TMK Madde 283 - Soybağı davaları: Yetki

Uyuşmazlık, TMK m.297 uyarınca açılan tanımanın iptali ve anne adının düzeltilmesine ilişkin nüfus davasında yerel mahkemenin verdiği yetkisizlik kararının yerinde olup olmadığına ilişkindir. Yargıtay, soybağının kurulma yollarından biri olan tanıma işleminin iptali davasının TMK m.283 uyarınca davanın açıldığı tarihte taraflardan birinin bulunduğu yerde açılabileceği gibi tanıma işleminin yapıldığı anda bulunulan yerde de açılabileceğini belirtmiştir. Somut olayda davacıların dava tarihindeki yerleşim yerinin Bozova ilçesi olması ve kayden baba görünen davacının davalıyı tanıma işlemini de Bozova'da yapmış olması karşısında, davayı görmeye Bozova Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesinin yetkili olduğu ve işin esasını incelemesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle esasa girilmeden verilen yetkisizlik kararı doğru görülmemiş ve hüküm oybirliğiyle bozulmuştur.

Uyuşmazlık, soybağına ilişkin bir davada yerel mahkemenin (İzmir 4. Aile Mahkemesi) verdiği yetkisizlik kararının yerinde olup olmadığına ilişkindir; daire bu kararı bozmuştur. Bozma gerekçesi şudur: Soybağı davalarında yetkiyi düzenleyen TMK m.283 kesin yetki kuralı içermediğinden, mahkeme yetki durumunu kendiliğinden (re'sen) dikkate alamaz. Somut olayda davalılar yasal süresi içinde bir yetki itirazında bulunmamış, süre geçtikten sonra ileri sürülen yetki itirazına rağmen mahkemece yetkisizlik kararı verilmiştir. Süresinde itiraz edilmeyen yetki re'sen gözetilemeyeceğinden bu karar usul ve yasaya aykırı bulunarak hüküm bozulmuş, temyiz peşin harcının yatırana iadesine oybirliğiyle karar verilmiştir.