İçeriğe geç

TCK Madde 294 Kaçmaya imkan sağlama

Özet 8 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 294, Gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasını sağlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 294 - Kaçmaya imkan sağlama

Resmi Metin

Kaçmaya imkan sağlama

Madde 294- (1) Gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasını sağlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Hükümlünün kaçmasını sağlayan kişi, çekilecek olan hapis cezasının süresine göre iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, hükümlünün cezası;

  1. a) Müebbet hapis cezası ise, beş yıldan sekiz yıla,
  2. b) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ise, sekiz yıldan oniki yıla,

Kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Bu suçların, cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranında artırılır.

(4) Kaçması sağlanan kişi sayısının birden fazla olması halinde, bu sayı göz önünde bulundurularak, verilecek ceza üçte birden bir katına kadar artırılır.

(5) Bu suçların gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün muhafaza veya nakli ile görevli kişiler tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza, üçte biri oranında artırılır.

(6) Bu suçların üstsoy, altsoy, eş veya kardeş tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranında indirilir.

(7) Bu suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin veya kasten öldürme suçunun gerçekleşmesi ya da eşyaya zarar verilmesi durumunda, ayrıca bu suçlara ilişkin hükümlere göre cezaya hükmolunur.

(8) Gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün, muhafaza veya nakli ile görevli kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmasından yararlanarak kaçması halinde, altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.294, gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün kaçmasını sağlayan kişiyi cezalandırarak ceza infazının ve gözetim düzeninin korunmasını amaçlar. Suçun faili kaçan kişi değil, ona kaçma imkânı sağlayan kişidir. Gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasını sağlayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Hükümlünün kaçmasını sağlayan kişi ise, çekilecek olan hapis cezasının süresine göre iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Hükümlünün cezası müebbet hapis ise ceza beş yıldan sekiz yıla, ağırlaştırılmış müebbet hapis ise sekiz yıldan oniki yıla kadar hükmolunur.

Suçun cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi hâlinde ceza üçte biri oranında artırılır. Kaçması sağlanan kişi sayısının birden fazla olması hâlinde bu sayı göz önünde bulundurularak ceza üçte birden bir katına kadar artırılır. Fiilin muhafaza veya nakil ile görevli kişilerce işlenmesi hâlinde ceza üçte biri oranında artırılır; buna karşılık üstsoy, altsoy, eş veya kardeş tarafından işlenmesi hâlinde ceza üçte biri oranında indirilir. Kaçma sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi, kasten öldürme ya da eşyaya zarar verilmesi durumunda ayrıca bu suçlara ilişkin hükümlere göre cezaya hükmolunur. Görevlinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmasından yararlanarak kaçma hâlinde ise altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür.

Gerekçe

Maddenin birinci fıkrasında, gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasını sağlamak, suç olarak tanımlanmıştır. İkinci fıkrasında ise, hükümlünün kaçmasını sağlamak fiili ceza yaptırımı altına alınmış ve failin ne suretle cezalandırılacağı gösterilmiştir. Söz konusu suçlar, kaçmaya imkân sağlamakla oluşur. Ancak, suçun tamamlanabilmesi için, kaçmanın gerçekleşmesi gerekir. Örneğin, suçluya yol göstermek, talimat vermek, kılık ve kıyafet değiştirmesini sağlamak gibi kaçmanın kolaylıkla gerçekleşmesini olanaklı kılacak hareketleri yapmakla bu suç oluşur. Aslında bu fiiller, gözaltına alınanın, tutuklunun veya hükümlünün kaçması suçlarına iştirak niteliği taşımaktadır. Ancak, izlenen suç siyaseti gereğince, bunların bağımsız suç olarak tanımlanması gereği duyulmuştur. Üçüncü fıkraya göre, bir ve ikinci fıkrada tanımlanan suçların, cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi, bu suçların daha ağır cezayı gerektiren nitelikli unsurunu oluşturmaktadır. Bu nitelikli unsur bağlamında söz konusu olan cebir, kasten yaralama suçunun temel şeklini oluşturur. Yedinci fıkraya göre; şayet bu suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri veya ölüm gerçekleşmiş ya da eşyaya zarar verilmiş ise; ayrıca bu suçlara ilişkin hükümlere göre cezaya hükmolunacaktır. Maddenin dördüncü fıkrasında, özel bir içtima hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, kaçması sağlanan kişi sayısının birden fazla olması hâlinde, faile bir ceza verilecektir; ancak, bu ceza artırılacaktır. Maddenin bir ve ikinci fıkralarında tanımlanan suçların faili herkes olabilir. Ancak, beşinci fıkrada, bu suçların gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün muhafaza veya nakli ile görevli kişiler tarafından işlenmesi, daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâl olarak kabul edilmiştir. Altıncı fıkrada, failin, gözaltına alınmış kişi, tutuklu veya hükümlünün fıkrada belirtilen derecede akrabasından olması hâlinde verilecek cezanın indirileceği açıklanmıştır. Maddenin son fıkrasında ise, gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün, bunların muhafaza veya nakli ile görevli kişinin taksirli fiilinden yararlanarak kaçması hâlinde, faile, bu taksirli hareketinden dolayı verilecek ceza gösterilmektedir. Burada söz konusu olan fiil sadece taksirli bir hareketten ibaret bulunduğundan, artık ceza tertibi itibarıyla hükümlü hakkında verilmiş olan cezaların göz önünde bulundurulmasının bir anlam taşımayacağı sonucuna varılmış ve failin taksire dayalı kusuruna göre cezanın altı ayla üç yıl arasında hâkim tarafından saptanması uygun sayılmıştır.

TCK m.294 ile İlgili Yargıtay Kararları

2 karar gösteriliyor.

CGK E.2017/739 K.2020/307 İtirazın Kabulü

Kaçmaya imkân sağlama, kaçış gerçekleştiğinde tamamlanır; yol göstermek, talimat vermek veya kılık ve kıyafetin değiştirilmesini sağlamak gibi kaçmayı kolaylıkla mümkün kılan hareketler suça vücut verir ve suçun kasten işlenmesi, gözaltındaki, tutuklu ya da hükümlü kişinin bilerek ve isteyerek kaçmasının sağlanmasını gerektirir. Son fıkra ise kaçışın memurun taksirli fiilinden ileri gelmesi hâlinde bu taksirli hareket için uygulanacak cezayı gösterir.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlığın odağında, nakille görevlendirilen infaz koruma memurunun sorumluluğunun kasta mı yoksa taksire mi dayandığı yer almaktadır. Kurul, memurun refakat etmekle görevlendirildiği hükümlüyü babasının evine bıraktığı konusunda tereddüt bulunmadığını saptamıştır. Savunmada bildirilen saat ile kuruma yapılan ihbardaki saatin çelişmesi ve tanık anlatımı da savunmaya itibar edilmemesinin dayanaklarıdır. Buna karşılık memurun hükümlünün kaçmasını istediği kesin biçimde belirlenemediğinden, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği kasten hareket etmediği kabul edilmiştir. Kurul, memurun hükümlünün kaçmayacağını düşünerek davrandığını ve durumu öğrenir öğrenmez kuruma bildirip neticeye kayıtsız kalmadığını; ancak görevi nedeniyle edindiği tecrübeyle kaçmanın gerçekleşebileceğini öngörebilecek durumda olduğunu belirtmiştir. Bu değerlendirmeyle eylem TCK m.22/3 ile m.294/8 kapsamında bilinçli taksirle kaçmaya imkân sağlama sayılmış, Başsavcılık itirazı kabul edilerek onama kararı kaldırılmıştır.

CGK E.2015/44 K.2019/312 İtirazın Kabulü

Kesinleşmiş hapis cezasının infazı için yakalanan kişi, yakalama anıyla birlikte bu suç bakımından hükümlü sıfatını alır; onun yakalandığı yerde, karakolda veya ceza infaz kurumuna götürülürken kaçmasını sağlamak da kaçmaya imkân sağlama suçudur. Kaçış kişiler üzerinde fiziksel güç kullanılması ya da tehdit yoluyla sağlanmışsa temel ceza maddenin üçüncü fıkrasına göre artırılır.

Detaylı özeti gör

Kararın bu bölümü, hükmün koruduğu yararlar ile fıkralar arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır. Gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasını sağlama, yargılamanın selametine bağlı adli yararları korur. Hükümlünün kaçmasını sağlama ise işlediği suç nedeniyle cezası infaz edilecek kişinin cezasını çekmesine ve suçun önlenmesine ilişkin toplum yararlarına yöneliktir. Suç, usulüne uygun biçimde gözaltına alınan, tutuklanan ya da hakkında mahkûmiyet kararı verilip kesinleşen kişinin kaçırılması olarak tanımlanmıştır. Cebir veya tehdit kullanılması cezayı ağırlaştıran neden sayılmış ve ilgili fıkrada bileşik suça yer verilmiştir. Bununla birlikte eylem sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri, kasten öldürme ya da eşyaya zarar verme gerçekleşirse bu suçlara ilişkin hükümlere göre ayrıca cezaya hükmolunur. Suçun üstsoy, altsoy, eş veya kardeş tarafından işlenmesi hâlinde ceza üçte bir oranında indirilir; muhafaza veya nakille görevli kişilerce işlenmesi ise artırım nedenidir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.