İçeriğe geç

TCK Madde 254 Etkin pişmanlık

Özet 4 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 254, Rüşvet alan kişinin, durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce, rüşvet konusu şeyi soruşturmaya yetkili makamlara aynen teslim etmesi halinde, hakkında rüşvet suçundan dolayı cezaya hükmolunmaz.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 6352 s.K. m.88
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 254 - Etkin pişmanlık

Resmi Metin

Etkin pişmanlık

Madde 254- (1) Rüşvet alan kişinin, durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce, rüşvet konusu şeyi soruşturmaya yetkili makamlara aynen teslim etmesi halinde, hakkında rüşvet suçundan dolayı cezaya hükmolunmaz. Rüşvet alma konusunda başkasıyla anlaşan kamu görevlisinin durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce durumu yetkili makamlara haber vermesi halinde de hakkında bu suçtan dolayı cezaya hükmolunmaz.

Değişiklik: · 6352 s.K. m.88

(2) Rüşvet veren veya bu konuda kamu görevlisiyle anlaşmaya varan kişinin, durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce, pişmanlık duyarak durumdan yetkili makamları haberdar etmesi halinde, hakkında rüşvet suçundan dolayı cezaya hükmolunmaz.

Değişiklik: · 6352 s.K. m.88

(3) Rüşvet suçuna iştirak eden diğer kişilerin, durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce, pişmanlık duyarak durumdan yetkili makamları haberdar etmesi halinde, hakkında bu suçtan dolayı cezaya hükmolunmaz.

Değişiklik: · 6352 s.K. m.88

(4) Bu madde hükümleri, yabancı kamu görevlilerine rüşvet veren kişilere uygulanmaz.

Ek hüküm: · 5918 s.K. m.4

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Değişiklik madde tamamı 6352 s.K. m.88
  2. Değişiklik 6352 s.K. m.88
  3. Ek 5918 s.K. m.4

Önceki metinler

  1. Ekleme 4. fıkra, 9 Temmuz 2009'da yürürlüğe giren 5918 s.K. m.4 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 9/7/2009, S.27283).
  2. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Rüşvet alan kişinin, soruşturma başlamadan önce, rüşvet konusu şeyi soruşturmaya yetkili makamlara aynen teslim etmesi halinde, hakkında rüşvet suçundan dolayı cezaya hükmolunmaz. Rüşvet alma konusunda başkasıyla anlaşan kamu görevlisinin soruşturma başlamadan önce durumu yetkili makamlara haber vermesi halinde de hakkında bu suçtan dolayı cezaya hükmolunmaz. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.88 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  3. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Rüşvet veren veya bu konuda kamu görevlisiyle anlaşmaya varan kişinin, soruşturma başlamadan önce, pişmanlık duyarak durumdan soruşturma makamlarını haberdar etmesi halinde, hakkında rüşvet suçundan dolayı cezaya hükmolunmaz; verdiği rüşvet de kamu görevlisinden alınarak kendisine iade edilir. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.88 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  4. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 4 Temmuz 2012 Rüşvet suçuna iştirak eden diğer kişilerin, soruşturma başlamadan önce, pişmanlık duyarak durumdan soruşturma makamlarını haberdar etmesi halinde, hakkında bu suçtan dolayı cezaya hükmolunmaz. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.88 ile değiştirildi (RG 5/7/2012, S.28344). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.254, rüşvet suçuna (TCK m.252) özgü bir etkin pişmanlık düzenlemesidir ve failin gönüllü açıklamasını tam cezasızlıkla ödüllendirir. Tüm hallerin ortak koşulu, durumun resmi makamlarca öğrenilmesinden önce hareket edilmesidir. Rüşvet alan kişi, durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce rüşvet konusu şeyi soruşturmaya yetkili makamlara aynen teslim ederse, hakkında rüşvet suçundan dolayı cezaya hükmolunmaz. Aynı şekilde, rüşvet alma konusunda başkasıyla anlaşan kamu görevlisi, durum öğrenilmeden önce durumu yetkili makamlara haber verirse, bu suçtan dolayı cezalandırılmaz.

Etkin pişmanlık yalnız rüşvet alan tarafla sınırlı değildir. Rüşvet veren veya bu konuda kamu görevlisiyle anlaşmaya varan kişi, durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce pişmanlık duyarak yetkili makamları haberdar ederse, cezaya hükmolunmaz. Rüşvet suçuna iştirak eden diğer kişiler de aynı koşulla, pişmanlık duyup durumu yetkili makamlara bildirdiklerinde cezasız kalır. Buna karşılık madde tek bir sınır getirir: bu hükümler, yabancı kamu görevlilerine rüşvet veren kişilere uygulanmaz. Böylece kanun, resmi öğrenmeden önce yapılan gönüllü açıklamayı tam cezasızlıkla ödüllendirerek rüşvet ilişkisinin çözülmesini teşvik eder.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü 6352/2012 ile değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Maddede rüşvet suçunda etkin pişmanlık hâline ilişkin hükme yer verilmiştir. Cezayı ortadan kaldıran bir şahsî sebep hâlini düzenleyen bu hükümden yararlanabilmesi için; kamu görevlisinin, rüşvet suçundan dolayı hakkında soruşturmaya başlanmadan önce, durumu soruşturmaya yetkili makamlara haber vererek, rüşvet konusu şeyi aynen teslim etmesi gerekir. Keza, rüşvet alma konusunda başkasıyla anlaşan kamu görevlisinin soruşturma başlamadan önce durumu yetkili makamlara haber vermesi hâlinde de hakkında bu suçtan dolayı cezaya hükmolunmayacaktır. Etkin pişmanlıktan yararlanılabilmesi için kamu görevlisi hakkında, idarî de olsa, herhangi bir soruşturmaya girişilmemiş bulunulması gerekir. Etkin pişmanlık, bu suç açısından cezayı ortadan kaldıran şahsî sebeptir. Yani, şartları gerçekleşmişse, sadece cezaya hükmedilmez. Ancak, işlenmiş olan suç, işlenmemiş duruma irca edilemeyeceği için, rüşvet konusu şeyin müsadere edilmesi gerekir. Rüşvet anlaşmasının yapılmış olmasına rağmen, kamu görevlisi, anlaşmayla kabul edilen rüşvet konusu menfaati temin etmeden önce de etkin pişmanlık gösterebilir. Bu durumda, rüşvet konusu menfaat kamu görevlisi tarafından henüz temin edilmediği için, artık teslimden ve müsadereden söz edilemez. Rüşvet veren kişinin de, bu nedenle henüz soruşturma başlatılmadan önce etkin pişmanlık duyarak durumdan soruşturma makamlarını haberdar etmesi hâlinde, hakkında bu suçtan dolayı cezaya hükmedilmez. Rüşvet olaylarının açıklığa kavuşturulabilmesini temin için, bu durumda, kamu görevlisine rüşvet olarak verdiği şey alınarak kendisine iade edilir. Yani, bu durumda, rüşvet suçu tamamlanmış olmasına rağmen, rüşvet konusu menfaatin müsaderesine hükmedilmeyecektir. Maddenin üçüncü fıkrasında, rüşvet suçuna iştirak eden diğer kişilerin, bu nedenle soruşturma başlamadan önce, durumdan soruşturma makamlarını haberdar etmeleri hâlinde, cezalandırılmayacakları hususu hüküm altına alınmıştır.

TCK m.254 ile İlgili Yargıtay Kararları

2 karar gösteriliyor.

5.CD E.2022/2648 K.2025/6368

5237 sayılı Kanun m.254/2'deki etkin pişmanlık hükümleri, rüşvet suçu resmî makamların bilgisine ulaşmadan önce verdikleri anlatımlarla suçun ortaya çıkarılmasını sağlayan sanıklar hakkında uygulanmalıdır.

Detaylı özeti gör

Kararın ana bozma nedeni ispat yetersizliğidir. Daire, hırsızlık müracaatının her zaman yapılabileceğini ve müracaatı alıp işleme koymanın sanıkların yasal görevi olduğunu belirtmiştir. Aşamalardaki çelişkili anlatımlar ile fotoğraf üzerinden yapılan teşhis dışında delil bulunmaması sanıklar lehine şüphe doğurmuş; mahkûmiyete yeterli, kuşkudan uzak ve inandırıcı kanıt elde edilememiştir. Bu nedenle şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince beraat yerine yetersiz gerekçeyle mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı sayılmıştır. Daire, kabul biçimine göre yaptığı denetimde üç ayrı eksiklik daha saptamıştır: hak ve yetkilerini kötüye kullanarak suç işledikleri kabul edilen sanıklar hakkında TCK m.53/5 uygulanmamış; adli sicildeki hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı için ilgili mahkemeye ihbar yapılmamış; etkin pişmanlık gözetilmemiştir.

5.CD E.2021/3004 K.2024/11178

Rüşvet fiili henüz resmî makamların bilgisine ulaşmadan anlatımıyla suçun açığa çıkmasını sağlayan sanık hakkında TCK m.254/2'de düzenlenen etkin pişmanlık hükümleri uygulanır.

Detaylı özeti gör

Karar, etkin pişmanlık sorununu rüşvet soruşturmasının başlangıç anı üzerinden çözer. Ülkeye giriş yaptıktan sonra vize süresi dolduğu hâlde dönmeyen kişinin pasaportuna tahdit konulması gerekirken bir hudut kapısından çıkış ve giriş yaptığının saptanması üzerine resmî belgede sahtecilik soruşturması başlatılmıştır. Rüşvet fiili, bu soruşturma sürerken ve henüz resmî makamlarca bilinmezken sanığın kendi anlatımıyla ortaya çıkmıştır. Daire bu nedenle TCK m.254/2'nin uygulanmamasını bozma sebebi saymıştır. Kararın diğer hükümleri iki ayrı yöndedir. Kamu görevlisinin resmî belgede zincirleme sahteciliği suçundan kurulan mahkûmiyet, yargılama işlemlerinin usule uygun yürütülmesi ve vicdani kanaatin dosya verilerine dayanması nedeniyle onanmıştır. Diğer sanıklar bakımından ise Ceza Genel Kurulu kararına dayanılarak rüşvetin mağdurunun kamu olduğu; fiil belirli bir kişinin zararına işlenmişse bu kişinin mağdur değil suçtan zarar gören sayılacağı; aksi yaklaşımın ölçülülük ilkesine aykırı olacağı belirtilmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.