TMK Madde 364 Nafaka yükümlüleri

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 364, yardım nafakasının kapsamını ve sınırlarını düzenler.

Resmi Metin

Nafaka yükümlüleri

Madde 364- (1) Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

(2) Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.

(3) Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, yardım nafakasının kapsamını ve sınırlarını düzenler. Birinci fıkraya göre herkes; yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu, altsoyu ve kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Bu, sosyal dayanışma esasına dayalı geniş bir yükümlülük ağı kurar; aile bireyleri arasında ahlaki sorumluluğun hukuki sorumluluğa çevrildiği temel hükümdür. İkinci fıkraya göre kardeşlerin nafaka yükümlülüğü, refah içinde bulunmalarına bağlıdır; kardeşler ancak ekonomik olarak rahat olduklarında devreye girer. Üçüncü fıkraya göre eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır; özel bakım borçları yardım nafakasından önce gelir. Avukatlık pratiğinde yardım nafakası talebinde, davacının yoksulluk durumu ve davalının ödeme gücü her dosyada ayrıca ispatlanmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 315 ve kısmen de 316 ncı maddesini karşılamaktadır.

Madde, İsviçre Medeni Kanununun 328 inci maddesinden esinlenen 1984 tarihli Öntasarının 297 inci maddesinden alınmıştır. Ancak birinci fıkrada “…önemli ölçüde geçim sıkıntısına” düşmekten söz eden Öntasarı yerine, kaynaktaki gibi “…yoksulluğa düşmek” deyimi tercih edilmiştir. “Nafaka” terimi ise çok yerleşmiş olması itibarıyla aynen korunmuştur. Maddenin ikinci fıkrasındaki hüküm, yürürlükteki Kanunun 316 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer almaktadır. Maddeye eklenen üçüncü fıkra ile eşlerin birbirine, ana ve babanın ergin olmayan çocuklarına karşı bakım borçlarına ilişkin özel hükümlerin saklı olduğu vurgulanmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/12504 K. 2018/2746 Bozma
Nafaka Usul Velayet

TMK m.364'e dayalı yardım nafakasına hükmedilebilmesi için usulüne uygun harcı yatırılarak açılmış bir yardım nafakası davasının bulunması zorunludur; sadece iştirak nafakası talep edilmişken bu dava olmadan yardım nafakası takdiri usul ve yasaya aykırıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasında, kısıtlanan ortak çocuk için davacının iştirak nafakası talebine karşılık, TMK m.364'e dayalı usulüne uygun harcı yatırılmış bir yardım nafakası davası olmaksızın yardım nafakasına hükmedilip hükmedilemeyeceği. Değerlendirme: Hakim taraflarca talep edilenden fazlasına karar veremez (HMK m.26); açılmış bir yardım nafakası davası bulunmadan TMK m.364 uyarınca nafaka takdiri usul ve yasaya aykırıdır. Sonuç: Hüküm ilgili bentten bozulmuş, diğer bölümleri onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/10722 K. 2006/17391 Kısmi
Nafaka Kusur

Türk Medeni Kanunu m.364'e (nafaka yükümlüleri) dayalı dava, dayanağı kanıtlanmadığı takdirde reddedilir ve bu redde yönelik temyiz itirazları yerinde görülmez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Birleştirilen boşanma (TMK m.166), TMK m.364'e dayalı nafaka davası ve TMK m.197'ye dayalı nafaka talebinin birlikte incelenmesi. Değerlendirme: Davacı kadının TMK m.364'e dayalı davası kanıtlanmadığından reddi yerinde; koca tam kusurlu olup m.166'ya göre boşanma isteği reddedilmeli, m.197 nafaka davası kabul edilmeliydi. Sonuç: Hüküm kadın yararına bozulmuş, m.364'e dayalı davanın reddine ilişkin temyiz ise onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/23866 K. 2016/14390
Nafaka Usul

TMK m.364'e dayalı yardım nafakası davalarının temyiz incelemesinde daireler arasında iş bölümü uyuşmazlığı çıkarsa, dosya ilgili daireye değil, iş bölümü uyuşmazlıklarını çözmekle görevli Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.364'e dayalı yardım nafakası istemine ilişkin hükmün temyizinde, inceleme görevinin hangi Yargıtay dairesine (2. mi 3. HD mi) ait olduğu yönünden iş bölümü uyuşmazlığı doğmuştur. Değerlendirme: 6723 sayılı Kanunla yapılan ve 23.07.2016'da yürürlüğe giren değişiklik gereği, 3. HD'nin gönderme kararı üzerine gelen dosyanın iş bölümü uyuşmazlıklarını çözmekle görevli Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesi gerekir. Sonuç: Dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/16873 K. 2015/14935
Nafaka Usul

TMK m.364'e dayalı yardım nafakası istemine ilişkin temyiz incelemesinde daireler arası işbölümü uyuşmazlığı çıkması halinde dosya, ilgili daireye değil, işbölümü uyuşmazlıklarını çözmekle görevli Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.364'e dayalı yardım nafakası istemine ilişkin yerel mahkeme hükmünün temyizinde, uyuşmazlığın hangi Yargıtay dairesinin görevine girdiği tartışılmıştır. Değerlendirme: İşbölümü kararına göre inceleme 3. Hukuk Dairesine ait görünse de, 6644 sayılı kanunla yapılan ve 11.04.2015'te yürürlüğe giren değişiklik gereği işbölümü uyuşmazlığının Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'nca çözülmesi gerekmektedir. Sonuç: Dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/13086 K. 2018/2921 Bozma
Nafaka Tazminat Kusur

Kısıtlı/ergin çocuk için istenen yardım nafakası (TMK m.364) boşanmanın fer'isi olmayıp bağımsız bir dava olarak ayrı nisbi harca tabidir; harç ikmali için süre verilmeden bu talep hakkında karar verilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Karşılıklı boşanma davasında tazminatlar, nafakalar ve boşanmanın fer'isi olmayan yardım nafakası (TMK m.364) talebinin harç yönünden ele alınışı. Değerlendirme: Kadın yararına maddi tazminat az, dayanılmayan vakıalara dayalı manevi tazminat koşulları oluşmamış; kısıtlı için yardım nafakası talebi ayrı nisbi harca tabi olup harç ikmali için süre verilmeden tedbir nafakasına hükmedilmesi hatalı. Sonuç: Hükmün 2., 3. ve 4. bentlerdeki sebeplerle BOZULMASINA, diğer bölümlerinin ONANMASINA.

Diğer kararlar (3)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/9705 K. 2015/24129 Bozma
Nafaka Tazminat Kusur

TMK m.364 uyarınca bağlanacak yardım nafakasının miktarı, nafaka yükümlüsü ile alacaklının gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumları ile günün koşullarına ve TMK m.4'teki hakkaniyet ilkesine göre belirlenmelidir.

Detaylı özeti gör

Boşanma/nafaka uyuşmazlığında mahkeme, TMK m.364 uyarınca davalı çocuktan alınarak babaya aylık 500 TL yardım nafakası bağlanmasına karar vermiştir. Yargıtay, birleşen tedbir nafakasına ilişkin hükmün infaz edilebilir açıklıkta kurulmadığını (HMK m.294/2-3, 297/2) ve takdir edilen yardım nafakasının tarafların sosyal-ekonomik durumuna göre fazla olup hakkaniyet ilkesi (TMK m.4) gözetilmediğini tespit etmiştir. Sonuç: Hüküm 2. ve 3. bentlerden BOZULMUŞ, diğer bölümler ONANMIŞTIR.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/19930 K. 2016/3776 Bozma
Nafaka Tazminat Usul m.364/1

Boşanma sebebine dayalı yardım nafakası (TMK m.364/1) talebinin esası, boşanmayı sağlayan yabancı mahkeme kararının Türkiye'de tanınması-tenfizine ilişkin kararın kesinleşmesine bağlı olup, bu kesinleşme beklenmeden hüküm kurulamaz.

Detaylı özeti gör

Boşanmadan sonra açılan tazminat ile tedbir, yoksulluk ve yardım nafakası (TMK m.364/1) davasında, boşanma kararı yabancı mahkemece verilmiştir. Tanıma-tenfiz davasında karar düzeltme yolu tüketilmeden mahkemece kesinleştirme yapıldığından, yabancı boşanma kararının tanınmasına ilişkin kararın kesinleşmesi beklenmeli, sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Sonuç: Hüküm bozulmuş, diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/17079 K. 2015/14850
Nafaka Usul

Türk Medeni Kanunu'nun 364. maddesine dayalı yardım nafakası istemine ilişkin uyuşmazlıkların temyiz incelemesi, işbölümü kararı gereği esasen 3. Hukuk Dairesinin görev alanına girer.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Türk Medeni Kanunu'nun 364. maddesine dayalı yardım nafakası istemine ilişkin dosyanın temyiz incelemesinde, işbölümü bakımından hangi mercii tarafından inceleneceği uyuşmazlığıdır. Değerlendirme: İnceleme görevi 2015/8 sayılı işbölümü kararı gereği 3. Hukuk Dairesine ait olmakla birlikte, 6644 sayılı Kanun değişikliği uyarınca işbölümü uyuşmazlıkları Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'nca çözülmelidir. Sonuç: Dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2021/630 K. 2021/1076 Kısmen Kabul

Adana BAM, TMK m.364 uyarınca ergin üniversite öğrencisi çocuk lehine babadan yardım nafakasını değerlendirerek, takdir edilen miktarın tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına uygun olduğu sonucuna vardı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, ergin üniversite öğrencisi çocuğun babadan yardım nafakası talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesi çocuk lehine aylık 700,00 TL yardım nafakasına hükmetmiş, davalı baba miktarın ekonomik durumuna göre fazla olduğunu ileri sürmüştür. Adana BAM, TMK m.364-365 çerçevesinde tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını değerlendirerek takdir edilen nafaka miktarının günün koşullarına uygun olduğu sonucuna varmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/2228 K. 2020/691 Kısmen Kabul

Adana BAM, TMK m.364 uyarınca üniversite öğrencisi çocuk lehine yardım nafakasını değerlendirerek, ilk derecede takdir edilen miktar ve başlangıç tarihinin yetersiz olduğunu saptayıp istinaf başvurusunu kabul etti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, üniversite öğrencisi çocuğun babadan yardım nafakası talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesi çocuk lehine aylık 250,00 TL yardım nafakasına hükmetmiştir. Adana BAM, TMK m.364 çerçevesinde tarafların ekonomik durumlarını değerlendirerek takdir edilen nafaka miktarı ve başlangıç tarihinin yetersiz olduğunu saptayıp davacının istinaf başvurusunu kabul etmiş ve nafakayı artırarak yeniden düzenlemiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/2083 K. 2020/686 Kısmen Kabul

Adana BAM, geliri ve malvarlığı olmayan, Tıp Fakültesinde okuyan ergin davacının yardım edilmezse yoksulluğa düşeceğini saptayarak TMK 364 uyarınca annenin yardım nafakası yükümünü kabul etmiş; yetersiz bulduğu aylık 400 TL nafakayı 750 TL'ye yükseltmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Tıp Fakültesinde okuyan ergin davacı, geliri ve malvarlığı olmadığı için annesinden yardım nafakası talep etmiş, ilk derece mahkemesi aylık 400 TL nafakaya hükmetmiştir. Adana BAM, davacının üniversite öğrencisi olduğu, yardım edilmezse yoksulluğa düşeceği ve tarafların ekonomik durumuna göre takdir edilen miktarın yetersiz olduğunu saptayarak davacının istinaf başvurusunu kabul etmiş, nafakayı aylık 750 TL'ye yükseltmiştir. Davalı annenin yetki itirazına ilişkin istinaf başvurusunu ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1807 K. 2020/630 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.364 uyarınca ergin olup üniversiteye hazırlanan, geliri bulunmayan çocuk lehine babadan yardım nafakasını, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ışığında değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, ergin olup üniversiteye hazırlanan ve geliri bulunmayan çocuğun babadan yardım nafakası talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul-kısmen reddetmiş, davalı baba ekonomik durumunu ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, TMK m.364 uyarınca yardıma muhtaç altsoya nafaka yükümlülüğünü, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ışığında değerlendirmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1625 K. 2020/164 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.364 uyarınca kısıtlanarak annenin velayetinde bırakılan engelli çocuk için babanın yardım nafakası yükümlülüğünü değerlendirerek, ilk derecenin takdir ettiği miktarı hakkaniyete uygun buldu.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, kısıtlanarak annenin velayetinde bırakılan engelli çocuk için daha önce hükmedilen yardım nafakasının artırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davacı annenin artırım talebini sonuca bağlamış, taraflar istinafa başvurmuştur. Adana BAM, TMK m.364 kapsamında tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile çocuğun özel durumunu değerlendirerek ilk derece kararını usul, yasa ve hakkaniyete uygun bulmuştur.

Diğer kararlar (3)
Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1360 K. 2019/1744 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, ergin üniversite öğrencisi ve geliri yetersiz davacı kızın iki taşınmazı ile aracı olan babadan TMK m.364 uyarınca yardım nafakasına hak kazandığını saptayıp red kararını kaldırmış ve takdiren aylık 500 TL yardım nafakasına hükmetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Ergin üniversite öğrencisi davacı kız, geliri yetersiz olduğu için babadan aylık 2.000 TL yardım nafakası talep etmiş; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Adana BAM, davacının üniversite öğrencisi olup yeterli gelirinin bulunmadığını, davalı babanın iki taşınmazı ve bir aracı olduğunu, ekonomik durumuna göre yardım yükümlülüğünün bulunduğunu, yardım edilmezse davacının eğitim hayatının olumsuz etkileneceğini saptamıştır. Bu nedenle red kararını TMK m.364 ve hakkaniyet ilkesine aykırı bulmuş, istinafı kabul edip kararı kaldırmış ve HMK 353/1-b-2 uyarınca davacıya dava tarihinden geçerli aylık takdiren 500 TL yardım nafakasına hükmederek davayı kısmen kabul, kısmen reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1440 K. 2019/1768 Kısmen Kabul

Adana BAM, öğrenci olan ve geliri bulunmayan davacı kız için TMK 364 uyarınca babanın gücü oranında yardım nafakası yükümlülüğü bulunduğunu belirterek ilk derecenin takdir ettiği aylık 350 TL'yi yeterli bulmuş, istinafı esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Boşanmış kadın kendisi için yoksulluk nafakasının artırılmasını, üniversite öğrencisi kızı için yardım nafakası talep etmiş; ilk derece mahkemesi kadının artırım davasını reddedip kız için aylık 350 TL yardım nafakasına hükmetmiştir. Adana BAM, davacıların hem yoksulluk hem yardım nafakası yönünden istinaf başvurularını esastan reddetmiş; davalının vekalet ücreti yönünden istinafını kabul ederek karara davalı lehine vekalet ücreti fıkrası eklenmesine, davalının yardım nafakasına yönelik istinafını ise miktar kesinlik sınırı altında kaldığından usulden reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1299 K. 2019/1740 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Üniversite öğrencisi, gelirsiz, burs alarak dedesinin evinde kalan davacı lehine babadan aylık 350 TL yardım nafakasına hükmedilmiştir. Adana BAM, TMK m.364 uyarınca yardım edilmezse yoksulluğa düşecek davacıya babanın bakım yükümü bulunduğunu belirterek istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Üniversite öğrencisi olan, geliri bulunmayan ve burs alarak dedesinin evinde kalan davacı, babasından yardım nafakası istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabulle aylık 350 TL yardım nafakasına hükmetmiştir. Davalı baba, davacının yardım nafakası şartlarını taşımadığını ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, davacının üniversite öğrencisi olduğu, gelirinin olmadığı ve yardım edilmezse yoksul duruma düşeceği gerekçesiyle babanın TMK 364 uyarınca yardım yükümlülüğünü kabul ederek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!