TMK Madde 708 Yeni arazi oluşması

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 708, sahipsiz yerlerde yeni oluşan arazinin mülkiyetini, Devletin öncelikli devir yetkisini ve kopan toprak parçalarının geri alınma süresini üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Yeni arazi oluşması

Madde 708- (1) Birikme, dolma, toprak kayması veya kamuya ait suların yatağında ya da seviyesinde değişme gibi sebeplerle sahipsiz yerlerde yeniden oluşan yararlanmaya elverişli arazi Devlete ait olur.

(2) Devlet, bu araziyi kamusal bir sakınca bulunmadığı takdirde öncelikle arazisi kayba uğrayana veya bitişik arazi malikine devredebilir.

(3) Toprak parçalarının kendi arazisinden koptuğunu ispat eden malik, bunları, durumu öğrendiği tarihten başlayarak bir ve her hâlde oluşumun gerçekleştiği tarihten başlayarak on yıl içinde geri alabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, sahipsiz yerlerde yeni oluşan arazinin mülkiyetini, Devletin öncelikli devir yetkisini ve kopan toprak parçalarının geri alınma süresini üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra birikme, dolma, toprak kayması veya kamuya ait suların yatağında ya da seviyesinde değişme gibi sebeplerle sahipsiz yerlerde yeniden oluşan yararlanmaya elverişli arazinin Devlete ait olacağını hükme bağlar; mülkiyet kanun gereği doğrudan Devlette teşekkül eder. İkinci fıkra Devletin bu araziyi kamusal bir sakınca bulunmadığı takdirde başta arazisi kayba uğrayana veya bitişik arazi malikine devredebileceğini öngörür; iki yararlanan grup öncelikli kabul edilmiş olup sıralama Devlet takdirine bırakılmıştır. Üçüncü fıkra toprak parçalarının kendi arazisinden koptuğunu ispat eden malikin durumu öğrendiği tarihten başlayarak bir ve her hâlde oluşumun gerçekleştiği tarihten başlayarak on yıl içinde geri alabileceğini düzenler. Avukatlık pratiğinde geri alma talebi yapan vekili öğrenme tarihi ile oluşum tarihini iki ayrı belge ile sabitlemelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 636 ıncı maddesini karşılamaktadır.

Madde yeniden kaleme alınmıştır.

Madde İsviçre aslında olduğu gibi üç fıkra haline getirilmiştir.

Birinci fıkra yürürlükteki metinden arılaştırılmak suretiyle alınmıştır.

İkinci fıkra, yeni oluşan ve Devlete ait olan arazinin, kamusal bir sakınca bulunmayan hallerde öncelikle arazisi kayba uğrayan veya bu araziyle bitişik olan arazi sahibine devredilebilmesini olanaklı hale getirmiştir.

Üçüncü fıkra yeni arazi oluşumunda toprak parçalarının kendi arazisinden koptuğunu kanıtlayan kişiye, bunu öğrenme tarihinden itibaren bir yıl ve her durumda bu arazi oluşumunun gerçekleşmesinden itibaren on yıl içinde geri alabilmesini sağlamaktadır.

İsviçre Medeni Kanununun bu maddemizi karşılayan 659 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında bir ve on yıl gibi süreler yerine “uygun süre içinde” ifadesi kullanılmıştır. Ancak, hak sahibinin isteminin, “uygun bir süre” gibi belirsiz bir koşula bağlanmasının isabetli olamayacağı düşünülerek, bunun yerine haksız fiillere ve sebepsiz zenginleşmelere ilişkin genel sürelerle paralellik sağlanması düşüncesiyle, bir ve on yıllık sürelerin kabul edilmesi uygun görülmüştür.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 1.HD içtihatları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2008/1997 K. 2008/3472 Bozma
Mülkiyet

Birikme, dolma veya kamuya ait suların yatak ya da seviye değişmesi gibi sebeplerle sahipsiz yerlerde yeniden oluşan yararlanmaya elverişli arazi kural olarak Devlete ait olup, kişiler bunu ancak kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşulları gerçekleştiğinde mülk edinebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sakarya Nehri'nin yatak değiştirmesi ve alüvyon birikmesiyle sahipsiz yerde yeniden oluşan tarıma elverişli arazinin mülkiyeti ve kişilerin kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle bunu edinip edinemeyeceği. Değerlendirme: Bu yolla oluşan arazi TMK m.708 uyarınca Devlete ait olup kişiler ancak yasal koşulların gerçekleşmesi halinde mülk edinebilir; bilirkişi raporları ve memleket haritası karşısında davalılar lehine 20 yıllık zilyetlik süresinin tespit tarihine kadar dolmadığı saptanmıştır. Sonuç: Davanın kabulü gerekirken zilyetlikle kazanım koşulları gerçekleşmiş gibi reddedilmesi isabetsiz görülerek hüküm BOZULMUŞTUR.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2009/4365 K. 2009/6163 Bozma
Mülkiyet

Birikme, alüvyon veya suyun yatak değiştirmesiyle sahipsiz yerde yeniden oluşan yararlanmaya elverişli arazi mutlak surette Devlete kalan taşınmaz sayılmaz; yasal sınırlamalar dışında kalıp imar-ihya ve zamanaşımı zilyetliği koşulları gerçekleşirse kişilerce edinilebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sakarya Nehri'nin yatak değiştirmesi ve alüvyon birikmesiyle sahipsiz yerde yeniden oluşan arazinin TMK m.708 uyarınca Devlete mi ait olduğu, yoksa özel mülkiyete konu edilip edilemeyeceği. Değerlendirme: Bu tür arazi, m.708 ile Kadastro Kanunu birlikte değerlendirildiğinde mutlak biçimde Devlete kalan taşınmazlardan sayılmaz; koşulları gerçekleşirse kişilerce edinilebilir. Ancak somut olayda dayanak tapu kayıtları, imar-ihya ve zamanaşımı zilyetliğiyle kazanım koşulları davalılar yararına kanıtlanamamıştır. Sonuç: Davanın reddi isabetsiz görülerek hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2007/12497 K. 2008/2734 Bozma
Mülkiyet

Birikme, dolma, toprak kayması veya kamuya ait suların yatak ya da seviye değişmesi sebebiyle sahipsiz yerde yeniden oluşan yararlanmaya elverişli arazi Devlete ait olur; ancak yasal sınırlamalar dışında kalıp kazanım koşulları gerçekleşirse kişilerce mülk edinilebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sakarya Nehri'nin yatak değiştirmesi ve alüvyon birikimiyle sahipsiz yerde yeniden oluşan elverişli arazinin TMK m.708 uyarınca Devlete ait olup, koşulların gerçekleşmesi halinde kişilerce edinilip edinilemeyeceği. Değerlendirme: Taşınmazlar TMK m.708 kapsamında oluşmuş olup yasal sınırlamalar dışında kişilerce edinilebilirse de, davalılar lehine tapu kaydı, imar-ihya ve 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşulları kanıtlanamamıştır. Sonuç: Davanın tümüyle kabulü yerine bir kısmı hakkında reddi isabetsiz görülerek hüküm bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 708, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından yeni arazi oluşması hükümlerindendir.

tapu ve gayrimenkul davalarında hukuki destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!