TMK Madde 164 Terk

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 164, terk sebebiyle boşanmayı düzenlemektedir.

Resmi Metin

Terk

Madde 164- (1) Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.

(2) Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilân yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, terk sebebiyle boşanmayı düzenlemektedir. Eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla diğerini terk etmesi veya haklı sebep olmaksızın ortak konuta dönmemesi hâlinde, ayrılık en az altı ay sürmüşse ve hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmışsa terk edilen eş boşanma davası açabilir. Diğerini terk etmeye zorlayan veya dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.

İkinci fıkra, ihtar usulünü düzenlemektedir: hâkim veya noter, terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiğini ve dönmemesinin sonuçlarını bildirir. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, terk süresinin üç aydan altı aya çıkarıldığı ve bu uzatmanın eşe düşünme süresi tanımayı amaçladığı belirtilmiştir.

Gerekçe

Maddede iki önemli değişiklik yapılmıştır. Yürürlükteki maddede üç ay olarak öngörülmüş olan terk süresi altı aya çıkarılmıştır. Sürenin uzatılması, ortak konutu terk etmiş olan eşe düşünme süresi olarak daha fazla zaman sağlayacaktır. Pek de önemli olmayan sebeplerle ortak konutu terk eden eşler, zaman geçtikçe yaptıkları davranışın doğru olmadığını, böyle bir sebeple evliliği sona erdirmenin giderilmesi (telafisi) mümkün olmayacak bir hata olacağını anlayacaklardır. Kaynak Kanunda bu süre iki yıl olarak öngörülmüştür.

İkinci değişiklik ihtardan sonra dava açılabilmesi için aranan sürenin bir aydan iki aya çıkarılmış olmasıdır. Eğer davada hakkı olan eş, terk eden eşin eve dönmesinin yararlı olacağına inanıyorsa, mahkeme kanalıyla dördüncü ayın sonunda, iki ay içerisinde ortak konuta dönmesi için ihtarda bulunabilecektir. Maddede Ayrıca bu ihtarın gerektiğinde ilan yoluyla da yapılmasına imkan tanınmıştır.

ALT KOMİSYON RAPORU

– Tasarının 164 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki “Şu kadar ki” ibaresi “Ancak,” şeklinde değiştirilmiştir.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 164 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki “Şu kadar ki” ibaresi “Ancak,” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.164 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Genel Kurulu E. 2011/64 K. 2012/168 Norm denetimi: Ret

Denetlenen kural: 1. ve 2. fıkralarda 'hâkim' ibarelerinden sonra eklenen 'veya noter' ibareleri · itiraz yolu

Terk eden eşin ortak konuta davet edilmesinde hâkimin yanı sıra notere de yetki tanınması, hâkimlerin yetkisini kaldırmayan alternatif bir yetki sayılmış; kural, yargı yetkisinin devredilmezliği ve doğal hâkim ilkesi yönünden Anayasa'ya aykırı görülmemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İtiraz gerekçesi: Dava dilekçesinde, terk eden eşin ortak konuta davet edilmesinin çekişmesiz yargı işi olduğu, yargı yetkisi kapsamındaki işlemlerin yargı kurumu olmayan noterlere verilmesinin yargı yetkisinin devredilmezliği ve kanuni hâkim güvencesiyle bağdaşmadığı ileri sürülmüştür. AYM: Hâkimlerin davet yetkisi devam ettiğinden notere alternatif bir yetki tanındığı, davet dava şartı olduğundan usulüne uygunluğunun boşanma davasına bakan mahkemenin denetiminde olduğu gerekçesiyle iptal istemi reddedilmiştir.

Kararı AYM Norm Kararları Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/636 K. 2012/1073 Direnme Bozuldu

Terk hukuksal nedenine dayalı boşanmada (TMK m.164), hâkimin ihtarına rağmen haklı sebep olmaksızın ortak konuta dönmeyen eşe karşı terk edilen eş dava açabilir; davete uymamada haklılığı ispat yükü dönmeyen eştedir.

Detaylı özeti gör

Terk hukuksal nedenine dayalı boşanmada (TMK m.164), hâkimin ihtarına rağmen haklı sebep olmaksızın ortak konuta dönmeyen eşe karşı terk edilen eş dava açabilir; davete uymamada haklılığı ispat yükü dönmeyen eştedir. Eşini terke zorlayan ya da dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1688 K. 2015/1032 Onama

TMK m.164 uyarınca diğer eşi ortak konutu terke zorlayan veya ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır; terk sebebine dayalı boşanma davası açma hakkı yalnızca terk edilen eşe ait olup, terke zorlayan eşin aktif husumeti bulunmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Eşini terke zorlayan eşin terk davası açıp açamayacağı ve TMK m.166/1 kapsamında boşanma kararı verilip verilemeyeceği. HGK değerlendirmesi: TMK m.164’e göre terke zorlayan eş terk eden sayılır ve terk sebebine dayanamaz; buna karşılık m.166/1 uyarınca verilen boşanma hükmü yerindedir. Sonuç: Direnme kararı onanmış, tazminat ve nafaka yönünden dosya Özel Daireye gönderilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/195 K. 2020/1748 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 164 terke dayalı boşanma davasında BAM, terk ihtarının kadına usulsüz tebliğ edildiğini ve kadının erkeğin başka kadınla yaşaması nedeniyle konuta dönmemesinde haklı olduğunu saptayarak terk koşullarının oluşmadığını ve davanın reddini yerinde bulmuştur.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı erkek, davalı kadına terk ihtarı çekildiği ve kadının ortak konuta dönmediği iddiasıyla TMK 164 uyarınca terke dayalı boşanma davası açmış, ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Adana BAM, terk ihtarının kadına usulsüz tebliğ edildiğini, kadının cevap dilekçesinin süresinde sayılması gerektiğini, kadının erkeğin başka bir kadınla yaşaması nedeniyle ortak konuta dönmemesinde haklı olduğunu saptamıştır. Gerekçedeki bir delilin (önceki kesinleşmiş dosya) yön dışında kalması esası etkilemediğinden, davanın reddi kararını yerinde bularak istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2580 K. 2020/1153 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, usulüne uygun eve dön ihtarına rağmen kadının haklı neden olmaksızın ortak konuta dönmediğini saptayarak erkeğin TMK 164 (terk) nedenine dayalı boşanma davasının kabulünü yerinde bulmuş ve kadının istinafını esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Mersin 5. Aile Mahkemesi, erkeğin TMK 164 (terk) nedenine dayalı boşanma davasını kabul, kadının TMK 166/1-2'ye dayalı boşanma davasını ise erkeğin kusuru bulunmadığı gerekçesiyle reddetmiş; kadın vekili istinafa başvurmuştur. Adana BAM, usulüne uygun eve dön ihtarına rağmen kadının haklı neden olmaksızın ortak konuta dönmediğini, erkeğin terk davasını ispatladığını, kadının ise erkeğin kusurlu davranışlarını kanıtlayamadığını belirlemiştir. İlk derece kararını usul ve yasaya uygun bularak kadının istinaf başvurusunu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2083 K. 2020/476 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, TMK m.164 uyarınca terk nedeniyle boşanmada, eve dön ihtarının usulüne ve dürüstlük kuralına uygun yapılması ve yasal sürenin geçmesi koşullarını inceledi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, davalının haklı bir neden olmaksızın ortak konutu terk ettiğini ve eve dön ihtarına rağmen dönmediğini ileri sürerek terk nedeniyle boşanma istedi. Adana BAM, TMK m.164 uyarınca terk sebebiyle boşanmanın koşullarını ve TMK m.328 kapsamında çocuğa karşı bakım borcunu gözeterek uyuşmazlığı değerlendirdi.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 164, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin terk bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

boşanma davalarında hukuki destek

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!