Adana’da miras hukuku alanında sunduğumuz hizmetler, yasal mirasçılık tespitinden tenkis davalarına, vasiyetname düzenlemesinden miras paylaşımına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Yargıtay kararları ve güncel mevzuat ışığında, mirasla ilgili her türlü işlemde yanınızda durarak mirasçılar arasındaki anlaşmazlıkları çözmenize, haklarınızı korumanıza ve miras sürecini en hızlı şekilde tamamlamanıza yardımcı oluyoruz. Sürelerin doğru yönetimi, veraset ve intikal vergisinin hesaplanması ve miras paylaşımında adaletli bir sonuç için Adana’da miras hukuku konusunda uzmanlaşmış avukatlık hizmetimizden faydalanabilirsiniz.
1. Adana Miras Avukatı Size Hangi Davalarda Yardımcı Olur?
Adana’da uzman bir miras avukatı, mirasçılara mirasçılık belgesi, mirasın paylaşılması ve saklı payın korunması konularında kapsamlı hukuki destek sağlar; vasiyetname, tenkis, muris muvazaası ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında onları temsil eder. Avukat işin başından adımların sırasını ve süreleri planlar.
Adana’da bir anne ya da babanın geride bir ev, bir banka hesabı ve belki bir vasiyetname bırakarak öldüğünü düşünün. Aile, yasın ortasında kimlerin mirasçı olduğu, payların nasıl bölüneceği, borçlara ne olacağı ve hangi sürelerin işlediği sorularıyla karşılaşır.
Başlıca işlerimiz şunlardır:
- Noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi alınması.
- Mirasın paylaşılması ve dava öncesindeki zorunlu arabuluculuk dahil ortaklığın giderilmesi davaları.
- Mirasın reddi (mirasın reddi dilekçe örneği).
- Saklı payı korumak için tenkis davaları.
- Vasiyetname düzenlenmesi ve vasiyetnamenin iptali davaları (vasiyetnamenin iptali dava dilekçesi örnekleri).
- Tapu kaydının iptali için muris muvazaası davaları.
- Miras sebebiyle istihkak davaları.
- Tapuda intikal ile veraset ve intikal vergisi işlemleri.
Miras davalarının karmaşık yapısı, teknik terminolojisi ve duygusal boyutu nedeniyle, Adana’da uzman bir miras avukatıyla çalışmak, haklarınızın tam anlamıyla korunması için en doğru adımdır.
Kural olarak evet: miras davasını vekaletname verdiğiniz avukat aracılığıyla açabilir ve takip edebilirsiniz (HMK m.71/1). Sulh olmak, arabulucuya başvurmak ve davadan feragat etmek gibi işlemler için vekaletnamede açık yetki bulunmalıdır (HMK m.74/1); mirası reddetmek için gereken yetki 9. bölümde anlatılır.

2. Miras Hukuku Nedir? Kapsamı Nelerdir?
Miras hukuku, ölen kişinin terekesini kimlerin ve hangi paylarla kazanacağını, kişinin vasiyetle başkalarına ne bırakabileceğini, terekenin mirasçılara nasıl geçeceğini ve aralarında nasıl paylaşılacağını düzenler. Temel kuralları Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) Üçüncü Kitabında, 495 ile 682. maddeler arasında yer alır ve şu konuları kapsar:
- kimlerin yasal mirasçı olduğu ve her birinin payı;
- bazı mirasçılar için saklı payın korunması;
- vasiyetname yapılması;
- terekenin mirasçılara geçmesi;
- mirasın reddi;
- terekenin mirasçılar arasında paylaşılması;
- bağış ya da vasiyetler saklı payı zedelediğinde tenkis davası.
Mirasta Yabancılık Unsuru Varsa Türk Hukuku Uygulanır mı?
Türkiye’deki taşınmazlara mirasbırakanın vatandaşlığı ne olursa olsun Türk hukuku uygulanır; terekenin geri kalanı kural olarak mirasbırakanın milli hukukuna tabidir (5718 sayılı MÖHUK m.20/1). Bu yüzden Türk vatandaşı mirasbırakanın mirası genellikle Türk hukukuna göre belirlenir; mirasçının yabancı uyruklu olması ya da yurt dışında oturması bunu tek başına değiştirmez.
Mirasbırakan yabancı uyrukluysa ya da yurt dışında malı varsa, uygulanacak hukuk her mal ve konu için ayrıca incelenir. Bu sayfadaki paylar, süreler ve usuller Türk hukukuna göredir.
Mirasçılar Mirası Ne Zaman Kazanır?
Türk hukukunda yasal ve atanmış mirasçılar mirası, mirasbırakanın ölümüyle kendiliğinden ve bir bütün olarak kazanır. Mirasın reddi gibi kanundaki ayrık durumlar dışında mirasbırakanın borçlarından da kişisel olarak sorumlu olurlar (TMK m.599). Birden çok mirasçı terekeye kural olarak paylaşmaya kadar elbirliğiyle sahiptir (TMK m.640) ve her biri tereke borçlarının tamamından sorumludur (TMK m.641).
Mirasçılık belgesi mirasçıları ve paylarını gösterir (TMK m.598). Mirasla kazanılan taşınmaz tescilden önce de mirasçılarındır; ancak satış gibi tasarruf işlemleri için önce tapuya tescil gerekir (TMK m.705/2). Mirasla ilgili işlemler arasında vasiyetnamenin sulh hukuk mahkemesince açılması da bulunabilir (TMK m.596).
3. Yasal Mirasçılık ve Miras Payları Nasıl Belirlenir?
Türk hukukunda yasal mirasçılar, sağ kalan eş ile mirasbırakanın birbirini izleyen üç zümreden gelen en yakın hısımlarıdır: altsoy; ana, baba ve onların altsoyu; büyük ana, büyük baba ve onların altsoyu (TMK m.495-499). Her payın büyüklüğü birlikte kimlerin mirasçı olduğuna bağlıdır; eşle birlikte üçüncü zümre sınırlıdır. Mirasbırakan yasal ya da atanmış mirasçı bırakmazsa miras Devlete geçer (TMK m.501).
Yasal Mirasçılar Kimlerdir?
Sağ kalan eşin yanında yasal mirasçılar üç zümredeki hısımlardır; önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümreler mirasçı olmaz:
- Altsoy: çocuklar eşit pay alır; mirasbırakandan önce ölmüş çocuğun yerini kendi altsoyu alır.
- Ana, baba ve onların altsoyu: altsoy yoksa ana ve baba eşit pay alır; önce ölmüş ana ya da babanın yerini kardeşler gibi kendi altsoyu alır; bir tarafta mirasçı yoksa o tarafın payı öbür tarafa geçer.
- Büyük ana, büyük baba ve onların altsoyu: önceki iki zümrede mirasçı yoksa büyük ana ve büyük babalar mirasçı olur, ölmüş olanın yerini altsoyu alır; sağ kalan eş varken bu zümre büyük ana, büyük babalar ve onların çocuklarında durur.
Bu kurallar, eşin payından geriye kalanın paylaştırılmasını düzenler (TMK m.495-497).
Sağ Kalan Eş Mirastan Ne Kadar Pay Alır?
Sağ kalan eş, birlikte mirasçı olduğu hısımlara göre mirasın dörtte birini, yarısını, dörtte üçünü ya da tamamını alır (TMK m.499):
| Eşle birlikte mirasçı olanlar | Eşin payı |
|---|---|
| Altsoy | Dörtte bir |
| Altsoy yoksa ana, baba ya da onların altsoyu | Yarı |
| Önceki iki zümrede mirasçı yoksa büyük ana, büyük babalar ya da onların çocukları | Dörtte üç |
| Bu zümrelerden mirasçı yoksa | Tamamı |
Sağ kalan eş varken kuzenler yasal mirasçı olmaz (TMK m.497/5, m.499/3).
Sağ Kalan Eşin Mal Rejiminden Doğan Alacağı da Olabilir mi?
Evet, sağ kalan eşin ayrıca mal rejiminden doğan bir alacağı olabilir. Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma uygulanıyorsa rejim eşlerden birinin ölümüyle sona erer (TMK m.202, m.225/1). Mal rejimi sözleşmesiyle başka bir esas kabul edilmemişse her eş ya da mirasçıları, öbür eşin edinilmiş mallarının net değeri olan artık değerin yarısını ister; alacaklar takas edilir (TMK m.231, m.236/1, m.237). Evlilik 1 Ocak 2002’den önce yapılmışsa o tarihe kadarki dönem kural olarak önceki rejime tabidir (4722 sayılı Kanun m.10). Eşe ödenecek tutar tereke borcudur (Yargıtay 2. HD, 2025/2543 E.).
Miras Payları Uygulamada Nasıl Hesaplanır?
Uygulamada önce mirasçılar belirlenir, sonra yasal payları, borçlar ve varsa eşin mal rejiminden doğan alacağı düşüldükten sonraki net terekeye uygulanır. Aşağıdaki örnek, Türk hukukunun uygulandığını, payları değiştiren bir vasiyetname ya da miras sözleşmesi bulunmadığını ve sağ kalanların hepsinin mirasçı olabildiğini varsayar.
Adana’da oturan birinin geride eşini, iki çocuğunu ve kendisinden önce ölmüş üçüncü çocuğunun iki çocuğunu bıraktığını düşünün. Eş mirasın dörtte birini alır. Kalan dörtte üçlük kısım üç eşit kola bölünür: sağ çocukların her biri dörtte bir alır, iki torun ise ölen ebeveynlerinin kolunu sekizde birer paylaşır (TMK m.495, m.499/1).
4. Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?
Yasal mirasçılar mirasçılık belgesini (halk arasında veraset ilamı) sulh hukuk mahkemesinden ya da kanunun izin verdiği hallerde noterden alır (TMK m.598/1; Noterlik Kanunu m.71/A). Mirasçılardan biri Adana’da oturuyorsa başvuru Adana sulh hukuk mahkemesine yapılabilir (HMK m.384); mirasbırakan yurt dışında yerleşikse bu durum farklı olabilir, ayrıntısı 12. bölümde. Belge, örneğin mirasla kazanılan taşınmazın mirasçılar adına tapuya tescili için kullanılır (Tapu Sicili Tüzüğü m.20/1-a).
Mirasçılık Belgesi Noterden Alınabilir mi?
Yasal mirasçılar belgeyi noterden alabilir; ancak şu hallerde noter belge veremez:
- nüfus kayıtları mirasçıları göstermeye yetmiyorsa;
- belgenin verilmesi, örneğin tanık ya da bilirkişi dinlenmesi gerektiği için ya da talep yabancılık unsuru taşıdığı için yargılama gerektiriyorsa;
- belgeyi yabancılar istiyorsa.
Bu hallerde sulh hukuk mahkemesine başvurulur (Noterlik Kanunu m.71/B/3; noterlerce mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin yönetmelik m.5). Atanmış mirasçı ve vasiyet alacaklısı durumunu gösteren belgeyi yalnız mahkemeden alabilir; bunun için mirasçılar ya da öteki vasiyet alacaklıları, ölüme bağlı tasarruf kendilerine bildirildikten sonra bir ay içinde itiraz etmemiş olmalıdır (TMK m.598/2). Notere başvuru sözlü ya da yazılı yapılabilir (Noterlik Kanunu m.71/B/1).
Mirasçılık Belgesi Neyi Gösterir?
Mirasçılık belgesi mirasçıların kimler olduğunu ve paylarını gösterir; terekedeki malların listesi ya da değerlemesi değildir. Belgenin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK m.598/3). Menfaati zedelenen herkes noterin verdiği belgeye sulh hukuk mahkemesinde itiraz edebilir (Noterlik Kanunu m.71/C). Mahkemenin verdiği belge ise asliye hukuk mahkemesinde açılacak çekişmeli bir davayla iptal edilir (Yargıtay 7. HD, 2025/1414 E.). Bu dava mirasçılardan herhangi birinin oturduğu yer mahkemesinde de açılabilir (HMK m.11/3).
Mirasçılık Belgesi Almak İçin Süre Var mı?
Kanun mirasçılık belgesi başvurusu için süre öngörmez. Ancak mirası reddetme ve veraset ve intikal vergisi beyannamesi verme süreleri belgeyi beklemeden işler; bu yüzden belgeye erken başvurmak ve bu süreleri ayrıca izlemek gerekir (TMK m.606; 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.9).

5. Saklı Pay Nedir ve Hangi Mirasçılar İçin Geçerlidir?
Saklı pay, Türk hukukunda bir mirasçının yasal payının korunan kısmıdır. Altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eş, mirasçı oldukları takdirde bu korumadan yararlanır (TMK m.505, m.506). Başka hukuk sistemlerindeki zorunlu mirasçılığa benzer; ancak geçerli bir mirasçılıktan çıkarma gibi kanuni istisnaları vardır (TMK m.510).
Mirasbırakan vasiyetname ya da miras sözleşmesiyle yalnız geri kalan kısımda, yani tasarruf edilebilir kısımda (öğretide tasarruf nisabı) serbestçe tasarruf edebilir; saklı paylı mirasçı yoksa mirasının tamamında tasarruf edebilir (TMK m.505).
Saklı Pay Oranları Nedir?
Her saklı pay, mirasçının kendi yasal payının belirli bir oranıdır (TMK m.506):
| Mirasçı | Saklı pay, o mirasçının yasal payına oranla |
|---|---|
| Mirasçı olan altsoy | Yarısı |
| Mirasçı olan ana ya da baba | Dörtte biri |
| Altsoy ya da ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olan sağ kalan eş | Yasal payının tamamı |
| Büyük ana ve büyük baba zümresiyle birlikte ya da tek başına mirasçı olan sağ kalan eş | Dörtte üçü |
Aşağıdaki örnekler, sağlararası bağışların ya da başka denkleştirmelerin hesabı değiştirmediğini varsayar (TMK m.507-509). Üç çocuğu olan ve eşi bulunmayan biri bütün malvarlığını bir vakfa bırakırsa her çocuğun yasal payı üçte bir, saklı payı altıda birdir; eksik kalan kısmı tenkis davasıyla isteyebilirler (TMK m.560). Eş ile ana ve baba birlikte mirasçıysa ana ve babanın her birinin yasal payı dörtte bir, saklı payı terekenin on altıda biridir.
Kardeşlerin Saklı Payı Var mı?
Ölüm 10 Mayıs 2007 ya da sonrasında gerçekleşmişse kardeşlerin saklı payı yoktur. Kardeşler yine yasal mirasçı olabilir; ancak mirasbırakan vasiyetnameyle onları mirasın dışında bırakabilir (5650 sayılı Kanunla değişik TMK m.505, m.506). Daha önceki ölümlerde mirasçılık, ölüm tarihinde yürürlükte olan ve kardeşlere saklı pay tanıyan hükümlere göre belirlenir (4722 sayılı Kanun m.17; 5650 sayılı Kanun m.3).
Saklı Paylı Mirasçı Mirasçılıktan Çıkarılabilir mi?
Evet, ama yalnız istisnai olarak. TMK m.510’a göre mirasçı, mirasbırakana ya da onun yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse ya da mirasbırakana veya ailesine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse, saklı paylı mirasçı ölüme bağlı bir tasarrufla mirasçılıktan çıkarılabilir. Çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmelidir; mirasçı itiraz ederse sebebi, çıkarmadan yararlanan ispat eder. Aksi halde mirasçı saklı payını korur; mirasbırakan çıkarma sebebi hakkında açık bir yanılmayla hareket etmişse çıkarma geçersizdir (TMK m.512). Mirasçılıktan çıkarılanın altsoyu, o kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi kendi saklı payını isteyebilir (TMK m.511).
6. Tenkis Davası Nedir ve Ne Zaman Açılabilir?
Tenkis davası, mirasçının saklı payındaki eksikliği gidermek için açılan davadır. Saklı paylı mirasçı, ölümden sonra, tasarruf edilebilir kısmı aşan vasiyetname ya da miras sözleşmesi tasarruflarının veya tenkise tabi sağlararası kazandırmaların indirilmesini mahkemeden isteyebilir (TMK m.560, m.565, m.575).
Tam ve geçerli olarak mirasçılıktan çıkarılan mirasçı bu davayı açamaz (TMK m.511/1, m.512, m.513). Mirasçı ihtara rağmen dava açmazsa iflas idaresi ya da kanundaki koşulları taşıyan alacaklılar onun yerine dava açabilir (TMK m.562).
Hangi Bağış ve Vasiyetler Tenkis Edilebilir?
Vasiyetname ve miras sözleşmesi gibi ölüme bağlı tasarruflar, tasarruf edilebilir kısmı aşıyorsa tenkis edilebilir (TMK m.560). Karşılıksız sağlararası kazandırmalar ise yalnız şu hallerde tenkis edilir (TMK m.565):
- mirasçılık sıfatını kaybeden yasal mirasçıya miras payına mahsuben yapılan kazandırmalar;
- mirasbırakanın paylaşmada geri verilmemek kaydıyla altsoyuna yaptığı malvarlığı devirleri ya da borçtan kurtarmalar;
- alışılmışın dışında verilen çeyiz ve kuruluş sermayesi;
- miras haklarının ölümden önce tasfiyesi amacıyla yapılan kazandırmalar;
- mirasbırakanın serbestçe dönme hakkını saklı tutarak yaptığı bağışlamalar;
- ölümden önceki bir yıl içinde, adet üzere verilen hediyeler dışında yapılan bağışlamalar;
- saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yapıldığı açık olan kazandırmalar.
Hayat sigortasının kendi kuralı vardır. Mirasbırakan kendi ölümünde ödenmek üzere üçüncü kişi lehine hayat sigortası yaptırmışsa, böyle bir lehdarı sonradan belirlemişse ya da sigorta alacağını karşılıksız devretmişse, sigorta alacağının ölüm tarihindeki satın alma değeri tenkis edilebilir (TMK m.567).
Tenkis, saklı pay tamamlanıncaya kadar önce ölüme bağlı tasarruflardan, bu yetmezse en yenisinden en eskisine doğru tenkise tabi sağlararası kazandırmalardan yapılır. Kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernek ve vakıflara yapılan kazandırmalar en son tenkis edilir (TMK m.570).
Tenkis Davası Açma Süresi Nedir?
Dava hakkı, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrenmesinden başlayarak bir yıl geçince düşer. Her halde vasiyetnamelerde sulh hukuk mahkemesinin vasiyetnameyi açtığı tarihten, öteki tasarruflarda ölümden başlayarak on yıl geçince düşer (TMK m.571/1, m.575, m.596). Bunlar hak düşürücü sürelerdir.
Bir tasarrufun iptali öncekinin yeniden yürürlüğe girmesini sağlarsa süreler iptal kararının kesinleştiği tarihte işlemeye başlar (TMK m.571/2). Tenkis, örneğin vasiyet alacaklısı mirasçılara karşı vasiyetin yerine getirilmesi davası açtığında, def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir (TMK m.571/3).
Tenkis Davası Muris Muvazaası Davasından Nasıl Ayrılır?
Tenkis, tasarruf edilebilir kısmı aşan geçerli bağış ya da vasiyetleri indirir (TMK m.560). Muris muvazaası davası ise mirasbırakanın tapulu taşınmazını satış ya da ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi göstererek mirasçılardan mal kaçırmak için yaptığı gizli bağış iddiasıyla tapu kaydının iptalini ister. Bu davayı saklı payı olmasa da miras hakkı çiğnenen her mirasçı açabilir (Yargıtay İBGK, 1974/1 E.).
Saklı paylı mirasçı aynı davalıya karşı ikinci sırada tenkis talebinde de bulunabilir; mahkeme bu talebi ancak asıl talebi esastan reddederse inceler (HMK m.111).
7. Adana’da Miras Davaları Ne Kadar Sürer?
Sabit bir süre yoktur; süre dava türüne, taraf sayısına, terekeye, bilirkişi incelemesine ve tarafların anlaşıp anlaşmamasına bağlıdır. Adana adliyesinin 2025 faaliyet raporu (Adana Adalet Komisyonu Faaliyet Raporu), her mahkemenin en sık baktığı on dava türü için ortalama bitirilme süresini veriyor. Tablo, merkezdeki Adana mahkemelerinin sıfırdan büyük en düşük ve en yüksek ortalamalarını gösterir:
| Dava türü | Mahkeme | Mahkeme ortalamalarının en düşüğü ve en yükseği, 2025 |
|---|---|---|
| Mirasçılık belgesi | Sulh hukuk mahkemeleri | 21 ile 110 gün (yaklaşık 3 hafta ile 4 ay) |
| Mirastan doğan ortaklığın giderilmesi | Sulh hukuk mahkemeleri | 164 ile 1.525 gün (yaklaşık 5 ay ile 4 yıl) |
| Muris muvazaası | Asliye hukuk mahkemeleri | 237 ile 879 gün (yaklaşık 8 ay ile 2,5 yıl) |
Bunlar mahkeme ortalamalarıdır; yeni bir dava ya da kanun yolu için tahmin değildir. Mirasçılık belgesinde bir mahkemenin açıklanmayan 0 günlük değeri dışarıda bırakıldı. Raporda tenkis ve vasiyetname iptali davaları için rakam yok. Dosyanıza özel süre öngörüsünü ön görüşmede paylaşırız.
Ortaklığın Giderilmesi Davasından Önce Arabuluculuk Ne Kadar Sürer?
Kanuna göre arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten başlayarak üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hallerde en fazla bir hafta uzatılabilir (6325 sayılı HUAK m.18/A/9). Bu bir yasal üst sınırdır, ortalama değildir. Karşı taraf en geç ilk toplantıda arabuluculuk bürosunun yetkisine itiraz ederse sulh hukuk mahkemesi karar verir ve süreler yeni görevlendirmeden işler (HUAK m.18/A/8).
Arabuluculukta varılan paylaşma anlaşmasına ayrıca sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir (HUAK m.18/B/3). Bu şerhleri veren merkez Adana mahkemelerinin 2025 ortalamaları 35 ile 69 gün arasındadır; bu rakamlar yalnız miras paylaşımını değil, bütün arabuluculuk anlaşmalarını kapsar.
8. Vasiyetname Türleri ve Geçerlilik Şartları Nelerdir?
Türk hukukunda üç vasiyetname şekli vardır: resmi, el yazılı ve sözlü; sözlü vasiyet yalnız olağanüstü durumlar öteki ikisini engellediğinde yapılabilir (TMK m.531, m.539). Vasiyetname ayrıca tasarruf ehliyeti ve serbest iradeyle yapılmalı, içeriği hukuka uygun olmalıdır. Bu şartları taşımayan vasiyetname kural olarak kendiliğinden hükümsüz değildir; iptalde menfaati olan mirasçı ya da vasiyet alacaklısı mahkemeden iptalini isteyebilir (TMK m.557, m.558). Adana’da miras davalarında sıklıkla karşılaşılan anlaşmazlıkların önemli bir kısmı da vasiyetnamelerin geçerliliği ya da yorumlanmasıyla ilgilidir.
Resmi Vasiyetnamenin Şekil Şartları Nelerdir?
Resmi vasiyetnameyi iki tanığın katılmasıyla sulh hakimi, noter ya da kanunla yetkili kılınmış başka bir görevli düzenler (TMK m.532). Olağan adımlar şunlardır (TMK m.533, m.534):
- mirasbırakan arzularını memura bildirir, memur vasiyetnameyi yazar ya da yazdırır;
- mirasbırakan vasiyetnameyi okur ve imzalar, memur tarih koyarak imzalar;
- hemen ardından mirasbırakan, memurun huzurunda iki tanığa vasiyetnameyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini beyan eder;
- tanıklar bu beyanın kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazar ya da yazdırır ve imzalar.
Mirasbırakan vasiyetnameyi okuyamaz ya da imzalayamazsa memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur, mirasbırakan da son arzularını içerdiğini beyan eder; tanıkların imzalı beyanı bu okumayı da doğrular (TMK m.535). Tanık olamayanlar arasında mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri, bu kişilerin eşleri ve okur yazar olmayanlar vardır (TMK m.536).
El Yazılı Vasiyetnamenin Şekil Şartları Nelerdir?
El yazılı vasiyetname, yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılmalı ve imzalanmalıdır (TMK m.538/1). Daktiloyla ya da bilgisayarla yazılıp elle imzalanan bir belge bu şartı karşılamaz. Vasiyetname saklanmak üzere açık ya da kapalı olarak notere, sulh hakimine ya da yetkili memura bırakılabilir (TMK m.538/2).
Sözlü Vasiyet Ne Zaman Yapılabilir?
Sözlü vasiyet, yalnız yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık ya da savaş gibi olağanüstü durumlar mirasbırakanın resmi ya da el yazılı vasiyetname yapmasını engellediğinde yapılabilir (TMK m.539/1). Mirasbırakan son arzularını iki tanığa anlatır ve onlardan bunları yazmalarını ister; okur yazar olma koşulu dışında resmi vasiyetnamedeki tanık yasakları burada da geçerlidir (TMK m.539/2-3). Olağan usulde tanıklar vakit geçirmeden şöyle hareket eder (TMK m.540):
- biri arzuları yer ve tarihle hemen yazar, imzalar ve öbür tanığa imzalatır; belgeyi birlikte sulh ya da asliye hukuk mahkemesine verirler;
- ya da doğrudan böyle bir mahkemeye gidip arzuları tutanağa geçirtirler.
Her iki yolda da hakime, mirasbırakanı ehil gördüklerini ve arzularını olağanüstü durum içinde anlattığını beyan ederler. Mirasbırakan için başka şekilde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bunun üzerinden bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer (TMK m.541).
Vasiyetname Hangi Sebeplerle İptal Edilebilir?
Vasiyetname dört sebeple iptal edilebilir (TMK m.557):
- mirasbırakanın yapma anında tasarruf ehliyeti yoksa;
- yanılma, aldatma, korkutma ya da zorlama sonucu yapılmışsa;
- içeriği ya da bağlandığı koşul veya yükleme hukuka ya da ahlaka aykırıysa;
- kanunun öngördüğü şekle uyulmadan yapılmışsa.
İptalde menfaati olan mirasçı ya da vasiyet alacaklısı vasiyetnamenin tamamının ya da bir kısmının iptalini isteyebilir (TMK m.558). Süreler 10. bölümde anlatılır. Vasiyetname yalnız saklı payı zedeliyorsa yol iptal değil tenkis davasıdır (TMK m.560); ayrıntısı 6. bölümde.

9. Miras Reddi Nasıl Yapılır ve Sonuçları Nelerdir?
Miras, ölümden sonra yasal süre içinde sulh hukuk mahkemesine yapılan kayıtsız ve şartsız bir beyanla reddedilir (TMK m.605/1, m.609). Reddedilmezse mirasçılar kural olarak mirasbırakanın borçlarından kişisel ve müteselsilen sorumlu olur (TMK m.599/2, m.641/1). Ödemeden aciz bazı terekelerde miras, hiçbir beyan olmadan reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2). Ret üzerine pay öteki mirasçılara geçer ya da tereke tasfiye edilir; reddeden mirasçı kural olarak artık tereke borçlarından sorumlu olmaz (TMK m.611-613, m.618). Borçlu terekelerde mirasçıyı korumak için hayati önem taşıyan ret, Adana’daki miras dosyalarında da sıklıkla başvurulan bir yoldur.
Mirası Reddetme Süresi Nedir?
Beyanla ret için olağan süre üç aydır (TMK m.606). Yasal mirasçıda süre, mirasbırakanın ölümünü öğrendiği tarihten; vasiyetname ile atanmış mirasçıda ise kendisini atayan tasarrufun resmen bildirildiği tarihten işler.
Ret Süresi Daha Geç Başlayabilir ya da Uzatılabilir mi?
Evet. Yasal mirasçı mirasçı olduğunu sonradan öğrendiğini ispat ederse süre o tarihten başlar (TMK m.606). Tereke koruma önlemi olarak yazılmışsa süre, sulh hakiminin yazımın bittiğini mirasçılara bildirmesiyle başlar (TMK m.607). Başkaları reddettiği için mirasçı olanlar, reddi öğrenmelerinden başlayarak üç ay içinde reddedebilir (TMK m.608/3). Önemli sebeplerin varlığında sulh hakimi süreyi uzatabilir ya da yeni bir süre tanıyabilir (TMK m.615).
Mirasın Reddi Nasıl Beyan Edilir?
Sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı, kayıtsız ve şartsız bir beyanda bulunulur (TMK m.609/1-2). Hakim beyanı tutanağa geçirir. Süresinde yapılan ret, mirasın açıldığı yerin sulh hukuk mahkemesindeki özel kütüğe yazılır; mirasçı isterse reddi gösteren bir belge alır (TMK m.609/3-4). Vekaletnamesinde mirası reddetme yetkisi açıkça bulunan vekil de beyanda bulunabilir; vekaletname ret tutanağına eklenir (Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük m.39).
Miras Ne Zaman Beyan Olmadan Reddedilmiş Sayılır?
Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2). Mirasçılar bunu asliye hukuk mahkemesinde tespit ettirebilir. Mahkeme terekenin ölüm tarihindeki aktif ve pasifini karşılaştırır ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen bir işlem yapıp yapmadığını araştırır; bu istem üç aylık ret süresine bağlı değildir (Yargıtay 7. HD, 2025/109 E.).
Ret Hakkı Hangi Hallerde Kaybedilir?
Beyanla ret süresini kaçıran mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur (TMK m.610/1); hükmen ret ayrı bir kuraldır. Süre dolmadan da mirasçı olarak tereke işlerine olağan yönetimi ve mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekeni aşacak biçimde karışan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendine maleden mirasçı ret hakkını kaybeder (TMK m.610/2). Yalnız zamanaşımı ya da hak düşürücü sürenin dolmasını önlemek için dava açmak ve icra takibi başlatmak ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK m.610/3).
Mirası Reddedenin Payı Kime Geçer?
Yasal mirasçının payı kural olarak, o kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi hak sahiplerine geçer; bu yüzden reddeden çocuğun payı onun altsoyuna geçebilir ve altsoyun da kendi ret süresi vardır (TMK m.608/3, m.611/1). İki özel kural vardır. Ölüm tarihinde mirasçı olan altsoyun tamamı reddederse payları, mirası reddetmemiş sağ kalan eşe geçer (TMK m.613). Ölüm tarihinde mirasçı olan en yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse sulh hukuk mahkemesi terekeyi iflas hükümlerine göre tasfiye eder ve artan değeri, reddetmemişler gibi hak sahiplerine verir (TMK m.612). Ret, payın kime geçeceği koşuluna bağlanamaz (TMK m.609/2).
Mirası Reddeden Borçlardan Sorumlu Olur mu?
Kural olarak hayır: mirası geçerli olarak reddeden, tereke borçlarından sorumlu olmaz (TMK m.611/1). Mirasbırakan ölüm tarihinde borçlarını ödemekten acizse istisna vardır. Böyle bir mirası reddedenler, ölümden önceki beş yıl içinde mirasbırakandan aldıkları ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde onun alacaklılarına karşı sorumludur. Olağan eğitim ve öğrenim giderleri ile adet üzere verilen çeyiz bu sorumluluğun dışındadır; iyiniyetli mirasçılar yalnız geri verme zamanındaki zenginleşmeleri ölçüsünde sorumlu olur (TMK m.618).
10. Miras Davalarında Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler Nelerdir?
Miras işlerinde tek bir süre yoktur: süre ve başlangıcı talebe ya da işleme göre değişir. Bu süreleri kaçırmak haklarınızın kalıcı olarak kaybına yol açabilir. Türk Medeni Kanunu’ndaki başlıca süreler şunlardır:
| Talep ya da işlem | Süre ve türü | Başlangıç ya da koşul |
|---|---|---|
| Beyanla ret (TMK m.606) | Olağan olarak 3 ay | Yasal mirasçıda ölümün öğrenilmesi; vasiyetname ile atanmış mirasçıda atayan vasiyetnamenin resmen bildirilmesi |
| Tenkis davası (TMK m.571) | Öğrenmeden 1 yıl, en çok 10 yıllık dış sınırla; hak düşürücü süreler | 1 yıl, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden; 10 yıl, vasiyetnamede açılmadan, öteki tasarruflarda ölümden; bir tasarrufun iptali öncekini yürürlüğe sokarsa süreler iptal kararının kesinleşmesinden |
| Vasiyetnamenin ya da başka bir ölüme bağlı tasarrufun iptali (TMK m.559) | Öğrenmeden 1 yıl; dış sınır iyiniyetli davalıya karşı 10, iyiniyetli olmayana karşı 20 yıl; hak düşürücü süreler | 1 yıl, tasarrufun, iptal sebebinin ve hak sahipliğinin öğrenilmesinden; dış sınırlar vasiyetnamede açılmadan, öteki tasarruflarda mirasın geçmesinden |
| Miras sebebiyle istihkak (TMK m.639) | İyiniyetli davalıya karşı 1 yıl, en çok 10 yıllık dış sınırla; iyiniyetli olmayana karşı 20 yıl; zamanaşımı süreleri | İyiniyetli davalıya karşı 1 yıl, mirasçı olunduğunun ve davalının terekeyi ya da tereke malını elinde bulundurduğunun öğrenilmesinden; 10 yıl, ölümden ya da vasiyetnamenin açılmasından |
| Vasiyet alacaklısının davası (TMK m.602) | 10 yıl; zamanaşımı süresi | Vasiyetin öğrenilmesi ya da vasiyet borcu daha sonra muaccel oluyorsa muacceliyet tarihi |
| Terekenin paylaşılması (TMK m.642, m.643) | Genel bir dava süresi yok | Sözleşme ya da kanundan doğan ortaklığı sürdürme yükümlülüğü, sulh hakiminin ertelemesi ve cenin nedeniyle erteleme saklı |
Tenkis ve hükümsüzlük def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir (TMK m.559/2, m.571/3). Beyanla retteki geç başlangıçlar, uzatma ve ödemeden aciz terekelere özgü kural 9. bölümde; muris muvazaası 11. bölümde; paylaşmaya alınmayan mirasçının diğer mirasçılara karşı hangi davasının zamanaşımına bağlı olmadığı 15. bölümde anlatılır.
Hak Düşürücü Süre ile Zamanaşımı Arasındaki Fark Nedir?
Hak düşürücü süre dava hakkını sona erdirir ve mahkeme bunu kendiliğinden dikkate alır; zamanaşımı ise ancak davalı ileri sürerse talebin önüne geçer (TBK m.161, TMK m.5 yoluyla). İptal ve tenkis süreleri hak düşürücüdür; yargılamada mahkeme, temyizde Yargıtay bunları kendiliğinden gözetir, ancak hükümsüzlük ya da tenkis def’i yoluyla yine ileri sürülebilir (TMK m.559, m.571; Yargıtay 7. HD, 2025/1071 E.). Miras sebebiyle istihkak ve vasiyet alacaklısının davası zamanaşımına tabidir (TMK m.602, m.639).
Mirasın Paylaşılmasını İstemek İçin Süre Var mı?
Hayır. Sözleşme ya da kanun gereği ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça her mirasçı her zaman paylaşmayı isteyebilir (TMK m.642/1). Paylaşmanın hemen yapılması malın ya da terekenin değerini önemli ölçüde azaltacaksa sulh hakimi bir mirasçının istemi üzerine paylaşmayı erteleyebilir (TMK m.642/3). Mirasın açıldığı tarihte mirasçı olabilecek bir cenin varsa paylaşma doğuma kadar ertelenir (TMK m.643/1).
11. Muris Muvazaası Nedir ve Nasıl İspatlanır?
Muris muvazaası, mirasbırakanın mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla tapuda kayıtlı taşınmazını karşı tarafla anlaşarak satış ya da ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi gösterdiği, gerçekte ise bağışladığı işlemdir. Mirasçılar tapu kaydının iptalini ve taşınmazın miras paylarına göre tescilini dava edebilir. Muvazaayı ve amacını ispat etmeleri gerekir; tanık dahil her türlü delil kullanılabilir (Yargıtay HGK, 2023/493 E.).
Muris Muvazaası Davasını Kimler Açabilir?
Saklı payı olsun olmasın, miras hakkı çiğnenen her mirasçı bu devre itiraz edebilir (Yargıtay İBGK, 1974/1 E.). Muvazaa ispatlanınca görünüşteki sözleşme hüküm doğurmaz; çünkü tarafların gizlemek için kullandığı sözcükler değil, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır (TBK m.19/1). Gizlenen bağış da geçersizdir; çünkü taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan bir sözleşmenin gerektirdiği resmi şekilde yapılmamıştır (TMK m.706/1).
Mahkeme Devrin Muvazaalı Olup Olmadığını Nasıl Değerlendirir?
Mahkeme, mirasbırakanın gerçek iradesini duraksamaya yer bırakmadan ortaya koymak için bütün delilleri ve olguları birlikte değerlendirir. Bir yakına yapılan devir tek başına muvazaa sayılmaz: mirasbırakanın mirasçılardan mal kaçırma amacı yoksa bu iddia reddedilir (Yargıtay HGK, 2023/493 E.). Değerlendirilen emareler arasında şunlar vardır:
- mirasbırakanın işlem için haklı ve makul bir nedeni olup olmadığı;
- görünüşte satışta alıcının taşınmazı satın alma gücü;
- görünüşte satışta bildirilen bedel ile taşınmazın sözleşme tarihindeki gerçek değeri arasındaki fark;
- mirasbırakanın taraflarla kişisel ilişkisi;
- ülkenin ve yörenin gelenekleri, toplumsal eğilimler ve olayların olağan akışı.
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi olarak gösterilen devirde mahkeme ayrıca mirasbırakanın sözleşme tarihindeki yaşını, sağlığını, aile durumunu ve malvarlığını, devredilen kısmın malvarlığının makul sınırı içinde kalıp kalmadığını gözetir (Yargıtay 1. HD, 2025/4965 E.).
Muris Muvazaası Davası İçin Süre Var mı?
Kural olarak hayır: muris muvazaasına dayanan dava hak düşürücü süreye ya da zamanaşımına bağlı değildir (Yargıtay HGK, 2023/493 E.). Kadastro bunu değiştirebilir. Kadastro tutanaklarının kesinleşmesinden başlayarak on yıl geçince, bu tutanaklara kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz edilemez ve dava açılamaz (3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12/3). Mirasçılar için belirleyici tarih, mirası kazandıkları ölüm tarihidir: mirasbırakan kadastrodan sonra ölmüşse, devir daha eski olsa bile bu engel uygulanmaz (Yargıtay 1. HD, 2025/1345 E.).
12. Adana’da Miras Davaları ve Başvurular İçin Neler Gerekir?
Gereken belgeler işe göre değişir; genellikle ölüm kaydı, mirasçıları gösteren nüfus kayıtları, mirasçılık belgesi, tapu ve banka kayıtları gibi tereke belgeleri ve varsa vasiyetname gerekir. Kanun tek bir liste öngörmez; belgeler o başvuru ya da dava için toplanır. Hangi mahkemenin bakacağı ve bunun bir Adana mahkemesi olup olmadığı, işin türüne ve mirasbırakanın son yerleşim yeri, mirasçının oturduğu yer ya da taşınmazın bulunduğu yer gibi bir bağlantı noktasına göre belirlenir.
İlk Görüşmeye Hangi Belgeleri Getirmelisiniz?
Elinizdeki belgeleri getirin: ölüm kaydı, varsa mirasçılık belgesi, tapu ve banka bilgileri, varsa vasiyetname ya da bağış belgeleri. Bazı belgeler eksikse ya da henüz mirasçılık belgesi alınmamışsa da ön görüşmeye gelebilirsiniz. Hangi belgelerin gerektiğini ve mirasçılık belgesi dahil bunların nasıl alınacağını birlikte planlarız.

Mahkeme ve Noter Başvuruları İçin Hangi Belgeler Gerekir?
Noterden mirasçılık belgesi istenirken mirasçılar nüfus kayıtlarından belirlenir: başvuranın sunduğu güncel nüfus kayıt örnekleri ya da noterin elektronik ortamda aldığı, alamazsa nüfus müdürlüğünden yazıyla istediği kayıtlar esas alınır (noterlerce mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin yönetmelik m.4/2). Dava, olguları özetleyen, her olgunun hangi delille ispat edileceğini gösteren ve talep sonucunu açıkça belirten bir dilekçeyle açılır (HMK m.119/1). Avukat, noterce onaylanan ya da düzenlenen vekaletnameyi ya da kendisinin onayladığı örneğini sunmak zorundadır (HMK m.76/1). Talebe göre bağış belgeleri, tapu ya da banka kayıtları eklenir.
Banka ve Tapu Müdürlüğü Mirasçılardan Ne İster?
Tapu müdürlüğü mirasla kazanılan taşınmazı mirasçılık belgesine dayanarak mirasçılar adına tescil eder; işlemi vekil yapacaksa işi kapsayan ve mirasçının imzasını taşıyan noter vekaletnamesi gerekir (Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4, m.20/1-a). Tescil veraset ve intikal vergisinin tahakkukunu beklemez; ancak taşınmaz, ona düşen vergi ödenip vergi dairesi ilişik kesme belgesi vermedikçe ya da vergi dairesi teminatı kabul etmedikçe başkasına devredilemez (7338 sayılı Kanun m.19). Bankalar mirasçılara ödeme yapmadan önce verginin ödendiğini gösteren vergi dairesi tasdiknamesi ister; tasdikname yoksa vergi karşılığı yüzde 5 kesinti yapıp kalanı ödeyebilir (7338 sayılı Kanun m.17).
Hangi Miras Davasına Hangi Mahkeme Bakar?
Çekişmesiz işlere ve paylaşma davalarına sulh hukuk mahkemesi, öteki miras davalarına kural olarak asliye hukuk mahkemesi bakar (HMK m.2/1, m.4/1-b, m.383).
| İş | Mahkeme ya da noter | Yer |
|---|---|---|
| Mirasçılık belgesi ya da beyanla ret | Sulh hukuk mahkemesi; kanunun izin verdiği hallerde noter de mirasçılık belgesi verebilir | Mahkeme başvurusunda kural olarak başvuranın ya da bir ilgilinin oturduğu yer (HMK m.384) |
| Tereke için koruma önlemleri ve vasiyetnamenin açılması | Sulh hukuk mahkemesi | Mirasbırakanın son yerleşim yeri (TMK m.589) |
| Terekenin resmi defterinin tutulması | Sulh hukuk mahkemesi | Mirasbırakanın son yerleşim yeri (Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük m.40) |
| Mirastan kalan taşınmazda ortaklığın giderilmesi | Zorunlu arabuluculuktan sonra sulh hukuk mahkemesi (6325 sayılı HUAK m.18/B) | Taşınmazın bulunduğu yer, kesin yetki (HMK m.12/1) |
| Terekenin tamamının paylaşılması | Zorunlu arabuluculuktan sonra sulh hukuk mahkemesi | Mirasbırakanın son yerleşim yeri, kesin yetki (HMK m.11/1-a) |
| Vasiyetnamenin ya da başka bir ölüme bağlı tasarrufun iptali veya tenkisi, miras sebebiyle istihkak, paylaşma sözleşmesinin geçersizliği | Asliye hukuk mahkemesi | Mirasbırakanın son yerleşim yeri, kesin yetki (HMK m.11/1-a) |
| Tapu kaydının iptali için muris muvazaası davası | Asliye hukuk mahkemesi | Taşınmazın bulunduğu yer, kesin yetki (HMK m.12/1) |
Birden çok taşınmaza ilişkin ortaklığın giderilmesi ya da muris muvazaası davası, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde açılabilir (HMK m.12/3; Yargıtay HGK, 2017/2616 E.). Mirasbırakan yurt dışında yerleşikse; terekenin paylaşılması, iptal, tenkis ve istihkak gibi son yerleşim yerine bağlanan davalar ve çoğu zaman mirasçılık belgesi başvuruları, onun Türkiye’deki son yerleşim yerinde, o yoksa tereke malının bulunduğu yerde görülür (5718 sayılı MÖHUK m.43/1; Yargıtay 5. HD, 2025/13170 E.).
13. Miras Hukukunda Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Adana’da miras avukatları olarak dava ve işlemlerde en sık karşılaştığımız hatalar; süreler, vasiyetnamenin şekil şartları, sürüncemede kalan paylaşma uyuşmazlıkları, avukat seçimi ve tapu ile bankanın istediği belgelerle ilgilidir:
- Özellikle mirası reddetme ya da tenkis davası açma süresini kaçırmak, ret ya da dava hakkını kaybettirebilir (TMK m.571, m.610/1); ayrıntısı 9. ve 10. bölümde.
- El yazılı vasiyetnamede tam tarih ya da imza gibi şekil şartlarını gözden kaçırmak, vasiyetnamenin mahkemece iptaline yol açabilir (TMK m.538/1, m.557); ayrıntısı 8. bölümde.
- Paylaşma uyuşmazlığını çözümsüz bırakmak, tereke mallarının yönetimi ya da satışı kararlarını geciktirebilir: mallar mirasçıların elbirliği mülkiyetinde kaldıkça bu kararlar kural olarak bütün mirasçıların oybirliğini gerektirir (TMK m.640/2, m.702/2); ayrıntısı 14. bölümde.
- Miras hukukunda uzman olmayan avukatlarla çalışmak, karmaşık miras davalarında deneyimsizlik yüzünden yanlış stratejilere yol açabilir; ayrıntısı 16. bölümde.
- Tapu ya da banka işlemine, o işlemin istediği belgeleri kontrol etmeden başlamak sorun çıkarabilir (Tapu Sicili Tüzüğü m.20/1-a; 7338 sayılı Kanun m.17, m.19); ayrıntısı 12. bölümde.
14. Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Mirasçılar, kanun ya da sözleşme ortaklığı sürdürmeyi gerektirmedikçe mirası anlaşarak ya da anlaşamazlarsa mahkeme yoluyla paylaşabilir (TMK m.642/1). Anlaşarak bazı malları ortak bırakabilir ya da elbirliği mülkiyetini belirli paylarla paylı mülkiyete çevirebilirler (TMK m.676). Tek bir mirasçı da bu dönüşümü mahkemeden isteyebilir (TMK m.644). Anlaşma yoksa her mirasçı, önce arabulucuya başvurduktan sonra sulh hukuk mahkemesinden paylaşma isteyebilir (TMK m.642/2; HUAK m.18/B/1-b).
Mirasçılar Mirası Anlaşarak Nasıl Paylaşır?
Bütün mirasçılar birlikte, malları aralarında paylaştırıp fiilen alarak ya da ancak yazılı yapılırsa geçerli olan bir paylaşma sözleşmesiyle mirası paylaşabilir (TMK m.640/2, m.676/1, m.676/3). Aksi kararlaştırılmadıkça yalnız bazı malları paylaşabilir, bazılarını ortak bırakabilir ya da malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetini miras payları oranında paylı mülkiyete çevirebilirler (TMK m.642/1, m.646/2, m.676/2). Mirasçı payını başka bir mirasçıya yazılı sözleşmeyle, üçüncü bir kişiye ise noterde düzenlenen sözleşmeyle devredebilir; üçüncü kişi paylaşmaya katılamaz, yalnız mirasçıya düşecek payı isteyebilir (TMK m.677).
Anlaşmalı Paylaşmanın Tapuya Tescili İçin Ne Gerekir?
Paylaşma sözleşmesi noterde düzenlenmişse taşınmazın mirasçı adına tescili için yetki içermelidir. Sözleşme yalnız yazılı yapılmış, imzalar noterce onaylanmamışsa bütün mirasçıların; imzaların bir kısmı onaylanmışsa imzası onaylanmamış olanların tescil istemesi gerekir (Tapu Sicili Tüzüğü m.20/1-c).
Mirasçılar taşınmazın devrinde arabuluculukta anlaşmışsa, anlaşmaya önce taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesince icra edilebilirlik şerhi verilmelidir. Sonra taraflardan biri tescil isteyebilir; tapu müdürlüğü gerekli incelemeyi yaptıktan sonra resmi senet düzenlemeden tescil eder (HUAK m.18/B/3, m.18/B/5).
Ortaklığın Giderilmesi Davasından Önce Arabuluculuk Zorunlu mu?
Evet. Mirasçı, 1 Eylül 2023’ten beri tereke mallarının paylaştırılması ya da mirasçılar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasını açmadan önce arabulucuya başvurmak zorundadır (HUAK m.18/B/1-b). Başvurmadan açılan dava usulden reddedilir; davacı anlaşamama son tutanağını dilekçeye eklemelidir (HUAK m.18/A/2). Anayasa Mahkemesi, bu şartın ortaklığın giderilmesine uygulanmasına yönelik itirazı reddetti (2023/178 E.). Şart tenkis, vasiyetnamenin iptali, miras sebebiyle istihkak ve muris muvazaası davalarını kapsamaz; bunlar kanunun saydığı uyuşmazlıklar arasında değildir. Arabuluculuğun süresi 7. bölümde anlatılır.
Mahkeme Mirası Nasıl Paylaştırır?
Ortaklığın giderilmesi davasında sulh hukuk mahkemesi tereke mallarını olanak varsa aynen, yoksa satış yoluyla paylaştırır (TMK m.642/2; HMK m.4/1-b). Bir mirasçının istemi üzerine hakim, terekenin tamamını ve her bir malı göz önünde tutarak, olanak varsa her taşınmazın tamamını bir mirasçıya verir; değer farkları mirasçılar arasında para ödenmesiyle denkleştirilir (TMK m.642/2). Dava basit yargılama usulüyle görülür (HMK m.316/1-a). Hangi mahkemenin yetkili olduğu 12. bölümde, paylaşmanın ertelenmesi 10. bölümde anlatılır.
15. Mirasçı Olduğunu Bilmeyenler İçin Hukuki Süreç Nasıl İşler?
Mirasçı olduğunu bilmemek tek başına mirası kaybettirmez: mirasçılar mirası ölümle kazanır (TMK m.599/1). Başkalarının elindeki tereke mallarını, talebin türüne ve varsa süresine göre yine isteyebilirsiniz. Mirasçı olduğunuzu öğrenmek, birinin tereke malını elinde tuttuğunu öğrenmek ve payınızı zedeleyen bir işlemi öğrenmek ayrı olaylardır; her öğrenme yeni bir süre başlatmaz. Ölümden ya da vasiyetnamenin açılmasından sayılan dış sınırlar siz bilmeseniz de işler (TMK m.571, m.639). Ret süresinin hangi hallerde daha geç başlayabileceği 9. bölümde anlatılır.
Tereke Başkalarının Elindeyse Payınızı İsteyebilir misiniz?
Evet. Tereke mallarını elinde bulunduran kişiye karşı, mirasçılıktaki üstün hakkınıza dayanarak miras sebebiyle istihkak davası açabilirsiniz; mahkeme mirasçılık uyuşmazlıklarını da bu davada çözer (TMK m.637). İyiniyetli davalıya karşı zamanaşımı, mirasçı olduğunuzu ve onun malı elinde bulundurduğunu öğrenmenizden başlayarak bir yıl, her halde ölümden ya da vasiyetnamenin açılmasından başlayarak on yıldır; iyiniyetli olmayana karşı yirmi yıldır (TMK m.639).
Paylaşmaya alınmamış, mirasçılığı çekişmesiz ya da belirlenmiş bir mirasçı, diğer mirasçılara karşı adi istihkak davası açabilir; bu dava zamanaşımına bağlı değildir (Yargıtay 7. HD, 2024/2464 E.).
Mirasbırakanın Malvarlığını Nasıl Öğrenebilirsiniz?
Mirasçılar e-Devlet Kapısı üzerinden kimliklerini doğruladıktan sonra, mirasçısı olunan kişi adına sunulan ayrı hizmetlerle (Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına) tapu ve araç kayıtlarını, hesap bulunan banka ve yatırım kuruluşlarını, hukuk ve idari dava dosyalarını ve icra dosyalarını sorgulayabilir. Banka sorgusu, mirasçılığınız sulh hukuk mahkemesinin 16 Aralık 2016’dan ya da noterin 2 Haziran 2021’den sonra verdiği bir mirasçılık belgesinden doğrulandıktan sonra çalışır. Sorgu bankaları gösterir; bakiyeleri o bankalardan istemeniz gerekir. Yalnız Türkiye’deki şubelerdeki ticari olmayan mevduat ve katılım fonu hesaplarını ve yalnız mirasbırakan Türk vatandaşıysa kapsar. Boş sonuç, malvarlığı olmadığını göstermez.
16. Adana Miras Avukatı Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Nelerdir?
Adana’da miras avukatı seçerken beş şeye bakın: miras hukukunda uzmanlık, referanslar ve başarılı davalar, açık iletişim, ücret ve masraflarda şeffaflık, süreç boyunca ulaşılabilirlik.
- Miras hukukunda uzmanlık: avukatın miras hukuku alanında özel çalışma ve deneyimi olmalıdır; miras işlerine ne sıklıkla baktığını ve sizinkine benzer işlerdeki deneyimini sorun.
- Referanslar ve başarılı davalar: önceki müvekkillerin olumlu referanslarını ve avukatın kazandığı, sizinkine benzer davaları sorun.
- İletişim: karmaşık hukuki konuların, seçeneklerinizin ve sonraki adımların açıkça anlatılmasına bakın.
- Şeffaflık: vekalet ücretinin neleri kapsadığını ve hangi ek masrafların çıkabileceğini sorun.
- Ulaşılabilirlik: avukata nasıl ulaşacağınızı, gelişmeleri nasıl öğreneceğinizi ve ne zaman yanıt bekleyebileceğinizi sorun.
Miras hukuku, karmaşık yapısı ve teknik ayrıntılarıyla uzmanlık gerektiren bir alandır. Adana’da miras davalarında profesyonel hukuki destek almak şu açılardan önemlidir:
- Haklarınızın tam olarak korunması sağlanır.
- Sürelerin kaçırılması önlenir.
- Doğru stratejiler belirlenir.
- Gereksiz dava masraflarından kaçınılır.
- Aile içi anlaşmazlıkların çözümünde yol gösterici olur.
Miras davalarında avukat desteği almak, mirasçıların haklarını korumaları, sürelere dikkat etmeleri ve terekeden hak ettikleri payı alabilmeleri açısından kritik öneme sahiptir. Miras hukuku alanında yaşadığınız sorunlarda haklarınızı korumak ve hukuki süreçleri doğru yönetmek için bir Adana miras avukatıyla görüşmeniz, profesyonel destek almanız en doğru adım olacaktır. Miras işinizi konuşmak için iletişim sayfamızdan ön görüşme isteyebilir ya da online avukata danışma hizmetimizi kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Ölüm Halinde Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi Ne Zaman ve Nereye Verilir?
Ölüm halinde beyan süresi ölüm tarihinden başlar. Ölüm Türkiye’deyse Türkiye’de bulunan mükellef için 4, yurt dışındakine 6 ay; ölüm yurt dışındaysa Türkiye’de bulunana 6, ölümün olduğu ülkedekine 4, başka bir yabancı ülkedekine 8 aydır. Beyanname mirasbırakanın Türkiye’deki son ikametgahının vergi dairesine verilir; bu yer yoksa ya da belirlenemiyorsa yetkili yer vergi idaresinden öğrenilir. Yurt dışındaki mükellef Türk konsolosluğuna da verebilir (7338 sayılı Kanun m.6, 8, 9).
