İçeriğe geç

TCK Madde 231 Çocuğun soybağını değiştirme

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 231, Bir çocuğun soybağını değiştiren veya gizleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 231 - Çocuğun soybağını değiştirme

Resmi Metin

Çocuğun soybağını değiştirme

Madde 231- (1) Bir çocuğun soybağını değiştiren veya gizleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karışmasına neden olan kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.231’in birinci fıkrası, bir çocuğun soybağını değiştiren veya gizleyen kişiyi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırmaktadır. Bu fıkrayla korunan hukuki değer, çocuğun gerçek soybağını bilme hakkı ve aile düzenidir. Suç kasten işlenebilen bir suçtur; failin çocuğun soybağını değiştirdiğini veya gizlediğini bilerek ve isteyerek hareket etmesi aranır. Soybağının değiştirilmesi ile gizlenmesi, aralarında seçim yapılabilen seçimlik hareketler olarak düzenlenmiş olup, bunlardan yalnızca birinin gerçekleşmesi suçun oluşması için yeterlidir.

İkinci fıkra ise ayrı bir suç tipi öngörür: özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karışmasına neden olan kişi bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu, birinci fıkradaki kasten soybağı değiştirmeden farklı olarak özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan ayrı bir suç düzenlemesidir; iki fıkra birbirine karıştırılmamalıdır. Metin bu suçu şikâyete bağlı kılmadığından, soruşturma ve kovuşturma re’sen yürütülür.

Gerekçe

Madde, bir çocuğun soy bağının değiştirilmesini veya gizlenmesini suç hâline getirmiştir. Bu netice, yetkili mercilere gerekli bilgileri vermemek veya yanlış bilgiler vermek suretiyle gerçekleştirilecektir. Kişilerin aileleriyle olan ilişkileri, doğum, evlât edinme, tanıma veya babalığa hükmolunması yolları ile hukuken oluşur. Doğumla meydana gelen ilişkinin maddede belirtilen suretlerle değiştirilmesi suç hâline getirilmiştir. Suçun oluşması için failde, çocuğu soy bağını değiştirme veya gizleme kastının varlığı esastır. Maddenin ikinci fıkrasında ise, bu fiillerin taksirle işlenmesi suç olarak tanımlanmıştır. Bu suçun, sağlık kurumu bünyesinde kurum görevlileri tarafından işlenebileceğinin gözden uzak tutulmaması gerekir.

TCK m.231 ile İlgili Yargıtay Kararları

6 karar gösteriliyor.

11.CD E.2021/1630 K.2023/2110 Bozma

Evlilik dışı birliktelikten doğan çocuğun, failin beyanıyla resmî nikâhlı eşinden olmuş gibi nüfusa yazdırılması, bütünüyle TCK m.231/1'deki çocuğun soybağını değiştirme suçunu oluşturur; eylemi resmî belgede sahtecilik olarak nitelendirmek suç vasfında yanılgıdır.

Detaylı özeti gör

Bozma, birbirinden ayrı iki hukuka aykırılığa dayanmaktadır. Usul yönünden Anayasa'nın 141. maddesinin üçüncü fıkrası ile 5271 sayılı Kanun'un 34 ve 230. maddeleri esas alınmıştır. Hükmün Yargıtay denetimine elverişli açıklıkta gerekçelendirilmesi; delillerin tartışılması, hükme esas alınanlarla reddedilenlerin gösterilmesi ve yüklenen suçun unsurlarının gerekçeye yansıtılması gerekirken bunlar yapılmamış, gerekçesiz hüküm kurulmuştur. Suç vasfına ilişkin aykırılık ise nüfus kaydının niteliğinden doğmuştur. Evli sanık, evlilik dışı birlikteliğinden doğan çocuğu nüfus müdürlüğüne sözlü olarak bildirmiş, doğum bildirim formu düzenleterek kendisi ile eşinin müşterek çocuğu şeklinde kaydettirmiştir. Nüfus müdürlüğünün yazısı, kaydın yalnız sanığın beyanına dayandığını ve doğuma ilişkin herhangi bir belge sunulmadığını ortaya koymuştur. Daire, Ceza Genel Kurulunun 2015 tarihli ilamını esas alarak eylemin bölünmeden TCK m.231/1 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiş; resmî belgede sahtecilikten kurulan hükmü bozmuştur.

11.CD E.2021/6397 K.2024/2189

Gerçeğe aykırı beyanla nüfusa kaydedilen çocuğun gerçekten var olduğu belirlenirse eylem bir bütün hâlinde TCK m.231 kapsamındaki çocuğun soybağını değiştirme suçudur; gerçekte böyle bir kişi yoksa 5490 sayılı Kanun m.67 uygulanır. Çocuğun varlığı araştırılmadan soybağını değiştirme suçundan hüküm kurulması eksik incelemeye dayanır.

Detaylı özeti gör

Sanığın duruşmadaki savunması, yapılması gereken araştırmayı doğrudan belirlemiştir. Sanık çocuğu hiç görmediğini, gerçekte var olup olmadığını ve yaşayıp yaşamadığını bilmediğini; buna rağmen nüfus müdürlüğünde kaydı yaptırıp kendisini baba olarak yazdırdığını açıklamıştır. Daire, bu beyan karşısında önce nüfusa tescil edilen kişinin gerçekten var olup olmadığının araştırılmasını zorunlu görmüştür; çünkü suçun niteliği bu tespite göre değişmektedir. Kişinin varlığı saptanırsa eylem bir bütün olarak TCK m.231 kapsamındaki çocuğun soybağını değiştirme suçunu oluşturacaktır. Gerçekte böyle bir kişinin bulunmadığı belirlenirse fiil, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 67. maddesi kapsamında değerlendirilecektir. Bu ayrımı sağlayacak araştırma yapılmadan soybağını değiştirme suçundan hüküm kurulması eksik inceleme sayılmıştır. Ayrıca TCK m.53'teki bazı hükümlerin Anayasa Mahkemesince iptali ve hükümden sonra yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun değişikliği gözetilerek, hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

11.CD E.2019/521 K.2022/5060 Bozma

Çocuğun soybağına ilişkin nüfus işleminde gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunda TCK m.231/1, her türlü yalan beyana ilişkin TCK m.206 ile nüfus işlemlerindeki yalan beyanı düzenleyen 5490 sayılı Kanun m.67/1 karşısında özel normdur. Özel normun önceliği gereğince fiil yalnız TCK m.231'deki çocuğun soybağını değiştirme suçunu meydana getirir.

Detaylı özeti gör

Sanık, torununu kendi çocuğu gibi gösterip beyana dayalı olarak nüfusa kaydettirmiştir. Bu eylemde sahte bir resmî belge düzenlenmediği, gerçek bir belge başkalarını aldatacak biçimde değiştirilmediği ve sahte belge kullanılmadığı için resmî belgede sahtecilik suçu oluşmamıştır. Ardından görünüşte aynı fiile yönelen üç norm arasındaki ilişki çözülmüştür. TCK m.206 her türlü yalan beyanı, 5490 sayılı Kanun'un 67/1. maddesi daha dar olarak nüfus işlemlerindeki yalan beyanı, TCK m.231/1 ise yalnız çocuğun soybağı konusundaki yalan beyanı yaptırıma bağlamaktadır. Bu nedenle TCK m.231/1 özel norm sayılmış; resmî belgede sahtecilikten hüküm kurulması suç niteliğinde yanılgı olarak bozma nedeni yapılmıştır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmamasına ilişkin gerekçe ise yasal ve yeterli bulunmuştur. İkinci bozma nedeni, TCK m.53/1-c'deki hakların sanığın yalnız kendi alt soyu yönünden ve koşullu salıverilme tarihine kadar sınırlandırılması gereğinin gözetilmemesidir.

11.CD E.2020/4403 K.2022/1434 Bozma ve Düşme

Nüfus müdürlüğüne çocuğun soybağı konusunda gerçeğe aykırı beyanda bulunulması hâlinde TCK m.231/1, genel yalan beyan hükmü olan TCK m.206'ya ve 5490 sayılı Kanun m.67/1'e göre özel normdur. Bu nedenle, özel normun önceliği uyarınca eylem yalnız çocuğun soybağını değiştirme suçu olarak nitelendirilir.

Detaylı özeti gör

Yerel mahkeme, resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan beraat kararı vermiştir. Daire ise Ceza Genel Kurulunun 2015 tarihli ilamını esas alarak özel normun önceliği ilkesini davanın sonucuna uygulamıştır. Nüfus müdürlüğüne gerçeğe aykırı beyanda bulunularak çocuğun soybağının değiştirilmesi, görünüşte birden çok suça temas edebilse de çocuğun soybağı konusundaki yalan beyanı özel olarak cezalandıran hüküm öncelikle uygulanmalıdır. Bu nedenle eylem, çocuğun soybağını değiştirme suçu olarak nitelendirilmiştir. Sonraki inceleme zamanaşımına ilişkindir. Bu suç için öngörülen ceza türü ve üst sınırı temelinde TCK'nın 66/1-e ve 67/4. maddeleri uygulanmış; olağanüstü dava zamanaşımının suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar dolduğu saptanmıştır. Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri yerinde görülerek hüküm bozulmuş, yeniden yargılama gerekmediğinden kamu davasının düşmesine karar verilmiştir.

11.CD E.2021/23847 K.2025/14370

Çocuğun soybağına ilişkin yalan beyanı özel olarak cezalandıran TCK m.231/1, nüfus müdürlüğüne gerçeğe aykırı beyanla soybağının değiştirildiği durumda, genel nitelikteki TCK m.206 ve 5490 sayılı Kanun m.67/1 karşısında özel normdur. Bu sebeple özel normun önceliği gereğince fiil yalnız çocuğun soybağını değiştirme suçu kapsamında değerlendirilir.

Detaylı özeti gör

Karar, eylemin bölünmemesi gerektiğini esas almaktadır. Torununu, ölmüş eşiyle ortak çocuğu gibi nüfusa kaydettiren sanık bakımından sahte belge düzenlenmesi, gerçek belgenin başkalarını aldatacak biçimde değiştirilmesi veya sahte belgenin kullanılması bulunmadığından resmî belgede sahtecilik suçunun oluşmayacağı belirtilmiş; ardından genel yalan beyan hükmü ile nüfus işlemlerine özgü düzenleme karşısında, çocuğun soybağına ilişkin yalan beyanı cezalandıran hükmün özel norm sayıldığı açıklanmıştır. Buna rağmen eylemin ikiye bölünerek hem sahtecilik hem soybağının değiştirilmesi suçundan ayrı hükümler kurulması hukuka aykırı görülmüştür. Daire bununla yetinmemiş, zamanaşımını olumsuz bir muhakeme şartı olarak öne almış, suç tarihini nüfus kaydına tescilin yapıldığı gün olarak belirlemiş ve sahtecilik suçu için öngörülen cezaya göre hesaplanan on iki yıllık olağanüstü zamanaşımının dolduğunu saptayarak hükmü bozmuş, kamu davasının düşmesine karar vermiştir.

Diğer kararlar (1)
7.CD E.2023/11940 K.2023/7641

Gerçek doğum ve aile bilgileriyle zaten nüfusa kayıtlı çocuğun, nüfus müdürlüğüne verilen beyan üzerine adı, doğum tarihi ve anne adı değiştirilerek yeniden kaydedilmesi, TCK m.231'deki çocuğun soybağını değiştirme suçunu oluşturur. Fiilin bir bütün olarak bu suça uyduğu gözetilmeden 5490 sayılı Kanun'a muhalefetten hüküm kurulması, suç vasfında yanılgıdır.

Detaylı özeti gör

Direnme uyuşmazlığı, daha önce nüfusa gerçek doğum ve aile bilgileriyle kaydedilmiş müşterek çocuğun ikinci kaydından doğmuştur. Dairenin önceki bozma ilamına göre sanığın beyanıyla çocuğun adı, doğum tarihi ve anne adı değiştirilerek yeniden kaydettirilmiş; bu fiil TCK m.231'deki çocuğun soybağını değiştirme suçunu oluşturduğu hâlde suç vasfında yanılgıya düşülmüştür. Bölge adliye mahkemesi ise soybağının ana bakımından doğumla, baba bakımından ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulduğunu belirtip direnmiştir. Çocuğun nüfusta hâlen kayıtlı olması nedeniyle soybağının değiştirilmediğini ya da gizlenmediğini, sanığın kayıt fiili üzerinde hâkimiyeti bulunmadığından resmî belgede sahteciliğin de oluşmadığını ve 5490 sayılı Kanun'un 67/1. maddesinin TCK m.206/1 karşısında özel norm olduğunu savunmuştur. Daire, somut olay ile mevzuatı birlikte değerlendirerek eylemin kül hâlinde TCK m.231 kapsamına girdiği kanaatini korumuştur. Direnme yerinde görülmemiş, bozma kararının düzeltilmesine yer olmadığına oy çokluğuyla karar verilmiş ve dosya Ceza Genel Kuruluna gönderilmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.