TBK Madde 237 Taşınmaz satışı: Şekil
TBK 237, taşınmaz satışının geçerli olabilmesi için sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesini şart koşar; taşınmaz satışı vaadi ile geri alım ve alım sözleşmeleri de resmî şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmaz, önalım sözleşmesinin geçerliliği ise yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır.
Resmi Metin
Şekil
Madde 237- (1) Taşınmaz satışının geçerli olabilmesi için, sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesi şarttır.
(2) Taşınmaz satışı vaadi, geri alım ve alım sözleşmeleri, resmî şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmaz.
(3) Önalım sözleşmesinin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde taşınmaz satışı ve bağlantılı sözleşmelerde şekil zorunluluğunu düzenler; öngörülen resmî/yazılı şekil bir geçerlilik (sıhhat) şartıdır, ispat şartı değildir. Taşınmaz satışında resmî şekil, tapu sicil müdürlüğünde düzenlenmeyi gerektirir (TMK m.706); noterde veya adi yazılı yapılan harici satış kesin hükümsüzdür ve hâkim tarafından re’sen gözetilir. Geçersiz satışta mülkiyet geçmez, ödenen bedel sebepsiz zenginleşme (TBK m.77 vd.) hükümlerine göre istenir; tam ifa edilmiş harici satışta tapu iptal-tescil talebi, TMK m.2 dürüstlük kuralı çerçevesinde değerlendirilir. Satış vaadi ile geri alım ve alım sözleşmeleri resmî şekle (satış vaadi noterde), önalım sözleşmesi ise yalnız yazılı şekle bağlıdır. Bu hakların süresi ve tapuya şerhi için TBK m.238’e; kanundan doğan yasal önalım için TMK m.732 vd.’na bakılır; yasal önalım sözleşmesel önalımdan ayrıdır. Sık hata: harici sözleşmeye güvenip tescili beklemek.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 237. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 213 üncü maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 236 ncı maddesinde, taşınmaz satış sözleşmesinin ve satış ilişkisi doğuran sözleşmelerin şekli düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 213 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “A. Akdin Şekli” ibaresi, Tasarıda “A. Şekil” ibaresine dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 213 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde kullanılan “bey’i bilvefa” şeklindeki ibare, Tasarıda “geri alım” şeklinde; yanlış çevrilen “istimlak mukavelesi” şeklindeki ibare ise, “alım sözleşmesi” şeklinde düzeltilmiş olup, söz konusu cümle, Tasarının aynı maddesinin ikinci fıkrası olarak düzenlenmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 213 üncü maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “…tahriri şekil kafidir.” şeklindeki ibare, bu şeklin geçerlilik şekli olduğunu belirtmek üzere, Tasarının 236 ncı maddesinin son fıkrasında “…geçerliliği, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır.” şekline dönüştürülmüştür.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.