TMK Madde 163 - Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme

Hukuki mesele: Davacı kadın, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme özel sebebine (TMK m.163), olmazsa evlilik birliğinin sarsılmasına (m.166/1) dayalı terditli boşanma davası açmış; mahkeme yalnız m.166/1 istemini reddetmiş, m.163 istemi hakkında hüküm kurmamıştır. Değerlendirme: Terditli davada önce m.163 çerçevesinde inceleme yapılması, kabul edilmezse m.166/1 yönünden değerlendirme gerekir; özel sebebe dayalı istem hakkında olumlu ya da olumsuz karar verilmemesi doğru değildir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Hukuki mesele: Karşılıklı boşanma davalarında (erkek TMK m.161 zina, kadın TMK m.163 suç işleme/haysiyetsiz hayat sürme) kusur dağılımı ve buna bağlı tazminat. Değerlendirme: Olaylarda kadının ağır kusurlu olduğu, eşit kusur kabulünün hatalı bulunduğu; erkeğin kişilik haklarına saldırı ve maddi destek yitimi nedeniyle TMK m.174 uyarınca maddi-manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği belirtildi. Sonuç: BAM kararı erkek yararına kusur ve tazminat yönünden ortadan kaldırılarak İlk Derece kararı bu yönlerden bozuldu, sair yönler onandı (oy çokluğu).

Hukuki mesele: Kadının önceki boşanma davası kesinleşip kusur belirlendikten sonra, erkeğin TMK m.163 haysiyetsiz hayat sürme nedenine dayalı ayrı davasında, kesinleşen karardaki kusur tespitinin kesin delil oluşturup TMK m.174 tazminatına engel olup olmadığı. Değerlendirme: Aynı taraflar/sebep/konuda kesin hüküm hâkimi bağlar, boşanmaya sebep olan olaylarda yeniden kusur belirlenemez; eşit kusurlu eş yararına tazminata hükmedilemez. Sonuç: Davacı temyizi hukuki yarar yokluğundan reddedilmiş, davalı temyizi kabulüyle direnme kararı oy çokluğuyla bozulmuştur.

Hukuki mesele: Terk (TMK m.164) sebebiyle boşanmada, gerekçede davacının terke zorlayan eş olduğu belirtilmesine rağmen hükümde terke dayalı davanın kabul edilmesiyle oluşan gerekçe-hüküm çelişkisinin (HMK m.297/2) sonucu ve davalı kadın yararına yoksulluk nafakası ile manevi tazminata hükmedilip edilemeyeceği. Değerlendirme: Maddi olgular ile hüküm fıkrası arasında köprü görevi gören gerekçe, hükümle çelişkili olamaz; usulüne uygun denetlenebilir bir karar bulunmamaktadır. Sonuç: Gerekçe-hüküm çelişkisi nedeniyle ilk derece ve Özel Daire kararları kaldırılarak direnme kararı usulden BOZULDU; esasa yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına oy birliğiyle karar verildi.

Hukuki mesele: Boşanma davasının TMK m.163 (suç işleme) sebebine mi yoksa m.166/I-II'ye mi dayandığı ve karar düzeltme talebinin yerinde olup olmadığı. Değerlendirme: Çoğunluk, davanın TMK m.166/1-2'ye göre de açıldığını ve şartlarının gerçekleştiğini kabul ederek HUMK m.440'taki sebeplerin bulunmadığını saptamış; karşı oy ise davanın yalnızca m.163'e dayandığını savunmuştur. Sonuç: Karar düzeltme isteğinin REDDİNE oyçokluğuyla karar verildi.