TMK Madde 158 Evlenmenin butlanı: eşler yönünden sonuç

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 158, evlenmenin butlanına karar verilmesi durumunda iyiniyetli eşin hukuki durumunu ve eşler arasındaki belirli sonuçların hangi rejime bağlanacağını iki fıkra hâlinde düzenler.

Resmi Metin

Eşler yönünden

Madde 158- (1) Evlenmenin butlanına karar verilirse, evlenirken iyiniyetli bulunan eş bu evlenme ile kazanmış olduğu kişisel durumunu korur.

(2) Eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi, tazminat, nafaka ve soyadı hakkında boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, evlenmenin butlanına karar verilmesi durumunda iyiniyetli eşin hukuki durumunu ve eşler arasındaki belirli sonuçların hangi rejime bağlanacağını iki fıkra hâlinde düzenler. Birinci fıkra iyiniyetli eşin kişisel durumuna ilişkin hükmü, ikinci fıkra ise eşler arasındaki belirli kalemlerde uygulanacak rejime ilişkin hükmü içerir. Birinci fıkraya göre, evlenirken iyiniyetli bulunan eş, bu evlenme ile kazanmış olduğu kişisel durumunu korur. İyiniyet, evlenme anında aranır; iyiniyetli eşin bu evlenme yoluyla edinmiş olduğu kişisel durum butlan kararına rağmen varlığını sürdürür.

İkinci fıkra uyarınca, eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi, tazminat, nafaka ve soyadı konularında boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır. Bu dört kalem, butlan kararıyla birlikte boşanma rejimine bağlanmış olur; boşanma için öngörülen düzenlemeler bu kalemlerde de geçerlilik kazanır.

Gerekçe

Maddede, evlenmenin butlanına karar verilmesi durumunda, evlenirken iyiniyetli bulunan eşin, bu evlenme ile kazanmış olduğu kişisel durumunu koruyacağı öngörülmüştür. Maddenin birinci fıkrasındaki “fakat evlenmeden evvelki aile ismini tekrar alır” cümlesi kaldırılmış, bu cümle ikinci fıkrada “soyadı hakkında boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır” hükmüyle daha isabetli bir düzenlemeye kavuşturulmuştur. Gerçekten de evlenmenin butlanı sonucu kadının önceki aile soyadını alması boşanmada buna ilişkin hükümlerde düzenlenmiştir. Bu nedenle boşanmaya ilişkin hükümlere yollama yapan ikinci fıkradaki haller arasına soyadının da konulması suretiyle kanun yapma tekniği bakımından daha isabetli davranılmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/448 K. 2022/854 Bozma
Tazminat

Manevi tazminat istenebilecek kanunen özel olarak düzenlenmiş hâllerden biri de evlenmenin butlanı olup (TMK m. 158/2), bu durum kişilik değerlerinin zedelenmesine ilişkin genel düzenlemeler yanında ayrı bir manevi tazminat kaynağı olarak sayılır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Avukat-alacaklı davacıya karşı icra ceza duruşmasındaki sözler ve BİMER şikâyetlerinin iddia-savunma dokunulmazlığı ile hak arama özgürlüğü sınırını aşıp aşmadığı, kişilik haklarına saldırı ve manevi tazminat sorumluluğu doğup doğmadığı. Değerlendirme: Sözler savunma kapsamında ve davacıya matuf değil; şikâyetler hak arama özgürlüğü sınırında, hakaret kastı yok. İlk hükmü temyiz etmeyen davacının direnmeyi temyizinde hukuki yarar bulunmuyor. Sonuç: Davacının temyizi hukuki yarar yokluğundan reddedilmiş, davalının temyizi kabul edilerek direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/506 K. 2022/1422 Bozma
Tazminat

Kanun, manevi tazminata hükmedilebilecek bazı olguları özel olarak düzenlemiş olup, evlenmenin butlanı (TMK m.158/2) bu özel düzenlemeler arasında manevi tazminat istenebilecek hallerden biri olarak sayılmıştır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sabah Gazetesinde yayımlanan "HSYK seçimleri" başlıklı yazının, hâkim olan davacının kişilik haklarına saldırı oluşturup oluşturmadığı ve davalıların manevi tazminat sorumluluğu. Değerlendirme: HGK, haberin güncel olduğu, kamu yararı bulunduğu, görünür gerçeğe uygun olduğu, öz ile biçim arasındaki dengenin korunduğu, dolayısıyla hukuka aykırılık unsurunun gerçekleşmediği sonucuna varmıştır. Sonuç: Direnme kararı, Özel Daire bozma kararındaki nedenlerle oy çokluğuyla bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/505 K. 2022/1374 Bozma
Tazminat

Manevi tazminata hükmedilebilecek özel kanuni hâller arasında, kişilik değerlerinin zedelenmesi ve isme saldırının yanı sıra evlenmenin butlanı (TMK m. 158/2) da yasalarca ayrıca düzenlenmiş bir olgu olarak yer alır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Davalının gazete köşe yazılarıyla davacı belediye başkanını FETÖ ile ilişkilendirmesinin kişilik haklarına saldırı oluşturup manevi tazminat gerektirip gerektirmediği. Değerlendirme: İfade/basın özgürlüğü ile şeref ve itibarın korunması dengelenmiş; dayanaksız biçimde terör örgütüyle ilişkilendirmenin kamu yararı taşımadığı, ifade özgürlüğü sınırlarını aştığı ve hukuka aykırılık unsurunun oluştuğu kabul edilmiştir. Sonuç: Direnme kararı, Özel Daire bozma kararındaki nedenlerle HMK m.371 uyarınca oy birliğiyle BOZULMUŞTUR.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/584 K. 2022/886 Bozma
Tazminat

Karar, manevi tazminatın yasayla özel olarak düzenlendiği halleri sayarken evlenmenin butlanını TMK m.158/2 dayanağıyla bu hallerden biri olarak anar.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Davalının davacı küçük hakkındaki hırsızlık şikâyetinin hak arama özgürlüğü sınırlarını aşıp aşmadığı ve davacının kişilik haklarına saldırı oluşturup oluşturmadığı, buna bağlı maddi/manevi tazminat sorumluluğu. Değerlendirme: Şikâyet bazı zayıf da olsa emarelere dayanıyorsa ve kötü kasıt yoksa hukuka uygundur; beraat kararı tek başına şikâyetin hukuka aykırılığını göstermez. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur (davanın reddi gerektiği).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2019/423 K. 2022/804 Bozma
Tazminat m.158/2

Kanun, manevi tazminat istenebilecek halleri özel olarak düzenlemiş olup, evlenmenin butlanı sebebiyle manevi tazminat TMK m.158/2'de hükme bağlanmıştır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Köşe yazısı ve tweetlerdeki ifadelerin davacı siyasetçinin kişilik haklarına saldırı oluşturup oluşturmadığı ve manevi tazminat sorumluluğu. Değerlendirme: HGK, manevi tazminat verilebilen halleri (TMK m.24, m.26, m.121, evlenmenin butlanı m.158/2, boşanma m.174/2 vb.) sayarak, somut olayda öz-biçim dengesinin bozulup eleştiri sınırının aşıldığını ve kişilik haklarına saldırı bulunduğunu kabul etti. Sonuç: Direnme kararının Özel Daire bozma gerekçesiyle BOZULMASINA.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

TMK Madde 158 - Evlenmenin butlanı:…

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!