TMK Madde 286 - Soybağının reddi davası hakkı

Hukuki mesele: Müteveffa eşin çocuğu olarak nüfusa kaydedilen davalının kaydının iptali istemli davanın, merci tayini kararıyla görevli kılınan aile mahkemesince soybağının reddi mi yoksa asliye hukukun görevindeki nüfus kaydı düzeltme davası mı sayılacağı. Değerlendirme: Babalık karinesinden yararlanmayan çocukta soybağının reddi (TMK m.286) değil, gerçek durumu yansıtmayan kaydın düzeltilmesi (TMK m.39) söz konusudur. Sonuç: Direnme kararı, davanın nüfus kaydı düzeltme niteliğinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle BOZULMUŞTUR.

Hukuki mesele: Nüfus kaydındaki anne-baba isimlerinin iptali ve haneden terkin istemli davanın soybağı davası mı yoksa nüfus kayıt düzeltme davası mı olduğu, buna göre görevli mahkemenin asliye hukuk mu yoksa aile mahkemesi mi olduğu. Değerlendirme: Anne-baba resmi evli olmadığından babalık karinesi uygulanmaz; gerçek anne tespiti ve yanlış kaydın düzeltilmesi söz konusu olup dava soybağının reddi değil kayıt düzeltme davasıdır ve asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy birliğiyle karar verildi.

Hukuki mesele: Evlilik içinde doğmuş görünen çocuk yönünden, davacı kadının Türk Medeni Kanunu m.286 uyarınca soybağının reddi davası açma hakkının bulunup bulunmadığı. Değerlendirme: Daire, soybağının reddi davasını açma hakkının kadına tanınmadığını, çocuk tarafından da dava açılmadığını ve davalı koca ile çocuk arasındaki soybağı ilişkisinin kaldırılmamış olduğunu saptamıştır. Sonuç: Hükmün sonucu itibariyle doğru olduğu anlaşıldığından, temyiz itirazları reddedilerek karar oyçokluğuyla ONANMIŞTIR.

Hukuki mesele: Babalık karinesine dayalı soybağının kurulduğu çocuk yönünden, TMK m.286 uyarınca açılan soybağının reddi davasında, murisin (kocanın) sağ kalan eşinin aktif husumet ehliyetinin (sıfatının) bulunup bulunmadığı. Değerlendirme: Babalık karinesini çürütme hakkı münhasıran koca, ana ve çocuğa tanınmış olup, m.291'deki diğer ilgililerin hakkı tali niteliktedir ve mirasçılara geçmez; davacı eş bu kişilerden değildir. Eksiklik dava şartı değil, sıfat (husumet) sorunudur. Sonuç: Direnme kararı, sıfat yokluğu gerekçesi de eklenerek oy çokluğuyla bozulmuştur.

Hukuki mesele: Koca tarafından anaya ve çocuğa karşı açılan soybağının reddi davasında hak düşürücü sürenin işleyip işlemediği. Değerlendirme: TMK m.286/1 kocaya dava hakkı tanır; m.289/1 uyarınca süre öğrenme tarihinden başlar; AYM iptaliyle beş yıllık mutlak süre kalkmıştır. Davacı çocuğun kendisinden olmadığını 12.09.2006'da öğrenmiş, davayı 18.07.2007'de açmış olup bir yıllık süre içindedir. Sonuç: Esas incelenmeden hüküm kurulması nedeniyle hüküm bozulmuştur.