TMK Madde 166 Evlilik birliğinin sarsılması
TMK 166, evlilik birliği temelinden sarsılmışsa boşanma davası açılmasını; eşlerin anlaşması veya reddedilen davadan sonra ortak hayatın kurulamaması hâlinde boşanmaya karar verilmesini düzenler.
Resmi Metin
Evlilik birliğinin sarsılması
Madde 166- (1) Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.
(2) Yukarıdaki fıkrada belirtilen hâllerde, davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.
(3) Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.
(4) Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Değişiklik Bilgisi
Bu maddenin metni aşağıdaki değişiklik ile güncel hâline gelmiştir. Madde yürürlüktedir; önceki ilgili metin aşağıda gösterilmiştir.
- Değişiklik 4. fıkra 7532 s.K. m.13
Önceki metni ve farkı göster
Değişen ibareler:
üç yıl→ bir yılDeğişiklikten önceki metin — yürürlükte değildir: Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak
üç yılgeçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir. Kabul: 14 Kasım 2024 · Yürürlük: 27 Kasım 2024 · RG: 27.11.2024, Sayı 32735 Kaynaklar: TBMM 4721 ilk kabul metni · TBMM 7532 s.K. m.13
Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Bu madde, boşanma sebepleri arasında genel nitelikli olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebini düzenlemektedir. Birinci fıkrada genel sarsılma koşulu, ikinci fıkrada davacının kusurunun ağır olması hâlinde davalının itiraz hakkı, üçüncü fıkrada eşlerin anlaşmasına dayalı boşanma usulü, dördüncü fıkrada ise daha önce açılmış davanın reddinin kesinleşmesinden sonra ortak hayatın kurulamaması hâli düzenlenmiştir.
Üçüncü fıkra, anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasını, hâkimin tarafları bizzat dinlemesini ve malî sonuçlar ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmasını şart koşmaktadır. Dördüncü fıkra, ret kararının kesinleşmesinden bir yıl sonra ortak hayatın kurulamaması hâlinde evliliğin temelden sarsılmış sayılacağını öngörmüştür. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde maddenin eski Kanundan aynen alındığı belirtilmiştir.
Gerekçe
Bu gerekçe 4721 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.
Madde yürürlükteki Kanunun 134 üncü maddesinden 3444 sayılı Kanunla yapılmış olan değişikliklerle birlikte aynen alınmış, herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
ALT KOMİSYON RAPORU
– Tasarının 7, 166, 627, 687, 838 ve 881 inci maddelerindeki “her hangi” kelimeleri imla kurallarına uygun olarak “herhangi” şekilde düzeltilmiştir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
– Tasarının 166 ncı maddesinin son fıkrasında yer alan “her hangi” kelimeleri imlâ kurallarına uygun olarak “herhangi” şeklinde düzeltilmiştir.
İlgili Hizmet
TMK 166, evlilik birliğinin sarsılması sebebine dayalı boşanma davalarında sık uygulanan temel hükümlerden biridir.