İçeriğe geç

TCK Madde 194 Sağlık için tehlikeli madde temini

Özet 1 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 194, Sağlık için tehlike oluşturabilecek maddeleri çocuklara, akıl hastalarına veya uçucu madde kullananlara veren veya tüketimine sunan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 194 - Sağlık için tehlikeli madde temini

Resmi Metin

Sağlık için tehlikeli madde temini

Madde 194- Sağlık için tehlike oluşturabilecek maddeleri çocuklara, akıl hastalarına veya uçucu madde kullananlara veren veya tüketimine sunan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.194, sağlık için tehlike oluşturabilecek maddelerin çocuklara, akıl hastalarına veya uçucu madde kullananlara verilmesini ya da bunların tüketimine sunulmasını cezalandırır. Suçun konusunu, niteliği itibarıyla sağlığa zarar verebilecek her türlü madde oluşturur; fiil, bu maddenin sayılan kişilere verilmesi veya kullanımlarına arz edilmesiyle tamamlanır. Korunan hukuki değer, kendilerini koruma yeteneği sınırlı olan bu kişilerin sağlığıdır. Norm, yalnızca belirli ve korunmaya muhtaç bir grubu; yani yaşları, akıl durumları ya da mevcut bağımlılıkları nedeniyle iradesi zayıflamış kişileri hedef aldığından, failin bu kişilere yönelik davranışı özel bir yaptırıma bağlanmıştır.

Fiilin karşılığında öngörülen temel ceza altı aydan bir yıla kadar hapistir. Suç, şikâyete bağlı tutulmadığından soruşturma ve kovuşturması Cumhuriyet savcılığınca re’sen yürütülür; mağdurun veya yakınlarının şikâyeti aranmaz. Düzenlemenin koruma amacı, kendi sağlıklarını gözetme kapasitesi zayıf olan kırılgan grupları, kendilerine zarar verebilecek maddelere ulaştırılmalarına karşı korumaktır. Bu nedenle failin, verdiği maddenin muhatabın sağlığı için taşıdığı tehlikeyi bilerek hareket etmesi yeterli olup, ayrıca somut bir zararın doğması gerekmez.

Gerekçe

Madde metninde çocuklara veya akıl hastalarına sağlık için tehlikeli olabilecek maddelerin verilmesi suç olarak tanımlanmıştır. Bu suçun konusu, alkollü içki ve tütün mamulleri gibi, sağlık için tehlikeli olan her çeşit maddedir. Bu bakımdan, insanda bağımlılık yaratması ve sağlık için tehlikeli olması dolayısıyla tiner gibi kimyasal maddeler de bu suçun konusunu oluşturur. Ancak, belirtilmelidir ki, bağımlılık etkisi yapan uyuşturucu veya uyarıcı maddeler açısından, bu Bölümde tanımlanan bu hususa ilişkin özel suç hükümleri uygulanır. Suç, sağlık için tehlikeli olabilecek maddelerin çocuklara veya akıl hastalarına verilmesiyle, söz konusu maddelerin bu kişilerin tüketimine sunulmasıyla oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suça teşebbüs de tamamlanmış suç gibi cezalandırılmayı gerektirmektedir. Çocukların yanı sıra, on sekiz yaşını doldurmuş olmakla birlikte, akıl hastası olan veya uçucu madde kullanan kişiler de bu suçun mağduru olabilirler.

TCK m.194 ile İlgili Yargıtay Kararları

4 karar gösteriliyor.

10.CD E.2023/16503 K.2025/9119 Kanun Yararına Bozma

5898 sayılı Kanun kapsamındaki ürünlerin çocuklara verilmesi TCK'nın 194. maddesi uyarınca cezalandırılır; ancak çakmak gazı bu kapsama suç tarihinden sonra, 18.10.2018 tarihli 7148 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle alınmıştır. Değişiklikten önceki fiil işlendiği sırada suç oluşturmadığından bu eylem nedeniyle mahkûmiyet hükmü kurulamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, cezalandırmanın normatif dayanağını üç halkalı bir zincir olarak kurmuştur. 5898 sayılı Kanun'un birinci maddesi kapsamı belirler; ikinci maddesi, kapsama giren ürünlerin hangi amaçla olursa olsun çocuklara satılmasını ve verilmesini yasaklar; üçüncü maddesi ise bu yükümlülüğe aykırı davrananların TCK m.194 uyarınca cezalandırılmasını öngörür. Bu nedenle bir ürün 5898 sayılı Kanun'un kapsamına girmiyorsa, ürünün çocuğa verilmesi de anılan maddeye göre cezalandırılamaz. Suç tarihi 14.07.2018, kapsamı genişleten değişiklik tarihi ise 18.10.2018 olduğundan, fiil işlendiği sırada gerekli kanuni tanım mevcut değildir. Yerel mahkeme adlî para cezası vermiş ve karar kesinleşmiştir. Adalet Bakanlığının istemi üzerine hazırlanan tebliğnameyle dosya, kanun yararına bozma yoluyla Daireye gelmiştir. Daire istemi kabul ederek hükmü bozmuş; CMK m.309/4-d uyarınca doğrudan karar verip, yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmaması nedeniyle hüküm fıkrasını beraat biçiminde değiştirmiştir.

10.CD E.2021/11542 K.2022/526

On sekiz yaşını doldurmamış kişiye alkollü içki satılması veya sunulması, ancak çocuğun sağlığını tehlikeye sokarsa ayrıca TCK'nın 194. maddesi uyarınca cezalandırılır; sağlık tehlikeye girmemişse 4250 sayılı Kanun'un 7/1-b bendi gereğince münhasıran idari para cezası uygulanır. Çocuğun sağlığının tehlikeye sokulduğuna ilişkin bir tespit yoksa eylem idari para cezasını gerektirir.

Detaylı özeti gör

Dairenin çözümü, hukuki nitelendirme ile usul sonucunu ayıran iki basamaktan oluşur. İlk basamakta, failin ve çocukların anlatımları alkollü içki satışını sabit kılmıştır. Ancak çocukların alkol muayenesi yapılmadığı ve sağlıklarının tehlikeye sokulduğuna ilişkin bir tespit bulunmadığı için eylem TCK m.194 kapsamında değil, 4250 sayılı Kanun'un idari yaptırım öngören hükmü kapsamında değerlendirilmiştir. Ayrıca 6487 sayılı Kanun'la yapılan ve hüküm tarihinden önce yürürlüğe giren değişikliğin fail lehine olduğu, bu nedenle TCK m.7'nin gözetilmesi gerektiği belirtilmiştir. İkinci basamakta mahkûmiyet hükmü, 1412 sayılı Kanun'un 321. maddesi uyarınca bozulmuştur. Daire doğrudan karar verme yetkisini kullanırken, uygulanabilecek idari para cezasının miktarı karşısında Kabahatler Kanunu'nun 20. maddesindeki soruşturma zamanaşımının dolduğunu saptamış ve idari para cezası verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir.

10.CD E.2021/9647 K.2022/197

4250 sayılı Kanun'un 6487 sayılı Kanun'la değiştirilen 6/3. maddesinin 7/2. maddeye yaptığı gönderme uyarınca, on sekiz yaşını doldurmamış kişiye alkollü içki satılması veya sunulması çocuğun sağlığını tehlikeye sokarsa ayrıca TCK'nın 194. maddesine göre ceza verilir; sağlık tehlikeye girmemişse aynı Kanun'un 7/1-b bendi uyarınca münhasıran idari para cezası uygulanır.

Detaylı özeti gör

Karar, fiilin sabitliği ile suç unsurunun kanıtlanması arasındaki ayrımın hangi delillerle kurulacağını göstermektedir. Daire, 08.01.2016 tarihli tutanak ile soruşturma ve kovuşturma aşamalarında alınan beyanlara dayanarak iş yerinde çocuklara alkollü içki temin edildiğini sabit kabul etmiştir. Buna karşılık çocukların alkol muayenesinin yapılmadığı ve alkol kullanımı nedeniyle sağlıklarının tehlikeye sokulduğuna ilişkin herhangi bir tespitin dosyada bulunmadığı belirlenmiştir. Böylece eylemin gerçekleştiği kanıtlansa da TCK m.194 bakımından gereken tehlike ortaya konulamamış; fiilin yalnızca idari yaptırım gerektirdiği sonucuna varılmıştır. Daire, hüküm tarihinden önce yürürlüğe giren ve fail lehine olan düzenleme karşısında TCK m.7'yi gözeterek mahkûmiyeti bozmuştur. Uygulanabilecek idari para cezasının miktarına göre soruşturma zamanaşımı dolduğundan, idari para cezası verilmesine yer olmadığına karar vermiştir.

10.CD E.2021/12869 K.2021/9697

On sekiz yaşını tamamlamamış bir kişiye alkollü içki satılması ya da sunulması çocuğun sağlığını tehlikeye düşürmüşse, 4250 sayılı Kanun'un 6/3. maddesinin 7/2. maddeye göndermesi gereğince ayrıca TCK'nın 194. maddesi uyarınca cezaya hükmolunur. Sağlık bakımından böyle bir tehlike doğmamışsa aynı Kanun'un 7/1-b bendi uyarınca yalnız idari para cezası verilir.

Detaylı özeti gör

Dosyadaki hüküm, açıklanması geri bırakılan kararın sonradan açıklanmasıyla kurulmuştur; Daire öncelikle bu açıklamanın koşullarının gerçekleştiğini saptamıştır. Esas yönünden çocuğun ve failin soruşturma ile kovuşturma aşamalarındaki beyanları, alkollü içki temin edildiğini sabit kılmıştır. Bununla birlikte çocukların alkol muayenesi yapılmamış, alkol kullanımının sağlıkları açısından tehlike doğurup doğurmadığı konusunda herhangi bir tespitte bulunulmamıştır. Bu nedenle gerekli tehlike unsuru kanıtlanamamış ve sabit olan eylemin yalnızca idari para cezası gerektirdiği kabul edilmiştir. Daire, lehe hükmün uygulanması için TCK m.7'yi gözeterek mahkûmiyeti 1412 sayılı Kanun'un 321. maddesi uyarınca bozmuştur. Ardından doğrudan karar verirken, 4250 sayılı Kanun kapsamındaki eyleme uygulanabilecek idari para cezasının miktarı karşısında Kabahatler Kanunu'ndaki soruşturma zamanaşımının dolduğunu belirlemiş ve idari para cezası verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.