin yapıyı idare hukuku bakımından imar planına ve ruhsatına uygun hale getirdiğini kabul etmiştir. Düzenlemenin fiili suç olmaktan çıkarmadığını ve hukuka uygunluk nedeni oluşturmadığını, bu yüzden beraat değil m.184/5 uyarınca düşme kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir. 17 Mart 2020 tarihli kararda hükmü bu yönde düzeltmiş, katılan idare lehine vekalet ücretine de yer vermemiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.