İçeriğe geç

TCK Madde 337 Yasaklanan bilgileri siyasal veya askerî casusluk maksadıyla açıklama

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 337, Yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri, siyasal veya askerî casusluk maksadıyla açıklayan kimseye on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 337 - Yasaklanan bilgileri siyasal veya askerî casusluk maksadıyla açıklama

Resmi Metin

Yasaklanan bilgileri siyasal veya askerî casusluk maksadıyla açıklama

Madde 337- (1) Yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri, siyasal veya askerî casusluk maksadıyla açıklayan kimseye on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Fiil, savaş zamanında işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeyle karşı karşıya bırakmış ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.337, yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgilerin siyasal veya askerî casusluk maksadıyla açıklanmasını cezalandırır. Korunan hukuki değer, bu nitelikteki gizli bilgilerin yetkisiz biçimde açıklanmamasında somutlaşan Devletin güvenliği ile iç ve dış siyasal yararlarıdır. Suça konu bilgi, yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgidir. Maddi unsur, bu bilgilerin açıklanmasıdır; açıklama, bilginin başkasının bilgisine ulaştırılmasıyla gerçekleşir. Manevi unsur kasttır; failin ayrıca siyasal veya askerî casusluk maksadıyla, yani özel bir amaçla hareket etmesi aranır. Bu fiili işleyen kimseye on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir.

İkinci fıkra, fiilin belirli koşullarda işlenmesini daha ağır cezayı gerektiren hâl olarak düzenler. Fiil, savaş zamanında işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeyle karşı karşıya bırakmış ise faile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir. Böylece birinci fıkradaki süreli hapis cezası, bu koşulların gerçekleşmesi halinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına yükselir ve iki yaptırım birbirinden ayrıdır. Madde metninde daha az cezayı gerektiren bir hâl öngörülmemiştir. Soruşturmayı izne veya şikâyete bağlayan bir düzenleme bulunmadığından suç resen soruşturulur.

Gerekçe

Madde metninde, yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgilerin siyasal veya askerî casusluk maksadıyla açıklanması, suç olarak tanımlanmıştır. Bu maddede geçen kavramlar hakkında yukarıdaki maddelerin gerekçelerine bakılmalıdır.

TCK m.337 ile İlgili Yargıtay Kararları

10 karar gösteriliyor.

3.CD E.2022/18932 K.2024/720 Onama

Niteliği bakımından gizli kalması gereken ve açıklanması yetkili makamlarca kanun veya düzenleyici işlemler uyarınca yasaklanan bilgi ve belgeler TCK’nın 334 ila 337. maddelerinde düzenlenir; bunlar özünde devlet sırrı olmayıp devlet menfaatleri için gizli tutulması gereken bilgi veya belgelerdir. Yasaklamanın hukuka uygun yapılması gerekir; hukuka ve usule uygun olmayan yasaklama, bilgi, belge veya şeye açıklanması yasaklanmış sır vasfı vermez.

Detaylı özeti gör

Bir bilgi veya belgenin özünde devlet sırrı olup olmadığını belirleme yetkisinin mahkemeye ait olduğu kararda açıkça ortaya konmuştur. Hâkimin uzmanlığı dışında kalan teknik meselelerde bilirkişi dinlenebilse de nihai nitelendirmeyi yine mahkeme yapar; bilirkişi görüşü de idarenin verdiği ad da yargısal değerlendirmeyi ikame etmez. Bu incelemede sır kavramının iki unsuru birlikte ele alınmıştır. Sübjektif unsur devletin gizli tutma iradesidir; bunun zımni olması yeterli olup önceden resmî açıklama yapılması gerekmez. Objektif unsur ise bilginin başkalarınca bilinmemesidir; bilinen veya bilinmesi gereken, kamuya mal olmuş bilgi sır sayılmaz. Teknoloji ve haberleşmedeki gelişmelerin sırların korunmasını zorlaştırdığı kabul edilmekle birlikte, doğruluğu herkesçe bilinmeyen yayınların tek başına sır vasfını düşürmeyeceği belirtilmiştir.

3.CD E.2022/9734 K.2023/9779 Onama

TCK’nın 334, 335, 336 ve 337. maddelerinde geçen, yetkili makamların kanun veya düzenleyici işlemlere dayanarak açıklanmasını yasakladığı ve niteliği gereği gizli kalması gereken bilgi ve belgeler; özünde devlet sırrı değil, devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiğinden açıklanmaları yasaklanan bilgi veya belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Karar, korunan menfaate göre üç ayrı bilgi alanı kurmuştur. Devlet güvenliğiyle ilgisi bulunmayıp devletin idaresine ilişkin olan bilgiler, m.334-337 kapsamında değil; kamu idaresinin menfaatlerini, güvenirliğini ve düzenli işleyişini koruyan, Kanun'un İkinci Kitabının Dördüncü Kısmındaki m.258 kapsamında değerlendirilir. Bunun yanında yetkili makamın kanun veya düzenleyici işlemle açıklanmasını yasakladığı bilgiler ile özünde devlet sırrı olanlar birbirinden ayrılır. Özünde devlet sırrı için sübjektif ve objektif koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir: devletin zımni gizli tutma iradesi yeterliyken, başkalarınca bilinen ya da bilinmesi gereken şey sır sayılamaz. Teknik konuda bilirkişiden yararlanılabilse de bu niteliği tayin yetkisi mahkemeye aittir. Böylece bir bilginin hangi hüküm grubunda korunacağı, taşıdığı menfaat ve sır vasfının kaynağı üzerinden belirlenmiştir.

3.CD E.2021/15459 K.2023/7889 Onama

TCK’nın 334 ila 337. maddeleri, yetkili makamların kanun veya düzenleyici işlemler gereğince açıklanmasını yasakladığı ve niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgi ve belgeleri kapsar. Bu maddelerdeki sırlar özünde devlet sırrı olmayıp devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiği için açıklanmaları yetkili makamlarca yasaklanan bilgi veya belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Kararda yasağın hangi biçimlerde kurulabileceği ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Yasak, yürütmenin herhangi bir işlemiyle konulabileceği gibi, belge üzerine gizlilik derecesini gösteren bir damga ya da özel bir yazı konularak, uyarı veya tabela yerleştirilerek de kurulabilir. Kişilerin yasaktan haberdar edilmesi bakımından ise sirküler, tebliğ, resmî açıklama, yazılı ya da sözlü uyarı gibi araçlar sayılmıştır. Karar bu nedenle tek bir şekil şartı aramamakta; yasağın duruma uygun araçlarla duyurulabileceğini kabul etmektedir. Uygulamada bu vasfın idare tarafından çoğunlukla gizlilik sınıflandırması yapılarak verildiği de belirtilmiştir. Şeklî serbestlik bir denetimle dengelenmiştir: yasağın hukuka ve usule uygun kurulması aranmakta, aksi hâlde bilgi, belge veya şey sır vasfı kazanmamaktadır. Nitelendirmenin son sözü de idarede değil mahkemededir; teknik hususlarda bilirkişi dinlenebilse bile bilginin niteliğini mahkeme belirler.

3.CD E.2021/16038 K.2023/7890 Onama

Yetkili makamların kanun veya düzenleyici işlemler uyarınca açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgi ve belgeler TCK’nın 334, 335, 336 ve 337. maddelerinde düzenlenmiştir. Buradaki sırlar özünde devlet sırrı değildir; devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiğinden açıklanmaları yasaklanan bilgi veya belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Karar, bir bilginin sır niteliğini taşıyıp taşımadığını tayin etme görevini mahkemeye bırakmış; değerlendirmeyi sübjektif ve objektif unsurlar üzerinden kurmuştur. Sübjektif yönden devletin bilgiyi gizli tutma iradesi aranır, ancak bu irade zımni kalabilir ve önceden resmî açıklama yapılmasına ihtiyaç yoktur. Objektif yönden belirleyici olan bilinirliktir. Başkalarının bildiği veya bilmesi gerektiği, kamuya açıklanarak herkesçe bilinen hâle gelen bilgi sır vasfını yitirir. Buna karşılık rivayet ve tahmin düzeyindeki aktarımlar aynı sonucu doğurmaz. Teknoloji ile haberleşme imkânlarının gelişmesi devlet sırlarını korumayı güçleştirse de, sırlar hakkında yayın yapılması tek başına yeterli değildir; yayınlanan bilginin doğruluğu herkesçe malum olmadıkça sır olma niteliği sürer.

3.CD E.2021/10689 K.2023/6991 Onama

TCK’nın 334, 335, 336 ve 337. maddeleri, niteliği gereği gizli kalması gereken ve yetkili makamlarca kanun veya düzenleyici işlemler doğrultusunda açıklanması yasaklanan bilgi ve belgelere ilişkindir. Anılan sırlar özünde devlet sırrı olmayıp devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiğinden açıklanmaları yasaklanmış bilgi veya belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Açıklanması yasaklanmış sırda hukuka ve usule uygun bir yasak bulunması temel koşuldur; bu koşul karşılanmazsa işlem, konusu olan bilgi, belge veya şeye sır vasfı kazandırmaz. Yasağın şekli bakımından ise farklı yollar kabul edilmiştir. Yürütmenin herhangi bir işlemi kullanılabilir; belgeye gizlilik derecesini gösteren damga veya özel yazı konulabilir, uyarı ya da tabela yerleştirilebilir. İlgililer sirküler, tebliğ, resmî açıklama, yazılı veya sözlü uyarıyla bilgilendirilebilir. İdari makam ve organların uygulamada çoğunlukla gizlilik sınıflandırmasına başvurduğu belirtilmiştir. Bu kategori, özünde devlet sırrı olmayan fakat açıklanması ilgili mevzuatla yasaklanıp gizlilik derecesi verilen bilgi, belge ve şeylerden oluşur. Özünde devlet sırrında ise vasıf bir idari yasaktan değil, devletin zımni de olabilen gizli tutma iradesi ile bilginin başkalarınca bilinmemesinden doğar.

Diğer kararlar (5)
3.CD E.2021/11774 K.2023/6040 Onama

Kanun veya düzenleyici işlemler uyarınca açıklanması yetkili makamlarca yasaklanan ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgi ve belgeler TCK’nın 334 ila 337. maddelerinin konusudur. Bu sırlar özünde devlet sırrı niteliği taşımaz; devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiğinden açıklanmaları yasaklanan bilgi veya belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Karar önce TCK m.334-337 kapsamındaki kategori ile özünde devlet sırrını ayırmıştır. İlkinde sır vasfını doğuran, bilginin kendi niteliği değil yetkili makamın kanun veya düzenleyici işleme dayalı açıklama yasağıdır. Bu yasağın hukuka ve usule uygun kurulması gerekir; aksi hâlde bilgi ya da belge sır niteliği kazanmaz. Özünde devlet sırrı içinse sübjektif ve objektif unsurlar birlikte bulunmalıdır. Devletin şeyi gizli tutma iradesi sübjektif unsuru oluşturur; bu iradenin açıklanması veya önceden resmî bir bildirim yapılması zorunlu değildir, zımni irade yeterlidir. Objektif unsur bilinirliktir: başkalarınca bilinen ya da bilinmesi gereken, kamuya mal olmuş bir bilgi sır sayılamaz. Bu iki koşulun birlikte aranması, özünde devlet sırrında idarenin tek taraflı nitelendirmesinin tek başına yeterli olmayacağı sonucunu doğurur.

3.CD E.2021/19973 K.2023/4170 Onama

TCK m.334-337, devlet sırrı niteliği taşımamakla birlikte devlet menfaatleri gereği gizli kalacak bilgi ve belgeler için yetkili makamca konulan açıklama yasağını esas alır. Yasağın kanun veya düzenleyici işleme dayanması, hukuka uygun ve usulünce tesis edilmesi şarttır; aksi durumda konusu olan bilgi, belge ya da şey sır vasfı kazanmaz.

Detaylı özeti gör

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönetmeliğindeki dört gizlilik derecesi, kararda en düşük koruma basamağından en yükseğe doğru açıklanmıştır. Hizmete özel, üst derecelerle korunması gerekmeyen fakat bilmesi gerekenler dışındakilerin öğrenmesi istenmeyen bilgidir. Özel derece, açıklanması devletin menfaat ve prestijini zedeleyecek veya yabancı bir devlete fayda sağlayacak olanları; gizli derece, devlet güvenliği, ulusal varlık ve bütünlük ile iç ve dış menfaatlere ciddi zarar verecek olanları kapsar. Çok gizli ise aynı değerlere hayati bakımdan son derece büyük zarar doğurabilecek bilgiler için öngörülmüştür. İdari makam ve organlar sır vasfını çoğunlukla bu sınıflandırma yoluyla verir. Ancak sınıflandırma tek yöntem değildir; damga, özel yazı, uyarı veya tabela da yasağı kurabilir. Hangi biçim seçilirse seçilsin, yasaklamanın hukuka ve usule uygun olması gerekir.

3.CD E.2021/10947 K.2023/4169 Onama

TCK’nın 334, 335, 336 ve 337. maddeleri, yetkili makamların kanun veya düzenleyici işlemler doğrultusunda açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgi ve belgelerden söz eder. Bu maddelerdeki sırlar özünde devlet sırrı değildir; devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiğinden açıklanmaları yetkili makamlarca yasaklanan bilgi veya belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Karar, açıklama yasağının şekli ile geçerliliğini birbirinden ayırmıştır. Yasak; yürütmenin bir işlemiyle, belgeye gizlilik derecesini gösteren damga veya özel yazı konulmasıyla, uyarı ya da tabela yerleştirilmesiyle kurulabilir. İlgililere sirküler, tebliğ, resmî açıklama veya yazılı ya da sözlü uyarı yoluyla bilgi verilmesi de mümkündür. Uygulamada idari makam ve organların çoğunlukla gizlilik sınıflandırmasına başvurduğu belirtilmiştir. Bu biçim çeşitliliği, işlemin salt varlığını yeterli kılmaz. Bir bilgi, belge veya şeyin açıklanması yasaklanmış sır sayılabilmesi için yasağın hukuka ve usule uygun biçimde tesis edilmesi zorunludur; koşul sağlanmazsa sır vasfı doğmaz. Böylece idarenin tek taraflı nitelendirmesi nihai sayılmamış, şeklî serbestliğin karşısına yargısal denetim yerleştirilmiştir.

3.CD E.2022/26937 K.2024/710 Onama

Yetkili makamların kanun veya düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği gereği gizli kalması gereken bilgi ve belgeler TCK’nın 334 ila 337. maddelerinde düzenlenir. Burada kastedilen sırlar, özünde devlet sırrı olmayıp devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiğinden açıklanmaları yasaklanmış bilgi veya belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Kararda gizli bilgilerin tabi olabileceği üç rejim, vasfın kaynağına göre ayrılmıştır. Devlet güvenliğiyle ilgisi bulunmayan, ancak devlet idaresine ilişkin bilgilerin korunması; Kanun'un İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında bulunan ve göreve ilişkin sırrın açıklanmasını cezalandıran m.258'e bırakılmıştır. Özünde devlet sırrı olmayan fakat devlet menfaatleri gereği gizli tutulup yetkili makamca açıklanması yasaklanan bilgi ve belgeler ise m.334-337 kapsamındadır. Bunlarda sır niteliği, mevzuata dayalı yasak ve verilen gizlilik derecesinden doğar; yasak hukuka ve usule uygun değilse vasıf oluşmaz. Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerdeyse devletin gizli tutma iradesi ile bilginin bilinmemesi birlikte aranır. İrade zımni olabilir; bilginin niteliğini belirleme yetkisi mahkemeye aittir.

3.CD E.2021/4383 K.2023/2717

Açıklanması yasaklanmış sır vasfı, hukuka ve usule uygun bir yasaklama olmadan doğmaz. TCK m.334-337’de bu vasıf; özünde devlet sırrı olmayan, devlet menfaatleri için gizli tutulması gereken ve bu sebeple yetkili makamın kanun veya düzenleyici işleme dayanarak açıklanmasını yasakladığı bilgi ya da belgelere ilişkindir.

Detaylı özeti gör

Karar, iki sır kategorisinde vasfın hem kuruluşunu hem de sona erişini farklı ölçütlere bağlamıştır. Yetkili makamın veya düzenleyici işlemin açıklama yasağına dayanan grupta, ilgili mevzuat uyarınca yasaklanmış ve gizlilik derecesi verilmiş bilgi, belge ya da şey söz konusudur; özünde devlet sırrı değildir. Yasak damga, özel yazı, uyarı veya tabela gibi araçlarla kurulabilir, fakat hukuka ve usule aykırıysa sır vasfı doğmaz. Devlet güvenliği ile iç veya dış siyasal yararlar bakımından gizli kalması gereken özünde devlet sırlarında ise idari işleme ihtiyaç yoktur. Burada devletin gizli tutma iradesi ve bilginin başkalarınca bilinmemesi vasfı birlikte kurar. Buna göre ilk kategoride geçersiz yasak sır niteliğini engellerken, ikinci kategoride bilginin kamuya mal olması bu niteliği ortadan kaldırır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.