TMK Madde 169 Boşanma veya ayrılık davasında geçici önlemler

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 169, boşanma veya ayrılık davası süresince hâkimin alacağı geçici önlemleri düzenlemektedir.

Resmi Metin

Geçici önlemler

Madde 169- Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, boşanma veya ayrılık davası süresince hâkimin alacağı geçici önlemleri düzenlemektedir. Dava açılınca hâkim, eşlerin barınmasına, geçimine, mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin gerekli geçici önlemleri re’sen alır. Bu düzenleme, dava süresince tarafların ve çocukların haklarının korunmasını sağlayan zorunlu bir koruma mekanizmasıdır.

Hâkimin bu önlemleri re’sen alması, tarafların talebine bağlı olmaksızın dava açılır açılmaz koruma tedbirlerinin devreye girmesi anlamına gelmektedir. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde maddenin sadeleştirilerek aynen alındığı belirtilmiştir. Geçici önlemler dava sonuçlanıncaya kadar geçerli olup kesin kararla birlikte sona erer.

Gerekçe

Madde sadeleştirilmek suretiyle aynen alınmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1891 K. 2018/1577 Bozma
Nafaka Kusur Usul

TMK m.169 gereğince tedbir nafakası davanın başından kesinleşmeye kadar resen takdir edilen geçici bir önlem olup, eşin kusuru, gelirinin bulunmaması veya diğer eşin çalışıyor olması nafakanın tamamen kaldırılmasını değil olsa olsa indirilmesini gerektirir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasında ara kararla kadın yararına hükmedilen tedbir nafakasının, kocanın işsiz/gelirsiz olması ya da kadının kusurlu/çalışıyor olması gerekçesiyle kaldırılıp kaldırılamayacağı. Değerlendirme: TMK m.169 uyarınca tedbir nafakası talebe bağlı olmaksızın resen alınan geçici önlem olup, eşin kusuru, gelirinin bulunmaması veya diğer eşin çalışıyor olması nafakanın kaldırılmasını gerektirmez; bu hususlar olsa olsa indirim sebebidir. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/367 K. 2022/1497 Bozma
Nafaka Usul

TMK m.169 gereği boşanma davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli geçici önlemleri talep aranmaksızın ve kusur durumuna bakılmaksızın re'sen almakla yükümlü olup, eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında katılma yükümlülüğü dava süresince devam eder.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasında TMK m.169 uyarınca davacı kadın yararına tedbir nafakası koşullarının oluşup oluşmadığı; kadının dava öncesi banka hesabından para çekmiş olmasının tedbir nafakasına engel olup olmadığı. Değerlendirme: Boşanma davası açılsa da eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında katılma yükümlülüğü sürer; hâkim kusura bakmaksızın gerekli geçici önlemleri re'sen almakla yükümlüdür. Sonuç: Direnme kararı Özel Daire bozma gerekçesiyle BOZULDU.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/71 K. 2013/1056 Onama
Nafaka Ortak Hayat Kusur Usul

Boşanma veya ayrılık davası açılınca eşlerin barınma, geçim, malların yönetimi ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemler, boşanmaya bakan hâkim tarafından TMK m.169 uyarınca re'sen alınır; bu önlemler önceden açılan ayrı bir TMK m.197 tedbir nafakası davasında uygulanamaz.

Detaylı özeti gör

Davacı kadın, boşanma davası açılmadan önce TMK m.197'ye dayalı tedbir nafakası istemiş; ayrı yaşamada haklılığını kanıtlayamamış, ardından açılan boşanma davasında kusurlu bulunarak dava kabul edilmiştir. HGK çoğunluğu, sonradan açılan boşanma davası nedeniyle alınacak geçici önlemlerin TMK m.169 kapsamında, boşanma hâkimince re'sen alınması gerektiğini; m.197 davasında m.169'a dayalı tedbir nafakasının uygulanamayacağını belirtmiştir. Sonuç: Direnme kararı oyçokluğuyla ONANDI.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2284 K. 2020/19
Nafaka Kusur Usul

Boşanma davası süresince sürekli ve düzenli geliri (emekli maaşı ve kira geliri) bulunan eş lehine, TMK m.169 kapsamında geçimi için geçici tedbir nafakasına hükmedilmesini gerektiren bir zorunluluk bulunmaz; karşı tarafın mali durumunun iyi olması tedbir nafakasını haklı kılmaz.

Detaylı özeti gör

Karşılıklı boşanma davasında ilk derece mahkemesi tarafları eşit kusurlu bularak erkek lehine tedbir ve yoksulluk nafakasına hükmetti. Özel Daire, düzenli geliri olan erkek lehine TMK m.169 uyarınca geçici tedbir nafakası şartlarının bulunmadığı gerekçesiyle bozdu. HGK, mahkemenin direnme adı altında kusur gerekçesini değiştirerek yeni hüküm kurduğunu, bu nedenle temyiz incelemesinin kendisine değil Özel Daireye ait olduğunu belirledi. Sonuç: Dosyanın 2. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verildi.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2020/1380 K. 2022/945 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 169, yargılama süresince kadın ve müşterek çocuk lehine takdir edilen tedbir nafakasına dayanak yapılmıştır. BAM, tarafların ekonomik-sosyal durumu ve erkeğin kusuru dikkate alındığında bu madde uyarınca belirlenen tedbir nafakasını usul ve yasaya uygun bularak esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Kadın tarafından TMK 166/1-2 uyarınca evlilik birliğinin temelden sarsılması nedenine dayalı açılan boşanma davasında ilk derece mahkemesi davanın kabulüne, velayetin anneye verilmesine, nafaka ve tazminatlara karar vermiştir. Adana BAM, davalı erkeğin küfür, hakaret, fiziksel/psikolojik şiddet ve sadakat yükümlülüğü ihlali ile tam kusurlu olduğunu, kadının kusursuz olduğunu, velayet, nafaka ve tazminata ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğunu tespit etmiştir. Davalı erkeğin istinaf başvurusu HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddedilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/411 K. 2020/1946 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 169 uyarınca geliri ve mal varlığı olmayan kadın yararına dava tarihinden boşanma kararının kesinleşmesine kadar tedbir nafakası takdir edilmiş; BAM nafaka miktarını hakkaniyete uygun bulup kadının yetersizlik itirazını reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Taraflar karşılıklı olarak evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedenine dayalı boşanma davaları açmış; İlk Derece Mahkemesi tarafları eşit kusurlu sayarak boşanmalarına, kadın lehine aylık 300 TL tedbir/yoksulluk nafakasına, her iki tarafın maddi-manevi tazminat taleplerinin reddine karar vermiştir. Adana BAM, erkeğin kadına süreklilik arz eden şiddet uyguladığı, kadının ise eşyalara zarar verip konutu yakmaya çalıştığı olgularına göre eşit ortak kusur tespitini, nafaka miktarlarını ve tazminat redlerini usul ve yasaya uygun bulmuştur. Tarafların kusur, nafaka ve tazminata yönelik istinaf başvuruları ayrı ayrı esastan reddedilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/389 K. 2020/1871 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK m.169, boşanma davası süresince hakimin geçici önlem alma yetkisinin dayanağı olarak uygulanmıştır: kadın lehine dava tarihinden kararın kesinleşmesine kadar hükmedilen tedbir nafakasının miktarı bu maddeye ve hakkaniyete uygun bulunarak erkeğin itirazı reddedilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Karşılıklı açılan boşanma davasında ilk derece mahkemesi erkeğin davasını reddedip kadının davasını kabul ederek tarafları boşamış, kadın lehine tedbir/yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminata hükmetmiştir. Boşanma ve kusura ilişkin hüküm istinaf edilmediğinden kesinleşmiş; erkek yalnızca nafaka ve tazminat miktarlarına yönelik istinaf başvurmuştur. Adana BAM, tarafların ekonomik-sosyal durumu ve hakkaniyet ilkesi karşısında takdir edilen nafaka ve tazminat miktarlarının TMK m.169, 175 ve 174/1-2'ye uygun olduğunu belirterek erkeğin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/261 K. 2020/1861 Kısmen Kabul

Geçici önlemler (tedbir nafakası) dayanağı olarak anılmıştır. BAM, kadına başka bir mahkemenin kesinleşmiş ilamıyla zaten tedbir nafakası bağlandığını saptayarak mükerrer nafaka oluştuğu gerekçesiyle, kadının TMK 169 kapsamında yeniden talep ettiği tedbir nafakasını yerinde görmemiş ve reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı erkek TMK 166/1 uyarınca boşanma ve tazminat istemiş; ilk derece mahkemesi davayı ispatlanamadığı için reddetmiş, ayrıca dava süresince kadın lehine aylık 350 TL tedbir nafakasına hükmetmiştir. Davacı, hatalı kusur belirlemesi ve daha önce başka mahkemece kadına tedbir nafakası bağlandığı halde ikinci kez nafaka verilmesi yönünden istinafa başvurmuştur. Adana BAM, boşanma ve kusur belirlemesine yönelik istinafı esastan reddetmiş; ancak kadına önceki kesinleşmiş kararla zaten tedbir nafakası bağlandığından mükerrer nafaka oluştuğunu saptayarak tedbir nafakasına yönelik istinafı kabul edip nafakayı hükümden çıkarmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/278 K. 2020/1852 Kısmen Kabul

Boşanma davası açılmakla ayrı yaşama hakkı doğan davacı kadına dava tarihinden boşanmanın kesinleşmesine kadar TMK 169 uyarınca takdir edilen tedbir nafakasını Adana BAM usul ve yasaya uygun bulmuş; erkeğin bu nafakaya yönelik istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Boşanma kesinleştikten sonra nafaka yönünden istinafa gelinmiş; davalı erkek kadın lehine takdir edilen nafakanın kaldırılmasını, davacı kadın ise yetersiz olduğunu ileri sürmüştür. Adana BAM, davacı kadının erkeğin kusurunu ispat edemediğini belirleyerek erkeğin tedbir nafakasına yönelik başvurusunu esastan reddetmiş, yoksulluk nafakasına yönelik başvurusunu ise kabul ederek o hüküm fıkrasını kaldırmış ve yoksulluk nafakası talebini reddetmiştir. Davacı kadının nafaka miktarının yetersizliğine ilişkin istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

Diğer kararlar (5)
Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/249 K. 2020/1747 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

TMK 169 uyarınca boşanma davası süresince takdir edilen tedbir nafakasında BAM, davalı kadın lehine belirlenen 400 TL'nin tarafların ekonomik durumuna uygun ve dava tarihinden kararın kesinleşmesine kadar takdir edildiğini saptayarak istinafı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı erkek TMK m.166/1-2 uyarınca açtığı boşanma davası ilk derece mahkemesince reddedilmiş, ön inceleme ara kararı ile davalı kadın lehine TMK m.169 uyarınca aylık 400 TL tedbir nafakası takdir edilmiştir; boşanmanın reddi istinafa konu edilmediğinden kesinleşmiştir. Davalı kadın yalnızca tedbir nafakasının yetersizliğine ve düzenlenme şekline yönelik istinafa başvurmuştur. Adana BAM, tarafların ekonomik durumu ve yaşantıları dikkate alındığında 400 TL tedbir nafakasının uygun olduğunu ve nafakanın dava tarihinden kararın kesinleşmesine kadar takdir edildiğini belirleyerek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/151 K. 2020/1700 Kısmen Kabul

Adana BAM, boşanma davası açılmakla ayrı yaşama hakkı elde eden davalı kadın lehine TMK 169 uyarınca dava süresince takdir edilen tedbir nafakasının hakkaniyete ve usule uygun olduğunu belirterek, erkeğin bu nafakaya yönelik istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: 1987'de evlenen davacı erkek, davalı kadının kusurlu davranışlarıyla evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı gerekçesiyle TMK 166/1-2 uyarınca boşanma istemiş; ilk derece mahkemesi davayı reddedip kadın lehine tedbir nafakasına hükmetmiştir. Davacı, davanın reddini, nafaka miktarını ve kadının süresinden sonra bildirdiği tanıkların dinlenmesini istinaf konusu yapmıştır. Adana BAM, erkeğin kusur vakıalarını ispat edemediği gerekçesiyle boşanmanın reddi ve nafaka yönünden istinafı esastan reddetmiş; ancak süresinde cevap vermeyen kadının tanıklarının dinlenip bu beyanlarla erkeğe kusur yüklenmesinin hatalı olduğunu kabul ederek bu kusur tespitinin karar gerekçesinden çıkarılmasına hükmetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/117 K. 2020/1680 Kısmen Kabul

Boşanma davası açılmakla ayrı yaşama hakkı kazanan, sabit gelir ve mal varlığı olmayan kadın yararına TMK 169 uyarınca talep olmasa dahi tedbir nafakasına hükmedilmelidir. Adana BAM bunun verilmemesini hatalı bulup kadının istinafını kabul etmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Erkeğin TMK 166/son (terk sonrası 3 yıl ortak hayatın kurulamaması) uyarınca açtığı boşanma davası ilk derecede kabul edilmiş, davalı kadın istinafa başvurmuştur. Adana BAM; boşanma, kadına süresinde cevap verilmemesi nedeniyle yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminata karar verilmemesine yönelik istinafı esastan reddetmiştir. Ancak ayrı yaşama hakkı elde eden, geliri olmayan kadın lehine tedbir nafakası ve müşterek çocuklar için iştirak nafakası takdir edilmemesini usule aykırı bularak bu yöndeki istinafı kabul etmiş, kadın lehine tedbir nafakası ve çocuklar için iştirak nafakasına hükmetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2783 K. 2020/1430 Kısmen Kabul

Boşanma davası süresince geliri olmayan kadın lehine TMK 169 uyarınca tedbir nafakası gündeme geldi. Adana BAM, kadının kendisi için talebini kısmen kabul ederek dava tarihinden kararın kesinleşmesine kadar aylık 300 TL nafakaya hükmetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Eşler karşılıklı olarak TMK 166/1-2 uyarınca boşanma davası açmış; ilk derece mahkemesi her iki davayı kabulle eşit kusurla boşanmaya hükmetmiştir. Adana BAM, kadının sürekli hakaretleri nedeniyle tam kusurlu, erkeğin kusursuz olduğunu belirleyerek kadının boşanma davasının reddi, erkeğin davasının kabulü gerektiği sonucuna varmıştır. Erkeğin istinafını kısmen kabul ederek kararı kaldırıp yeniden düzenlemiş; erkek davasının kabulüne, kadın davasının reddine, kadına tedbir nafakası ile erkeğe maddi-manevi tazminata hükmetmiş, kadının konusuz kalan istinafı hakkında karar verilmesine yer olmadığına demiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/1498 K. 2020/1403 Kısmen Kabul

Boşanma davası açılmakla ayrı yaşama hakkı kazanan ve geliri bulunmayan kadın yararına TMK 169 kapsamında sosyal-ekonomik durum ve hakkaniyet gözetilerek tedbir nafakasına hükmedilmelidir. Adana BAM bunun verilmemesini hatalı bulup kadının istinafını kabul etmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Erdemli 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi, kadının başka erkekle ilişkisinin zina düzeyinde kanıtlanamadığı gerekçesiyle TMK 161'e dayalı zina boşanma davasını reddetmiş, ziynet alacağı karşı davasını ise kabul etmiştir. Adana BAM, parkta yan yana oturma ve cinsellik içermeyen mesajların güven sarsıcı davranış olup zina sayılamayacağını belirterek erkeğin istinafını esastan reddetmiş; ancak ayrı yaşama hakkı kazanan ve geliri olmayan kadın yararına tedbir nafakasına hükmedilmemesini hatalı bularak kadının bu yöndeki istinafını kabul edip aylık 300 TL tedbir nafakası eklemiş, ziynet karşı davasını ise tefrik etmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 169, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin geçici önlemler bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

boşanma sürecinde avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!