İçeriğe geç

TCK Madde 81 Kasten öldürme

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 81, Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 81 - Kasten öldürme

Resmi Metin

Kasten öldürme

Madde 81- Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

İnsan hayatı, ceza hukukunun koruduğu en temel değerlerin başında gelir; kasten öldürme suçu bu değere yönelen en ağır ihlallerden birini oluşturur. Suçun maddî unsuru, bir insanın hayatına son verilmesidir; öldürme fiili, ölüm neticesi ve bunlar arasındaki nedensellik bağı birlikte aranır. Manevî unsur ise kasttır; TCK m.21 uyarınca fail, öldürme sonucunu bilerek ve isteyerek hareket etmiş olmalıdır. Failin ölümü doğrudan istemesi kadar, sonucu öngörmesine rağmen kabullenerek davrandığı olası kast hâli de bu kapsamda değerlendirilir. Kasten öldürmenin temel cezası TCK m.81’de müebbet hapis olarak belirlenmiştir.

Suçun nitelikli hâllerde işlenmesi cezayı ağırlaştırır; TCK m.82, tasarlayarak, eziyet çektirerek, eşe ya da üstsoy veya altsoydan birine, çocuğa ya da kadına karşı veya bir suçu gizlemek amacıyla öldürme gibi hâllerde cezanın ağırlaştırılmış müebbet hapse çıkacağını öngörür. Buna karşılık bazı durumlar cezada indirim sağlayabilir; haksız tahrik altında işlenen öldürmede TCK m.29 uyarınca müebbet yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapse hükmedilebilir, fiilin teşebbüs aşamasında kalması hâlinde TCK m.35 indirim öngörür. Yükümlü olunan davranışın ihmaliyle gerçekleşen öldürmede ise TCK m.83, koşullarına göre daha hafif ceza uygulanmasına imkân tanır. Somut olayda kastın niteliği ile tahrik ve nitelikli hâllerin varlığı cezayı doğrudan etkileyeceğinden dosyanın bu unsurlar bakımından ayrıntılı değerlendirilmesi gerekir.

Gerekçe

Maddede kasten öldürme suçunun temel şekli tanımlanmıştır. Maddede yapılan düzenlemeyle, 765 sayılı Türk Ceza Kanunundan farklı olarak, suçun temel şekli açısından müebbet hapis cezası öngörülmüştür. Bu düzenlemeyle, kişinin hayat hakkına verilen önem vurgulanmıştır.

TCK m.81 ile İlgili Yargıtay Kararları

3 karar gösteriliyor.

1.CD E.2023/601 K.2024/5872

TCK m.81/1 kasten öldürme yaptırımını doğrudan müebbet hapis olarak saptadığından, hüküm fıkrasında temel cezanın suçun işleniş biçimi, kusurun ağırlığı, amaç ve saik gibi ölçütlerle takdiren belirlendiğini gösteren ibarelere yer verilmesi hukuka aykırıdır.

Detaylı özeti gör

TCK m.81/1 kasten öldürmenin temel cezasını sabit olarak müebbet hapis biçiminde belirlediğinden, hüküm fıkrasında temel cezanın belirlenmesine ilişkin suçun işleniş biçimi, konunun değeri, neticenin ve kusurun ağırlığı, amaç veya saik gibi takdir ölçütlerini sıralamanın işlevi yoktur. Sınırlar arasında seçim yapılabilen indirimlerde de oran yazmak yerine sonuç ceza ilgili aralıkta gerekçeyle belirlenmelidir. Teşebbüste m.35/2, müebbet yerine dokuz yıldan on beş yıla kadar; yaş küçüklüğünde m.31/3 ise on iki yıldan on beş yıla kadar ceza öngörür ve sabit bir indirim oranı içermez. Bu nedenle hükümde oran gösterilmesi hatalıdır. Ayrıca yaşla orantılı bireyselleştirme yapılmadan doğrudan on iki yıllık alt sınıra inilmesi eksik ceza sonucunu doğurmuştur. Teşebbüse ilişkin hüküm, uygunsuz ibareler çıkarılarak düzeltilip onanmış; tamamlanmış öldürme yönünden kurulan hüküm ise bu uygulama kusurları nedeniyle bozulmuştur.

1.CD E.2022/10605 K.2024/6930

Failin maktulü ısrarla takip etmesi, darbeleri yönelttiği vücut bölgeleri, yaralamanın niteliği, yaralardan bazılarının tek başına öldürücü oluşu ve kullanılan aletin elverişliliği birlikte öldürme kastını gösterdiğinde, TCK m.81/1 uyarınca cezalandırma yapılır.

Detaylı özeti gör

İnceleme önce suçun hukuki niteliğine, ardından iştirak biçimine yönelmiştir. İlk derece mahkemesi sonucu kasten yaralama neticesinde ölüm olarak değerlendirmiştir; ancak eylemin yönelişi, kullanılan aracın elverişliliği ve meydana gelen sonuç birlikte ele alındığında öldürme kastının bulunduğu, dolayısıyla suç vasfının yanlış seçildiği kabul edilmiştir. İştirak bakımından alacak borç ilişkisinden kaynaklanan husumetin ağırlığı, bu uyuşmazlığın doğrudan tarafı olmayan kişilerin bir tarafı desteklemek için başka bir ilden gelmeleri, olay sırasındaki görev dağılımı ve sonrasındaki birlikte uzaklaşma davranışları bütün olarak değerlendirilmiştir. Bu göstergeler, sanıkların öldürme kararını ortaklaşa aldıklarını, icra sürecinde ayrı roller üstlendiklerini ve fiilin öncesinden sonrasına uzanan fikir ile irade birliği içinde olduklarını göstermiştir. Fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurulduğu için her birinin müşterek fail olarak sorumluluğu benimsenmiştir.

CGK E.2021/63 K.2022/249 İtirazın Kısmen Kabulü

Öldürdüğü kişinin on sekiz yaşından küçük olduğunu bilebilecek durumda olmayan fail, nitelikli hâl yönünden hatasından yararlanır ve TCK m.81/1’deki kasten öldürmenin temel şeklinden sorumlu olur.

Detaylı özeti gör

Kastın türü, olay yerinin fiziksel özellikleri, görüş olanağı, tarafların konumları ve hareketin yönelişi birlikte değerlendirilerek belirlenmiştir. Bu veriler failin ölüm sonucunu yalnız öngörmediğini, bilerek ve isteyerek hareket ettiğini gösterdiğinden doğrudan kast kabul edilmiştir. Nitelikli hâl bakımından ise hedef alınan kişinin on sekiz yaşından küçük olduğunun failce bilinip bilinemeyeceği ayrıca incelenmiştir. Failin yaşı bilebilecek durumda olmadığı sonucuna ulaşılmış; TCK m.30/2'deki hatadan yararlanmak için yanılgının kaçınılmaz olmasının şart olmadığı açıklanmıştır. Bu nedenle fiil TCK m.82/1-e kapsamındaki çocuğa karşı nitelikli öldürme yerine m.81/1 uyarınca kasten öldürme olarak nitelendirilmiştir. Başsavcılık itirazı kısmen kabul edilerek Özel Dairenin onama kararı kaldırılmış ve yerel hüküm bozulmuştur. Karşı oylar, m.82/1-e'nin uygulanması ve yanılgının ceza sorumluluğunu azaltmaması gerektiği görüşüne dayanmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi E. 2017/2177 K. 2018/680 Kısmen Kabul

Bu olayda BAM, husumet bulunmaması ve sanığın tek darbeyle yetinmesine rağmen, çekiçle kafaya vurulup kafatası kemiğinde çökme kırığı ve beyin kanamasıyla hayati tehlike doğmasını öldürme kastının göstergesi saymış ve eylemi TCK m.81 kapsamında kasten öldürmeye teşebbüs kabul etmiştir.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi, alacağını istemek için sanığın evde olmadığı söylenmesine rağmen kapısını ısrarla çalan ve tekmeleyen mağdurun kafasına, işyerinden dönen sanığın çekiçle bir kez vurup kaçtığı olayı duruşma açarak incelemiştir. Daire, eylemin kasten yaralama mı kasten öldürmeye teşebbüs mü olduğunu ayrıca tartışmıştır. Öldürmeyi gerektirecek bir husumet bulunmadığını ve sanığın engel olmadığı halde tek darbeyle yetindiğini kabul etmekle birlikte, kullanılan aleti, hedef alınan bölgeyi ve darbenin hayati tehlike ile organ işlev kaybına yol açan ağırlığını belirleyici saymıştır. Eylemi TCK m.81 ve teşebbüs hükümleri kapsamında değerlendirmiş, mağdurun ısrarlı davranışlarını haksız tahrik olarak kabul etmiştir. İlk derece mahkemesinin teşebbüs ve tahrik indirimlerinde eksik ceza tayin ettiğini belirleyerek 13 Nisan 2018 tarihli kararda bu hükmü kaldırmış ve yeniden mahkumiyet hükmü kurmuştur. Diğer sanığın beraatine yönelik istinafı ise esastan reddetmiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.