TMK Madde 725 Taşkın yapılar

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 725, başkasına ait araziye taşırılan yapı kısmının hukukî rejimini, irtifak hakkına sahip taşkın yapıcının ve irtifak hakkı bulunmayan yapıcının durumunu iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Taşkın yapılar

Madde 725- (1) Bir yapının başkasına ait araziye taşırılan kısmı, eğer yapıyı yapan malik taşırılan arazi üzerinde bir irtifak hakkına sahip bulunuyorsa, ona ait taşınmazın bütünleyici parçası olur.

(2) Böyle bir irtifak hakkı yoksa, zarar gören malik taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde itiraz etmediği, aynı zamanda durum ve koşullar da haklı gösterdiği takdirde, taşkın yapıyı iyiniyetle yapan kimse, uygun bir bedel karşılığında taşan kısım için bir irtifak hakkı kurulmasını veya bu kısmın bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, başkasına ait araziye taşırılan yapı kısmının hukukî rejimini, irtifak hakkına sahip taşkın yapıcının ve irtifak hakkı bulunmayan yapıcının durumunu iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra bir yapının başkasına ait araziye taşırılan kısmının, yapıyı yapan malik taşırılan arazi üzerinde bir irtifak hakkına sahip bulunuyorsa ona ait taşınmazın bütünleyici parçası olacağını hükme bağlar; irtifak hakkı taşkın yapıyı hak sahibinin taşınmazına bağlar. İkinci fıkra böyle bir irtifak hakkı yoksa zarar gören malikin taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde itiraz etmediği ve durum ve koşullar da haklı gösterdiği takdirde, taşkın yapıyı iyiniyetle yapan kimsenin uygun bir bedel karşılığında taşan kısım için bir irtifak hakkı kurulmasını veya bu kısmın bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyebileceğini öngörür. Avukatlık pratiğinde taşkın yapı dosyasında öğrenme tarihi ve onbeş gün olan süre belge ile sabitlenmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 651 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin kenar başlığı içeriğine uygun olarak “Taşkın yapılar” şeklinde ifade edilmiştir. Değişiklikle bir irtifak hakkına dayanılarak yapılan taşkın yapılarla, böyle bir irtifaka dayanmadan yapılan taşkın yapılar ayrı fıkralarda düzenlenerek konuya açıklık getirilmek istenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2009/68 K. 2009/149 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Kendi malzemesiyle başkasının taşınmazına taşkın yapı yapan kişi, TMK m.725 uyarınca temliken tescil veya irtifak hakkı isteyebilmek için TMK m.3 anlamında iyiniyetli olmalıdır; taşınmazı çapa bağlandıktan sonra edinen kişi, sınırları çap belirlediğinden iyiniyetli sayılmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Başkasının taşınmazına taşkın yapı yapan malzeme sahibinin TMK m.725 uyarınca temliken tescil veya irtifak hakkı isteyebilmesi için iyiniyet ile durum ve koşulların haklı göstermesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği. Değerlendirme: Davalılar taşınmazları kadastrodan, yani çapa bağlandıktan sonra edindiklerinden TMK m.719 karşısında iyiniyet iddia edemez; yapı değerleri ve ifrazın imkansızlığı da temliken tescil ile irtifak şartlarını haklı kılmaz. Sonuç: Yerel mahkemenin direnme kararı bozulmuş, el atmanın önlenmesi ve yıkımın kabulü, temliken tescil isteminin reddi gerektiği belirtilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1749 K. 2019/414 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

TMK m.725 uyarınca temliken tescilin öncelikli koşulu yapı malikinin iyiniyetidir; imar mevzuatına aykırı, ruhsatsız ve hakkında yapı tatil/yıkım kararı bulunan yapıyı yapıp beklenen dikkat ve özeni göstermeyen kişi iyiniyetli sayılmaz; kötüniyet karşı tarafça ispatlanmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Komşu çaplı taşınmaza taşkın ruhsatsız bina için TMK m.725 uyarınca temliken tescil (tapu iptali ve tescil) koşullarının, özellikle yapı malikinin iyiniyetinin gerçekleşip gerçekleşmediği. Değerlendirme: Temliken tescilin öncelikli koşulu malzeme sahibinin iyiniyetidir; imar mevzuatına aykırı, ruhsatsız ve hakkında yapı tatil tutanağı ile yıkım kararı bulunmasına rağmen inşaata devam eden, basit ölçümle taşkınlığı öğrenebilecek davacı, kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğinden iyiniyetli sayılamaz; bu durumda kötüniyet karşı tarafın ispatına gerek olmadan belirlenir. Sonuç: Direnme kararı, davanın reddi gerekirken kabulü nedeniyle Özel Daire bozma kararı doğrultusunda BOZULMUŞTUR.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/204 K. 2012/421 Onama
Mülkiyet

Taşkın yapı sahibi, TMK m.725 koşulları (iyiniyet, üstün yarar, taşan kısmın değerinin taşılan yer değerinden fazlalığı) varsa karşı dava/savunma yoluyla temliken tescil isteyebilir; koşullar yoksa elatmanın önlenmesi ve kal kabul edilir.

Detaylı özeti gör

Taşkın yapı sahibi, TMK m.725 koşulları (iyiniyet, üstün yarar, taşan kısmın değerinin taşılan yer değerinden fazlalığı) varsa karşı dava/savunma yoluyla temliken tescil isteyebilir; koşullar yoksa elatmanın önlenmesi ve kal kabul edilir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/371 K. 2020/1142 İstinaf Kabulü / Kaldırma

TMK 725'e dayalı elatmanın önlenmesi ve yıkım davasında, davalı savunma yoluyla taşkın yapı için temliken tescil isteyebilir. Adana BAM, mahkemenin bu talep hakkında olumlu ya da olumsuz hüküm kurmamasını isabetsiz bularak kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, komşu parsel maliki davalının taşınmazına duvar örerek elatmasının önlenmesini ve duvarın kal'ini istemiş, davalı ise savunma yoluyla taşkın kısmın bedeli karşılığı adına temliken tescilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi elatmanın önlenmesi ve kal'e karar vermiş, ancak davalının temliken tescil talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar vermemiştir. Adana BAM, taşkın inşaata dayalı elatma/yıkım davasında savunma yoluyla temliken tescil istenebileceğini gözeterek bu talep hakkında hüküm kurulmamasını isabetsiz bulmuş ve istinaf başvurusunu kabul ederek kararı kaldırmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/306 K. 2020/1010 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, TMK m.725 gereğince elatılan yerin tapusunun iptali-tescili yönündeki davalı savunmasını içeren, taşınmaza elatma ve eski hale getirme uyuşmazlığında ilk derecenin taraf ehliyeti (pasif husumet) yönünden verdiği red kararını inceledi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, davacının taşınmazına davalı site yönetimince elatılması nedeniyle elatmanın önlenmesi, ecrimisil ve eski hale getirme istemi ile davalının TMK m.725'e dayalı temliken tescil savunmasına ilişkindir. İlk derece mahkemesi, kat malikleri kurulunun tüzel kişiliği bulunmadığından davayı pasif husumet yokluğundan reddetmiştir. Adana BAM, davacı vekilinin istinaf başvurusunu inceledi.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/302 K. 2020/990 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.725'in muhdesatla taşınmaz arasındaki bağlantının kesilip taşkın yapı sahibine arazi maliki olma olanağı tanıyan istisna olduğunu; elatmanın önlenmesi-kal ile temliken tescil taleplerinin birlikte değerlendirildiği uyuşmazlığı ele aldı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, taşınmaza elatmanın önlenmesi, kal, ecrimisil ile davalının zilyetliğe dayalı temliken tescil (TMK m.725) karşı davasına ilişkindir. İlk derece mahkemesi asıl davayı kısmen kabul etmiştir. Adana BAM, tarafların istinaf başvurularını, taşkın yapı sahibine arazi maliki olma olanağı tanıyan m.725 istisnası çerçevesinde değerlendirdi.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1848 K. 2020/510 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.725 uyarınca taşkın yapı sahibine bazı koşullarla arazi maliki olma olanağı tanındığını; müdahalenin meni-kal ile birleşen temliken tescil taleplerinin karşılıklı değerlendirildiği uyuşmazlığı inceledi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Asıl davada davacı, komşu parsel malikinin yapısını ve ağaçlarını kendi taşınmazına taşırdığını ileri sürerek elatmanın önlenmesi, kal ve ecrimisil; karşı/birleşen davada davalı ise taşkın yapı yönünden TMK m.724'e dayalı temliken tescil istemiştir. İlk derece mahkemesi davaları kısmen kabul, kısmen reddetmiştir. Adana BAM, bilirkişi raporlarına göre taşan kısmın ana taşınmazdan ifrazının mümkün olmadığını, buna rağmen temliken tescile karar verilmesinin; ayrıca kal'in fahiş zarar doğurup doğurmadığının araştırılmamasının ve iyiniyetli sayılan tarafa ecrimisile hükmedilmesinin isabetsiz olduğunu saptamıştır. Bu eksik inceleme nedeniyle tarafların istinaf başvurularını kısmen kabul ederek kararı kaldırmış ve dosyayı mahkemesine göndermiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1295 K. 2020/3 İstinaf Kabulü / Kaldırma

TMK 725 (taşkın yapı), davalının taşan inşaat nedeniyle savunma/defi yoluyla temliken tescil isteyebilmesinin dayanağıdır; karar, harç yatırılmadığı gerekçesiyle bu talebin değerlendirilmemesini hatalı bulup 725'teki koşulların (özellikle iyiniyet) araştırılması gerektiğini belirtir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı malikin, tapulu taşınmazına taşan ruhsatsız yapı nedeniyle açtığı elatmanın önlenmesi ve yıkım (kal) davasında davalı, savunma yoluyla taşan kısmın bedeli karşılığı adına tescilini istemiş; ilk derece mahkemesi davalının uzun süreli iyiniyetli zilyetliği ve yıkımda fahiş zarar doğacağı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Adana BAM; taşkın inşaatta (TMK 725) savunma yoluyla temliken tescil istenebileceği gözetilmeden harç yatırılmadığı gerekçesinin hatalı olduğunu, ayrıca TMK 683 kapsamındaki elatmanın önlenmesi talebinin incelenmediğini ve davalının iyiniyet koşulunun araştırılması gerektiğini saptamıştır. İstinaf başvurusu HMK 353/1-a-6 uyarınca kabul edilerek ilk derece kararı kaldırılmış, dosya mahkemesine gönderilmiştir.

Diğer kararlar (3)
Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/741 K. 2019/815 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.725 kapsamında her iki tarafın da birbirinin taşınmazına yapı taşırdığı, tek taraflı elatma-kal talebinin dürüstlük kuralına aykırı görüldüğü uyuşmazlıkta tarafların istinaf nedenlerini değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, komşu taşınmaz maliklerinin karşılıklı yapı taşırması nedeniyle elatmanın önlenmesi ve kal (TMK m.725) istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tek taraflı talebi dürüstlük kuralına aykırı görerek davayı bir davalı yönünden reddetmiştir. Adana BAM, tarafların istinaf başvurularını taşkın yapı ve dürüstlük kuralı çerçevesinde inceledi.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/9 K. 2019/96 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 725'teki temliken tescil için yapı sahibinin iyiniyetli olması gerekir. Adana BAM, birleşen dosya davacısının taşınmaza imar uygulamasından sonra el atması nedeniyle iyiniyetli sayılamayacağını ve tescil şartlarının oluşmadığını belirleyerek istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Asıl davada komşu parsel malikine karşı elatmanın önlenmesi ve kal, birleşen davada ise taşkın inşaat sahibinin TMK 725 kapsamında temliken tescil talebi görülmüştür. İlk derece mahkemesi, birleşen dosya davacısının taşınmazı imar uygulamasından sonra çaplı taşınmaza el atması nedeniyle iyiniyetli olmadığını belirleyerek temliken tescil şartlarının oluşmadığına, elatmanın önlenmesi ve kal talebinin kabulüne karar vermiştir. Adana BAM, iyiniyet koşulunun gerçekleşmediğini ve ilk derece kararında usul ve esas yönünden aykırılık bulunmadığını tespit ederek asıl dosya davalıları vekilinin istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/349 K. 2018/370 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İlk derece mahkemesi davayı taşkın yapıya ilişkin TMK 725 kapsamında nitelendirip 10 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle reddetmişti. Adana BAM, davanın gerçek dayanağının TMK 724-729 olduğunu, 725'e dayalı süre gerekçesiyle ret yapılmasının yanlış olduğunu vurgulamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, davalıya ait taşınmaza kadastrodan önce diktiği ağaçlar nedeniyle TMK 724 ve 729 uyarınca temliken tescil, olmazsa muhdesatın kendisine ait olduğunun tapuya şerhi istemiyle dava açmış; ilk derece mahkemesi 10 yıllık hak düşürücü süre geçtiği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Adana BAM, TMK 722, 723, 724 ve 729 uyarınca açılan bu tür davalarda kural olarak zamanaşımı uygulanmadığını, mahkemenin terditli talepleri ve 729. madde değerlendirmesini yapmadan zamanaşımı gerekçesiyle ret kararı vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle istinaf başvurusunu kabul ederek kararı kaldırmış ve dosyayı yeniden görülmek üzere mahkemesine göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 725, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından taşkın yapılar hükümlerindendir.

tapu iptali ve tescil davalarında avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!