Avukatlık Kanunu - Tam Metin ve Madde Rehberi

1136 sayılı Avukatlık Kanunu; avukatlık mesleğinin niteliği ve amacı, mesleğe kabul, staj, avukatın hak ve ödevleri, baro levhası, barolar, Türkiye Barolar Birliği, disiplin işlem ve cezaları, avukatlık sözleşmesi ve adli yardım konularını düzenler. Kanun on üç kısımdan oluşur ve avukatlığı kamu hizmeti niteliği taşıyan serbest bir meslek olarak tanımlar.

Kanun şu şartları arar: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak; Türk hukuk fakültelerinden birinden mezun olmak veya yabancı bir hukuk fakültesinden mezun olup Türkiye programlarına göre eksik kalan derslerden başarılı sınav vermiş bulunmak; avukatlık stajını tamamlayarak staj bitim belgesi almış olmak; levhasına yazılmak istenen baro bölgesinde ikametgâhı bulunmak; Kanuna göre avukatlığa engel bir hali olmamak (3. madde). Maddenin (d) bendi 2006 yılında yürürlükten kaldırılmıştır. Belirli yargı ve akademik görevlerde çalışmış olanlar için 4. maddede istisnalar öngörülmüştür. Kanunun 16. maddesi, staja başvuruda Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında başarı şartını ayrıca düzenler.

Avukatlık stajı bir yıldır. İlk altı ayı mahkemelerde, kalan altı ayı ise en az beş yıl kıdemi olan ve staj yapılan baroya kayıtlı bir avukatın yanında yapılır. Stajın hangi mahkeme ve adalet dairelerinde ne şekilde yapılacağı yönetmelikte gösterilir (15. madde).

Kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek; mahkeme, hakem veya yargı yetkisini haiz diğer organlar önünde gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak; adli işlemleri takip etmek ve bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek yalnız baroda yazılı avukatlara aittir. Buna karşılık dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasına ait evrakı düzenleyebilir, davasını bizzat açabilir ve işini takip edebilir (35. madde).

Türk Ticaret Kanununun 272. maddesinde öngörülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır. Bu hükme aykırı davranan kuruluşlara, sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için idari para cezası verilir (35. madde).

Avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade eder. Yüzde yirmi beşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir; bu şekilde yapılan sözleşmeler, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz. Avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Ücretin kararlaştırılmamış olduğu, yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı, sözleşmenin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu yahut ücrete ilişkin hükmün geçersiz sayıldığı hallerde, değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifesinin altında olmamak koşuluyla, ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci, davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre, ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir miktar belirler. Değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde ise avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır (164. madde).

Baro yönetim kurulları her yıl Eylül ayı içinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgari hadlerini gösteren birer tarife hazırlayarak Türkiye Barolar Birliğine gönderir. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu, baro tekliflerini de göz önünde bulundurarak uygulanacak tarifeyi o yılın Ekim ayı sonuna kadar hazırlar ve Adalet Bakanlığına gönderir (168. madde).

Avukatlar hakkında uygulanacak disiplin cezaları uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarmadır. Uyarma, avukata mesleğinde, görevinde veya davranışında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir. Madde, başlığıyla birlikte 24 Aralık 2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla değiştirilmiştir (135. madde).

Adli yardım, avukatlık ücretlerini ve diğer yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayanlara bu Kanunda yazılı avukatlık hizmetlerinin sağlanmasıdır. On ikinci kısmın "Adli Müzaharet" başlığı korunmuştur; 176. maddenin başlığı 2001 yılında "Adlî yardımın kapsamı" olarak değiştirilmiştir (176. madde).

Avukatlar, dava açılmadan veya dava açılmış olup da henüz duruşma başlamadan önce kendilerine intikal eden iş ve davalarda, tarafların kendi iradeleriyle istem sonucu elde edebilecekleri konularla sınırlı olmak kaydıyla, müvekkilleriyle birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet edebilir. Bu hüküm 2001 yılında eklenmiştir (35/A maddesi).

Kanun, mesleğe kabul isteminin reddedileceği halleri sayar. Bunlar arasında kasten işlenen bir suçtan iki yıldan fazla hapis cezasına ya da maddede sayılan belirli suçlardan mahkûmiyet; kesinleşmiş bir disiplin kararı sonucunda hâkim, memur veya avukat olma niteliğini kaybetmiş olmak; avukatlık mesleğiyle birleşemeyen bir işle uğraşmak; mahkeme kararıyla kısıtlanmış olmak; itibarı iade edilmemiş müflis olmak; hakkında aciz vesikası verilip kaldırılmamış olmak ve avukatlığı sürekli olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya akılca malul olmak yer alır. Maddenin (c) bendi Anayasa Mahkemesinin 28.02.2013 tarihli kararıyla iptal edilmiştir (5. madde).

Kanunun ana sıra numarası 1'den 201'e kadar gider; son madde, hükümleri yürütecek makamı gösteren 201. maddedir. Bunlara sonradan eklenen iki harfli madde (27/A ve 35/A) katıldığında asıl madde sayısı 203 olur. Bu sitede ayrıca 4 ek madde, 25 geçici madde ve 1 ek geçici madde ayrı sayfalarda yayımlanmaktadır; toplam madde sayfası sayısı 233'tür.