TMK Madde 365 - Yardım nafakası davası hakkı

Uyuşmazlık, babalık davası açılmadan önce ölen babanın mirasçılarından, ergin olmayan çocuk yararına hangi hukuki temele dayanılarak nafaka istenebileceğine ilişkindir. Yargıtay'a göre baba 27.6.2001'de öldüğünden ve babalık davası mirasçılara karşı 27.2.2002'de açıldığından, tahakkuk etmiş ve muaccel bir nafaka bulunmadığı için babanın küçüğe karşı bakım borcundan doğan nafaka yükümlülüğü mirasçılara intikal etmez; bu nedenle istek bakım nafakasına değil, TMK m.364'teki yardım nafakasına dayanır. TMK m.365/1 uyarınca yardım nafakası davası mirasçılıktaki sıra gözetilerek açılmalı, m.365/3 uyarınca da nafakanın yükümlülerin bir veya birkaçından istenmesi hakkaniyete aykırı ise hâkim yükümlülüğü azaltabilmeli veya kaldırabilmelidir. Ergin olmayan çocuğa bakım yükümlülüğünün öncelikle anaya ait olduğu da gözetilerek davalı mirasçıların yükümlülüğünün bu yasal hükümler çerçevesinde belirlenmesi gerekirken aksi yönde hüküm kurulması hatalı bulunmuş, ayrıca BK m.41-49'a dayalı tazminat taleplerinin görev yönünden ayrılması gerektiğine değinilerek karar bozulmuştur.

Uyuşmazlık, boşanma davasıyla birleştirilen ve kadının ayrı yaşamakta haklılık sebebiyle daha önce hükmedilen tedbir nafakasının (TMK m. 197) artırılması ile bu nafakanın gelecek yıllarda ÜFE oranında artırılmasına karar verilmesi istemine ilişkindir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin hem istekten fazlaya hükmetmesini hem de tedbir nafakasının her yıl ÜFE oranında artırılmasına karar vermesini isabetsiz bularak hükmün bu yönden bozulmasına, kararın bozma kapsamı dışında kalan bölümlerinin ise onanmasına karar vermiştir. Daire gerekçesinde, istekten fazlaya hükmedilemeyeceği (HUMK m. 74/1) gibi TMK m. 197'de tedbir nafakasının gelecek yıllarda ne miktarda artırılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığını vurgulamıştır. Karara göre nafakanın ileriye dönük artış miktarının baştan karara bağlanması yalnızca irat biçimindeki yoksulluk nafakası (TMK m. 176/son), velayet kendisine verilmeyen tarafın çocuk için ödeyeceği nafaka (TMK m. 182/3), ana babanın çocuğa karşı nafaka yükümlülüğü (TMK m. 330/2) ve TMK m. 365/son'da düzenlenen yardım nafakasında mümkün olup, evlilik birliğinin korunmasına yönelik tedbir nafakası bakımından bu olanak bulunmamaktadır.