Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 722 Arazide kullanılan malzemede mülkiyet ilişkisi
TMK 722, başkasının malzemesinin yapıda kullanılması veya başkasının arazisinde yapı yapılması hâllerinde malzemenin bütünleyici parça olmasını ve sökme istemini üç fıkra üzerinden düzenler.
Resmi Metin
Mülkiyet ilişkisi
Madde 722- (1) Bir kimse kendi arazisindeki yapıda başkasının malzemesini ya da başkasının arazisindeki yapıda kendisinin veya bir başkasının malzemesini kullanırsa, bu malzeme arazinin bütünleyici parçası olur.
(2) Ancak, sahibinin rızası olmaksızın kullanılmış olan malzemenin sökülmesi aşırı zarara yol açmayacaksa, malzeme sahibi, gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere bunların sökülüp kendisine verilmesini isteyebilir.
(3) Aynı koşullar altında arazinin maliki de, rızası olmaksızın yapılan yapıda kullanılan malzemenin, gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere sökülüp kaldırılmasını isteyebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, başkasının malzemesinin yapıda kullanılması veya başkasının arazisinde yapı yapılması hâllerinde malzemenin bütünleyici parça olmasını ve sökme istemini üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra bir kimse kendi arazisindeki yapıda başkasının malzemesini ya da başkasının arazisindeki yapıda kendisinin veya bir başkasının malzemesini kullanırsa bu malzemenin arazinin bütünleyici parçası olacağını hükme bağlar; üç olasılık tek kuralla karşılanmıştır. İkinci fıkra sahibinin rızası olmaksızın kullanılan malzemenin sökülmesi aşırı zarara yol açmayacaksa, malzeme sahibinin gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere bunların sökülüp kendisine verilmesini isteyebileceğini öngörür. Üçüncü fıkra aynı koşullar altında arazi malikinin de rızası olmaksızın yapılan yapıda kullanılan malzemenin gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere sökülüp kaldırılmasını isteyebileceğini düzenler. Avukatlık pratiğinde sökme talebi yapan vekili aşırı zarar olup olmadığını bilirkişi raporuyla saptamalı, sökme giderinin yapıyı yaptırana yükletileceğini dilekçeye işlemelidir.
Gerekçe
Eski Kanunun 648 inci maddesini karşılamaktadır.
Madde kaynak Kanuna uygun olarak üç fıkra haline getirilmiş, konu ve kenar başlıklarıyla birlikle arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.
Böylece eski Kanunun 648 inci maddesinin birinci fıkrası İsviçre Medeni Kanununda olduğu gibi iki fıkra haline getirilmiştir.
Eski madde yapının, malzeme sahibi tarafından başkasının arazisi üzerine veya başkasının malzemeleriyle kendi arazisi üzerine yapılabileceğini öngörmektedir. Oysa, yapının bir üçüncü kişi tarafından başka birisine ait arazi üzerinde, başkasının malzemeleriyle yapılabileceği olasılığı da bulunmaktadır. Bu nedenle madde, tüm olasılıkları karşılayacak biçimde düzenlenmiştir.
Eski maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesindeki “masarifi arsa sahibine ait” ifadesi yanlış olarak Medeni Kanuna geçmiş bulunduğundan, yerine “gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere” sözcükleri konulmuştur. Zira yapıyı yaptıran kimse, arazinin maliki olabileceği gibi, bir üçüncü kişi veya malzemelerin sahibi de olabilir. Bütün bu durumlarda sökme giderlerinin yapıyı yaptırana yüklenmesi gerekir. Başka bir anlatımla, malzeme sahibinin rızası olmaksızın o malzemelerle bir arazi üzerine yapı yaptıran kimse, doğrudan doğruya o arazinin maliki olabileceği gibi, bir üçüncü kişi de olabilir. İşte bu olasılıkların ikisini de kapsamak üzere “malzeme sahibi, gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere bunların sökülüp kendisine verilmesini isteyebilir.” denilmesi daha uygun bulunmuştur.
İlgili Hizmet
TMK 722, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından mülkiyet ilişkisi hükümlerindendir.