TMK Madde 706 Taşınmaz devrinde resmî şekil zorunluluğu

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 706, taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerliliğini resmî şekil şartına bağlar; ölüme bağlı tasarruflar ve mal rejimi sözleşmeleri ise kendine özgü şekle tâbidir.

Resmi Metin

Madde 706- (1) Taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olması, resmî şekilde düzenlenmiş bulunmalarına bağlıdır.

(2) Ölüme bağlı tasarruflar ve mal rejimi sözleşmeleri, kendilerine özgü şekillere tâbidir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerlilik şeklini ve ölüme bağlı tasarruflar ile mal rejimi sözleşmelerinin ayrı şekil rejimini iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olmasının resmî şekilde düzenlenmiş bulunmalarına bağlı olduğunu hükme bağlar; resmi şekil eksikliği hâlinde sözleşme geçersiz sayılır, sonrasında geçerli işlem doğmaz. İkinci fıkra ölüme bağlı tasarruflar ile mal rejimi sözleşmelerinin kendilerine özgü şekillere tâbi olduğunu öngörür; bu işlemler için aranan şekil, taşınmaz devri sözleşmelerinden ayrı kanun hükümleriyle belirlenir ve resmi şekilden farklı yöntemler söz konusu olabilir. Avukatlık pratiğinde taşınmaz devri yapan müvekkilin sözleşmesinin tapu sicil müdürlüğünde resmi şekilde tanzim edildiğinin sağlanması zorunludur, ölüme bağlı tasarruf veya mal rejimi sözleşmesi ise söz konusu kuruma özgü şekil hükümlerine göre düzenlenmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 634 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde konu başlığı ile birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmış, kaynak Kanunda olduğu gibi yürürlükteki maddenin birinci fıkrası iki fıkra haline getirilmiştir.

Yürürlükteki maddenin “Mülkiyeti nakleden akitler” şeklindeki kenar başlığı “Hukuki işlem” olarak değiştirilmiştir. Çünkü mülkiyetin hukuki işleme dayalı devri, sadece sözleşme şeklinde değil, tek taraflı bir hukuki işlem, örneğin vasiyetname şeklinde de yapılabilir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/885 K. 2012/221 Onama
Mülkiyet

Tapulu taşınmazın mülkiyetini devreden sözleşmeler TMK m.706, BK m.213 ve Tapu K. m.26 uyarınca resmî şekilde yapılır; resmî şekle uyulmadan yapılan harici satış geçersiz olup kaymakam onayı, uzun zilyetlik ya da itiraz edilmemesi bunu geçerli kılmaz ve tescile dayanak olamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Köy ihtiyar heyetinin kaymakam onaylı satış kararına dayanılarak, tapuda tescil yapılmamış taşınmaz hakkında tapu iptali ve tescil istenip istenemeyeceği; resmî şekle uyulmadan yapılan taşınmaz satışının geçerli olup olmadığı (TMK m.706). HGK değerlendirmesi: Tapulu taşınmazın mülkiyetini devreden sözleşmeler TMK m.706, BK m.213 ve Tapu Kanunu m.26 uyarınca resmî şekilde yapılır; kaymakam onaylı satış kararı resmî işleme dönüşmediğinden harici satış geçersizdir ve uzun süreli zilyetlik ya da itiraz edilmemesi bunu geçerli kılmaz. Sonuç: Talebin reddine ilişkin direnme kararı değişik gerekçeyle onanmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/1378 K. 2013/345 Direnme Bozuldu
Mülkiyet

Tapulu taşınmaz devrinde TMK m.706 resmî şekli kural kılsa da, halen yürürlükteki 442 sayılı Köy Kanunu m.44/3 köy ihtiyar meclisine tasarrufu mal sandığına geçmiş taşınmazı arazisiz köylüye satma yetkisi tanır; bu satışın geçerliliği resmî şekle değil kaymakam onayına bağlıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Köy ihtiyar heyetinin taşınmaz satış kararına dayalı tapu iptali ve tescil isteminin, satışın resmî şekilde yapılmadığı ve 442 sayılı Köy Kanunu m.44’ün yürürlükten kalktığı gerekçesiyle reddedilip reddedilemeyeceği (TMK m.706). HGK değerlendirmesi: Köy Kanunu m.44 hâlen yürürlükte olup, ihtiyar meclisinin satış yetkisi tasarrufu mal sandığına ait taşınmazları da kapsadığından, zeytinlik niteliğindeki taşınmaz yönünden mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi gerekir. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/1376 K. 2013/343 Direnme Bozuldu
Mülkiyet

TMK m.706 uyarınca taşınmaz mülkiyetinin devri kural olarak resmî şekle bağlı ise de, köy ihtiyar heyetinin 442 sayılı Köy Kanunu m.44/3 gereğince arazisi olmayan köylüye yaptığı satış bu kuralın istisnası olup geçerliliği resmî şekle değil kaymakamlık onayına bağlıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Köy ihtiyar heyetinin taşınmaz satış kararına dayanan tapu iptali ve tescil davasının, resmî şekil eksikliği ve 442 sayılı Köy Kanunu m.44’ün mülga olduğu gerekçesiyle reddinin doğru olup olmadığı (TMK m.706). HGK değerlendirmesi: Köy Kanunu m.44 yürürlükte bulunduğundan ve ihtiyar meclisinin satış yetkisi tasarrufu mal sandığına ait taşınmazları kapsadığından, dava konusu taşınmaz bakımından mahkemece işin esası incelenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2014/3953 K. 2015/3138 Bozma
Mülkiyet Miras

Muris muvazaasında görünürdeki satış tarafların gerçek iradesine uymadığından gizli bağış sözleşmesi TMK m.706'daki resmi şekil koşulundan yoksun kalır ve miras hakkı çiğnenen mirasçılar resmi sözleşmenin geçersizliğini ve tapu kaydının iptalini isteyebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Muris muvazaası nedeniyle tapulu taşınmazın satış görünümü altında bedelsiz devrinde, gizli bağış sözleşmesinin TMK m.706'daki resmi şekil koşulundan yoksun olması nedeniyle tapu iptal ve tescil istenmesidir. Değerlendirme: Görünürdeki satış tarafların gerçek iradesini yansıtmadığından gizli bağış, m.706'daki resmi şekilden yoksun kalır; resmi akit değeri ile gerçek değer arasındaki açık nispetsizlik ve makul satış nedeninin yokluğu muvazaayı doğrular. Sonuç: Davanın reddi yönündeki hüküm bozulmuş, kabul gerektiğine hükmedilmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2014/3174 K. 2014/9960 Bozma
Mülkiyet

Tapuda kayıtlı taşınmazların resmi şekilde yapılmayan harici temliklerine değer verilemez ve bu temlik mülkiyetin naklinin sebebini teşkil etmez; harici satış yalnızca alıcıya satış bedelinden doğan hapis hakkı tanır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tapuda kayıtlı taşınmazın resmi şekle uyulmadan yapılan harici satışında alıcının taşınmazı kullanması karşılığında ecrimisil istenip istenemeyeceği. Değerlendirme: Mahkeme, harici temlikin geçersiz olduğunu, ancak harici satışın alıcıya satış bedelinden kaynaklanan hapis hakkı tanıdığını; 10.07.1940 tarih ve 2/77 sayılı İBK uyarınca bedel iade edilmedikçe ecrimisil istenemeyeceğini, bedelin iadesiyle hapis hakkının kalkacağını belirtmiştir. Sonuç: Bedelin iade edildiği 10.01.2012 ile anahtar teslimi 20.03.2012 arası dönem için ecrimisile hükmedilmesi gerekirken davanın reddi hatalı bulunarak hüküm bozulmuştur.

Diğer kararlar (2)
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2013/17499 K. 2014/4572 Bozma
Mülkiyet

Tapulu taşınmazın temliki TMK m.706 gereği resmi şekilde yapılmadıkça hukuken değer taşımaz; harici satış alıcıya mülkiyet hakkı sağlamaz, yalnızca kişisel hak (ve bedel için hapis hakkı) doğurur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tapulu taşınmazdaki payı haricen (resmi şekle uymadan) satın aldığını ileri süren davalıya karşı açılan ecrimisil davasında, harici satışın hukuki sonucu. Değerlendirme: Mahkeme, tapulu taşınmazın temlikinin TMK m.706 gereği resmi şekilde yapılmadıkça hukuken değer taşımadığını, harici satışın alıcıya mülkiyet değil yalnız kişisel hak ve hapis hakkı sağladığını, 1940 tarihli 2/47 İBK uyarınca satış bedeli iade edilinceye kadar ecrimisil istenemeyeceğini benimsemiştir. Sonuç: Bozma; ecrimisil davasının kabulü yerine reddi gerektiğinden hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2013/18303 K. 2014/4119 Bozma
Mülkiyet Miras Usul

Muris muvazaasında, gizlenen bağış sözleşmesi TMK m.706 ile öngörülen taşınmaz devrine ilişkin resmi şekil koşulundan yoksun kaldığından geçersiz olup, miras hakkı çiğnenen mirasçılar resmi sözleşmenin muvazaa nedeniyle geçersizliğini ve tapunun iptalini isteyebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mirasbırakanın tapulu taşınmazını satış görünümü altında gizli bağışla devretmesine dayalı muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil istemi. Değerlendirme: Görünürdeki sözleşme gerçek iradeye uymadığından, gizli bağış sözleşmesi TMK m.706, TBK m.237 ve Tapu Kanunu m.26'daki resmi şekil koşullarından yoksun olup geçersizdir; mahkemece mirasbırakanın gerçek irade ve mal kaçırma kastı duraksamaya yer vermeyecek biçimde araştırılmamıştır. Sonuç: Davanın reddine ilişkin karar, noksan soruşturma nedeniyle bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 6. Hukuk Dairesi E. 2022/770 K. 2026/1038 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, TMK m.706'da öngörülen resmi şeklin bir ispat değil geçerlilik şartı olduğunu, tapuda kayıtlı taşınmazların harici satışının resmi şekilde yapılmadıkça hukuken sonuç doğurmayacağını ve alıcıya hak bahşetmeyeceğini belirtmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Taşınmaz satışında satıcının ödemesi gereken KDV'nin alıcı tarafından ödendiği iddiasıyla, bu bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istenmiştir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiştir. Adana BAM, taraflar arasında resmi şekilde yapılmamış harici satış ilişkisinin geçerliliği ile KDV'nin kararlaştırılan satış bedeline dahil olup olmadığı yönünden davalının istinaf başvurusunu değerlendirmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2019/1582 K. 2020/1078 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.706 uyarınca taşınmaz payının mülkiyetinin devrini öngören sözleşmelerin resmi şekilde yapılmasının geçerlilik koşulu ve kamu düzenine ilişkin olduğunu, adi yazılı sözleşmenin geçersiz sayılacağını ve verilenlerin iade edileceğini belirterek istinafı reddetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Devremülk (hisseli gayrimenkul) satış vaadi sözleşmesinin iptali ve ödenen bedelin iadesi davasında ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiştir. Adana BAM, adi yazılı düzenlenen sözleşmenin resmi şekle tabi olup bu şekle uyulmadığından geçersiz bulunduğunu, tarafların geçersiz sözleşmeye dayalı olarak aldıklarını iade etmek zorunda olduğunu belirterek, davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/586 K. 2020/961 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.706 uyarınca taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerliliğinin resmi şekilde düzenlenmiş olmalarına bağlı olduğunu, resmi şeklin açıkça geçerlilik şartı olarak öngörüldüğünü vurgulamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Adi yazılı hibe/bağışlama sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istenmiştir. İlk derece mahkemesi, BAM'ın ilk kaldırma kararı sonrası yeniden yargılama yaparak davayı kısmen kabul etmiş; bir kısım davalı bu kez istinafa başvurmuştur. Adana BAM, taşınmaz devrine ilişkin sözleşmenin geçerlilik şekli yönünden uyuşmazlığı incelemiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/633 K. 2020/892 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.706 ve ilgili mevzuat uyarınca resmi şekilde yapılmayan satış sözleşmesinin geçersiz olduğunu, taraflarına hak ve borç doğurmayacağını; alıcının verdiği bedeli ancak sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde geri isteyebileceğini belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa bedel ve tazminat istenmiştir. Adana BAM'ın önceki kaldırma kararında, taraflar arasındaki adi yazılı satış sözleşmesinin resmi biçimde yapılmadığından geçersiz olduğu, alıcının ancak sebepsiz zenginleşme kapsamında ödediği bedeli denkleştirici adalet ilkesiyle güncellenmiş olarak isteyebileceği belirtilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2019/724 K. 2020/633 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.706 ile ilgili hükümler uyarınca taşınmaz mülkiyetinin devrini öngören sözleşmelerin resmi şekilde yapılmasının geçerlilik koşulu olduğunu belirterek, taraflar arasındaki satış vaadine dayalı uyuşmazlığı değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Konut satış vaadi ve buna bağlı kredi sözleşmesine dayalı menfi tespit ve alacak davasında, davacı satıcının inşaatı yarıda bıraktığını ileri sürmüş; ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir. Hem davacı hem davalı banka istinafa başvurmuştur. Adana BAM, satıcının ediminin yerine getirilmemesi, davalı bankanın sorumluluk sınırı ve sözleşmelerin geçerliliği yönünden uyuşmazlığı incelemiştir.

Diğer kararlar (5)
Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1069 K. 2019/1184 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, TMK m.706 ile birlikte ilgili mevzuat uyarınca tapulu taşınmazın mülkiyetinin devrini öngören sözleşmelerin resmi şekilde yapılmasının geçerlilik koşulu olduğunu belirterek, harici satışa dayanan kişisel itirazların tapu malikine ileri sürülemeyeceğini ortaya koydu.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davasında ilk derece mahkemesi, davalının harici satışa dayanan kişisel itirazlarını tapu malikine karşı ileri süremeyeceğini belirterek davanın kabulüne karar vermiştir. Adana BAM, tapulu taşınmazın haricen satışının geçerliliği ve davalının zilyetlik dayanağı yönünden davalının istinaf başvurusunu incelemiştir.

Adana BAM · İstinaf · 6. Hukuk Dairesi E. 2018/518 K. 2018/534 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.706 ve ilgili hükümler uyarınca tapulu taşınmazın harici satışının resmi şekle tabi olduğunu, geçersiz satışta ödenen bedelin ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin istenebileceğini belirterek uyuşmazlığı değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Harici taşınmaz satış sözleşmesine dayalı bedelin iadesi (sebepsiz zenginleşme) istenmiştir. İlk derece mahkemesi, tapuda devir yapılamadığından ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebileceğini belirterek davanın kabulüne karar vermiştir. Adana BAM, davalının zamanaşımı ve husumet itirazlarını içeren istinaf başvurusunu değerlendirmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/694 K. 2018/809 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.706 ve ilgili mevzuat uyarınca tapuda kayıtlı taşınmazın haricen satışının resmi şekle tabi olduğunu, geçersiz işleme dayanılarak tapu iptali ve tescil istenemeyeceğini belirterek davacının taleplerini değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Tapuda kayıtlı taşınmazın tapu dışı yolla satın alınması nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, kabul edilmezse sebepsiz zenginleşmeye dayalı bedel iadesi istenmiştir. İlk derece mahkemesi, satış vaadinin resmi şekilde yapılmadığını ve ödenen bedelin yazılı delille ispatlanamadığını gerekçe göstererek davayı reddetmiştir. Adana BAM, davacı vekilinin istinaf başvurusunu bu çerçevede incelemiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/497 K. 2018/526 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İlk derece mahkemesi, adi yazılı satış vaadini TMK 706'daki resmi şekil şartına aykırı sayıp davayı reddetmiştir. Adana BAM, davalının kabul beyanı karşısında harç tamamlatılıp esasa girilmesi gerektiğini belirterek kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Adi yazılı satış sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasında ilk derece mahkemesi, satış vaadinin TMK 706 gereğince resmi şekilde yapılmadığı için geçersiz olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiş; davalı ise 14/03/2017 tarihli celsede davayı kabul ettiğini beyan etmiştir. Adana BAM, davalının bu kabul beyanının HMK 308 vd. anlamında davanın kabulü niteliğinde olup olmadığının mahkemece netleştirilmediğini, kabulün hüküm doğurması karşı taraf ve mahkeme muvafakatine bağlı olmadığından, keşif yapılıp taşınmazın değeri tespit edilerek harç tamamlatıldıktan sonra kabul beyanı dikkate alınarak esasa girilmesi gerektiğini saptamıştır. İstinaf HMK 353/1-a-4 ve 6 uyarınca kabul edilip ilk derece kararı kaldırılmış, dosya mahkemesine gönderilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2017/123 K. 2018/34 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK 706 ve Tapu Kanunu 26 uyarınca tapuda kayıtlı taşınmaza ilişkin işlemlerin resmi şekilde yapılması gerektiğini dayanak almış; muvafakatname resmi şekilde düzenlenmediğinden geçersiz sayılmış, davacının talebi ancak sebepsiz zenginleşme çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, baba olan davalıya ait taşınmaz üzerine muvafakatname/taahhütnameye dayanarak yaptığı dükkanların yıkılması nedeniyle zararının tahsili için itirazın iptali davası açmıştır. Adana BAM, taraflar arasındaki belgenin resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğunu, davacının ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre enkaz bedelini (983 TL) talep edebileceğini; ayrıca dükkanlardan uzun süre gelir elde edilmesi ve baba-oğul ilişkisi karşısında ilk derecenin TMK 2 dürüstlük kuralını da uygulayarak verdiği kısmen kabul kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirtmiştir. Davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 706, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıkları hükümlerindendir.

taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!