TMK Madde 705 Taşınmaz mülkiyeti kazanımı: Tescil

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 705, taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasında temel ilke olan tescili ve tescilsiz kazanma hâllerini iki fıkra üzerinden düzenler ve sicil ilkesinin sınırlı istisnalarını ortaya koyar.

Resmi Metin

Tescil

Madde 705- (1) Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescille olur.

(2) Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasında temel ilke olan tescili ve tescilsiz kazanma hâllerini iki fıkra üzerinden düzenler ve sicil ilkesinin sınırlı istisnalarını ortaya koyar. Birinci fıkra taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasının tescille olacağını hükme bağlar; ana kural sicile kayıt anında mülkiyet doğmasıdır, bu kural istisnalar dışında işler. İkinci fıkra miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde mülkiyetin tescilden önce kazanılacağını öngörür; bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlı kılınmıştır. Avukatlık pratiğinde tescilsiz kazanma iddiası bulunduran müvekkil için kazanma sebebinin sayılan hâllerden hangisine girdiği belge ile saptanmalı, tescil yapılmadan tasarruf işlemine girişilmesinin geçersizliği taraflara açıklanmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 633 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde konu ve kenar başlıklarıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Birinci fıkra, İsviçre Medeni Kanununun 656 ıncı maddesinde olduğu gibi tescil ilkesini, ikinci fıkra ise tescilsiz kazanma hallerini hükme bağlamaktadır, Yürürlükteki maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile ikinci fıkrası hükümleri kaynak Kanunda olduğu gibi maddeye ikinci fıkra olarak alınmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2007/12245 K. 2008/3832 Bozma
Mülkiyet Usul m.705/2

Tescilden önce TMK m.705/2 uyarınca mahkeme kararıyla taşınmaz mülkiyetini kazanan kişi, hak sicile yansımadan yapılan imar uygulamasıyla Hazine adına oluşan kayda karşı korunur; tescil ilamı kapsamında kalan parsellerde yolsuz tescil iptal edilip hak sahibi adına tescil edilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.705/2 uyarınca tescil ilamıyla taşınmaz mülkiyetini sicile yansıtmadan önce kazanan davacının, bu süreçte yapılan imar uygulamasıyla Hazine adına oluşan kayıtların iptalini ve adına tescil istemi. Değerlendirme: Mahkeme davayı, imar işlemi idari yargıda iptal edilmedikçe dinlenemez gerekçesiyle reddetmiştir; oysa iddia imarın usulsüzlüğüne değil, tescil ilamı gereği oluşan hakkın davacıya ait olduğuna ilişkindir (yolsuz tescile dayanılmaktadır). Tescil ilamı ve dayanağı harita yerine uygulanıp kapsamı keşfen saptanmalı; taşınmazların ilam kapsamında kaldığı anlaşılırsa imarla oluşan Hazine payları iptal edilip davacı adına tescil edilmelidir. Sonuç: Eksik inceleme nedeniyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/52 K. 2022/1233 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Miras Usul m.705/2

TMK m.705/1 uyarınca taşınmaz mülkiyeti kural olarak tescille kazanılırsa da, geçerli hukuki sebepten yoksun yolsuz tescil aynî hak doğurmaz; mülkiyet gerçek malikte kalır ve onun ölümüyle m.705/2'deki istisna gereği tescilsiz olarak mirasçılarına geçer.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Vekâlet görevinin kötüye kullanılması suretiyle, vekille el ve iş birliği içindeki eşi adına yapılan tescilin geçerli bir aynî hak (mülkiyet) doğurup doğurmadığı ve buna bağlı olarak gerçek malik mirasçılarının el atmanın önlenmesi davası açma hakkı. Değerlendirme: Geçerli hukuki sebepten yoksun tescil baştan beri yolsuz olduğundan mülkiyet devri gerçekleşmemiş, hak gerçek malikte kalmış, onun ölümüyle TMK m.705/2 uyarınca tescilsiz mirasçılara geçmiştir; iptal-tescil kararı açıklayıcı ve geriye etkilidir. Sonuç: Bölge adliye mahkemesinin el atmanın önlenmesi talebini reddeden direnme kararı oy çokluğuyla BOZULMUŞTUR.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2019/805 K. 2022/123 Onama
Mülkiyet Mal Rejimi

TMK m.705 uyarınca taşınmaz mülkiyeti ancak tescille kazanıldığından, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde bir eşin edinilmiş malından söz edebilmek için o malın o eş adına tescilli olması gerekir; üçüncü kişi adına kayıtlı taşınmazda eşin mülkiyeti doğmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde, üçüncü kişi (kayınvalide) adına tapuda tescilli taşınmaz üzerinden eşten katkı payı/değer artış payı istenip istenemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.705 uyarınca taşınmaz mülkiyeti ancak tescille kazanıldığından ve edinilmiş mal sayılmanın koşulu eşin o mal üzerinde mülkiyet hakkına sahip olması olduğundan, dava konusu ev davalı eş değil dava dışı kişi adına kayıtlı olup eşin mülkiyeti bulunmadığından tasfiyede dikkate alınamaz. Sonuç: Direnme kararının ONANMASINA (oy çokluğu).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2019/318 K. 2019/1238 Onama
Mülkiyet Usul m.705/2

Cebri icra ile mülkiyet tescilden önce kazanılsa bile, illilik prensibi gereği bu kazanımın dayandığı asıl işlem baştan geçersizse, ihalenin kesinleşmesi tescile geçerlilik sağlamaz ve oluşan tescil yolsuz tescil niteliğindedir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Aile konutu üzerinde diğer eşin açık rızası alınmadan kurulan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla cebri icra (ihale) sonucu banka adına yapılan ve TMK m.705/2 uyarınca tescilden önce kazanılan mülkiyetin yolsuz tescil oluşturup oluşturmadığı. Değerlendirme: Cebri icra ile mülkiyet tescilden önce kazanılsa da, illilik prensibi gereği asıl işlem olan ipotek TMK m.194'e aykırılık nedeniyle baştan geçersiz olduğundan, buna bağlı tescil de yolsuz tescildir; ihalenin kesinleşmesi bu sakatlığı gidermez. Sonuç: Tapu iptal ve tescile yönelik direnme kararının onanmasına (oy çokluğu).

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi E. 2022/2201 K. 2022/2552 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.705 uyarınca cebrî icra yoluyla yapılan satışta mülkiyetin ihale ile tescilden önce alıcıya geçtiğini esas alarak, ihalenin kesinleşmesi sonrası tescile yönelik memur muamelesi şikâyetini değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, cebrî icra yoluyla yapılan ihale ve sonrasındaki tescil işlemine yönelik icra memuru muamelesi şikâyetine ilişkindir. İlk derece mahkemesi ihalenin usulüne uygun yapıldığını belirterek davayı reddetmiştir. Adana BAM, TMK m.705 uyarınca mülkiyetin ihaleyle alıcıya geçtiğini esas alarak şikâyetçilerin istinaf başvurusunu değerlendirdi.

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2020/1264 K. 2020/1709 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.705/2 uyarınca tapu iptali-tescil davasının kesinleştiği tarihte mülkiyet hakkının sona erdiğini ve zararın bu tarih esas alınarak belirlenmesi gerektiğini; tapu sicilinin hatalı tutulmasından doğan Devlet sorumluluğu davasında bu ilkeyi uyguladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, tapu sicilinin hatalı tutulması nedeniyle TMK m.1007 kapsamında Devletten tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı Hazine yönünden kabul etmiştir. Adana BAM, TMK m.705/2 uyarınca tapu iptali-tescil davasının kesinleştiği tarihte mülkiyetin sona erdiğini ve zararın bu tarihe göre belirlendiğini esas alarak kararı inceledi.

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2019/2301 K. 2020/1395 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Orman vasfı nedeniyle tapusu iptal edilen taşınmaz için açılan TMK m.1007 davasında Adana BAM, m.705/2 uyarınca tapu iptali ve tescil davasının kesinleştiği tarihte mülkiyetin sona erip zararın o tarihte doğacağını esas alarak Devletin kusursuz sorumluluğuyla istinafı reddetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, 2009'da satın aldığı taşınmazın orman vasfında olduğu gerekçesiyle açılan dava sonucu tapusunun iptal edilip Hazine adına tescil edilmesi üzerine TMK 1007 uyarınca tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi davanın kısmen kabulüyle maddi tazminata hükmetmiş, davalı Hazine husumet ve kusursuzluk iddiasıyla istinafa başvurmuştur. Adana BAM, tapu satın alındığında kütükte orman şerhi bulunmadığını, davacının iyiniyetli olduğunu ve tapu sicilinin tutulmasından doğan zarardan Devletin kusursuz sorumlu olduğunu belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/1137 K. 2020/1025 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK m.705/2'ye göre işgal, miras, cebri icra veya mahkeme kararı gibi hallerde mülkiyet tescilden önce kazanılabilir; Adana BAM, imar uygulaması nedeniyle sicile doğru yansımayan hakkın mahkemeden talep edilebileceğini, davanın bu çerçevede dinlenebilir olduğunu belirtmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, babasının 1978 tarihli harici arsa satış senedi ile tapusuz iken satın alıp eklemeli zilyetlikle elde tuttuğu, sonradan imar uygulamasıyla davalılar adına tapulanan taşınmazın tapusunun iptali ile tamamen adına tescilini istemiştir. İlk derece mahkemesi, satış senedindeki 660 m2 ile tapudaki 713,30 m2 arasındaki fark, DOP kesintileri ve davacıya ait kısmın ifrazının mümkün olmaması, davacının paylı mülkiyeti de kabul etmemesi nedeniyle davayı reddetmiştir. Adana BAM, tescilin ne tamamen ne de hisseli mümkün olduğunu, fazla kısmın zilyetliğinin devredilmediğini saptayarak ilk derece kararını usul ve esas yönünden hukuka uygun bulmuş ve davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2019/1432 K. 2020/1135 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.705/2 uyarınca tapu iptali-tescil davasının kesinleştiği tarihte mülkiyetin sona erdiğini, zararın bu tarihteki taşınmaz değeri üzerinden belirleneceğini; tapu sicilinin hatalı tutulmasından doğan tazminat davasında bu kıstası esas aldı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, tapuya güvenerek 2697 m2 satın aldığı taşınmazın yüzölçümünün sehven hatalı olduğu gerekçesiyle sonradan 700 m2'ye düşürülmesi nedeniyle TMK 1007'ye dayalı tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi taşınmazı arazi kabul ederek davayı kısmen kabul etmiş; Adana BAM ise daha önce kesinleşmiş kararla aynı parsele arsa değeri biçildiğinden taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirleyerek davacının istinafını kabul etmiş, kararı kaldırmış ve düzelterek davayı kısmen kabulle 94.000 TL tazminata hükmetmiştir.

Diğer kararlar (5)
Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/684 K. 2020/844 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.705/1 uyarınca taşınmaz mülkiyetinin kural olarak tescille kazanıldığını esas alarak, yolsuz tescile dayalı tapu iptali-tescil uyuşmazlığını ve buna ilişkin ihtiyati tedbiri değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil ile mülkiyetin davacıda kaldığı iddiasına ilişkindir. İlk derece mahkemesi taşınmaz üzerinde tasarrufu yasaklayan ihtiyati tedbir kararı vermiştir. Adana BAM, TMK m.705 ve m.1025 uyarınca tescil ve yolsuz tescilin iptali çerçevesinde tedbire yönelik başvuruyu değerlendirdi.

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2019/270 K. 2019/1053 Kısmen Kabul

Adana BAM, TMK m.705/2 uyarınca tapu iptali-tescil davasının kesinleştiği tarihte mülkiyet hakkının sona erdiğini, gerçek zararın bu tarih itibarıyla belirleneceğini; tapu sicilinin hatalı tutulmasından kaynaklı tazminat uyuşmazlığında bu ilkeyi uyguladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, tapu sicilinin hatalı tutulması nedeniyle TMK m.1007 kapsamında Devletten maddi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir. Adana BAM, tarafların istinaf başvurularını, TMK m.705/2 uyarınca mülkiyetin tapu iptali-tescil kararının kesinleşmesiyle sona erdiği ve gerçek zararın bu tarihe göre saptanacağı çerçevesinde değerlendirdi.

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2018/1153 K. 2019/384 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK 705/2 uyarınca tapu iptali ve tescil davalarının kesinleştiği tarihte mülkiyet hakkının sona erdiğini, dolayısıyla zararın bu tarihte oluştuğunu belirleyerek, TMK 1007 kapsamındaki Hazine sorumluluğu ve tazminat hesabının dayanağı olarak bu maddeyi kullanmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacının mülkiyetindeki taşınmazın kadastro tespiti sonrası açılan tapu iptali ve tescil davasıyla orman vasfıyla Hazine adına tescili üzerine, TMK 1007 uyarınca tapu sicilinin tutulmasından doğan zararın tazmini istenmiştir. Adana BAM, Devletin kusursuz sorumluluğunun kadastro işlemlerini de kapsadığını, husumetin Maliye Hazinesine yöneltilmesinin doğru olduğunu ve bilirkişi raporlarının değerlendirmesine ilişkin davalı itirazlarını yerinde görmemiştir. Ancak ilk derece mahkemesinin %6 yerine %7 kapitalizasyon faiz oranı uygulanması gerektiğinden kararı kaldırıp düzelterek davanın kısmen kabulüne ve 60.382,00 TL tazminata hükmetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2018/1229 K. 2018/1277 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.705/2 uyarınca mülkiyetin tapu iptali-tescil davasının kesinleştiği tarihte sona erdiğini, zararın bu tarih itibarıyla doğduğunu; tapu sicilinin hatalı tutulmasından doğan tazminatta zamanaşımı ve gerçek zarar değerlendirmesini bu esasa bağladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, tapu sicilinin hatalı tutulması nedeniyle TMK m.1007 kapsamında Devletten maddi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir. Adana BAM, davalının zamanaşımı istinaf sebebini reddederek, TMK m.705/2 uyarınca zararın tapu iptali kararının kesinleştiği tarihte doğduğunu esas alıp tazminat koşullarını değerlendirdi.

Adana BAM · İstinaf · 3. Hukuk Dairesi E. 2018/730 K. 2018/875 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.705/2 uyarınca tapu iptali-tescil davasının kesinleştiği tarihte mülkiyetin sona erdiğini esas alan, tapu sicilinin hatalı tutulmasından doğan tazminat istemini; ayrıca görev kuralının kamu düzeninden olduğu yönüyle değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacıların murisine ait taşınmazın tapu kaydının iptali nedeniyle TMK m.1007'ye dayalı maddi ve manevi tazminat istemli davada ilk derece mahkemesi maddi ve manevi tazminatı kısmen kabul etmiş; her iki taraf istinafa başvurmuştur. Adana BAM, makul sürede yargılanma kaynaklı manevi tazminatın idari yargıda tam yargı davasına konu olması gerektiğini, tapu iptalinin kişilik haklarına saldırı sayılamayacağından bu yönden manevi tazminata hükmedilemeyeceğini, maddi tazminat için ise taşınmazın arsa/arazi vasfı belirlenmeden hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporuna dayanıldığını saptamıştır. Davalı vekilinin istinafını kabul ederek kararı kaldırmış ve eksik araştırma nedeniyle dosyayı yerel mahkemeye geri göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 705, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından tescil hükümlerindendir.

tapu iptali ve tescil davalarında avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!