AVK Madde 163 - Avukatlık sözleşmesinin kapsamı

Şikâyetli avukatlar, ücret sözleşmesindeki, iş sahibinin feragat veya fesih hâlinde 100.000 TL ödemesini öngören hükme dayanarak şikâyetçi aleyhine icra takibi başlatmıştır. Kurul, azil ve çekilme hakkını sınırlayan cezai şart hükümlerinin geçersiz olduğunu kabul etmekle birlikte, uyuşmazlığın hukuki nitelikte kaldığını, salt geçersiz hüküm içeren sözleşme düzenlenmesinin disiplin cezasını gerektirmediğini belirtmiştir. Bakanlığın geri gönderme gerekçesi yerinde görülmemiş; uyarma cezası kararı kaldırılarak disiplin cezası verilmesine yer olmadığına dair önceki kararda ısrar edilmiştir.

Şikâyetli avukatın müvekkiliyle salt başarıya endeksli avukatlık ücret sözleşmesi düzenlediği, sözleşmede başarısızlık hâlinde iade taahhüdü bulunmasına ve iade borcu mahkeme kararıyla kesinleşmesine rağmen tahsil ettiği 35.000,00 TL'yi geri vermediği belirlenmiştir. Kurul, eylemi Avukatlık Kanunu 163. maddeye aykırı bularak 34 ve 134. maddeler ile Meslek Kuralları 3 ve 4. maddelere aykırılık saptamış; sicildeki tekerrüre esas cezalar karşısında kınama cezası yeterli görülmese de aleyhe itiraz bulunmadığından itirazın reddi ile kararın onanmasına karar vermiştir.

Şikâyetli avukat, müvekkiliyle başarıya dayalı ücret sözleşmesi düzenleyip 63.000 TL almış, ibralaşma ile iadeyi taahhüt etmesine karşın 23.000 TL ödeyip kalan 40.000 TL'yi iade etmemiştir. Kurul, 4667 sayılı Kanun'la değişik Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi karşısında başarıya endeksli ücret sözleşmesi düzenlenemeyeceğini, başarısızlık halinde ücret alınmayacağı kaydının sözleşmeyi geçersiz kıldığını, taahhüde rağmen paranın tam iade edilmemesinin özen ve doğruluk kurallarına aykırı olduğunu belirterek itirazın reddi ile uyarma cezasının onanmasına karar vermiştir.

Şikâyetli avukat, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında müvekkiliyle, davanın kabulü veya sulhen sonuçlanması hâlinde hak edilecek bedelin belli bir yüzdesi oranında ek vekâlet ücreti ödenmesini öngören avukatlık ücret sözleşmesi düzenlemiştir. Kurul, bunun Kamulaştırma Kanununun yasak işler ve eylemleri düzenleyen 31. maddesindeki yasağa aykırı ve yoklukla malul olduğunu, avukatların yasanın öngörmediği ücret sözleşmeleri yapamayacağını belirterek, eylemi Avukatlık Kanunu 34 ve 134 ile TBB Meslek Kuralları 3 ve 4. maddelere aykırı bulmuş ve kınama cezasını onamıştır.

Şikâyetli avukat, ceza dosyasının temyiz aşaması için şikâyetçi ile, cezanın belirli bir düzeye indirilmesi ya da paraya çevrilmesi şartına bağlı, toplam 25.000 dolarlık başarıya endeksli ücret sözleşmesi düzenlemiş; 15.000 doları peşin almış, başarısızlık halinde iade taahhüdünde bulunmuştur. Kurul, 4667 sayılı Kanun değişikliğiyle Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesindeki başarıya göre ücret kararlaştırma imkânının kaldırıldığını, başarısızlıkta ücret alınmaması şartının ücretsiz iş kabulü yasağına ve haksız rekabete yol açtığını belirtmiş; uyarma cezasının onanmasına karar vermiştir.

Şikâyetçi, şikâyetli avukatla imzaladığı avukatlık ücret sözleşmesinde, davadan feragat, azil veya haklı nedenle istifa hâlinde her dava ve icra için vekâlet ücretinin tamamının ödenmesini öngören cezai şart hükmünün bulunduğunu ileri sürmüştür. Kurul, vazgeçme, anlaşma ve azlin iş sahibinin, istifanın ise avukatın doğal hakkı olduğunu, bu hâllerde avukatın ücretinin Avukatlık Kanunu'nda zaten korunduğunu belirterek, söz konusu düzenlemenin kanuna aykırı olduğunu kabul etmiş; itirazın reddi ile uyarma cezası verilmesine ilişkin baro disiplin kurulu kararının onanmasına karar vermiştir.

Şikâyetli avukat ile iş sahibi arasındaki ücret sözleşmesinde, ücretin çekle ödenmesi ve beklenen sonuç elde edilemezse alınan çek ve paraların aynen iade edilmesi kararlaştırılmıştır. Kurul, Avukatlık Yasası 164/1 hükmünü esas alarak, sonuç alınamadığında ücret ödenmemesi kaydının ücretsiz iş almak anlamına geldiğini, ücretsiz dava almanın ise istisnai olup baroya bildirime bağlı bulunduğunu, aksi davranışın haksız rekabet ve reklam yasağı kurallarını da ihlal ettiğini belirtmiştir. Eylem disiplin suçu sayılarak verilen uyarma cezası, aleyhe itiraz bulunmadığından onanmıştır.

Şikâyetli avukat, sigorta şirketinden tahsil ettiği poliçe teminatının bir bölümünü müvekkiline ödemiş, kalanını yazılı ücret sözleşmesi olmaksızın uhdesinde tutmuştur. Kurul, tarihsiz ibranameye ve azil sonrasında düzenlenen serbest meslek makbuzlarına itibar edilemeyeceğini, Avukatlık Kanunu'nun 163 ve 164. maddeleri uyarınca yazılı ücret sözleşmesi yoksa tarife üzerindeki ücretin genel hükümlere göre kanıtlanması gerektiğini belirtmiştir. Tarifenin çok üzerinde ücret alıkonulmasının disiplin suçu oluşturduğu saptanarak, aleyhe itiraz bulunmadığından kınama cezası onanmıştır.

Şikâyetli avukatın icra takibinde tahsil ettiği alacak hakkında müvekkiline hesap vermediği ve ödeme yapmadığı iddiasıyla açılan kovuşturmada eylem sabit görülerek uyarma cezası verilmiştir. Kurul, icra veznesinden çekilen paradan şikâyetçiye 4.000.00 TL ödendiğini, avukatlık ücreti olarak 8.205.00 TL alıkonulduğunu, nispi ücrete tabi işlerde Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi uyarınca %25 tavanın aşılamayacağını, şikâyetlinin hesap vermediğini ve usulsüz hapis hakkı kullandığını belirtmiş; eylem en az kınama gerektirse de aleyhe itiraz bulunmadığından kararı onamıştır.

Şikayetçi, iş davası açılması için şikayetliye vekaletname ve masraf verdiğini ancak davanın açılmadığını ileri sürmüş, Baro Disiplin Kurulu disiplin cezası verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Kurul, Avukatlık Kanunu'nun 163. maddesi uyarınca avukatlık sözleşmesinin serbestçe düzenlendiğini, yazılı olmayan sözleşmelerin genel hükümlere göre ispatlanacağını; olayda yazılı sözleşme bulunmadığı gibi karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarının ve ödeme iddiasının da kanıtlanmadığını belirterek kararın onanmasına hükmetmiştir.