TMK Madde 161 Zina

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 161, boşanma sebeplerinden zinayı düzenlemektedir.

Resmi Metin

Zina

Madde 161- (1) Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir.

(2) Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer.

(3) Affeden tarafın dava hakkı yoktur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, boşanma sebeplerinden zinayı düzenlemektedir. Eşlerden biri zina ederse diğer eş boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.

Madde, zinayı özel bir boşanma sebebi olarak düzenlemektedir. Çifte hak düşürücü süre sistemi uygulanmaktadır: sübjektif süre öğrenmeden itibaren altı ay, objektif süre zina eyleminden itibaren beş yıldır. Affetme ise dava hakkını ortadan kaldıran bir hukuki fiildir. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde maddenin sadeleştirilerek yeniden düzenlendiği ve hüküm değişikliği yapılmadığı belirtilmiştir.

Gerekçe

Madde sadeleştirilmek suretiyle yeniden düzenlenmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/8154 K. 2015/22270 Bozma
Fiili Ayrılık

TMK m.161 uyarınca zina sebebiyle boşanma davası, öğrenmeden itibaren altı ay ve her halde zina eyleminden itibaren beş yıl geçmekle dava hakkı düştüğünden, eylemin üzerinden beş yıl geçtikten sonra açılan dava hak düşürücü süre nedeniyle reddedilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Zina (TMK m.161) sebebine dayalı boşanma davasının hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı. Değerlendirme: Davacı, çocuğun babası olmadığını DNA raporuyla öğrenip altı ay içinde dava açmışsa da, zina eyleminin üzerinden beş yıldan fazla süre geçtiği, başka bir zina eylemi de kanıtlanamadığı belirlenmiştir. Sonuç: Beş yıllık hak düşürücü süre dolduğundan davanın reddi gerekirken kabulü hatalı olup hüküm bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/362 K. 2022/1514 Bozma
Kusur Anlaşmalı Boşanma Usul

Dava tarihinden sonra gerçekleşen zina (TMK m.161) vakıası, ıslah yoluyla dahi eldeki boşanma davasına dâhil edilip karşı tarafa kusur olarak yüklenemez; böyle bir vakıa ancak yeni açılacak davada değerlendirilebilir.

Detaylı özeti gör

Karşılıklı boşanma davasında erkek, dava açıldıktan sonra (04.12.2015) gerçekleşen zina vakıasını tam ıslahla ileri sürmüş; BAM bu vakıayı ispatlanmış sayıp tarafları TMK m.161 uyarınca boşamış, direnmiştir. HGK, ıslahın tahkikatta yapılmış hatalı usul işlemini düzeltme imkânı olduğunu, dava tarihinde henüz gerçekleşmemiş bir vakıanın ıslahla davaya eklenip karşı tarafa kusur olarak yüklenemeyeceğini, her davanın açıldığı andaki vakıalara göre sonuçlandırılacağını belirtmiştir. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2014/10558 K. 2015/2590 Bozma
Kusur Tazminat Nafaka Usul

Münhasıran zina (TMK m.161) özel boşanma sebebine dayalı açılan davada, hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğundan (HMK m.26/1) genel boşanma sebebine (TMK m.166/1) dayalı karar verilemez; deliller zina sebebi çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Münhasıran zina özel sebebine (TMK m.161) dayalı açılan birleşen boşanma davasında, genel boşanma sebebine (TMK m.166/1) dayalı karar verilip verilemeyeceği; ayrıca tedbir nafakası, nisbi harca tabi maddi tazminat ve menfi tespit taleplerinin durumu. Değerlendirme: Hakim talep sonuçlarıyla bağlı olduğundan (HMK m.26/1), deliller zina çerçevesinde değerlendirilmeliydi; tedbir nafakası re'sen verilmeli, nisbi harç ikmal edilmeliydi. Sonuç: Hüküm 1-4. bentler yönünden bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2021/848 K. 2023/213 Direnme Bozuldu
Kusur Tazminat Nafaka Usul

Boşanma hükmünün kesinleşmesiyle evlilik birliği ve sadakat yükümlülüğü sona erdiğinden, kesinleşmeden sonra açılan TMK m.161 zina sebepli boşanma davası, fer'î yargılamada kesinleşme tarihine kadar gerçekleşen olaylara ilişkin kusur belirlemesini etkilemez.

Detaylı özeti gör

Tarafların boşanma hükmü 12.01.2018'de kesinleşmiş, yargılama fer'î talepler yönünden sürerken erkek eş 26.08.2020'de TMK m.161 zina sebebiyle ayrı boşanma davası açıp birleştirme istemiştir. HGK, boşanma kararının kesinleşmesiyle evlilik birliği ve sadakat yükümlülüğünün sona erdiğini, dolayısıyla sonradan açılan zina davasının kesinleşme tarihine kadarki kusur belirlemesine etkisi olmadığını belirtmiştir. Sonuç: Direnme kararı yerinde bulunmuş, dosya sair temyiz itirazları için Özel Daireye gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/845 K. 2015/1741 Bozma
Kusur Velayet Usul

Eşlerden birinin yalnızken geceleyin ortak konuta başka bir erkeği alması zinanın varlığına delalet eder ve TMK m.161 uyarınca zina sebebiyle boşanmaya karar verilmesini gerektirir.

Detaylı özeti gör

Karşılıklı boşanma davasında Özel Daire, kadının ortak konuta geceleyin yabancı erkek alıp birlikte yakalanmasını zinanın varlığına delalet sayarak boşanmanın TMK m.166/1 yerine zina (TMK m.161) sebebine dayandırılması gerektiği ve velayetin babaya verilmesi yönünde bozmuştur. Yerel mahkeme "direnmiş", ancak bozma öncesi karara bağlanmayan zina davasını reddedip yeni delilleri değerlendirerek gerekçeyi değiştirmiştir. HGK, bunun gerçek direnme değil yeni hüküm olduğunu saptamıştır. Sonuç: Temyiz incelemesi görevi Özel Daireye ait olduğundan dosya 2. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.

Diğer kararlar (1)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/1025 K. 2022/1669
Kusur Nafaka Tazminat Velayet Usul

Eşlerden biri zina ederse, diğer eş TMK m.161 uyarınca zina özel boşanma sebebine dayanarak boşanma davası açabilir.

Detaylı özeti gör

Karşılıklı boşanma davasında erkek eş TMK m.161 zinaya dayalı boşanma istemiş; ilk derece mahkemesi kadının zinasını sabit görerek erkeğin zina davası ile kadının evlilik birliğinin sarsılması davasını kabul etmiş, iştirak nafakası takdir etmiştir. Özel Daire nafaka miktarı yönünden bozmuş, mahkeme güncel ekonomik durumları araştırarak "direnmiştir". HGK, bu kararın gerçek direnme olmayıp yeni hüküm niteliğinde olduğunu, temyiz incelemesinin Özel Daireye ait olduğunu belirlemiştir. Sonuç: Dosyanın Yargıtay 2. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2773 K. 2020/1405 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Davalı erkeğin başka kadınlarla yarı çıplak fotoğrafları TMK 161 anlamında zinayı ispata yeterlidir; öğrenme ile dava arasındaki süre hak düşürücü süreyi aşmadı. Adana BAM zina nedeniyle boşanma hükmünü onayıp erkeğin istinafını reddetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı kadın, davalı erkeğin başka kadınlarla aynı yatakta yarı çıplak fotoğraflarına dayanarak TMK 161 zina (olmazsa TMK 166/1-2) nedeniyle boşanma açmış; İlk Derece Mahkemesi zina nedeniyle boşanmaya, velayet, nafaka ve tazminata hükmetmiştir. Adana BAM, fotoğrafların zina olgusunu ispata yeterli olduğunu, kadının fotoğrafları öğrenmesi (19/02/2017) ile dava tarihi (03/03/2017) arasında hak düşürücü sürenin geçmediğini, takdir edilen nafaka ve tazminatların hakkaniyete uygun olduğunu belirterek davalı erkeğin istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/739 K. 2020/1286 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.161 anlamında zina sebebine dayalı kesinleşmiş bir boşanma kararı bulunmadığından, mal rejiminde zinaya bağlanan sonuçların uygulanamayacağını saptadı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Eşler, evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle karşılıklı boşandıktan sonra davacı, mal rejimi tasfiyesinden kaynaklı değer artış payı alacağı istedi; ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etti. Adana BAM, zina iddiası ileri sürülse de TMK m.161 anlamında zinaya dayalı bir boşanma kararı bulunmadığından TMK m.236/2'nin uygulanamayacağını gözeterek istinaf başvurusunu değerlendirdi.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2700 K. 2020/1224 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, TMK m.161 uyarınca eşlerden birinin zina etmesi halinde diğer eşin boşanma davası açabileceği kuralını, somut olaydaki zina iddiası yönünden değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Eşler karşılıklı olarak boşanma davası açmış; ilk derece mahkemesi kadını tam kusurlu sayarak erkeğin davasını kabul, kadının davasını reddetmiş ve erkek lehine maddi ve manevi tazminata hükmetmiştir. Adana BAM, toplanan delillere göre tarafların boşanmaya neden olan olaylarda eşit ve ortak kusurlu olduğunu belirlemiş; kadının istinafını kısmen kabul ederek kadının boşanma davasının da kabulüne ve erkek lehine takdir edilen tazminatların kaldırılarak reddine karar vermiştir. Erkeğin tazminat miktarının yetersizliğine yönelik istinaf başvurusu ise konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2706 K. 2020/1218 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Davalı kadının yabancı bir erkeği gece müşterek konuta alması zina sayılmış, davacı erkek zinayı ispatladığından TMK m.161 uyarınca boşanmaya hükmedilmiştir. Adana BAM bu uygulamayı usul ve yasaya uygun bularak kadının istinafını esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı erkek, davalı kadının zinası nedeniyle TMK 161, olmazsa 166/1-2 uyarınca boşanma istemiş; ilk derece mahkemesi kadının yabancı bir erkeği gece müşterek konuta almasını zina sayarak TMK 161 uyarınca boşanmaya, çocukların velayetinin babaya verilmesine, erkek lehine tazminata ve kadının taleplerinin reddine hükmetmiştir. Adana BAM, kadının zina eyleminin ispatlandığını, velayet, tazminat ve nafaka kararlarının usul ve yasaya uygun olduğunu belirleyerek davalı kadının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2680 K. 2020/1210 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 161 zina davasında, evlilik sürerken davalının başka bir kadınla yaşaması tanık ve fotoğraflarla sabit görülüp davalı tam kusurlu kabul edilerek boşanmaya hükmedilmiş; BAM kusur tespiti ve kabul gerekçesini doğru bularak hükmü esastan onamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı kadın, terditli olarak önce zina, olmadığı takdirde evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma talep etmiş; ilk derece mahkemesi davalının evlilik sürerken başka bir kadınla birlikte yaşadığını sabit görerek zina nedeniyle boşanmaya, velayet, nafaka ile maddi-manevi tazminata hükmetmiştir. Adana BAM, delil değerlendirmesi, kusur tespiti ve kabul gerekçesinin doğru olduğunu, terditli diğer talep hakkında karar verilmemesinin usule uygun olduğunu, nafaka ve tazminat miktarlarının düşük ya da fahiş olmadığını belirtmiştir. Tarafların istinaf başvuruları ayrı ayrı esastan reddedilmiştir.

Diğer kararlar (5)
Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2020/761 K. 2020/1125 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 236/2'deki pay azaltma yaptırımı, TMK 161 (zina) sebebine dayalı boşanmayı gerektirir. Adana BAM, tarafların TMK 166/1 uyarınca boşandığını, zinaya dayalı hüküm bulunmadığını saptayarak 236/2'nin uygulanamayacağını belirleyip istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklanan katılma alacağı davasında ilk derece mahkemesi araç ve motosiklet nedeniyle davacı lehine 20.875,00 TL katılma alacağına hükmetmiştir. Davalı erkek, boşanmanın zina sebebiyle gerçekleştiğini ve TMK 236/2 gereği davacı eşin payının azaltılması gerektiğini ileri sürmüştür. Adana BAM, taraflar arasındaki boşanmanın TMK 166/1 (anlaşmalı/karşılıklı) gereğince verildiğini, zinaya dayalı TMK 161 hükmü bulunmadığını saptayarak TMK 236/2'nin uygulanamayacağını belirlemiş ve davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/1701 K. 2019/1661 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Davacı kadın TMK m.161 (zina) nedeniyle de boşanma istemiş; ilk derece mahkemesi zina davasını reddetmiş, bu redde karşı taraflarca istinaf başvurusu yapılmadığı için Adana BAM zina yönünü incelemeye almamış, m.161 ilk derecede kesinleşen red dayanağı olarak kalmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Kadın eş, zina ve birinci derecede evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma talep etmiş; ilk derece mahkemesi zina davasını reddedip TMK m.166/1 uyarınca boşanmaya hükmetmiş, davalı erkek bu yönden istinafa başvurmuştur. Adana BAM, davacı kadının davayı açtıktan sonra davalı ile aynı evde yaşadığını, birlikte tatile çıkıp doğum günü kutlayarak fotoğraf çektirdiklerini, dolayısıyla iddia ettiği kusurları affettiğini veya hoşgörü ile karşıladığını tespit etmiştir. Bu nedenle evlilik birliğinin temelinden sarsılması davasının da reddi gerekirken kabul edilmesini hatalı bulmuş, istinafı kabul edip kararı HMK 353/1-b-2 uyarınca kaldırarak boşanma davasının reddine karar vermiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/1775 K. 2019/1648 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

İlk derece mahkemesi eşlerin TMK m.161/1 uyarınca zina nedeniyle boşanmalarına karar vermiş; bu madde davanın hukuki dayanağı ve kusur belirlemesinin temelidir. Adana BAM, zina kusur belirlemesini ve buna bağlı manevi tazminatı doğru bularak kadının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Erkeğin TMK m.161 uyarınca zina nedeniyle açtığı boşanma davası ilk derecede kabul edilmiş, kadına 15.000 TL manevi tazminat yükletilmiş ve kadının birleşen davası reddedilmiştir. Kadın vekili kusurun erkekte olduğunu, tazminatın ve vekalet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, ilk derece kararında usul ve esas yönünden aykırılık bulunmadığını, kusur belirlemesi ve manevi tazminatın yerinde olduğunu, boşanmanın fer'i nitelikteki manevi tazminat için ayrıca vekalet ücreti takdir edilemeyeceğini belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/1637 K. 2019/1562 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Erkek terditli olarak önce zina (TMK m.161), olmazsa TMK m.166 sebebiyle boşanma istemiştir. BAM, mahkemenin öncelikle delilleri TMK m.161 zina yönünden değerlendirip karar vermesi gerekirken sadece m.166'ya göre boşanmaya hükmetmesini hatalı bulmuş, bu eksiklik nedeniyle kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Erkek, eşinin başka bir erkekle kendisini aldattığını ileri sürerek terditli biçimde önce zina (TMK m.161), olmazsa evlilik birliğinin sarsılması (TMK m.166) sebebiyle boşanma istemiş; ilk derece mahkemesi yalnızca TMK m.166'ya göre tarafları boşamış, zina talebi hakkında hüküm kurmamıştır. Adana BAM, zina sebebinin öncelikle TMK m.161 yönünden değerlendirilmesi gerektiğini ve denetlenecek bir karar bulunmadığını saptayarak kadının istinaf başvurusunu usulden kabul etmiş, kararı kaldırıp dosyayı yeniden görülmek üzere mahkemesine göndermiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/775 K. 2019/474 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Erkek TMK 161 zina nedenine dayanmış; Adana BAM, kadının yabancı bir erkekle otelde aynı odada kalarak zina ettiğini ve erkeğin aldatmayı araştırmasının affetme/hoşgörü anlamı taşımadığını saptayarak zina sebebiyle boşanma davasının kabulünü bu maddeye uygun bularak istinafı esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Erkek TMK 161 (zina) ve 166/1, kadın ise TMK 166/1 dayanaklı karşılıklı boşanma davaları açmış, ilk derece mahkemesi her ikisini de kabul etmiştir. Davalı-karşı davacı kadın, erkeğin davasının kabulüne, yoksulluk nafakasının reddine ve erkek lehine tazminata istinaf etmiştir. Adana BAM, kadının evlilik devam ederken başka erkeklerle ilişki yaşadığı, otelde yabancı bir erkekle aynı odada kalarak zina ettiği, ağır kusurlu olduğu; erkeğin aldatmayı araştırmasının affetme anlamı taşımadığı değerlendirmesiyle kadının kusurunu sabit görmüştür. İstinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 161, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin zina bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

boşanma sürecinde avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!